ភ្ជាប់​ទៅ​គេហទំព័រ​ទាក់ទង

ការ​ទាញប្រយោជន៍​ពី​ធនធាន​រ៉ែរបស់​ប្រទេស​ក្រីក្រ

  • Joe Capua

ពលរដ្ឋ​ Andean តវ៉ា​នឹង​គម្រោង​រុករករ៉ែមាស Conga របស់ Newmont Mining ក្នុង​ពេល​ការ​ដើរ​ជាក្បួន​នៅ​ជិត Cortada ដែល​ជាតំបន់ Cajamarca របស់​ប្រទេស​ប៉េរូ (ឯកសារ)

ប្រទេស​កំពុង​អភិវឌ្ឍ​នានា​ដែល​មាន​សក្តានុពល​រ៉ែ​ដ៏​ច្រើន​សន្ធឹក​សន្ធាប់​នោះ ជា​រឿយ​ៗ​បាន​ទទួល​រងគ្រោះ​ពី​អំពើ​ពុករលួយ និង​ការ​គ្រប់គ្រង​មិន​ល្អ។ ជា​លទ្ធផល ពួកគេ​បាន​បរាជ័យ​ក្នុង​ការ​ទាញ​យក​ប្រយោជន៍​ពី​ធនធាន​ធម្មជាតិ​របស់​ពួកគេ​ ហើយនៅ​តែស្ថិត​ក្នុង​ភាព​ក្រីក្រ។ នា​ពេល​នេះ គោលការណ៍​ណែនាំ​ថ្មី​ៗ​បាន​ត្រូវ​លើក​ឡើង​ដើម្បី​ជួយ​ប្រទេស​ទាំង​នោះ​ឱ្យ​ទាញ​យក​ប្រយោជន៍​ពី​ធនធាន​រ៉ែ​របស់​ពួកគេ។

វេទិកា​សេដ្ឋកិច្ច​ពិភព​លោក (World Economic Forum) និង​ក្រុមប្រឹក្សាបូស្តុន (Boston Consulting Group) បានចង្អុលបង្ហាញវិធានការ​ប្រាំ​មួយ​ដើម្បីជួយឱ្យប្រទេសក្រីក្រទាំង​នោះ​ទទួលបានប្រយោជន៍ពីរ៉ែរបស់ពួក​គេ។ អនុសាសន៍​ទាំងនោះ គឺ​បាន​មក​ពី​ដំបូន្មាន​របស់​អ្នក​ជំនាញ​ចំនួន៤០០​នាក់ មក​ពី​បណ្តា​អង្គការ​ក្រៅ​រដ្ឋាភិបាល រដ្ឌាភិបាល និង​ក្រុមហ៊ុននិស្សារណកម្ម​រ៉ែ​នានា។ លោក អាឡិច វ៉ុង (Alex Wong) គឺ​ជា​ប្រធាន​ជាន់​ខ្ពស់​នៃ​វេទិកា​សេដ្ឋកិច្ច​ពិភពលោក​នេះ។

«ជាប្រវត្តិសាស្ត្រ​ ​មាន​ករណី​ជា​ច្រើន​ដែល​ប្រទេស​ដែល​មានរ៉ែច្រើន​មិន​បាន​ទាញ​យករ៉ែ​ទាំង​នោះមក​ប្រើប្រាស់​ឱ្យ​បាន​ត្រឹមត្រូវ​ទេ។ ពួកគេ​មិន​បាន​ប្រើប្រាស់រ៉ែ​ទាំងនោះ​ប្រកប​ដោយការខុស​ត្រូវ​សង្គម ​និង​សេដ្ឋកិច្ច​នោះ​ឡើយ»។

លោក វ៉ុង មាន​ប្រសាសន៍​ថា «វិធានការ​ទាំង​ប្រាំមួយ» ឬ «ការ​កសាង​របាំង» អាច​ជួយ​ទប់​ស្កាត់​កុំឱ្យ​ករណី​ដដែលកើត​ឡើង​ទៀត។

