ភ្ជាប់​ទៅ​គេហទំព័រ​ទាក់ទង

ក្រុម​សិទ្ធិ​មនុស្ស​និយាយ​ថា​យោធា​ភូមា​ប្រើប្រាស់​ពិរុទ្ធជន​នៅ​សមរភូមិ​មុខ

  • Daniel Schearf

ក្រុម​គ្រួសារ​​របស់​អ្នក​ទោស​ម្នាក់​រង់​ចាំ​ការ​ដោះលែង​អ្នក​ទោស​នោះ​​នៅ​មុខ​ខ្លោង​ទ្វារ​ពន្ធនាគារ​ Insein ក្នុង​ទី​ក្រុងរ៉ង់ហ្គូន។

ក្រុម​សិទ្ធិ​មនុស្ស​និយាយ​ថា​ ពួក​គេ​មាន​ព័ត៌មាន​លម្អិត​ស្តី​ពី​វិធី​ដែល​យោធា​ភូមា​បង្ខំ​ឲ្យ​ពិរុទ្ធជន​ធ្វើក្ការ​ជា​កម្មករ​និង​ជា​ខែល​នៅ​សមរភូមិ​មុខ​ក្នុង​ការ​ប្រយុទ្ធ​ជាមួយ​ក្រុមជីវពល​ជនជាតិ​ភាគតិច​។​ក្រុម​សកម្មជន​កំពុង​តែ​អំពាវនាវ​ឲ្យ​អង្គការ​សហ​ប្រជាជាតិ​ធ្វើការ​ស៊ើបអង្កេត​ទៅ​លើ​ឧក្រិដ្ឋ​កម្ម​សង្រ្គាម​ដែល​បាន​ចោទ​ប្រកាន់​នេះ​។

អង្គ​ការ​ឃ្លាំ​មើល​សិទ្ធិ​មនុស្ស​និង​ក្រុម​សិទិ្ធ​មនុស្ស​ជនជាតិ​ការ៉ែន​និយាយ​ថា​យោធា​ភូមា​បង្ខំ​អ្នកទោស​រាប់រយ​នាក់​ឲ្យ​ធ្វើ​ការ​ជា​អ្នកដឹក​ជញ្ជូនអ្នក​សម្អាត​គ្រាប់​មីន​និង​យក​មនុស្ស​ធ្វើ​ជា​ខែល​ក្នុង​ពេល​ប្រយុទ្ធ​ជាមួយ​ជីវពល​ជនជាតិ​ភាគតិច​។

ក្នុង​របាយការណ៍​រួម​មួយ​ដែល​ត្រូវ​បាន​ចេញ​ផ្សាយ​កាល​ពី​ថ្ងៃ​ពុធ​នៅ​ទីក្រុង​បាងកក​ ក្រុម​សិទិ្ធ​មនុស្ស​មួយ​ចំនួន​បាន​ផ្តល់​ព័ត៌មាន​លម្អិត​ស្តី​ពី​ការ​រំលោភ​តាម​រយៈ​បទ​សម្ភាស​ជាមួយ​ពិរុទ្ធ​ជន​ដែល​គេច​ខ្លួន​ចំនួន​៥៨​នាក់​។

អ្នក​ទោស​ទាំង​នោះ​បាន​ឲ្យ​ដឹង​ថា​ពួក​គេ​ត្រូវ​បាន​ប្រើ​ប្រាស់​នៅ​ក្នុង​ប្រតិបត្តិការ​យោធា​ពី​ឆ្នាំ​២០១០​ដល់​ឆ្នាំ​២០១១​ប្រឆាំង​នឹង​កង​ជីវពល​ជនជាតិ​ភាគតិច​នៅក្នុង​តំបន់​បាហ្គោ​និង​រដ្ឋ​ការ៉ែន​នៃ​ភាគ​ខាង​កើត​ប្រទេស​ភូមា​។

ពួក​គេ​ទាំង​អស់​គ្នា​និយាយ​ថា​ពួក​គេ​ត្រូវ​បាន​បង្ខំ​ឲ្យ​ធ្វើ​ការ​ដោយ​មិន​ទទួល​បាន​កម្រៃ​ហើយ​បាន​ពណ៌នា​ស្ថានភាព​ដូច​ជា​ទាសករ​ដែល​មាន​កង្វះ​ខាត​ការ​ថែទាំ​សុខភាព​ អាហារ​ និង​ទី​ជម្រក​ ហើយ​ពួក​គេ​ត្រូវ​បាន​គេ​វាយ​ដំ​ ធ្វើទារុណកម្ម​ និង​យកទៅ​សម្លាប់​ចោល​។

