ភ្ជាប់​ទៅ​គេហទំព័រ​ទាក់ទង

សង្គម​ស៊ីវិល​ឲ្យ​សាលាក្ដី​ខ្មែរក្រហម​​ចោទប្រកាន់​​អតីត​មេ​ដឹកនាំ​ខ្មែរក្រហម​ពី​ការ​រំលោភ​ផ្លូវ​ភេទ


រូបថត​​ស្រ្តី​ដែល​ជា​​ជនរងគ្រោះ​ក្នុង​សម័យ​ខ្មែរ​ក្រហម​ ត្រូវ​បាន​ដាក់​បង្ហាញ​នៅ​ក្នុង​សារៈមន្ទីរជាតិ​ប្រល័យ​ពូជសាសន៍​ ទួលស្លែង​។

ភ្នំពេញ៖ ក្រុម​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល​បាន​រៀបចំ​អនុសាសន៍​នៅ​ថ្ងៃនេះ​ ដើម្បី​ឲ្យ​សាលាក្ដី​ខ្មែរក្រហម​ពិនិត្យ​ឡើង​វិញ​នូវ​លទ្ធភាព​ដែល​អាច​ធ្វើការ​ចោទ​ប្រកាន់​ជន​សង្ស័យ​ដែល​ជា​អតីត​មេ​ដឹកនាំ​ខ្មែរក្រហម ​ពី​ការ​រំលោភ​ផ្លូវ​ភេទ។ ​អនុសាសន៍​នេះ​ បាន​ធ្វើ​ឡើងបន្ទាប់​ពី​សន្និសីទអន្តរ​ជាតិ​ស្ដីពី​យុត្តិធម៌​ជែនឌើ​ ​រយៈ​ពេល​ពីរ​ថ្ងៃ​បាន​បញ្ចប់​ទៅ។

ក្រុម​មេធាវី​របស់​អង្គការ​ក្រៅ​រដ្ឋា​ភិបាល​បាន​រៀបចំ​អនុសាសន៍​នៅ​ថ្ងៃ​ព្រហស្បតិ៍​នេះ​ ដោយ​ទទូច​ឲ្យ​សាលាក្ដី​ខ្មែរក្រហម​ពិនិត្យ​ឡើងវិញ ​និង​ធ្វើការ​ចោទប្រកាន់​ជា​បន្ថែម​លើ​ជន​សង្ស័យ​ អំពី​បទ​រំលោភ​សេព​សន្ធវៈ​ជន​រងគ្រោះ​នៅ​ក្នុង​សម័យ​កម្ពុជា​ប្រជាធិប​តេយ្យ។

អនុសាសន៍​នេះ​ធ្វើ​ឡើង​នៅ​ក្នុង​សន្និសីទ​អន្ដរ​ជាតិ​ស្ដីពី​យុត្តិធម៌​ជែនឌើ។ ​សន្និសីទ​នេះ​មាន​រយៈ​ពេល​ពីរ​ថ្ងៃ​ក្នុង​ទីក្រុង​ភ្នំពេញ​ ​ហើយ​បាន​បញ្ចប់​នៅ​ល្ងាច​នេះ។

លោកស្រី​ ស៊ីន សូវ៉ន​ មេធាវី​មកពី​អង្គការ​ក្រុម​អ្នកច្បាប់​ការពារ​សិទ្ធិ​កម្ពុជា​ តំណាង​ឲ្យ​ដើម​បណ្ដឹង​រដ្ឋប្បវេណី​ក្នុង​ដំណើរ​ការ​កាត់​ទោស​ពួក​អតីត​មេ​ដឹកនាំ​ខ្មែរក្រហម​នេះមាន​ប្រសាសន៍​ថា​ ​ពិតមែន​តែ​ក្នុង​របប​ខ្មែរក្រហម​មាន​ការ​ដាក់​ទោស​លើ​កំហុស​ក្នុង​ទំនាក់​ទំនង​ផ្លូវភេទ​ ​ក៏ប៉ុន្ដែ​ការ​រំលោភ​ផ្លូវភេទ​បាន​កើត​ឡើង​យ៉ាង​ច្រើន​នៅ​ពាស​ពេញ​ប្រទេស​ ​ហើយ​ក្រុម​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល​ចង់​ឲ្យ​សាលាក្ដី​ខ្មែរក្រហម​យក​បទ​ល្មើស​នេះ​ធ្វើ​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​ជា​បន្ថែម​ទៀត​លើ​ជន​សង្ស័យ។

