ភ្ជាប់​ទៅ​គេហទំព័រ​ទាក់ទង

រហូត​មក​ដល់​ពេល​នេះ​សាលក្រម​ចុងក្រោយ​ឌុច​នៅ​តែ​មិនទាន់​ចេញ​រួច


កាំង ​ហ្គិចអ៊ាវ​ ហៅ​ឌុច ​អាយុ​៦៩​ឆ្នាំ​ជាប់​សង្ស័យ​ក្នុង​ការ​ជាប់​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ការ​ធ្វើ​ទារុណកម្ម និង​សម្លាប់​អ្នក​ទោស​យ៉ាង​តិច​ចំនួន​១២.៣៨០​នាក់​ ក្នុង​ពេល​ដែល​គាត់​ត្រួតត្រា​គុក​ទួល​ស្លែង​ពី​ឆ្នាំ​ ១៩៧៦ ​ដល់​ខែ​មករា​ ឆ្នាំ​ ១៩៧៩។

ប្រសិន​បើ​គេ​រាប់​ចាប់​តាំងពី​ពេល​ចាប់​ខ្លួន​ ឌុច នៅ​ខែ​ ឧសភា​ ឆ្នាំ​១៩៩៩​ ឌុច ​បាន​ស្ថិត​ក្នុង​ពន្ធនាគារ​អស់​រយៈ​ពេល​ជាង​១២​ឆ្នាំ​ហើយ។ ក៏​ប៉ុន្ដែ​នោះ​មិនមែន​ជា​ការ​ជាប់​ឃុំឃាំងដោយ​អំណាច​សាលក្រម​របស់​អង្គជំនុំ​ជម្រះ​វិសាមញ្ញ​ក្នុង​តុលាការ​កម្ពុជា​ ឬ​ដែល​គេ​ស្គាល់​ថា​ សាលាក្ដី​ខ្មែរ​ក្រហម​នោះ​ទេ។

នៅ​ពេល​នេះ​អតីត​ប្រធាន​គុក​ទួល​ស្លែង​ ឬ​មន្ទីរស​២១​ ដែល​ត្រូវ​ចោទ​ប្រកាន់​ក្នុង​សំណុំ​រឿង​០០១​អំពី​ឧក្រិដ្ឋកម្ម​ប្រឆាំង​មនុស្ស​ជាតិ​ ឧក្រិដ្ឋកម្ម​សង្រ្គាម​ បទ​មនុស្ស​ឃាត​ និង​ទារុណកម្ម កំពុង​រង់​ចាំ​ការ​ប្រកាស​សាលដីកា​របស់​អង្គ​ជំនុំ​ជម្រះ​តុលាការ​កំពូល។​ ក៏​ប៉ុន្ដែ​គ្មាន​ការ​បញ្ជាក់​ជា​ផ្លូវ​ការ​ណាមួយ​ពី​កាល​បរិចេ្ឆទ​នៃ​ការ​ប្រកាស​សាលដីកានេះ​ទេ។​ ជន​រង​គ្រោះ​ដែល​ធ្លាប់​ស្ថិត​ក្រោមការ​ធ្វើ​ទារុណកម្ម​របស់​ឌុច​ហាក់​ដូចជា​បាត់បង់​ការ​អត់ធ្មត់​ ហើយ​ចាត់​ទុក​ថា​ នេះ​គឺ​ជា​ការ​អូស​បន្លាយ​ពេល​វេលា​នៃ​ការ​ប្រកាស​សាល​ដីកា។

កាល​ពី​ថ្ងៃ​សុក្រ​សប្ដាហ៍​មុន​នេះ សមាគម​ជនរង​គ្រោះ​ដោយ​របប​កម្ពុជា​ប្រជាធិបតេយ្យ​ ហៅ​កាត់​ថា​ ក្សេមក្សាន្ដ​ដែល​ដឹក​នាំ​ដោយ​អតីត​អ្នក​ទោស​គុក​ទួល​ស្លែង​ លោក​ ជុំ ​ម៉ី ​បាន​ផ្ញើ​លិខិត​មួយ​ច្បាប់​ទៅ​កាន់​អង្គ​ជំនុំ​ជម្រះ​តុលាការ​កំពូល​របស់​សាលា​ក្ដី​ខ្មែរ​ក្រហម​ដើម្បី​តឿន​រំលឹក​ពី​ការ​ប្រកាស​សាលដីកា​នោះ។​ នេះ​បើ​យោង​តាម​មេធាវី​របស់​សមាគម​ក្សេម្ដក្សាន្ដ ​លោក ​លឹម​ ម៉េងឃី។​ លោក​មាន​ប្រសាសន៍​ថា៖

