ភ្ជាប់​ទៅ​គេហទំព័រ​ទាក់ទង

សេរីភាព​បញ្ចេញ​មតិ​ត្រូវ​បាន​បង្កើន​ តាមរយៈ​ការលុបចោល​បម្រាម​​ការ​បោះពុម្ព​សៀវភៅ​


បុរស​ម្នាក់​ដើរកាត់​តូប​លក់​សៀវភៅ​មួយ​កន្លែង​ ក្នុង​ទីក្រុង​ដ្យាកាតា​ ប្រទេស​ឥណ្ឌូនេស៊ី។

ដ្យាកាតា ឥណ្ឌូណេស៊ី៖ តុលាការធម្ម​នុញ្ញឥណ្ឌូនេស៊ីបាន​លុបចោលច្បាប់មួយ ដែលផ្តល់​អំណាចឲ្យ​ការិយាល័យ​អគ្គ​រដ្ឋ​អាជ្ញាក្នុងការ​ហាមការបោះ​ពុម្ព​ផ្សាយសៀវ​ភៅ។

ទោះ​បី​ជា​ក្រុម​សកម្ម​ជន​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ និងក្រុមអ្នក​និពន្ធ​បានសាទរចំពោះសាល​ក្រមនេះ​ ដោយចាត់ទុកថា​ វាគឺជា​ជោគជ័យ​មួយ​សម្រាប់សេរី​ភាពក្នុងការបញ្ចេញ​មតិ មន្រ្តី​មួយចំនួនបាននិយាយថា ការដាក់កំហិតទៅលើសេរី​ភាពក្នុងការបញ្ចេញមតិ​ នៅតែចាំបាច់​នៅឡើយ នៅក្នុងប្រទេសប្រជា​ធិប​តេយ្យក្មេងខ្ចីមួយនេះ។

ឥណ្ឌូនេស៊ីបានក្លាយ​ជាប្រទេសប្រជា​ធិប​តេយ្យដ៏​រស់រវើក​បំផុតមួយ​នៅក្នុងតំបន់​អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ចាប់តាំងពីប្រធានាធិបតីផ្តាច់​ការ​ ស៊ូហារតូ (Suharto) លាលែងពីដំណែងនៅឆ្នាំ១៩៩៨​មក។ រដ្ឋា​ភិបាលបានដកចេញនូវការដាក់កំហិតជាច្រើនទៅលើសេរីភាព​ក្នុង​ការ​បញ្ចេញ​មតិ ហើយ​ព័ត៌​មាននៅ​ក្នុង​ប្រទេស​ឥណ្ឌូណេស៊ី​ ស្ថិត​ក្នុងចំណោម​ព័ត៌​មាន​ដែល​មាន​ការ​បើក​ចំហរ និងចម្រុះបំផុតនៅ​ក្នុង​តំបន់។

ប៉ុន្តែ បទបញ្ញត្តិ​ផ្តាច់​ការ​ជា​ច្រើន​នៅ​តែ​មាន​នៅឡើយ។​ រហូត​មក​ដក់ពេល​ថ្មីៗ​នេះ​ មានច្បាប់មួយ​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​ការិ​យាល័យ​អគ្គរដ្ឋ​អាជ្ញាធ្វើ​ការ​ហាម​ប្រាម​ការ​បោះ​ពុម្ព​ផ្សាយ​សៀវ​ភៅ។​ ចាប់​តាំង​ពី​ការ​បោះ​ឆ្នោត​ដោយ​ផ្ទាល់​លើក​ទី​មួយ​របស់​ឥណ្ឌូនេស៊ី​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០០៤ ​ច្បាប់នេះ​ ​ត្រូវ​បាន​ប្រើ​ប្រាស់​ក្នុង​ការហាម​ឃាត់​ការ​បោះ​ពុម្ព​សៀវ​ភៅ​ចំនួន​២០​ ដែល​សរសេរអំពីប្រធាន​បទ​មួយ​ចំនួន​ដូចជា​ប្រតិបត្តិ​ការយោ​ធា និង​ពួក​ឧទ្ទាម​បំបែក​ខ្លួននៅ​ក្នុង​ខេត្ត​ប៉ាពូ (Papua)។

