ភ្ជាប់​ទៅ​គេហទំព័រ​ទាក់ទង

សាលាក្តី​ខ្មែរ​ក្រហម​បន្ត​ការងារ​ផ្សព្វផ្សាយ​ដល់​សហគមន៍​ ខណៈពេល​ដែល​ដំណើរការ​ កាត់ទោស​មាន​ភាព​យឺតយ៉ាវ​


លោកសង្ឃ​និមន្ត​ទៅ​ចូលរួមស្តាប់ការ​​ផ្សព្វផ្សាយ​​ដោយ​សាលាក្តី​ខ្មែរ​ក្រហម​ នៅស្រុកសំឡូត នៅថ្ងៃទី​២៦ ខែសីហា ឆ្នាំ​២០១១​។

ជារឿយៗ​ គេ​ឃើញ​ដំណឹង​មិន​ល្អ​ពី​សាលាក្តី​ខ្មែរ​ក្រហម​របស់​ប្រទេស​កម្ពុជា​នៅ​ក្នុង​ព័ត៌មាន​ ដូច​ជា​បញ្ហា​ថវិកា​ ការ​ពន្យា​ពេល​ និង​ការ​ចោទ​អំពី​ការ​ជ្រៀត​ជ្រែក​ពី​រដ្ឋាភិបាល​ជាដើម។​ ប៉ុន្តែ​ ទោះ​បី​ជា​ដំណើរការ​តុលាការ​មាន​ភាព​យឺតយ៉ាវ​ក៏​ដោយ​ ក៏​តុលាការ​ដែល​មាន​ទីតាំង​ក្នុង​ទីក្រុង​ភ្នំពេញ​បន្ត​ផ្សព្វផ្សាយ​សារ​របស់​ខ្លួន​ពាសពេញ​ប្រទេស​ ដោយ​នា​ពេល​ថ្មី​ៗ​នេះ​ តុលាការ​បាន​ផ្សព្វផ្សាយ​សារ​របស់​ខ្លួន​ដល់​អតីត​ទីតាំង​របស់​ពួក​ខ្មែរ​ក្រហម​ក្នុង​ស្រុក​សំឡូត​នា​ភាគ​ខាង​លិច​ប្រទេស​កម្ពុជា។

ស្រុក​សំឡូត​មាន​ប្រវត្តិ​ទាក់ទង​យ៉ាង​យូរ​ជាមួយ​នឹង​ពួក​ខ្មែរ​ក្រហម។​ កាលពី​ឆ្នាំ​ ១៩៦៧​ នៅ​ស្រុក​សំឡូត​នេះ​ហើយ​ ដែល​ការ​បះបោរ​ដំបូង​បង្អស់​បាន​កើត​មាន​ឡើង​ ដោយ​លទ្ធផល​នៅ​ទីបំផុត​ដែល​ទទួល​បាន​ពី​ការ​បះបោរ​នេះ​ គឺ​ការ​ដឹកនាំ​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ប៉ុលពត​រវាង​ឆ្នាំ​ ១៩៧៥​ និង​ ឆ្នាំ​ ១៩៧៩​ និង​ប្រជាពលរដ្ឋ​ប្រហែល​ ២​ លាន​នាក់​បាត់​បង់​ជីវិត។

ប៉ុន្តែ​ ការ​បញ្ចប់​ការ​ដឹកនាំ​របស់​ពួក​ខ្មែរ​ក្រហម​ក្នុង​ឆ្នាំ​ ១៩៧៩​ មិន​មែន​ជា​ការ​បញ្ចប់​របស់​ចលនា​របស់​ពួក​ខ្មែរ​ក្រហម​នោះ​ទេ។​ ដោយ​មាន​ការ​ជួយ​ជ្រោមជ្រែង​ពី​សំណាក់​ប្រទេស​ថៃ​ ប្រទេស​ចិន​ និង​បណ្តា​បស្ចិម​ប្រទេស​ផ្សេងៗ​ទៀត​ ដូចជា​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ជាដើម​ ពួក​ខ្មែរ​ក្រហម​បាន​បង្ក​សង្រ្គាម​ស៊ីវិល​ពី​ស្រុក​មួយ​ចំនួន​នៅ​ភាគ​ខាង​លិច​ប្រទេស​កម្ពុជា។