«សមាគម​គាត់​បាន​សុំ​សួរ​បញ្ជាក់​ថា​ តើ​ថ្ងៃ​ប្រកាស​សាលក្រម​ មាន​កាលបរិច្ឆេទ​ជាក់លាក់​ ហើយ​ ឬ​នៅ?​ នៅ​ថ្ងៃ​ណា?​ ហើយ ​ប្រសិន​បើ​ឥត​ទាន់​មាន​កាល​បរិច្ឆេទ​ជាក់លាក់​ គាត់​ចង់​ដឹង​ថា​ តើ​ដំណើរការ​នៃ​ការ​ពិចារណា​សម្រេច​ដល់​ត្រឹម​ណា​ហើយ​ ពី​ព្រោះ​គាត់​ទន្ទឹង​រង់​ចាំ​មើល​សេចក្តី​សម្រេច​ចុង​ក្រោយ​ហ្នឹង»។

កាំង ​ហ្គិចអ៊ាវ​ ហៅ​ឌុច ​អាយុ​៦៩​ឆ្នាំ​ជាប់​សង្ស័យ​ក្នុង​ការ​ជាប់​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ការ​ធ្វើ​ទារុណកម្ម និង​សម្លាប់​អ្នក​ទោស​យ៉ាង​តិច​ចំនួន​១២.៣៨០​នាក់​ ក្នុង​ពេល​ដែល​គាត់​ត្រួតត្រា​គុក​ទួល​ស្លែង​ពី​ឆ្នាំ​ ១៩៧៦ ​ដល់​ខែ​មករា​ ឆ្នាំ​ ១៩៧៩។​ គាត់​ត្រូវ​បាន​បញ្ជូន​ពី​ការ​ឃុំឃាំង​បណ្ដោះ​អាសន្ន​នៅ​តុលាការ​យោធា​នៅ​ឆ្នាំ​ ២០០៧។​ ការ​កាត់​ទោស​ឌុច​ ដោយ​អង្គ​ជំនុំ​ជម្រះ​សាលា​ដំបូង​ត្រូវ​បាន​ធ្វើ​ឡើង​អស់​រយៈពេល​៧៧​ថ្ងៃ​ដោយ​រាប់​ចាប់​ពី​ថ្ងៃ​ទី​៣០​ ខែ​មិនា​ ឆ្នាំ​២០០៩​រហូត​ដល់​ខែ​កញ្ញា​ ឆ្នាំ​ដដែល​នោះ។ ​ដប់​ខែ​ក្រោយ​គឺ​នៅ​ខែ​កក្កដា​ ឆ្នាំ​២០១០ ទើប​មាន​ការ​ប្រកាស​សាលក្រម​ដែល​ផ្ដន្ទា​ទោស​រូប​គាត់​ឲ្យ​ជាប់​ពន្ធនា​គារ​ចំនួន​៣៥ ​ឆ្នាំ។ ​ក៏ប៉ុន្ដែ​ទោស​នេះ​ត្រូវ​សម្រួល​នៅ​ត្រឹម​១៩​ឆ្នាំ​ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​មាន​ប្រតិកម្ម​ពី​ជន​រងគ្រោះ និង​ពី​សហព្រះរាជ​អាជ្ញា​ជា​ខ្លាំង។​ សហព្រះរាជ​អាជ្ញា​លោក​ស្រី​ ជា​ លាង ​និង​លោក ​អាន់ឌ្រូ ​ខេលី ​បាន​ប្ដឹង​សារទុក្ខ​ហើយ​ទាមទារ​ឲ្យ​អង្គជំនុំ​ជម្រះ​តុលាការ​កំពូល​បន្ថែម​ទោស​ឌុច​ ឲ្យ​ជាប់​ពន្ធនាគារ​អស់​មួយ​ជីវិត​ ឬ​យ៉ាង​តិច​បំផុត​ចំនួន​៤៥​ ឆ្នាំ។ ​យ៉ាងណា​ក៏ដោយ​បន្ទាប់ពី​សវនាការ​របស់​តុលាការ​កំពូល​រយៈពេល​បី​ថ្ងៃ​គឺ​ពី​ថ្ងៃ​ទី​២៨​ ដល់​ថ្ងៃ​ទី​៣០​ ខែ​មិនា​ ឆ្នាំ​ ២០១១​នេះ​មក​ នៅ​មិន​ទាន់​មាន​ការ​សម្រេច​ទោស​ឌុច​ ជា​ថ្មី​ដោយ​អង្គជំនុំ​ជម្រះ​តុលាការ​កំពូល​នោះ​ទេ។