David Mathieson​ អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​ពី​ភូមា​នៃ​អង្គការ​ឃ្លាំ​មើល​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ បាន​ប្រាប់​ក្លិប​អ្នក​ឆ្លើយឆ្លង​ព័ត៌មាន​បរទេស​របស់​ថៃ​ថា​ ការរំលោភ​កម្លាំង​ពលកម្ម​នៅ​ពន្ធនាគារ​បែប​នេះ​គឺ​មាន​លក្ខណៈ​ជា​ប្រព័ន្ធ​និង​រីករាល​ដាល​។

«នេះ​មិន​មែន​គ្រាន់​តែ​ជា​រឿង​ដែល​កើត​ឡើង​នៅ​ក្នុង​រដ្ឋ​ការ៉ែន​ ហើយ​ត្រូវ​បាន​បញ្ជា​ដោយ​មេ​បញ្ជាការ​ទុច្ចរិត​នៅ​តាម​តំបន់​នោះ​ទេ​។​វា​គឺ​ជា​អ្វី​ដែល​កើត​ឡើង​ក្រោម​ការ​បញ្ជា​របស់​អ្នក​មាន​តួនាទី​ខ្ពស់​នៅ​ក្នុង​ជួរ​យោធា​ដែល​បាន​ណែនាំ​ក្រសួង​មហាផ្ទៃ​ ឲ្យ​ប្រមូល​ផ្តុំ​មនុស្ស​ពី​ទីតាំង​ខុសៗ​គ្នា​ ហើយ​ដឹក​ជញ្ជូន​ពួក​គេ​ទូទាំង​ប្រទេស​។​វា​ត្រូវ​បាន​គេ​រៀបចំ​បាន​យ៉ាង​ល្អ​ដែល​ស្តាប់​ទៅ​គួរ​ឲ្យ​ព្រឺ​ក្បាល​។»

ក្រុម​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ជនជាតិ​ការ៉ែន​ បាន​ចង​ក្រង​ជា​ឯកសារ​ពី​ការ​ប្រើ​ប្រាស់​អ្នក​ដឹក​ជញ្ជូន​ដែល​ជា​អ្នកទោស​នៅ​ប្រទេស​ភូមា​តាំង​ពី​ឆ្នាំ​១៩៩២​ ប៉ុន្តែ​អាជ្ញាធរ​ភូមា​បាន​បដិសេធ​ពី​ការ​ប្រើ​ប្រាស់​ពិរុទ្ធ​ជន​ក្នុង​ការ​ប្រយុទ្ធ​។

ក្រុម​សិទ្ធិ​មនុស្ស​និយាយ​ថា​ការ​ធ្វើ​បាប​អ្នក​ទោស​លី​សែង​នៅ​សមរភូមិ​មុខ​គឺ​ជា​ឧក្រិដ្ឋ​កម្ម​សង្រ្គាម​មួយ​ក្នុង​បញ្ហា​ឧក្រិដ្ឋ​កម្ម​សង្រ្គាម​ជា​ច្រើន​ដែល​បន្ត​មាន​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​ភូមា ហើយ​ថា​អង្គការ​សហប្រជា​ជាតិ​គួរ​តែ​ធ្វើ​ការ​ស៊ើប​អង្កេត​តាម​រយៈ​គណៈកម្មការ​ស៊ើប​អង្កេត​មួយ​។

អង្គការ​ឃ្លាំ​មើល​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ ដកស្រង់​ពី​ការ​វាយ​ប្រហារ​ទៅ​លើ​ជន​ស៊ីវិល​ ការ​សម្លាប់​ក្រៅ​ច្បាប់​ ការ​ជម្លៀស​ដោយ​បង្ខំ​ ការ​ធ្វើ​ទារុណ​កម្ម​ រំលោភ​ផ្លូវ​ភេទ​ និង​ការ​ប្រើ​ប្រាស់​ទាហាន​កុមារ​។

