ភ្ជាប់​ទៅ​គេហទំព័រ​ទាក់ទង

គណៈ​រដ្ឋ​មន្រ្តី​​ប៉ាឡេស្ទីន​លា​លែង​ពីតំណែង


លោក​នាយក​រដ្ឋ​មន្រ្តីប៉ាឡេស្ទីនសាឡាម ហ្វេយ៉ាដ (Salam Fayyad) មានប្រសាសន៍ទៅកាន់សមាជិក​គណៈ​រដ្ឋ​មន្រ្តី​របស់​លោក​​ក្រោយ​ពេល​កិច្ចប្រជុំ​​មួយ​​នៅ​​តំបន់​​វែសត៍​បែងក៍ (West Bank)។​

ទីក្រុង​រ៉ាម៉ាឡាហ ប៉ាឡេស្ទីន៖ គណៈ​រដ្ឋ​មន្រ្តីប៉ាឡេ​ស្ទីន បាន​ដាក់​សំណើ​សុំ​លា​លែង​ចេញ​ពី​ដំណែង​របស់​ខ្លួន ជូន​លោក​ប្រធានា​ធិបតី​ ម៉ាហមូដ អាបាស់​ (Mahmoud Abbas) កាល​ពី​ថ្ងៃ​ច័ន្ទ ខណៈ​ពេល​ដែល​អាជ្ញា​ធរ​ ប៉ាឡេស្ទីន នៅ​ក្នុង​តំបន់​វែសត៍​បែងក៍ (West Bank) ប្រឈមនឹង​សម្ពាធ​ដូច​គ្នា​សម្រាប់កំណែទម្រង់​នយោបាយ ដែល​បាន​កើត​មាន​ឡើង​នៅ​ផ្នែក​ផ្សេងៗ​ទៀត​នៃ​ពិ​ភព​អារ៉ាប់។

តំបន់​មមាញឹក អាល់​ ម៉ាណារ៉ា (Al Manara Square) គឺ​ជា​មជ្ឈ​មណ្ឌល​នយោបាយ ​និង​ពាណិជ្ជ​កម្ម ​របស់​ទី​ក្រុងរ៉ាម៉ាឡាហ នៃតំបន់វែសត៍​បែងក៍ ​។ រូបចម្លាក់តោ​ធ្វើ​ពី​ថ្ម​ ដែលយាម​មជ្ឈ​មណ្ឌលនេះ គឺ​ជា​និមិត្ត​រូប​នៃ​សេចក្តី​ក្លាហាន អំណាច​ និង​មោទន​ភាព។ ទង់​ជាតិ​ទាំង​ឡាយ​ដែល​តំណាង​អាជ្ញា​ធរ​ ប៉ាឡេស្ទីន និង​គណ​បក្ស​ ហ្វាតាហ៍ (Fatah) បក់​រវិចៗ​នៅ​លើ​បង្គោលខាង​លើ។

នៅ​ទី​នេះ ជន​ប៉ា​ឡេស្ទីនក្មេងៗ ដូច​ជា យុវជន​ បាសាម ឌ្យែបប៊រ (Basam Jabber) ដែល​មាន​អាយុ​១៨​ឆ្នាំ ប្រមូល​ផ្តុំ​គ្នា​ដើម្បី​ទទួល​ទានកាហ្វេ និង​ពិក្សា​អំពីចលនានៃ​ការ​ផ្លាស់​ប្តូរ​នៅ​ក្នុង​ទូទាំងពិភព​អារ៉ាប់​ ក្រោយ​ពី​មានបាតុកម្មប្រឆាំងតវ៉ាទ្រង់​ទ្រាយ​ធំ​នៅ​ក្នុង​ប្រទេសអេហ្ស៊ីប និង​ការ​លា​លែង​ចេញ​ពី​តំណែង​របស់​លោកហូស្នី មូបារ៉ាក់ (Hosni Mubarak)។ ឌ្យែបប៊រ ថ្លែង​ថា៖

«បាទ​ ជា​ការ​ពិត​ណាស់ ការ​ផ្លាស់​ប្តូរ​នេះ​នឹង​នាំ​មក​នូវ​លទ្ធិ​ប្រជាធិបតេយ្យ​ និង​សេរី​ភាព​បន្ថែម​ទៀត ហើយ​អ្នក​ដឹង​ទេ សេរី​ភាព​ក្នុង​ការ​បញ្ចេញ​មតិ​ មិន​ត្រូវ​បាន​ទទួល​យក​ដោយ​ពិត​ប្រាកដ​នោះ​ទេ។ ប៉ុន្តែ ​ឥឡូវ​នេះ មនុស្ស​គ្រប់​រូប​អាច​និយាយ​បាន ហើយ​អ្វីៗ​អាច​មាន​ការ​ផ្លាស់​ប្តូរ»។