នៅដើមឆ្នាំនេះ ក្រុមអ្នកនិពន្ធមួយក្រុម​ ដែលសៀវ​ភៅ​របស់​ពួក​គេ​ត្រូវ​បាន​ហាម​ឃាត់​នៅក្នុងឆ្នាំ២០០៩ បាន​ស្នើឲ្យតុលាការធម្មនុញ្ញ ពិនិត្យ​ច្បាប់​នេះ​ឡើងវិញ ដែលពួក​គេ​អះ​អាងថា ស្ថិត​នៅ​ក្រៅ​បន្ទាត់នៃតម្លៃប្រជា​ធិប​តេយ្យរបស់​ឥណ្ឌូនេស៊ី។

កាល​ពី​ប៉ុន្មាន​សប្តាហ៍​មុន តុលាការ​នេះ​បាន​យល់​ព្រម​ ដោយ​បាន​សម្រេច​ថា អំណាចក្នុងការដាក់កំហិត​ទៅលើអត្ថ​បទបោះ​ពុម្ព​ផ្សាយ​ គួរ​តែ​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​ដែន​អំណាច​របស់តុលាការ​នេះ។

ប៉ុន្តែ អ៊ូនី ហ្ស៊ុលហ្វ៊ីអានី លូប៊ីស (Uni Zulfiani Lubis) និពន្ធ​នាយក​នៃ​បណ្តាញ​ទូរទស្សន៍ឥណ្ឌូ​នេស៊ី (ANTV) និងជា​សមាជិក​មួយ​រូប​នៃ​ក្រុម​ប្រឹក្សាព័ត៌​មាន ដែល​ត្រួត​ពិនិត្យ​ការ​ចេញផ្សាយ​ព័ត៌​មានរបស់​ឥណ្ឌូនេស៊ី និយាយ​ថា សាល​ក្រម​នេះមិនមែន​ជា​ជោគ​ជ័យពេញ​លេញ​មួយ​នោះ​ទេ។ ដោយ​ស្រី​ថ្លែង​ថា៖

«វា​គឺ​ជា​ដំណឹង​ល្អ​មួយ​ ប៉ុន្តែ​មិន​ទាន់​គ្រប់​គ្រាន់​នៅ​ឡើយ​ទេ។ យើង​មិន​អាចពឹង​ផ្អែក​ទៅ​លើ​ការ​សម្រេច​ចិត្ត​បែប​នេះ​ ក្នុងការធានាថា​ ​រដ្ឋាភិ​បាល ជាពិសេសការិយាល័យ​អគ្គ​រដ្ឋ​អាជ្ញា ឈប់​ព្យាយាម​ហាម​ឃាត់​ការ​បោះ​ពុម្ព​ផ្សាយ​សៀវភៅ​នោះ»។

ក្រុម​សកម្ម​ជន​សិទ្ធិ​មនុស្ស​និយាយ​ថា លោក​ប្រធានា​ធិបតី​ ស៊ូហារតូ​ ជា​ញឹក​ញយ​បានប្រើ​ប្រាស់ច្បាប់​ឆ្នាំ​១៩៦៣ ​ស្តី​ពី​ការ​ហាមឃាត់ការ​បោះ​ពុម្ព​សៀវ​ភៅ​ ដើម្បី​កៀប​សង្កត់​ក្រុមអ្នក​ប្រឆាំង។ ពួក​គេ​និយាយ​ថា ការ​ប្រើ​ប្រាស់​ច្បាប់​នេះ​នៅ​ក្នុង​រយៈ​ពេល​មួយ​ទសវត្សរ៍ចុង​ក្រោយ បាន​បំផ្លាញ​ដល់​ការ​កិច្ចខិតខំប្រឹង​ប្រែង​របស់​ឥណ្ឌូ​នេស៊ី​ចំពោះ​ការ​លើក​កំពស់​លទ្ធិ​ប្រជា​ធិប​តេយ្យ​ និងបង្ហាញ​អំពី​ការ​មិន​ពេញ​ចិត្តរបស់​រដ្ឋា​ភិ​បាល​ដែល​នៅ​តែ​មាន​ចំពោះសេរី​ភាព​នៃ​ការ​បញ្ចេញ​មតិ​។

