ភ្ជាប់​ទៅ​គេហទំព័រ​ទាក់ទង

តម្រូវ​ការ​ភ្លុក​នៅ​ចិន​គំរាម​កំហែង​ដល់​ដំរី​នៅ​កេនយ៉ា


អ្នកឃ្វាលដំរីម្នាក់ថែទាំកូនដំរីមួយអាយុ៥ខែ​នៅឯទីស្នាក់ការធំ​នៃ​កន្លែងរ​ក្សា​សត្វព្រៃ​ឈ្មោះ David Sheldrick Wildlife Trust នៅ​ក្នុង​ទីក្រុង​កេនយ៉ា​ប្រទេស​ណៃរ៉ូប៊ី នៅខែសីហា ឆ្នាំ​​២០០៩។​

ក្រុម​មន្រ្តីកេនយ៉ា (Kenya) និយាយ​ថា ការ​ដែលចិនត្រូវ​ការភ្លុកបាន​ជំរុញ​ឱ្យ​ប្រម៉ាញ់​សត្វ​ដំរី និង​ការ​រត់​ពន្ធ​ភ្លុក​ដំរី​ដោយ​ខុស​ច្បាប់កើន​ឡើង។ ឥឡូវ​នេះ​អាជ្ញាធរកំពុង​ស្វែងរក​វិធី​ដើម្បីកម្រិតតម្រូវការ​ និង​ដើម្បី​ការ​ពារសត្វ​ដំរី​ឱ្យ​បាន​ប្រសើរ​ជាង។

អាជីវកម្ម​ធ្លាក់​ចុះនៅឯ​ទីផ្សារ​សិល្បៈ​មួយនៅ​ក្នុង​ទីក្រុង ណៃរ៉ូប៊ី (Nairobi) ប្រទេស​កេនយ៉ា។ អ្នក​ខ្លះ​បាន​បន្ទោសការ​ធ្លាក់​ចុះ​នៃតម្លៃ​រូបិយ​វត្ថុ​របស់​កេន​យ៉ា អ្នក​ខ្លះ​បាន​បន្ទោសការ​ខ្វះ​ភ្ញៀវ​ទេសចរណ៍។ ប៉ុន្តែ ទោះ​ជាមាន​មូលហេតុ​អ្វី​ក៏​ដោយ ក្រុម​អ្នក​សិល្បៈកំពុង​មាន​ការពិបាក​នៅក្នុងការលក់ចម្លាក់ដែលធ្វើពីឈើ​ ខ្សែ​ករ អាវ​យឺត និងគំនូររបស់ពួក​គេ។

ប៉ុន្តែ មេដឹកនាំ​មួយរូប ហារីសិន អនយ៉ាន់​ហ្គូ (Harrison Onyango) និយាយថា គេ​តែងតែ ត្រូវ​ការវត្ថុ​ដែល​ត្រូវ​បាន​ហាម​ឃាត់។

«តាម​ពិត​ទៅ ការ​ធ្វើ​ជំនួញ​ភ្លុក​គឺជា​អាជីវកម្មខុស​ច្បាប់នៅកេនយ៉ា ហើយ​ជារឿយៗ យើង​ឃើញទេសចរជាពិសេសជនជាតិ​ចិន​ចាប់​អារម្មណ៍​យ៉ាង​ខ្លាំង​លើ​ភ្លុក។ ប៉ុន្តែ​ជា​រឿយៗ យើងតែងតែប្រាប់ពួក​គេដោយត្រង់ៗ​ថា យើងមិនធ្វើអាជីវកម្ម​ភ្លុកទេ ពីព្រោះ​វាជាអាជីវកម្ម​ខុសច្បាប់។ ប៉ុន្តែ ពួកគេតែង​តែទទូច ​និងព្យាយាមប្រាប់យើង​ឲ្យរក​ភ្លុក​ឲ្យ​គេ​ទោះ​ក្នុង​តម្លៃ​ណា​ដោយ។ ប៉ុន្តែ យើងតែង​តែព្យាយាមប្រាប់ពួក​គេត្រង់ៗថា រឿងនេះមិនអាចទៅរួច​ទេ។»