មុន​ពេល​លោកមូបារ៉ាក់​ ចុះ​ចេញ​ពី​អំណាច ក្រុម​មន្រ្តី​ បាឡេស្ទីន ភាគ​ច្រើន​មាន​ភាព​ស្ងៀម​ស្ងាត់​អំពី​បាតុកម្មនៅទី​ក្រុង​ ឡឺ គែរ និង​នៅទូទាំង​ប្រទេស​អេហ្ស៊ីប។ សម្រាប់​ជនប៉ាឡេស្ទីន លោក​ មូបារ៉ាក់ គឺ​ជា​សម្ព័ន្ធ​មិត្ត​ដ៏​សំខាន់​មួយ ទាំង​ក្នុង​អំឡុង​ពេល​នៃ​ការ​ចរចារ​សន្តិ​ភាព​ជា​មួយអ៊ីស្រាអែល និងជា​អ្នក​សម្រុះ​សម្រួល​រវាង​ក្រុម​ប្រឆាំងទាំង​ឡាយ​ ដូច​ជា​គណៈ​បក្ស​ហ្វាតាហ៍​ នៅក្នុងតំបន់​វែសត៍​បែងក៍ និងក្រុមយោធាអ៊ីស្លាម​និយម ហាម៉ាស់ (Hamas) ក្នុងតំបន់​ ហ្កាហ្សា ស្ទ្រីប (Gaza Strip)។

ទោះ​ជា​យ៉ាង​នេះ​ក្តី នៅ​ក្នុង​អំឡុង​ពេល​ប៉ុន្មាន​ថ្ងៃ​ បន្ទាប់​ពី​ការ​បណ្តេញ​លោក​ មូបារ៉ាក់​ ចេញ​ពី​អំណាច ក្រុម​មន្រ្តីនៃ​អាជ្ញាធរប៉ាឡេស្ទីន បាន​ប្រកាន់​យក​របៀបរៀបរយថ្មី​មួយ។

លោក ហ្កាសាន ខាទីប (Ghassan Khatib) គឺ​ជា​អ្នក​នាំ​ពាក្យ​របស់​រដ្ឋា​ភិ​បាលក្នុង​ទីក្រុង រ៉ាម៉ាឡាហ។

«យើង​មាន​ឥរិយាបទ​វិជ្ជ​មាន​ចំពោះ​ការ​ផ្លាស់​ប្តូរ​ទាំង​នេះ ពីព្រោះ​ការ​ផ្លាស់​ប្តូរ​ទាំង​ឡាយ​ឆ្ពោះ​ទៅរក​ប្រជា​ធិប​តេយ្យ​ភាវូប​នីយ​កម្ម នឹង​អាច​ផ្តល់​តែ​ផល​ល្អសម្រាប់​ប្រជា​ពល​រដ្ឋ​អេហ្ស៊ីប និង​ប្រជា​ពល​រដ្ឋ​អារ៉ាប់​ផ្សេងៗ​ទៀត ដែល​រួម​ទាំង​ប្រជា​ពល​រដ្ឋ​ប៉ាឡេស្ទីន​ផង​ដែរ។ ដូច្នេះ យើង​រំពឹង​ថា ការ​ផ្លាស់​ប្តូរ​ទាំង​នេះនឹង​មានផល​វិជ្ជ​មាន​ទៅ​លើ​ជម្លោះ​រវាងប៉ាឡេស្ទីន និងអ៊ីស្រាអែល និងទៅ​លើប្រយោជន៍​របស់ប៉ាឡេស្ទីន»។

កាល​ពី​ថ្ងៃ​ច័ន្ទ គណៈ​រដ្ឋ​មន្រ្តី​ ប៉ាឡេស្ទីន បាន​ដាក់​សំណើ​សុំ​លា​ឈប់​ពី​ដំណែង ហើយ​លោក​ប្រធានា​ធិបតីម៉ាស់​មូដ​ អាបាស់ បាន​ស្នើឲ្យ​លោក​នាយក​រដ្ឋ​មន្រ្តី សាឡាម ហ្វេយ៉ាដ (Salam Fayyad) បង្កើត​រដ្ឋា​ភិ​បាល​ថ្មី​មួយ។