លោក​ ជុំ​ ម៉ី ​ប្រធាន​អង្គការ​ក្សេមក្សាន្ដ​ និង​ជា​អតីត​អ្នក​ទោស​គុក​ទួល​ស្លែង​បញ្ជាក់​ថា ​លោក​កំពុង​ចង់​ដឹង​ថា​តើ​ឌុច​នឹង​ត្រូវ​ទទួល​ទោស​យ៉ាង​ដូចម្ដេច​ដោយ​លោក​មិន​ចង់​រង់​ចាំ​រហូត​ដល់​ការ​កាត់​ទោស​ពេញ​អង្គ​សេចក្ដី​ក្នុង​សំណុំ​រឿង​០០២​ឡើយ។​ លោក​បញ្ជាក់​ថា៖

«តើ​វា​ប៉ុន្មាន​ឆ្នាំ​ទៀត​បាន​វា​ចេញ​សាលក្រម​ហ្នឹង?​ សាលក្រម​ ជា​ស្ថាពរ​ហ្នឹង!​ យើង​ រង់​ចាំ​មើល​ដែរ។​ គេ​បន្ថយ​ទោស​ឌុច​ឲ្យ​មក​នូវ​១០​ឆ្នាំ​ ឬ​គេ​ដាក់​ដំឡើង​ពី​៣៥​ឆ្នាំ​ឡើង​ទៅ​លើ​ទៀត។​ យើង​ចង់​ឲ្យ​ចេញ​អា​បួន​នាក់​នេះ»។

អតីត​អ្នក​ទោស ​គុក​ទួល​ស្លែង​ម្នាក់​ទៀត​គឺ​លោក ​ប៊ូ ​ម៉េង​ មាន​ប្រសាសន៍​ប្រកប​ដោយ​ភាព​អន្ទះសារ៖

«ហេតុ​អី​ បាន​ជា​មិន​ឆ្លើយ​សំណួរ​ហ្នឹង?​ ខ្ញុំ​ឆ្ងល់​ត្រង់​ហ្នឹង!​ កាត់​កន្លង​មក​សាក្សី​គេ​មាន​គ្រប់​គ្រាន់​ ក្រដាស​ស្នាម​ដែល​ជា​ស្លាក​ស្នាម​ក៏​មាន​គ្រប់​គ្រាន់​ រាប់​ពាន់​រាប់​ម៉ឺន​សន្លឹក​ហើយៗ​ឯកសារ​រស់​ដូច​ជា​ខ្ញុំ​ ដូច​ជា​សាក្សី​ ដូច​ជា​អ្នក​ជំនាញ​ការ​ គឺ​មាន​គ្រប់​គ្រាន់​ហើយ។​ តើ​វា​ទៅ​ជា​យូរ​អី​ទៀត?»