«នា​ពេល​បច្ចុប្បន្ន​នេះ យើង​កំពុង​ពើប​ប្រទះ​នឹង​វដ្ត​នៃ​តម្លៃ​ទំនិញ ​និង​ការ​លេច​ឡើង​របស់​បណ្តា​ប្រទេស​មួយ​ចំនួន​ទៅលើ​ឆាក​អន្តរជាតិ ​ជា​អាទិ៍ ប្រទេស​ម៉ុងហ្គោលី (Mongolia) ហ្គីណេ (Guinea) និង​ប៉េរូ (Peru)។ ប្រទេស​ទាំងនោះ ​នា​ពេល​នេះ មាន​ឱកាស​ក្នុង​ការ​អភិវឌ្ឍ​ធនធាន​រ៉ែ​របស់​ពួកគេ​ជា​លើក​ដំបូង ហើយ​ប្រើប្រាស់​វា​ជា​មធ្យោបាយ​ដ៏​ចម្បង​មួយ​សម្រាប់​កំណើន​សេដ្ឋកិច្ច​របស់​ប្រទេស​ពួកគេ។ ដូច្នេះ វា​ពិតជាពេល​វេលា​ដ៏​ល្អមួយ ដែល​យើង​មិន​ចង់​ប្រព្រឹត្ត​កំហុសដូច​ដែលយើងធ្លាប់​មានកាលពី​អតីតកាល»។

ប្រទេស​ក្រីក្រ​តែ​សម្បូរ​រ៉ែ​ទាំងនោះ ប្រឈម​មុខ​នឹង​ឧបសគ្គ​មួយ​ចំនួន​ក្នុង​ការ​អភិវឌ្ឍ​ឧស្សាហកម្ម​និស្សារណកម្ម​របស់​ពួកគេ។ ឧបសគ្គ​នោះ​រួម​មាន ការ​ខ្វះបច្ចេកទេស ជំនាញ និង​ធនធាន​ផ្ទាល់​ខ្លួន ដើម្បី​អភិវឌ្ឍ​ឧស្សាហកម្ម​នេះ។ បញ្ហា​មួយ​ទៀត អាច​ជា​ការ​ខកខាន​មិន​បាន​ឱ្យ​សហគមន៍មូលដ្ឋាន ​និង​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល​ចូល​រួម​ក្នុង​ដំណើរការ​នេះ។ ​ជា​រឿយ​ៗ​ដំណើរការ​ចរចារ​ពុំ​មាន​តម្លាភាព​ទេ។

«ដូច្នេះ ប្រជាពលរដ្ឋ​ពិតជា​មិន​បាន​ជ្រាប​ពី​អ្វី​ដែល​ជា​លក្ខខណ្ឌ​នៃ​កិច្ច​ព្រមព្រៀង​នោះទេ។ អញ្ចឹង ពួកគេ​មិន​ទទួល​បាន​លទ្ធផល​ដូច​ដែល​បាន​រំពឹង​ទុក​ឡើយ និង​ការ​ខ្វះការ​ប្រាស្រ័យ​ទាក់​ទង​ ដែល​ពិត​ជា​បង្ក​ឱ្យ​មាន​ភាព​តានតឹង​ និង​ការ​យល់​ច្រឡំ​ជាច្រើន»។

លោក វ៉ុង មាន​ប្រសាសន៍​ថា អនុសាសន៍​ទាំងនោះ ជួយ​បង្កើត​ឱ្យ​មាន​បរិយាកាស​នៃ​ការ​ទុក​ចិត្ត​គ្នា​មួយ ដែល​អាច​នាំ​ឱ្យ​ភាគី​ពាក់ព័ន្ធ​ទាំងឡាយ​ទទួល​បាន​ផល​ប្រយោជន៍​ពី​សម្បត្តិ​រ៉ែ​នេះ។

