ភ្ជាប់​ទៅ​គេហទំព័រ​ទាក់ទង

កិច្ចពិភាក្សាដេញដោលរបស់រដ្ឋមន្រ្តី ស.រ.អ. អំពីសមិទ្ធិផលក្នុងប្រទេសអ៊ីរ៉ាក់

  • Andre Nesnera

កង​កំលាំង​ប្រយុទ្ឋ​របស់ ស.រ.អ. ត្រូវ​បាន​ដក​ចេញ​ពី​ប្រទេស​អ៊ីរ៉ាក់ (Iraq) ហើយ។

បន្ទាប់​ពី​ជំលោះ​រយៈពេល​ស្ទើរ​តែ​៩​ឆ្នាំ​កន្លង​មកក្រុម​កង​កំលាំង​ប្រយុទ្ឋ​របស់ ស.រ.អ. ត្រូវ​បាន​ដក​ចេញ​ពី​ប្រទេស​អ៊ីរ៉ាក់ (Iraq) ហើយ។

សហរដ្ឋអាមេរិក​បាន​ចូល​ឈ្លានពាន​ប្រទេស​អ៊ីរ៉ាក់កាល​ពី​ខែ​មិនា​ឆ្នាំ​២០០៣ ដើម្បី​ផ្ដួល​រំលំ​រដ្ឋាភិបាល​សាដាម ហ៊ូសេន (Saddam Hussein) ហើយ​ដើម្បី​ស្រាវជ្រាវ​រក​អាវុធ​ប្រល័យ​លោក ដែល​គួរ​ឲ​សង្ស័យ។ សាដាម ហ៊ូសេនត្រូវ​បាន​គេ​ទំលាក់​ពី​តំណែងប៉ុនែ្ត​អាវុធ​ប្រល័យ​លោក​បស់​គាត់​មិន​ដែល​ត្រូវ​បាន​រក​ឃើញ​ឡើយ។

លោក ចន បូលតុន (Jonh Bolton) អតីតឯកអគ្គរដ្ឋ​ទូតរបស់​សហរដ្ឋអាមេរិកប្រចាំ​នៅអង្គការ​សហប្រជាជាតិថ្លែង​ថា៖

រឿង​ចំបង​ដែល​យើង​ធ្វើ​បាន​ជោគជ័យ​នោះ គឺ​ការ​ទម្លាក់សាដាម ហ៊ូសេន ចេញ​ពី​តំណែង និង​លុបបំបាត់​របប​របស់​គាត់ ដែល​ជា​កត្តា​គំរាម​កំហែង​ដល់​សន្តិភាព និង​សន្តិសុខ​អន្តជាតិ​ក្នុង​តំបន់ និងពិភពលោក។ ជា​ការ​ពិត​ណាស់​បើ​ទោះ​ជា​រឿង​ចុងក្រោយ​នោះ​គឺ​អាវុធ​ប្រល័យ​លោក​របស់​គាត់ តែ​របប​ផ្តាច់ការ​របស់គាត់​គឺ​ជា​ការ​គំរាម​កំហែង​ដ៏​ខ្លាំងក្លា។

ក៏​ប៉ុន្តែ ប្លិន ស្កូក្រូវ (Brent Scowcroft) អតីត​ឧត្តមសេនីយ​ខាង​ផ្នែក​ផ្តល់​យោបល់​សន្តិសុខ​ជាតិ និង​ជា​អ្នក​ប្រឆាំង​អន្តរាគមន៏​យោធា ស.រ.អ. នៅ​ប្រទេស​អ៊ីរ៉ាក់​សំលឹង​ពី​ជ្រុង​ផ្សេង​មួយ​ទៀត។

ខណៈ​ដែល​សាដាម​គឺ​កិច្ចការ​អាក្រក់​មួយប្រទេស​អ៊ីរ៉ាក់​ត្រូវ​បាន​ជាប់​គាំង។ សាដាម​មាន​មហិចតា​នៅ​ក្នុង​តំបន់ ប៉ុន្តែ​គាត់​គា្មន​ផ្លូវ​ដើម្បី​សំរេច​វា​ទេ។ ទាហាន​របស់​លោក​មាន​លក្ខណៈ​ទន់ខ្សោយ​ដូច​ដែល​យើង​ស្រាយ​បំភ្លឺនៅ​ពេល​ដែល​យើង​ធ្វើ​ដំណើរ​ទៅ​ទីនោះ ហើយ​សាដាម​មិនមែន​ជា​កត្តា​គំរាម​កំហែង​ចំបង​នោះ​ទេ​នៅ​ក្នុង​តំបន់​នោះ។ ចំណាយ​ដែល​យើង​ចាយ​សំរាប់​ទម្លាក់​សាដាម​នោះពិត​ជា​ខ្ពស់​ខ្លាំង​ណាស់។

ទាហាន ស.រ.អ.ជិត​៤០០៥​នាក់​បាន​ស្លាប់ហើយ​ប្រមាណ៣០០០០ បាន​រង​របួស។ នៅ​ចំណុច​កំពូល​នៃ​សង្រ្គាម​នោះ​ ទាហាន និង​ទ័ព​ជើងទឹក​របស់ ស.រ.អ. ប្រមាណ​ជា ១៧០០០០​នាក់​ត្រូវ​បានបញ្ចូន​ទៅ​ប្រទេស​អ៊ីរ៉ាក់។ ជនជាតិ​អ៊ីរ៉ាក់​រាប់​ពាន់​រាប់​ម៊ឺន​នាក់​បាន​បាត់បង់​ជីវិត។ រយលាន​ដុល្លារ​ត្រូវ​បាន​ចំណាយ​លើ​សង្រ្គាម​នោះ។ ឥឡូវ​នេះ​បន្ទាប់​ពី​សង្រ្គាម​អស់​រយៈពេល​ស្ទើរ​តែ 9ឆ្នាំ​កន្លង​មកក្រុម​អ្នក​ប្រយុទ្ធ​របស់ ស.រ.អ. បាន​ត្រលប់​មក​ផ្ទះ​វិញ​ហើយ។