សៀវ​ភៅ​ចំនួន​៥​ ដែល​អគ្គ​រដ្ឋ​អាជ្ញា​បាន​ហាម​ឃាត់​កាល​ពី​ឆ្នាំ​ទៅសរសេរអំពី​ជម្លោះ​សាសនា​ អារម្មណ៍​របស់​អ្នក​បំបែក​ខ្លួននៅ​ក្នុង​ខេត្ត​ ប៉ាពូ​ និង​ព្រឹត្តិ​ការណ៍ជុំ​វិញ​ការ​ប៉ុន​ប៉ង​ធ្វើ​រដ្ឋ​ប្រហារ ដែល​បាន​ជួយឲ្យ​លោក​ប្រធានា​ធិបតី​ ស៊ូហារតូ ​ឡើង​កាន់​អំណាចនៅ​ឆ្នាំ​១៩៦៥។

មន្រ្តី​ឥណ្ឌូ​នេស៊ី​មួយ​ចំនួន​បាន​បង្ហាញ​ថា ពួកគេ​មិន​មាន​ឆន្ទៈ​ក្នុង​ការ​បោះ​បង់​ចោល​ទាំង​ស្រុងចំពោះការ​ហាម​ឃាត់ការ​បោះ​ពុម្ព​ផ្សាយ​សៀវ​ភៅនោះ​ទេ។ ទី​ប្រឹក្សា​ប្រធានា​ធិបតី គឺ​លោក តឺគូ ហ្វៃហ្សាស៊ីយ៉ាហ (Teuku Faizasyah) និយាយ​ថា ឥណ្ឌូនេស៊ី​មាន​ការ​បើក​ចំហរចំពោះ​សេរី​ភាពបញ្ចេញ​មតិ ប៉ុន្តែ​ការ​ហាម​ឃាត់​នឹង​អាចត្រូបានធ្វើ​ ​ ប្រសិន​បើត្រូវ​ធ្វើ​ដើម្បីសន្តិ​ភាព ​និង​ឯកភាព​នៅ​ក្នុង​សង្គម។ លោក​មាន​ប្រសាសន៍ថា៖

«ក្នុង​នាម​ជា​រដ្ឋា​ភិ​បាល​ យើង​ត្រូវទប់ស្កាត់ឧបទ្ទវហេតុ​ ដែលនាំ​ឲ្យ​មានអំពើ​ហឹង្សា​ និង​ជម្លោះរាល​ដាល​ផ្សេងៗ​។ ដូច្នេះ ដើម្បីផល​ប្រយោជន៍​សាធារ​ណ​ជន​ទូទៅ​ ត្រូវមានជា​ចាំ​បាច់​នូវ​តុល្យ​ភាពក្នុងការគ្រប់​គ្រងសេរី​ភាព​នៃ​ការ​បញ្ចេញ​មតិ ប៉ុន្តែ​ វា​ក៏​ត្រូវ​ការ​ចាំ​បាច់​ផងដែរ​ ក្នុង​ការ​ធានា​ឲ្យបាន​នូវ​សុវត្ថិភាព ​និងភាពសុខដម​រម្យនា​នៅ​ក្នុង​សង្គម»។

ឥណ្ឌូ​នេស៊ី​ គឺជាកន្លែង​ដែល​មាន​ជន​ជាតិ​ផ្សេងៗរាប់​រយក្រុម ហើយ​ទោះ​បី​ជា​ចំនួន​ភាគ​ច្រើន​នៃ​ប្រជាពលរដ្ឋប្រមាណ២៤០​លាននាក់​នៃ​ប្រទេស​នេះ​ កាន់​សាសនា​ឥស្លាមក៏​ដោយ ​ក៏​មានអ្នក​កាន់​សាសនា​គ្រិស្ត​ និង​អ្នក​ដែល​មាន​ជំនឿ​ទៅ​លើ​អរុក្ខ​អារក្ស​អ្នក​តាច្រើន​គួរសម​ដែរ។