ក្រុម​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ដែល​មាន​ទី​តាំង​នៅ​បុរី​ញូយ៉ក​ និយាយ​ថា​ ក្រុម​ជីវពល​ជនជាតិ​ភាគ​តិច​ក៏​ប្រព្រិត្ត​ការរំលោភ​បែប​នេះ​ដែរ​ ដែល​ការ​រំលោភ​ទាំង​នោះ​រួម​មាន​ ការ​ប្រើ​ប្រាស់​កម្លាំង​ពលកម្ម​ដោយ​បង្ខំ​ ការ​ប្រើប្រាស់​គ្រាប់​មីន​ដោយ​មិន​រើស​មុខ​ និង​ការ​ប្រើប្រាស់​ទាហាន​កុមារ​។

Elaine Pearson​ គឺជា​នាយករង​ក្នុង​ទ្វីប​អាស៊ី​របស់​ក្រុម​សិទ្ធិ​មនុស្ស​នេះ​។គាត់​និយាយ​ថា​មាន​សង្ឃឹម​ដែល​ថា​ការ​បោះ​ឆ្នោត​របស់​ភូមា​កាល​ពី​ឆ្នាំ​មុន​ អាច​នាំ​ឲ្យ​មាន​ការ​កែ​លម្អរ​ផ្នែក​សិទ្ធិ​មនុស្ស​បន្តិច​ម្តងៗ​។

«ផ្ទុយ​ទៅ​វិញ​ ចាប់តាំង​ពី​ការ​បោះ​ឆ្នោត​មក​ ការ​ប្រយុទ្ធ​គ្នា​កាន់​តែ​មាន​ភាព​តឹង​តែង​ទៅ​ៗ​ នៅ​តំបន់​ជន​ជាតិ​ភាគ​តិច​នៅ​ភាគ​ខាង​ជើង​។​ហើយ​វា​មិន​មាន​ភាព​ផ្លាស់​ប្តូរ​អ្វី​ទាល់​តែ​សោះ​លើ​ការ​ប្រើ​ប្រាស់​ភាព​ឃោរឃៅ​មក​លើ​ជន​ស៊ីវិល​។»

ចាប់​តាំង​តែ​ពី​ទទួល​ឯករាជ្យ​ពី​ប្រទេស​អង់គ្លេស​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៤៨​មក​ រដ្ឋាភិបាល​ភូមា​ម្តង​ម្កាល​បាន​ប្រយុទ្ធ​ជាមួយ​ក្រុម​ជីវពល​ជន​ជាតិ​ភាគ​តិច​ ដែល​ស្វែង​រកស្វ័យ​ភាព​ខ្លួន​។

ជម្លោះ​ផ្ទៃ​ក្នុង​នេះ​គឺ​ជា​ ជម្លោះ​មួយ​ក្នុង​ចំណោម​ជម្លោះ​ដែល​មាន​រយៈ​ពេល​យូរ​បំផុត​នៅ​ក្នុង​ពិភព​លោក​ ហើយ​នេះ​គឺជា​ហេតុ​ផល​ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​ប្រទេស​ស្ថិត​ក្រោម​ការ​គ្រប់​គ្រង​របស់​យោធា​ជា​ច្រើន​ទសវត្សរ៍​។

កាល​ពី​ខែ​វិច្ឆិកា​ ប្រទេស​ភូមា​បាន​រៀបចំ​ការ​បោះឆ្នោត​ជា​លើក​ដំបូង​ក្នុង​រយៈ​ពេល​២០​ឆ្នាំ​ចុង​ក្រោយ​នេះ​។​ការ​បោះ​ឆ្នោត​បាន​ជំនួស​រដ្ឋាភិបាល​យោធា​ដោយ​រដ្ឋាភិបាល​ស៊ីវិល​ដែល​ដឹក​នាំ​ដោយ​អតីត​មេ​ដឹក​នាំ​យោធា​។

ការ​បោះ​ឆ្នោត​ត្រូវ​បាន​គេ​ថ្កោល​ទោស​ថា​ ជា​ការ​ក្លែង​បន្លំ​មួយ​ដែល​រៀបចំ​ឡើង​ដើម្បី​ឲ្យ​ក្រុម​យោធា​រក្សា​អំណាច​។

ប្រែ​សម្រួល​ដោយ​ បូរី ​ស៊ីលីវណ្ណ

XS
SM
MD
LG