វីលៀម ខូហេន (William Cohen) អតីត​លេខាធិការ​ការពារ​ជាតិ បាន​ក្រលេក​ទៅ​មើល​អ្វី​ដែល​អាច​សំរេច​បាន​នៅ​កំឡុង​ពេល​អន្តរាគមន៏​ស.រ.អ.នៅ​ប្រទេស​អ៊ីរ៉ាក់។

«យើង​បាន​ជោគជ័យ​ក្នុង​ការ​អនុញ្ញាត​អោយ​ប្រជាជន​អ៊ីរ៉ាក់​ចូលរួម​បោះឆ្នោត។ ពន្លក​ប្រជាធិបតេយ្យ​ក៏​បាន​សាយភាយ ទោះ​ជា​មិន​ច្បាស់​ថា​វា​អាច​មាន​លក្ខណៈ​ជា​និរន្តរ៍​ដែល​បន្ត​ឲ​ឃើញ​បាន។ ប្រជាជន​អ៊ីរ៉ាក់​ត្រូវ​បាន​គេ​ផ្តល់​ឱកាស​អោយ​មាន​លទ្ធិ​ប្រជាធិតេយ្យ ដើម្បី​ប្រឆាំង​ទៅ​នឹង​ការ​ប្រើប្រាស់​អំណាច​ផ្តាច់ការ។ ថា​តើ​ពួកគេ​អាច​បន្ត​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ​បាន​ឬ​មិន​បាន គឺ​ជាសំណួរ​ចោទ​សំរាប់​ពួកគេ​ធ្វើ​ការ​សំរេច​ចិត្ត​ត្រង់​ចំនុច​ពេល​នេះ»។

ត្រលប់​ក្រលេក​ទៅ​មើលតួនាទី ស.រ.អ.នៅ​ប្រទេស​អ៊ីរ៉ាក់លោក​អគ្តរាជទូតបូលតុនបាន​និយាយ​ថាវ៉ាស៊ីនតោន​ប្រហែល​ជា​ចូល​មក​លុក​ដៃ​លើល​ពី​ការស្វាគមន៏​ហើយ។

នៅ​ក្នុង​ចំណុច​នយោបាយពួក​យើង​ប្រហែល​មាន​ភាព​ប្រសើរ​ជាង​នេះ​បើ​យើង​ផ្ទេរ​ទំនួល​ខុសត្រូវ​ចំពោះ​អ៊ីរ៉ាក់​ទៅ​ឲ​ប្រទេស​អ៊ីរ៉ាក់​វិញ​ឆាប់​ជាង​នេះ។ ខ្ញុំ​គិត​ថា​ស្ថានភាព​របស់​យើង​ប្រហែល​ជា​ល្អ​ជាង​នេះ ប្រសិន​បើ​យើង​មិន​បាន​បង្កើត អាជា្ញធរ​បណ្តោះអាស្នន​ដែល​ជា​រដ្ឋាភិបាល​អន្តរភាព​គាំទ្រ​ដោយ ស.រ.អ. សំរាប់​ដឹកនាំអ៊ីរ៉ាក់​អស់​រយៈពេល​យូរ​ពេក​ទេ។

សំរាប់​ថ្ងៃ​អនាគតឧត្តមសេនី​ស្កូក្រូវ​បាន​មាន​ប្រសាសន៏​ដូច្នេះ​ថា៖

បន្ទាប់​ទៅ​ទៀតប្រទេស​អ៊ីរ៉ាក់​នឹង​ត្រូវ​កំណត់​ដោយ​ខ្លួន​ឯង។ ប្រទេស​អ៊ីរ៉ាក់​គឺ​ជា​ប្រទេស​មួយ​ដែល​ស្មុកស្មាញ​ណាស់។ វា​បែង​ចែក​ទៅ​តាម​សាសនា​និង​ជនជាតិ​ដើម។វា​ជា​ប្រទេស​សម្បូរ​ទ្រព្យ តែ​ទ្រព្យ​ទាំង​នោះ​មិន​បាន​ចែក​រំលែក​ស្មើគ្នា​នោះ​ទេ។ ប្រទេស​នេះ​ពិត​ជា​មាន​រឿង​រួម​បញ្ចូល​គ្នា​ជា​ច្រើនដែល​ត្រូវដោះស្រាយ។

តាំង​ពី​ការ​ដក​ទព័​របស់ ស.រ.អ.ប្រទេស​អ៊ីរ៉ាក់​បាន​ជួប​ប្រទះ​នឹង​វិបិត្ត​នយោបាយ​កាន់​តែ​ខ្លាំង ហើយ​កាន់​តែ​មាន​ការ​ទំលាក់​គ្រាប់បែក​ច្រើន​លើក​ច្រើន​សារ។ រដ្ឋ​មន្រ្តីស.រ.អ. បាន​ចេញ​ការ​ដាស់តឿន​ថា នៅ​ថ្ងៃ និងខែ​ខាងមុខសា្ថនភាព​នយោបាយ និង​ស្ថានភាព​សន្តិសុខ​នៅប្រទេស​អ៊ីរ៉ាក់​គួរ​តែ​អាច​ប្រែប្រួល​ទៅ​ជា​ធ្ងន់ធ្ងរ​ជាង​នេះ៕

ប្រែសម្រួលដោយ ចាប ចិត្រា

XS
SM
MD
LG