ទាំង​លោក​ជុំ ​ម៉ី ​ទាំង​លោក​ ប៊ូ​ ម៉េង​ សុទ្ធ​តែ​យល់​ថា ​ការ​ពន្យារពេល​ណា​មួយ​ក្នុង​ការ​សម្រេច​ក្ដី​ទឹក​ចុង​ក្រោយ​ក្នុង​សំណុំ​រឿង ​ឌុច​ នេះ​នឹង​នាំ​ឲ្យ​ប៉ះពាល់​ដល់​យុតិ្តធម៌​សម្រាប់​ពួក​លោក។

ក៏​ប៉ុន្ដែ​លោក​ ឡាស ​អលសិន​ មន្ដ្រី​ផ្នែក​ទំនាក់ទំនង​កិច្ចការ​ច្បាប់​របស់​សាលាក្ដី​ខ្មែរ​ក្រហម​មិន​ចាត់​ទុក​ថា​ ដំណើរ​ការ​ក្ដី​រហូត​មក​ទល់​ពេល​នេះ​គឺ​ជា​ការ​ពន្យារ​ពេល​នោះ​ទេ។ លោក​មាន​ប្រសាសន៍​ថា៖

«ខ្ញុំ​ដឹង​ប្រាកដ​ថា​ ទាំង​អស់​គ្នា​ប្រាកដ​ជា​អន្ទះសារ​ចង់​ដឹង​ពី​ការ​សម្រេច​ក្តី​របស់​អង្គ​ជំនុំ​ជម្រះ​តុលាការ​កំពូល​ក្នុង​សំណុំ​រឿង​ទី១។​ អង្គ​ជំនុំជម្រះ​តុលាការ​កំពូល​កំពុង​តែ​ធ្វើ​សេចក្តី​ព្រាង​ទី​១​នៃ​សាលក្រម​ ប៉ុន្តែ​យើង​មិន​ដឹង​ថា​តើ​នឹង​ត្រូវ​ការ​ពេល​ប៉ុន្មាន​ដើម្បី​បញ្ចប់​នោះ​ទេ»។

លោក​ស្រី ​អាន ​ហេនដិល ​(Anne Heindel) ​ទីប្រឹក្សា​ច្បាប់​របស់​មជ្ឈមណ្ឌល​ឯកសារ​កម្ពុជា​ពន្យល់​ថា​ ភាព​ស្មុគ្រស្មាញ​ក្នុង​សំណុំរឿង​ឌុច​ និង​កង្វះ​ពិសោធន៍​របស់​អង្គជំនុំ​ជម្រះ​តុលាការ​កំពូល​របស់​សាលា​ក្ដី​ខ្មែរ​ក្រហម​ក្នុង​ការ​កាត់​ក្ដី​សំណុំ​រឿង​ឧក្រិដ្ឋកម្ម​បែប​នេះ​បាន​នាំ​ឲ្យ​មាន​ការ​ប្រើប្រាស់​ពេល​វេលា​ច្រើន។​ លោក​ស្រី​បាន​ថ្លែង​ថា៖

«បណ្តឹង​សារទុក្ខ​នៃ​សំណុំ​រឿង​ឌុច​ជាប់​ទាក់​ទង​នឹង​បញ្ហា​ផ្លូវ​ច្បាប់​យ៉ាង​ស្មុគស្មាញ​ ហើយ​អង្គ​ជំនុំ​ជម្រះ​តុលាការ​កំពូល​មិន​ដែល​បាន​ដោះស្រាយ​សំណុំ​រឿង​ដូច​ច្នោះ​ទេ។ ​ដើម្បី​សម្រេច​សំណុំ​រឿង​នេះ​ ក្រុម​ចៅ​ក្រម​ត្រូវ​គិត​ជា​មុន​ អំពី​ផល​បះពាល់​នា​នា​ទៅ​ដល់​សំណុំ​រឿង​មួយ​ទៀត​ គឺ​សំណុំ​រឿង​ ០០២។​ វា​មិន​មែន​ជា​ការ​ស៊ី​ពេល​វែង​នោះ​ទេ​ រហូត​មក​ដល់​ពេល​នេះ​ ក្នុង​ការ​សរសេរ​សាលក្រម​របៀប​នេះ។ ខ្ញុំ​សង្ឃឹម​ថា​ វា​នឹង​ស៊ី​ពេល​យ៉ាង​សមរម្យ​នឹង​មាន​ការ​សម្រេច​យ៉ាង​ត្រឹម​ត្រូវ។​ ប្រសិន​បើ​យើង​មើល​តុលាការ​អន្តរជាតិ​ផ្សេង​ទៀត​ ដូច​ជា​តុលាការ​ព្រហ្មទណ្ឌ​អន្តរ​ជាតិ​នៃ​អតីត​យ៉ូកូស្លាវី​ និង​តុលាការ​អន្តរ​ជាតិ​សម្រាប់​ប្រទេស​រវ៉ាន់ដា គេ​ប្រើ​រយៈពេល​រហូត​ដល់​ មួយ​ឆ្នាំ​ដើម្បី​ទទួល​បាន​លទ្ធផល​នៃ​បណ្តឹង​ឧទ្ធរណ៍​មួយ។​ ប្រសិន​បើ​លោក​មើល​ការ​សម្រេច​ក្តី​ក្នុង​សំណុំ​រឿង​ឌុច​ នៅ​អង្គ​ជំនុំជម្រះ​សាលា​ដំបូង ពេល​វេលា​ដែល​ប្រើ​គឺ​អស់​បី​ត្រីមាស។​ ដូច្នេះ​ ជា​ពេលវេលា​សមហេតុផល»។