មួយថ្ងៃ​បន្ទាប់​ពី​ការ​លាលែង​ចេញ​ពី​ដំណែង​របស់​លោក មូបារ៉ាក់ប៉ាឡេស្ទីន បាន​ប្រកាស​ថា ពួក​គេ​នឹង​រៀប​ចំ​ការ​បោះ​ឆ្នោត​ជ្រើស​រើស​ប្រធានាធិបតី​ និងសមាជិក​សភាដែលត្រូវ​បាន​ពន្យា​ពេល​ជា​យូរ​មក​ហើយ​នោះ នៅ​ត្រឹមខែ​កញ្ញា​ខាង​មុខ​នេះ។

ក្រុមហាម៉ាស់ បាន​បដិសេធ​ចំពោះ​ការ​រៀប​ចំការ​បោះ​ឆ្នោត​របៀប​នេះ​ នៅ​ក្នុង​តំបន់​ហ្កាហ្សា ប៉ុន្តែ​ អ្នក​នាំ​ពាក្យអាជ្ញា​ធរប៉ាឡេស្ទីន លោក ហ្កាសាន ខាទីប បាន​និយាយ​ថា ការ​បោះ​ឆ្នោត​នឹង​កើត​មាន​ឡើង​ ប្រសិន​បើ​ត្រូវ​បាន​ធ្វើ​ឡើង​តែ​នៅ​ក្នុង​តំបន់វែសត៍​បែងក៍នោះ។ លោក​បន្ត​ថា៖

«វា​នឹង​មិន​មែនជា​ការ​បោះ​ឆ្នោត​ដ៏​ល្អ​ឥត​ខ្ចោះនោះ​ទេ ប៉ុន្តែក្នុង​ពេល​ជា​មួយ​គ្នា​នោះ ប្រជា​ពល​រដ្ឋ​ប៉ាឡេស្ទីន និង​សិទ្ធិ​ក្នុង​ការ​បោះ​ឆ្នោត ​និង​ការ​ជ្រើស​រើស​មេដឹក​នាំ​របស់​ពួក​គេ​មិន​គួរ​បន្ត​ស្ថិត​នៅ​ជា​ចំណាប់​ខ្មាំង​នៃ​ឆន្ទៈ​របស់​ក្រុម​ ហាម៉ាស់​នោះ​ទេ»។

ប្រជា​ពល​រដ្ឋ​ប៉ាឡេស្ទីន សង្ឃឹម​ថា នឹង​អាច​ប្រែ​ក្លាយ​តំបន់​វែសត៍​បែងក៍​ និង​ហ្កាហ្សា ដែល​ស្ថិត​នៅ​ម្ខាងទៀតនៃប្រទេសអ៊ីស្រាអែល ឲ្យ​ក្លាយ​ជា​រដ្ឋ​ឯករាជ្យ​មួយ។

ក្រុម​ ហាម៉ាស់ បាន​ដណ្តើម​កាន់​កាប់​តំបន់​ហ្កាហ្សា ដោយ​កម្លាំង​ទ័ព​កាលពី​ឆ្នាំ​២០០៧ ហើយ​កិច្ច​ខិត​ខំ​ប្រឹង​ប្រែង​ក្នុង​ការ​បញ្ចប់​ការ​បែក​បាក់​ជាមួយ​នឹង​អាជ្ញាធរ​ប៉ាឡេស្ទីននៅ​ក្នុង​តំបន់​ វែសត៍​បែងក៍​ ត្រូវ​បរាជ័យ។

លោក​ មូស្តាហ្វា បារហ្គូទី (Mustafa Barghouti) ដែល​ដឹក​នាំ​គណៈ​បក្ស​ប្រឆាំង​នៅ​ក្នុង​សភា​ប៉ាឡេស្ទីន មាន​ប្រសាសន៍​ថា វា​ដល់​ពេល​សម្រាប់​ការ​បង្រួប​បង្រួម​ហើយ។ លោក​ថ្លែង​ដូច្នេះ​ថា៖

«ការ​អំពាវ​នាវ​សម្រាប់​លទ្ធិ​ប្រជា​ធិប​តេយ្យ​ គឺ​មាន​ឥទ្ធិ​ពលណាស់។ ឥទ្ធិពលចម្បង​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​ប៉ាឡេស្ទីន ដែល​ជា​សំឡេងធំ​ជាង​គេ​បង្អស់​របស់​ប្រជា​ពល​រដ្ឋ​ ដែលអ្នក​ឮ​នៅ​ថ្ងៃ​នេះ គឺ​ជា​ការ​ទាម​ទាមួយចំពោះ​ទាំង​ក្រុមហ្វាតាហ៍​ និង​ក្រុមហាម៉ាស់ ឲ្យ​បញ្ចប់​ការ​បែង​ចែកពួក​គេ និង​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​មាន​ការ​រួប​រួម​ប៉ាឡេស្ទីន​ជា​ថ្មី​ម្តង​ទៀត ដើម្បីឲ្យ​យើង​អាច​មាន​ការ​បោះ​ឆ្នោត​ប្រកប​ដោយ​ប្រជា​ធិប​តេយ្យ​ និង​សេរី ដើម្បី​ឲ្យយើង​អាច​មាន​ការ​ចូល​រួម​ពី​សំណាក់​ប្រជា​ពល​រដ្ឋ​»។