ស្រុក​សំឡូត​ជា​ស្រុក​មួយ​ក្នុង​ចំណោម​ស្រុក​ទាំងនោះ។​ ស្រុក​នេះ​នៅ​ស្ថិត​ក្រោម​ការ​គ្រប់គ្រង​របស់​ពួក​ខ្មែរ​ក្រហម​រហូត​ដល់​ចុង​ទសវត្ស​ ១៩៩០​ ពេល​ដែល​នៅ​ទីបំផុត​ ចលនា​នេះ​បាន​ដួល​រលំ​បន្ទាប់ពី​ការ​ដួល​រលំ​របស់​សហភាព​សូវៀត។

តុលាការ​ឧក្រិដ្ឋកម្ម​សង្រ្គាម​ដែល​គាំទ្រ​ដោយ​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​បាន​បង្កើត​ឡើង​ ដើម្បី​ពាំនាំ​នូវ​យុត្តិធម៌​ខ្លះ​មក​ជូន​ជន​រងគ្រោះ​ក្រោម​របប​ខ្មែរ​ក្រហម។​ ប៉ុន្តែ​ការ​បង្កើត​តុលាការ​នេះ​បាន​ស៊ី​ពេល​អស់​រាប់​ឆ្នាំ​ក្នុង​ការ​ចរចា​ជា​មួយ​នឹង​អាជ្ញាធរ​កម្ពុជា​ ដែល​មាន​បំណង​ចង់​ត្រួតត្រា​នូវ​ដំណើរការ​របស់​តុលាការ​នេះ។​ តុលាការ​នេះ​យក​គំរូ​តាម​ប្រព័ន្ធ​ច្បាប់​បារាំង​ និង​រួម​មាន​ទាំង​ចៅក្រម​ខ្មែរ​ និង​បរទេស​ ដែល​យល់​ព្រម​ទទួល​ស្គាល់​ដោយ​ទាំង​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​ និង​ប្រទេស​កម្ពុជា។

សាលាក្តី​ខ្មែរ​ក្រហម​ដែល​មាន​មុខងារ​កាត់ទោស​អតីត​មេ​ដឹក​នាំ​ខ្មែរ​ក្រហម​ និង​អ្នក​ដែល​មាន​ ទំនួលខុសត្រូវ​ខ្ពស់​បំផុត​ មិន​ត្រូវបាន​គេ​ស្គាល់​ច្រើន​នៅតាម​កន្លែង​ខ្លះ​ដូច​នៅក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​នេះ​ទេ​ ដែល​អ្នក​ខ្លះ​គិត​ថា​វា​តំណាង​ឲ្យ​យុត្តិធម៌​របស់​អ្នក​ឈ្នះ។

លោក​ឡាស៍​ អ៊ុលសេន​ (Lars​ Olsen)​ អ្នក​នាំ​ពាក្យ​សាលាក្តី​ ដែល​បាន​ធ្វើ​ដំណើរ​ទៅ​ស្រុក​សំឡូត​ជា​មួយ​នឹង​ក្រុម​ផ្សព្វផ្សាយ​ដល់​សហគមន៍​របស់​សាលាក្តី​ កាល​ពី​សប្តាហ៍​មុន​ មាន​ប្រសាសន៍​ថា​ស្រុក​សំឡូត​នេះ​បាន​ផ្តល់​មូលហេតុ​ល្អ​មួយ​សម្រាប់​អ្នក​តំណាង​របស់​សាលាក្តី​ឲ្យ​មក​ទស្សនា​ស្រុក​ សំឡូត​នេះ។

«ខ្ញុំ​សប្បាយ​ចិត្ត​ណាស់​ដែល​មនុស្ស​ជា​ច្រើន​បាន​មក​ទស្សនា​នៅ​កន្លែង​នេះ​ ហើយ​បន្ទាប់​ពី​មាន​ការ​ស្ទាក់ស្ទើរ​មួយ​ចំនួន​មក​ យ៉ាង​ហោច​ណាស់​ពួក​គេ​បាន​សម្រេច​ផ្សព្វផ្សាយ​គំនិត​ខ្លះ​របស់​ពួក​គេ​ទាក់ទង​នឹង​ដំណើរការ​តុលាការ។​ ហើយ​ដូចដែល​គេ​អាច​គិត​ទុក​ជា​មុន​ថា​ តំបន់​នេះ​ជា​ជម្រក​រស់នៅ​របស់​ពួក​ខ្មែរ​ក្រហម​ជា​ច្រើន​នោះ​ ពួកគេ​មាន​ចម្ងល់​អំពី​ដំណើរការ​តុលាការ​ ហើយ​ពួកគេ​បាន​បញ្ជាក់​ទស្សនៈ​បែប​ហ្នឹង​យ៉ាង​ច្បាស់​ផង​ដែរ»។