លោក​ ឡាស​ អលសិន ​និង​លោក​ស្រី ​អាន ​ហេនដិល​ ក៏​បាន​លើកឡើង​ពី​ការ​បក​ប្រែ​ភាសា​ផង​ដែរ​ដែល​ជម្រុញ​ឲ្យ​មាន​ភាព​ស្មុគ្រ​ស្មាញ​ដល់​ដំណើរ​ការ​ប្រកាស​សាលដីកា​របស់​តុលាការ​កំពូល។ ​ក៏​ប៉ុន្ដែ​ប្រភព​ស្និទ្ធ​នឹង​សាលាក្ដី​ខ្មែរ​ក្រហម​មួយ​ចំនួន​បាន​បង្ហាញ​ពី​ភាព​មិន​ទាន់​ចុះ​សម្រុង​គ្នា​រវាង​ចៅ​ក្រម​អន្ដរជាតិ​ និង​ចៅ​ក្រម​ជាតិ​ក្នុង​ការ​កំណត់​ទោសទណ្ឌ​របស់ ​ឌុច​ដែល​ជា​រឿង​មិន​ល្អ​ដល់​ការ​ចេញ​សាល​ដីកា។​ ប្រភព​ដដែល​បញ្ជាក់​ថា ​តុលាការ​កំពូល​របស់​សាលាក្ដី​ខ្មែរ​ក្រហម​ត្រូវ​ការ​ធ្វើ​សេចក្ដី​សម្រេច​តែ​លើ​ចំណុច​ចំនួន​បី​តែ​ប៉ុណ្ណោះ​គឺ​ទី១ ការ​សម្រេច​ទៅ​លើ​យុត្តាធិការ ទី​២​ការ​សម្រេច​ទៅ​លើ​ការ​ផ្ដន្ទាទោស ​និង​ទី​៣​ការ​គណនា​ទោស​សម្រាប់​ឧក្រិដ្ឋកម្ម​ប្រឆាំង​មនុស្ស​ជាតិ​ដែល​ឌុច​ ទទួល​រង​ការ​ចោទ​ប្រកាន់។​ ទោះជា​យ៉ាង​នេះ​ក្ដី​មាន​ការ​រំពឹង​ទុក​ថា ​ការ​ប្រកាស​សាលដីកា​សម្រាប់​សំណុំ​រឿង​០០១​ ករណី​ឌុច​នឹង​អាច​ប្រព្រឹត្តិ​ទៅ​មុន​ដំណាច់​ឆ្នាំ​នេះ។ ​ក៏ប៉ុន្តែ​មាន​ការប៉ាន់​ប្រមាណ​ថា​ សំណុំ​រឿង​០០២​នឹងអូស​បន្លាយ​ពេល​ច្រើន​ជាង​នេះ៕

XS
SM
MD
LG