នៅ​ក្នុង​ប៉ុន្មាន​ខែ​ថ្មី​ៗ​នេះ ក្រុម​មន្រ្តី​បាន​ព្រមាន​ថា ជំនឿ​សាសនា​ជ្រុល​និយម​គំរាម​កំហែង​ដល់​ភាព​សុខដុម​រមនា​សាធារណៈ បន្ទាប់​ពី​ក្រុម​ឥស្លាម​ជ្រុល​និយម​មួយ​ចំនួន​តូច បានវាយ​ប្រហារ​ទៅ​លើក្រុម​អ្នក​កាន់​សាសនាគ្រឹស្ត​ នៅ​ខាង​ក្រៅ​ទី​ក្រុងហ្សា​កាតា។ អនុ​ប្រធានា​ធិប​តី បូអ៊ីឌីអូណូ (BoeDiono) មាន​ប្រសាសន៍ថា ក្រុម​ទាំង​នេះ​បាន​ប្រើ​ប្រាស់​សេរីភាព​ក្នុង​ការ​បញ្ចេញមតិ​ដើម្បី​សាប​ព្រួស​ការ​ស្អប់​ខ្ពើម។

លោក ហ្វៃហ្សាស៊ីយ៉ាហ និយាយ​ថា រដ្ឋាភិ​បាលក៏ត្រូវ​មាន​ការ​ប្រុង​ប្រយ័ត្ន​ចំពោះ​ភាព​ស្មុគ​ស្មាញ​ផ្នែក​វប្ប​ធម៌​របស់​ឥណ្ឌូ​នេស៊ី​ផង​ដែរ។ លោក​បន្តថា៖

«យើង​មិនត្រូវបាន​ទទួល​ក្នុង​កម្រិត​ស្មើៗ​គ្នា​នោះ​ទេ នៅ​ក្នុង​ផ្នែក​ជា​ច្រើន​នៃ​សង្គម​របស់យើង​ ទង​ទៅ​នឹង​ការ​បញ្ចេញ​គំនិត​ ដែល​ប្រឆាំង​ទៅ​នឹង​វប្បធម៌​ និង​ជំនឿ​សាសនា​ជា​មូលដ្ឋានមួយ​ចំនួន»។

លោក​ស្រី​លូប៊ីស នៃ​ក្រុម​ប្រឹក្សា​ព័ត៌​មាន​និយាយ​ថា ការ​ហាម​ឃាត់​មួយ​ចំនួន​មាន​ភាពត្រឹម​ត្រូវ ដូច​ជាការ​ហាម​ផ្សាយរូប​ភាព​អាសអាភាស​របស់​កុមារ។ ប៉ុន្តែ លោក​ស្រីនិយាយថា ភាគ​ច្រើន​នៃ​ការ​ត្រួត​ពិនិត្យ​របស់​រដ្ឋា​ភិ​បាល​ គឺ​ត្រូវ​បាន​ជំរុញ​ដោយ​កត្តា​នយោបាយ ហើយលោក​ស្រី​មាន​ការ​ព្រួយ​បារម្ភ​ថា ទោះបី​ជាកំណត់​មិន​ឲ្យ​មាន​ការ​ហាម​ឃាត់​ការ​បោះ​ពុម្ព​សៀវ​ភៅ​ក្តី រដ្ឋាភិ​បាល​នៅ​តែ​មាន​វិធី​ជា​ច្រើន​យ៉ាង​ទៀត​ ក្នុង​ការ​ធ្វើ​ឲ្យ​សេរី​ភាព​នៃ​ការ​បញ្ចេញ​មតិ​ក្លាយ​ជា​បទ​ឧក្រិដ្ឋ​។

នៅ​ក្រោម​សាល​ក្រម​នា​ពេល​ថ្មីៗ​នេះ តុលាការ​នឹង​ធ្វើ​សេចក្តី​សម្រេច​ចិត្ត​ចុង​ក្រោយ​ ថា​តើ​សៀវ​ភៅណាមួយនឹង​ត្រូវ​បាន​ហាម​ឃាត់​ ប៉ុន្តែអគ្គ​រដ្ឋ​អាជ្ញា ​និង​ប៉ូលីស​នៅ​តែ​អាច​ធ្វើ​ការ​ស៊ើប​អង្កេត​ និង​ប្តឹង​អ្នក​និពន្ធ​ ឬ​អ្នក​បោះ​ពុម្ព​ផ្សាយ​ទាំង​ឡាយ​ណា ដែល​ពួក​គេ​និយាយ​ថា​ បានរំខានដល់​សណ្តាប់​ធ្នាប់​សាធារណ។