គេ​ឃើញ​មាន​មនុស្ស​ប្រហែល​ជា​ ២០០​ នាក់​បាន​ចូលរួម​ដោយ​អង្គុយ​លើ​កៅអី​ជ័រ​នៅ​ក្រោម​តង់​កៅស៊ូ​ព័ណ៍​ចំរុះ។

អ្វី​ដែល​ពួក​គេ​ឮ​ គឺ​វា​គ្រប់គ្រាន់​ណាស់​ទៅ​ហើយ។​ ពួក​គេ​ស្តាប់​ការ​ពន្យល់​អំពី​ថា​តើ​តុលាការ​ធ្វើការ​យ៉ាង​ដូច​ម្តេច​ និង​ការ​ពិភាក្សា​អំពី​សំណុំ​រឿង​នីមួយៗ​ រួម​ទាំង​ការ​កាត់ទោស​ដំបូង​បង្អស់​របស់​តុលាការ​ប្រឆាំង​នឹង​មេ​គុក​ខ្មែរ​ក្រហម​មិត្ត​ ឌុច​ ដែល​គាត់​ធ្លាប់​រស់នៅ​ស្រុក​សំឡូត។

មន្ត្រី​របស់​តុលាការ​ ៦​ រូប​ រួម​ទាំង​ព្រះ​រាជអាជ្ញារ​រង​ វីនស៊ិន​ ដឺ​ វ៉ាលដ៍​ ឌីអេសម៉ាល​ (Vincent​ De​ Wilde​ d’Estmael) បាន​ធ្វើ​ដំណើរ​ចម្ងាយ​ ៣៥០​ គីឡូម៉ែត្រ​ទៅកាន់​ស្រុក​សំឡូត។​ការ​ធ្វើ​ដំណើរ​នេះ​បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​គាត់​មាន​ចំណាប់​អារម្មណ៍​ពន្យល់​ពី​តួនាទី​របស់​អយ្យការ។

«គោលបំណង​របស់​យើង​គឺ​ដើម្បី​បញ្ចប់​និទណ្ឌភាព​ទាក់ទង​នឹង​បទឧក្រិដ្ឋ​ដែល​បាន​ប្រព្រឹត្ត​ឡើង​នៅ​ក្នុង​សម័យ​កម្ពុជា​ប្រជាធិបតេយ្យ។​ និទណ្ឌភាព​នៅ​មាន​យូរ​ពេក​ហើយ។​ ហើយ​ទី​ពីរ​ យើង​ចង់​បាន​ថា​ ការ​ពិត​ត្រូវបាន​រកឃើញ​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​បទឧក្រិដ្ឋ​ទាំងនោះ​ ហើយ​ថា​យុត្តិធម៌​ត្រូវ​ផ្តល់​ជូន​ដល់​ប្រជាពលរដ្ឋ​កម្ពុជា​ជា​ច្រើន​ដែល​ជា​ជន​រងគ្រោះ​ក្រោម​បទឧក្រិដ្ឋ​ដែល​បាន​ ប្រព្រឹត្ត​ឡើង​ទាំងនោះ»។

វា​ជា​សារ​ដែល​គេ​ស្រួល​យល់​នៅ​តាម​តំបន់​មួយ​ចំនួន​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​ ដែល​មិន​ធ្លាប់​គ្រប់គ្រង​ដោយ​ពួក​ខ្មែរ​ក្រហម។

ក្នុង​ស្រុក​សំឡូត​ អ្នក​ស្រុក​បាន​និយាយ​ថា​តុលាការ​មាន​សិទ្ធិ​ក្នុង​ការ​កាត់ទោស​តែ​មេ​ដឹក​នាំ​ជាន់​ខ្ពស់​ប៉ុណ្ណោះ​ គ្មាន​នរណា​ក្រៅ​ពី​នេះ​ទេ។​ បុរស​ម្នាក់​នេះ​បាន​និយាយ​ថា​ ការ​នាំ​យក​អ្នក​ផ្សេងៗ​ទៀត​ទៅ​កាត់ទោស​អាច​ធ្វើ​ឲ្យ​ប៉ះពាល់​ដល់​សន្តិភាព​ និង​ស្ថេរភាព។