«ជា​បឋម លើក​កម្ពស់​ការ​កសាង​សមត្ថភាព​និង​ការ​ចែក​រំលែក​ចំណេះ​ដឹង ​ដែលក្នុង​នោះរួមមានការ​ធ្វើ​ឱ្យ​ប្រាកដ​ថា គ្រប់​គ្នា​ដឹង​ពី​របៀប​ធ្វើ ​ របៀប​អភិវឌ្ឍ​ធនធាន​រ៉ែ​ទាំងនោះ​ប្រកប​ដោយការ​ទទួល​ខុស​ត្រូវ និង​ធ្វើឱ្យប្រាកដ​ថា ប្រជាពលរដ្ឋ​យល់​ពី​ទំនាក់​ទំនង​រវាង​ការ​ចំណាយ​ ​និង​ផល​ចំណេញ​។ ប្រភេទនៃវិធាន​ការ​ទី​ពីរ គឺ​ជុំ​វិញ​ដំណើរកិច្ច​សហប្រតិបត្តិការ​ទាំងឡាយ​ទាំង​ក្នុង​កម្រិត​ជាតិ ​និងមូលដ្ឋាន។ ដូច្នេះ​ហើយ អ្នក​មាន​យន្តការ ​និង​ដំណើរការ​នានា​សម្រាប់​ឱ្យ​ប្រជាពលរដ្ឋ​ចូល​រួម​ក្នុង​កិច្ច​ពិភាក្សា​ និង​មាន​អារម្មណ៍​ថា​ ពួកគេ​ជា​ផ្នែក​មួយ​នៃ​កិច្ច​ចរចា​ និង​លទ្ធផល​ដែល​ទទួល​បាន​ផង​ដែរ»។

ប្រភេទ​នៃអនុសាសន៍ចុងក្រោយ​ទាក់​ទងនឹងតម្លាភាព​ និង​ដំណោះស្រាយ​ជម្លោះ។ លោក វ៉ុង ព្រមាន​ថា ​ការ​វិនិយោគនេះ​មិនទទួល​បាន​ផលភ្លាម​ៗ​ទេ សម្រាប់​បណ្តា​ប្រទេស​ដែល​សម្បូរ​រ៉ែ។

«ជា​ពិសេស ក្នុង​ការ​អភិវឌ្ឍ​ធនធាន​រ៉ែ​នេះ វា​ពិត​ជា​មាន​ឧបសគ្គ​ ពីព្រោះ​ថារដ្ឋាភិបាល​ជា​រឿយ​ៗ មិន​ទទួល​បាន​ចំណូល​ដែល​ចេញ​ពី​ដំណើរការ​ធ្វើ​និស្សារណកម្ម​រ៉ែ​របស់​ពួកគេ​រហូត​ដល់​១០​ទៅ​១៥​ឆ្នាំ​ក្រោយមកក្នុង​ករណី​ខ្លះ។ ​ទន្ទឹម​នឹង​នោះប្រេង​គឺ​ប្រហែល​ជា​អាច​ទទួល​បាន​លឿន​ជាង​នេះ​បន្តិច​ព្រោះថា ​អ្នកទទួល​បាន​វត្ថុ​នៅ​ក្រោម​ដី អ្នក​គ្រាន់តែ​ដឹក​ជញ្ជូន​វា​ចេញ រដ្ឋាភិបាល​នឹង​ឃើញ​មាន​ចំណូល​ហើយ»។

លោក វ៉ុង និយាយ​ថា មាន​ការ​ឆ្លើយ​តប​ជា​បឋម​ដ៏​ប្រសើរ​មួយ ទៅ​នឹង​ក្របខ័ណ្ឌ​សម្រាប់​ជំរុញ​ការ​អភិវឌ្ឍ​ធនធាន​រ៉ែ​ប្រកប​ដោយ​ការ​ទទួលខុស​ត្រូវ (Frmaework for Advancing Responsible Mineral Development)។ វាបង្ហាញ​ពី​គម្រោង​ជោគជ័យ​ចំនួន​២២ក្នុង​ប្រទេស​ម៉ុងហ្គោលី លីបេរីយ៉ា ហ្គាណា និង ឈីលី​។ គាត់​មាន​ប្រសាសន៍​ថា គំនិត​ផ្តួចផ្តើម​ទី​ពីរ​ក្នុង​ការ​លើក​កម្ពស់​ការ​ធ្វើ​និស្សារណកម្ម​រ៉ែ​ប្រកបដោយការ​ទទួលខុស​ត្រូវគឺនិស្សារណកម្មដែល​គាំទ្រ​ដោយ​ធនាគា​រពិភពលោកសម្រាប់​គំនិត​ផ្តួចផ្តើមអភិវឌ្ឍ ឬ​ហៅ​កាត់​ថា​ អ៊ី៤ឌី (E4D)៕

បែ្រ​សម្រួល​ដោយ ឃួន ធារ៉ា

XS
SM
MD
LG