«សំណូម​ពរ​ទីមួយ​ ​គឺ​យើង​សុំ​ឲ្យ​ជួយ​ចាត់​ការ​ករណី​រំលោភ​ក្រៅ​ចំណង​អាពាហ៍​ពិពាហ៍។ ​ការ​រំលោភ​ក្រៅ​ចំណង​អាពាហ៍​ពិពាហ៍​មាន​ ​ទីមួយ​ការ​រំលោភ​ដើម្បី​ដោះដូរ​អាហារ​ ​ករណី​ទីពីរ​ គឺការ​រំលោភ​ក្នុង​ពន្ធនាគារ​ ឬ​មណ្ឌល​កែប្រែដែល​ជន​រងគ្រោះ​គ្មាន​អំណាច​ ​គ្មាន​កម្លាំង​ដើម្បី​តបត​ជាមួយ​អ្នក​មាន​អំណាច​ ​ទីបី​គឺ​ឃើញ​ថា​ ការ​រំលោភ​មុន​ពេល​សម្លាប់​ ​ឈ្លប​ដែល​មាន​តួនាទី​ក្នុង​ការ​សម្លាប់​ ​គាត់​បាន​រំលោភ​ស្រ្តី ​ដែល​ហៅ​យក​ទៅ​សម្លាប់។ ​ រំលោភ​ហើយ​ ​គាត់សម្លាប់​ជន​រងគ្រោះ​ចោល។​ គាត់ ក្រុមគ្រួសារ​គាត់​ក៏​ជា​ជនរងគ្រោះ​ក្នុង​របប​ខ្មែរក្រហម​ដែរ។ ​ហេតុ​អ្វី​បាន​រឿង​របស់​គាត់ ​គឺ​មិនត្រូវ​បាន​តុលាការ​យក​មក​ពិចារណា?»

មាន​អ្នកជំនាញ​ការច្បាប់​មកពី​សហ​រដ្ឋ​អាមរិក​ ​បារាំង​ ជប៉ុន​ អង់គ្លេស ​ប្រទេស​ឥណ្ឌា ​ឥណ្ឌូណេស៊ី​ ប្រទេស​អូស្ដ្រាលី ​អាល្លឺម៉ង់ ​ប្រទេស​រ្វាន់ដា​ (​Rwanda)​ និង​មក​ពី​ប្រទេស​អៀកឡង់​ខាង​ជើង​បាន​ចូលរួម​ក្នុង​សន្និសីទ​អន្ដរ​ជាតិ​ស្ដីពី​យុត្តិ​ធម៌​ជែនឌើ​ ដែល​រៀបចំ​ដោយ​អង្គការ​ក្រុម​អ្នកច្បាប់​ការពារ​សិទ្ធិ​កម្ពុជា​ ​ប្រយោជន៍​ដើម្បី​ជំរុញ​ឲ្យ​សាលាក្ដី​ខ្មែរក្រហម​ពិនិត្យ​ឲ្យ​បាន​ទូលំ​ទូលាយ​លើ​ការ​រំលោភ​បំពាន​ផ្លូវ​ភេទ​នៅ​ក្នុង​សម័យ​កម្ពុជា​ប្រជាធិប​តេយ្យ។

លោកស្រី​ស៊ីន សូវ៉ន​បញ្ជាក់​បន្ថែម​ថា​ ​អ្នក​ចូលរួម​ក៏​បាន​ស្នើ​សុំ​ឲ្យ​សាលាក្ដី​ខ្មែរក្រហម​ពង្រីក​តំបន់​ស៊ើបអង្កេតថែម​ទៀត​ផង​ដែរ​ ដោយសារ​តែ​ការ​សម្លាប់​ និង​ការ​រំលោភ​ផ្លូវ​ភេទ​ និង​បទ​ល្មើស​ដទៃ​ទៀត ​ដែលបាន​រីក​រាលដាល​នៅ​ពាស​ពេញ​ប្រទេស​នោះ មាន​ការ​ជាប់​ពាក់ព័ន្ធ​ទៅ​នឹង​ការ​រំលោភ​ផ្លូវ​ភេទ​ផងដែរ​ ​ហើយ​ការមិន​អើពើ​ទៅ​លើ​បញ្ហា​ខាង​លើ​គឺជា​ការ​រំលោភ​សិទ្ធិ​ជន​រងគ្រោះ។