គំនិត​នេះ​គឺជា​ការ​ថា​តាម​គំនិត​របស់​រដ្ឋាភិបាល។​ លោក​នាយក​រដ្ឋមន្រ្តី​ ហ៊ុន សែន​ បាន​មាន​ ប្រសាសន៍​យូរ​មក​ហើយ​ថា​ លោក​នឹង​មិន​អនុញ្ញាតិ​ឲ្យ​មាន​ការ​កាត់ទោស​កម្មាភិបាល​ខ្មែរ​ក្រហម​ជាន់​កណ្តាល​ចំនួន​ ៥​ រូប​ទៀត​ ដែល​តុលាការ​កំពុង​ស៊ើប​អង្កេត​ទេ។

លោក​ឡាស៍​ អ៊ុលសេន​ (Lars​ Olsen)​ មាន​ប្រសាសន៍​ថា​ នៅ​តាម​តំបន់​ផ្សេងៗ​ទៀត​នៃ​ប្រទេស​កម្ពុជា​ ប្រជាពលរដ្ឋ​មិន​អាច​យល់​ថា​ហេតុអ្វី​បាន​ជា​មេ​ដឹក​នាំ​ខ្មែរ​ក្រហម​តែ​ប៉ុន្មាន​រូប​ដែល​ត្រូវ​ កាត់ទោស​សម្រាប់​បទឧក្រិដ្ឋ​ដ៏​ធំធេង​បែប​នេះ?

«ចម្ងល់​នេះ​ពិត​ជា​មិន​មែន​ជា​អ្វី​ដែល​យើង​ត្រូវ​គិត​នៅ​ពេល​នេះ​ទេ។​ ការ​ផ្តោត​ខ្លាំង​គឺ​ទៅ​លើ​ ហេតុអ្វី​បាន​ជា​ធ្វើ​អញ្ចឹង​នៅ​ពេល​នេះ?​ ហេតុអ្វី​បានជា​ធ្វើ​ឲ្យ​ប៉ះពាល់​ដល់​ជោគជ័យ​ដែល​ពួក​គេ​ទទួល​បាន​ចាប់​តាំង​ពី​មាន​សន្តិភាព​មក?​ នេះ​ជា​ការ​សងសឹក​មែន​ទេ?​ ហើយ​ជា​ការ​ពិត​ណាស់​ វា​មាន​សារៈសំខាន់​សម្រាប់​ពួក​យើង​ដើម្បី​ឮ​ពី​ការ​ព្រួយបារម្ភ​ទាំងអស់​នេះ​ និង​អាច​មាន​លទ្ធភាព​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​ទាំងអស់​នេះ​ផង​ដែរ»។

មក​ទល់​នឹង​ពេល​បច្ចុប្បន្ន​នេះ​ សាលាក្តី​ខ្មែរ​ក្រហម​បាន​ធ្វើ​វេទិកា​សាធារណៈ​ប្រហែល​ជា​ ១២​ ដង​ រួច​មក​ហើយ​នៅ​ពាសពេញ​ប្រទេស។​ ភាគ​ច្រើន​មាន​ទិសដៅ​ទៅ​លើ​ជន​រងគ្រោះ​សម័យ​ខ្មែរ​ក្រហម។

ការ​ចុះ​ផ្សព្វផ្សាយ​ដល់​សហគមន៍​នៅ​ក្នុង​ស្រុក​សំឡូត​នេះ​ ជា​ការ​ចុះ​ផ្សព្វផ្សាយ​លើក​ទី​ពីរ​ផ្តោត​ ទៅ​លើ​អតីត​ទីតាំង​របស់​ពួក​ខ្មែរ​ក្រហម។

ស្រប​ពេល​ដែល​តុលាការ​វិវត្ត​ទៅ​រក​ការ​កាត់ទោស​សំណុំ​រឿង​ ០០២​ ដែល​ជា​ការ​កាត់ទោស​ មេ​ដឹក​នាំ​ជាន់​ខ្ពស់​ នៅ​ដើម​ឆ្នាំ​ក្រោយ​នេះ​ គេ​នឹង​ឃើញ​មាន​ការ​ធ្វើ​ទស្សនកិច្ច​ជា​ច្រើន​ទៀត​ ដូច​គ្នា​នេះ​ដែរ​ ដើម្បី​ធ្វើ​ឲ្យ​ច្បាស់​ថា​ ប្រជាពលរដ្ឋ​កម្ពុជា​ទាំង​ពីរ​ខាង​ទទួល​បាន​ព័ត៌មាន​គ្រប់ៗ​គ្នា៕

ប្រែ​សម្រួល​ដោយ​ ភី​ សុភាដា

XS
SM
MD
LG