ច្បាប់​ស្តី​ពី​ការ​បង្ខូច​កេរ្តិ៍ឈ្មោះ​ធ្ងន់​ធ្ងរគឺ​ជា​បញ្ហា​ចំពោះ​សេរី​ភាព​នៃ​ការ​បញ្ចេញ​មតិ​នៅ​ទី​នេះ។ ​ក្រុម​សកម្ម​ជន​សិទ្ធិមនុស្ស​មាន​ការ​ខ្វល់​ខ្វាយ​ថា ច្បាប់​ស្តី​ពី​ការ​បោះពុម្ពផ្សាយ​ និង​ព័ត៌​មានអេឡិច​ត្រូនិក ដែល​ត្រូវ​បាន​ប្រើសម្រាប់​ត្រួត​ពិនិត្យ​ការ​ផ្លាស់​ប្តូរ​ព័ត៌​មានប្រកបគ្រោះ​ថ្នាក់​តាម​ប្រព័ន្ធ​អេឡិច​ត្រូ​និក អា​ចត្រូវ​បាន​ប្រើដើម្បី​ធ្វើ​យុត្តិ​កម្មការ​ត្រួត​ពិនិត្យ​ប្រព័ន្ធ​អ៊ីនធឺណែត។

នៅ​ក្នុង​ប៉ុន្មាន​ខែ​ថ្មីៗ​នេះ​ ក្រុម​អគ្គ​រដ្ឋ​អាជ្ញា​របស់​ប្រទេស​នេះ​ បាន​ប្រើ​ច្បាប់​ប្រឆាំង​នឹង​រូប​ភាពអាសអាភាស​ប្រកប​ដោយ​ចំរូង​ចំរាស់​មួយ ដើម្បី​ចោទ​ប្រកាន់​ អេរវីន អាណាដា (Erwin Arnada) អតីត​និពន្ធ​នាយក​ទស្សនាវដ្តី​ Playboy របស់​ឥណ្ឌូ​នេស៊ី ដែល​ឥឡូវ​នេះ​បាន​បិទ​ទ្វារទៅ​ហើយ​នោះ។

ទោះបី​ជា​ការ​បោះ​ពុម្ព​ផ្សាយ​របស់​ទស្សនាវដ្តី​នេះ មិន​មាន​រូប​ភាព​អាក្រាតក្តី ក៏​តុលាការ​កំពូលបានកាត់​ទោស អាណាដា ឲ្យជាប់​ពន្ធនាគា​រ​រយៈ​ពេល​ពីរ​ឆ្នាំ​ពី​បទ​ប្រព្រឹត្ត​អំពើ​មិន​សមរម្យ។ ក្រុម​សេរី​ភាពព័ត៌មាន​ ដូច​ជា​ក្រុម​អ្នកយក​ព័ត៌​មាន​គ្មាន​ព្រំ​ដែនឲ្យ​ដឹង​ថា ​តុលាការ​ធ្វើ​ការ​កាត់​ទោសក្រោម​សម្ពាធ​ពី​ក្រុម​ឥស្លាម។

មេធាវីនៃ​ក្រុមដែល​ប្រឆាំងនឹង​សិទ្ធិ​របស់​អគ្គ​រដ្ឋ​អាជ្ញាក្នុង​ការ​ហាម​ឃាត់​ការ​បោះ​ពុម្ព​សៀវ​ភៅ​ និយាយ​ថា សាល​ក្រម​គឺ​ជា​ជំហាន​មួយ​នៅ​ក្នុង​ទិស​ដៅ​វិជ្ជ​មាន។ ប៉ុន្តែ សម្ព័ន្ធ​ភាព​អ្នក​យក​ព័ត៌​មាន​ឯក​រាជ្យនិយាយ​ថា រឿងក្តី​ដូច​ជា​រឿងក្តីរបស់​អាណាដា គឺ​ជា​ភស្តុតាង​មួយ​ដែលបង្ហាញ​ថា ប្រជាពលរដ្ឋត្រូវ​តែ​បន្តជំរុញដើម្បី​សិទ្ធិសេរី​ភាព​នៃ​ការ​បញ្ចេញ​មតិ​នៅឥណ្ឌូ​នេស៊ី៕

ប្រែស​ម្រួល​ដោយ ឌី​ ខាំបូលី

XS
SM
MD
LG