ពុំមាន​តួលេខ​ណាមួយ​ដែល​អាច​បញ្ជាក់​អំពី​ករណី​រំលោភ​សេព​សន្ធវៈ​នៅ​ក្នុង​សម័យ​ខ្មែរក្រហម​នោះ​ទេ។ ​ក៏​ប៉ុន្តែ​មាន​ការ​ប៉ាន់​ប្រមាណ​ថា​ ​អាច​មាន​ការ​រៀបការ​នៅ​ក្នុង​សម័យ​ខ្មែរក្រហម​ដោយ​បង្ខំ​ យ៉ាងហោច​ណាស់​ចំនួន​២០០​០០០ករណី​ដែរ។

សាលាក្ដី​ខ្មែរក្រហម​បាន​ខកខានមិន​បាន​ចាត់ការការ​រំលោភ​ផ្លូវភេទ​នៅ​ក្នុង​ សំណុំ​រឿង​ ០០១​ ឬ​ករណី​កាំង ហ្គេកអ៊ាវ ​ហៅ ឌុច​ ​អតីត​ប្រធាន​គុក​ទួល​ស្លែង​ទេ។

លោកស្រី​ ស៊ាល ​ស្ទូហ្ស៊ីនស្គី ​មេធាវី​តំណាង​ដើម​បណ្តឹង​រដ្ឋប្បវេណី​ម្នាក់​ទៀត​ ​មកពី​ភ្នាក់ងារ​អភិវឌ្ឈន៍អាល្លឺម៉ង់​ ​មាន​ប្រសាសន៍​ថា​ ​សាលាក្តី​ខ្មែរក្រហម​មិន​ទាន់​ហួស​ពេល​នៅក្នុង​ការចោទ​ប្រកាន់​បន្ថែម​ទៅ​លើ​ជន​ជាប់ចោទ​ពី​បទ​រំលោភ​សេព​សន្ធវៈនៅ​ឡើយ​ទេ​ ​ថ្វីបើ​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​ទៅ​លើ​អតីត​ពួក​មេ​ដឹកនាំ​ខ្មែរក្រហម​ជាន់ខ្ពស់​នៅ​ក្នុង​ករណី​០០២​ បាន​បញ្ចប់​ទៅ​ហើយ​ក្តី។

«ខ្ញុំ​ឃើញ​ថា​ ​វា​មិនទាន់​ហួសពេល​ទេ​ ​ព្រោះ​ថា​ ​អង្គ​ជំនុំ​ជម្រះ​សាលា​ដំបូង​គួរ​ពិនិត្យ​លើ​អង្គហេតុ ​និង​វាយ​តម្លៃ​ឡើង​វិញ​អំពី​អង្គច្បាប់​នៃ​ការ​រំលោភ ​នៃ​បទ​ឧក្រិដ្ឋ​ដែល​ត្រូវ​បាន​ស៊ើប​អង្កេត​នៅ​ក្នុង​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​ជន​សង្ស័យ»។

ប៉ុន្តែ​លោក​ ឡាស អលសិន​ មន្រ្តី​ទំនាក់​ទំនង​ផ្នែក​កិច្ចការ​ច្បាប់​របស់​សាលាក្តី​ខ្មែរក្រហម​មាន​ប្រសាសន៍​ថា​ ​តុលាការ​មិន​អាច​ធ្វើការ​ចោទ​ប្រកាន់​បន្ថែម​អ្វី​ ​ក្រៅ​ពី​ការ​កែប្រែ​នីតិ​វិធី​នៅ​ក្នុង​ចំណាត់​ការ​របស់​សហ​ចៅក្រម​ស៊ើប​អង្កេត​នៅក្នុង​សំណុំរឿង​០០២​នោះ ​បន្ទាប់ពី​មាន​បណ្តឹង​តវ៉ា។​ ដោយឡែក​ លោក​បន្ថែម​ទៀតថា​ សម្រាប់​សំណុំរឿង​០០៣ ​និង​០០៤​ ដែល​ទើបតែ​ចាប់​ធ្វើ​ការ​ស៊ើប​អង្កេត​មិនទាន់​មាន​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​ជាក់លាក់​នៅ​ឡើយ។