ត្រឡប់​មកមើលទីលាន​ អាល់​ ម៉ាណារ៉ា ឯ​ណេះ​វិញ នាងអាប់​ទីហាល់ អឺរូស្ស (Abtihal Eroush) ដែល​មានអាយុ២៥​ឆ្នាំ និយាយ​ថា ខណៈដែល​ជីវិត​នៅ​ក្រោម​ការ​កាន់​កាប់​របស់​អ៊ីស្រាអែល​មាន​ការ​លំបាក នាង​ត្រូវ​បាន​លើក​ទឹក​ចិត្ត​ដោយ​អ្វី​ដែល​នាង​ហៅ​ថា​បដិវត្តន៍​នៅ​ក្នុង​ប្រទេសអ៊ីហ្ស៊ីប។ នាង​រំពឹង​ថា មនុស្ស​វ័យ​ក្មេង​នឹង​ដឹក​នាំ​កំណែ​ទម្រង់​នា​ពេល​អនាគត នៅ​ក្នុង​ពិភព​អារ៉ាប់។ នាង​និយាយ​ថា៖

«តាម​ពិត​ទៅ ខ្ញុំ​មាន​ការ​រំភើប​ខ្លាំង​ណាស់​ ខ្ញុំរីក​រាយ​ខ្លាំង​ណាស់ ពីព្រោះទី​បំផុត​ យើង​មាន​មនុស្ស​ជំនាន់​ក្រោយ ដែល​បាន​សម្រេច​ចេញ​មុខ ​ដើម្បី​ធ្វើ​អ្វីៗ​គ្រប់​បែប​យ៉ាង។ យើង​គឺ​ជា​ប្រជា​ពល​រដ្ឋ​ប៉ាឡេស្ទីន ដែល​ស្ថិត​នៅ​ក្រោម​ការ​គ្រប់​គ្រង​ យើង​មិន​មាន​អ្វីៗ​ច្រើន​ដែល​យើង​អាច​ធ្វើ​បាន​នោះ​ទេ។ ប៉ុន្តែ​ ដូចប្រទេស​ទាំង​ឡាយ​ក្នុង​ពិភពអារ៉ាប់អញ្ចឹង ពួក​គេ​ទទួល​រង​ការ​ឈឺ​ចាប់​ ពួក​គេ​បាន​ចេញ​មក ពួក​គេ​បាន​ភ្ញាក់​ឡើង​ ហើយ​ពួក​គេ​បាន​ចាប់​ផ្តើម​និយាយ។​ នេះ​គឺ​ជា​អ្វី​ដែល​គួរ​ឲ្យចាប់​អារម្មណ៍»។

ដោយ​មាន​ចលនានៃ​ការ​ផ្លាស់​ប្តូរ​ដែលកើត​ឡើងនៅតំបន់មជ្ឈឹម​បូព៌ា ប្រជាពល​រដ្ឋប៉ាឡេស្ទីន​ នៅ​ក្នុង​តំបន់វែសត៍​បែងក៍ សង្ឃឹម​ថា ជីវិត​របស់​ពួក​គេ​នឹង​មានការ​ផ្លាស់​ប្តូរ​ល្អ​ប្រសើរ​ឡើង។

ពួក​គេ​និយាយ​ថា អ្វី​ដែល​បាន​កើត​ឡើង​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​អេហ្ស៊ីប គឺតំណាងឲ្យ​ការ​ចូល​របស់​ពិភព​អារ៉ាប់​ទៅ​ក្នុងទំនើប​ភាវូបនីយ​កម្ម និង​ការ​ភ្ញាក់​ឡើង​របស់​មនុស្ស​ជំនាន់​ក្រោយ ដែល​កំពុង​តែ​ស្វែង​រក​សេរី​ភាព ​និង​លទ្ធិ​ប្រជាធិបតេយ្យ៕

ប្រែសម្រួលដោយ​ ឌី ខាំបូលី

XS
SM
MD
LG