លោកស្រី​ ចេន​ មុខាន់ហ្គីរ៉ា​ (​Jane Mukangira)​ ជំនួយ​ការ​ច្បាប់​នៅ​ក្នុង​សាលា​ឧទ្ធរណ៍​របស់​តុលាការ​ឧក្រិដ្ឋ​កម្ម​អន្តរ​ជាតិ​ ​សម្រាប់​ប្រទេស​រ្វាន់ដា ​មាន​ប្រសាសន៍​ថា​ ​សាលាក្តី​ខ្មែរក្រហម​គួរ​តែ​បញ្ចូល​បទ​ល្មើស ​អំពី​ការ​រំលោភ​ភ្លូវភេទ​ទៅលើ​ជន​ជាប់​ចោទ​ថ្មី​ទៀត។

«អង្គ​ជំនុំ​ជម្រះ​វិសាមញ្ញ​ក្នុង​តុលាការ​កម្ពុជា​ មិន​គួរ​ផ្តោត​តែ​លើ​ឧក្រិដ្ឋ​កម្ម​ប្រល័យ​ពូជ​សាសន៍​ ឬ​ទៅ​លើ​បទ​ល្មើស​នៃ​ការ​បង្ខំ​ឲ្យ​រៀបការ​នោះ​ទេ​ ​ប៉ុន្ដែ​គេ​គួរ​តែ​បញ្ចូល​បទ​ល្មើស​នៃ​ការ​រំលោភ​សេព​សន្ធវៈ​ផង​ដែរ​ ​ពីព្រោះ​នៅ​ក្នុង​សង្គ្រាម​ទាំងអស់​ ​ ការរំលោភ​សេព​សន្ធវៈ​តែង​តែ​កើត​មាន។​ ហើយ​គេ​ត្រូវ​តែ​ចាត់​ការ​លើ​បញ្ហា​នេះ​ឲ្យ​បាន​ហ្មត់ចត់ ​ពីព្រោះ​ការ​រំលោភ​សេព​សន្ធវៈ ​ឬ​ការ​រំលោភ​ផ្លូវ​ភេទ​ផ្សេងៗ​ទៀត គឺជា​អំពើ​លាមក​ ​ដូច​គ្នា​ទៅនឹង​បទ​ឧក្រិដ្ឋ​ផ្សេង​ទៀត​នៅ​ក្នុង​ពេល​មាន​ជំលោះ»។

លោក​សុខ សំអឿន ​នាយក​ប្រតិបត្តិ​របស់​អង្គការ​ក្រុម​អ្នក​ច្បាប់​ការពារ​សិទ្ធិ​កម្ពុជា ​មាន​ប្រសាសន៍​ថា​ ​អនុសាសន៍​នានា​ដែល​បាន​លើក​ឡើង​នៅ​ក្នុង​សន្និសីទ​អន្តរ​ជាតិ​រយៈ​ពេល​ពីរថ្ងៃ​នោះ នឹង​ត្រូវ​ដាក់​បញ្ចូន​ទៅ​សាលាក្តី​ខ្មែរក្រហម​នៅ​ក្នុង​អំឡុង​រយៈ​ពេល​មួយ​ ​ឬ​ក៏​ពីរ​សប្តាហ៍​ទៀត។

លោក​សុខ សំអឿនបន្ថែម​ថា​ ​បើ​ទោះ​ជា​សាលាក្តី​ខ្មែរក្រហម​មិន​ទទួល​យក​អនុសាសន៍​ខាងលើ​នោះ​ក្តី​ ​ក៏​អនុសាសន៍​នោះ​នឹង​ក្លាយ​ទៅ​ជា​គំរូ​មួយ​សម្រាប់​តុលាការ​ឧក្រិដ្ឋ​កម្ម​ក្រោយៗ​ទៀត៕

XS
SM
MD
LG