អនយ៉ាន់​ហ្គូ (Onyango) បាន​និយាយថា ទណ្ឌកម្ម​សម្រាប់​ការ​លក់​ភ្លុក​នៅ​កេនយ៉ា ដែល​អជីវកម្មនេះត្រូវបានហាមឃាត់​ទាំងស្រុង​ គឺ​មានលក្ខណៈ​ធ្ងន់​ធ្ងរខ្លាំង​ណាស់។ វា​គ្មាន​តម្លៃ​នឹង​ប្រថុយនឹងគ្រោះ​ថ្នាក់​នោះទេ។

ប៉ុន្តែ ភ្លុក​នៅតែ​ត្រូវ​បាន​លក់។ លោក​បណ្ឌិត អេសម៉ុន ម៉ាទីន (Esmond Martin) បាន​ធ្វើ​ការសិក្សាមួយលើអាជីវកម្មខុស​ច្បាប់ ដោយសហការជាមួយ​នឹងក្រុមអភិរក្សអង់គ្លេស ដែល​មានឈ្មោះថា គ្រួសារដំរី។ លោកនិយាយថា ភ្លុក​ដែល​មិន​ទាន់​កែ​ច្នៃ ត្រូវបានលួចនាំចេញក្នុង​បរិមាណ​ច្រើនទៅកាន់រោង​ចក្រនៅចិន ដែលនៅទីនោះ​ភ្លុកត្រូវបានឆ្លាក់ ហើយ​ ​លក់ចេញដោយចំហរ។

«ហាងលក់​ទំនិញទាំងនេះ​គឺ​នៅទីនោះ ដើម្បីផ្គត់ផ្គង់​ជន​ជាតិ​ចិន​ និងបរទេស។ ដូច្នេះ មិន​មានអ្នក​ណាលាក់​ភ្លុកទេ។ អ្នកនឹងឃើញភ្លុកនៅគ្រប់ទី​កន្លែង។ អ្នកនឹងឃើញ​ភ្លុកនៅក្នុង​សណ្ឋាគារថ្លៃ​ៗបំផុត នៅក្នុងតំបន់ថ្លៃបំផុតនៅចិន។ ដូច្នេះ​ យើងចង់ឱ្យចិនអនុវត្ត​ច្បាប់របស់​ខ្លួន​ស្តី​អំពីការ​លក់របស់​របរ​ធ្វើ​ពី​ភ្លក់។»

ចិនទទួលបានការអនុញ្ញាតឱ្យ​នាំចូលភ្លុកនៅឆ្នាំ២០០៨​ពី​អនុសញ្ញា​អន្តរជាតិស្តីពីការធ្វើ​ពាណិជ្ជ​កម្មលើ​សត្វព្រៃ ដែលត្រូវបាន​ស្គាល់ថា​ ស៊ីតេស៍ (CITES) បន្ទាប់ពីបានអនុវត្តប្រព័ន្ធផ្តល់​អត្ត​សញ្ញាណកម្ម​មួយ ដែល​ដាក់​ស្លាក​សញ្ញាទៅលើ​គ្រប់​ផលិត​ផល​ភ្លុក​ស្រប​ច្បាប់​ជាមួយនឹងអត្តសញ្ញាណប័ណ្ណ​ផ្លូវការ​មួយ។

លោក ម៉ាទីន និយាយថា ចាប់តាំងពី​ការហាមឃាត់ត្រូវបានលើកលែង ​តម្រូវការបានកើន​ឡើងនៅ​ចិន ហើយលោកបានឃើញភ័ស្តុតាង​ដែលថា ភ្លុកខុសច្បាប់កាន់តែច្រើន​ត្រូវបាន​នាំចូលមកកាន់ទី​ផ្សារ។ តាម​ការស្ទាបស្ទង់មតិ​ដោយផ្ទាល់ខ្លួន​ឯង លោក​ ម៉ាទិន បាន​រក​ឃើញមាន​ការ​កើន​ឡើង​៥០ភាគ​រយនូវចំនួនផលិតផលភ្លុក ដែលត្រូវបានលក់នៅក្នុងផ្នែក​មួយចំនួននៃប្រទេសចិន​ចាប់តាំងពីឆ្នាំ​២០០៤ ហើយថា​ភាគ​ច្រើននៃចំនួននេះត្រូវបានលក់​ដោយមិនមានប័ណ្ណសម្គាល់។ ហើយសត្វដំរីនៅ​ទ្វីបអាហ្រ្វិក​ទទួលការគម្រាមកំហែងកាន់​តែកើនឡើង​ ដែល​ជា​ផល​ប៉ះ​ពាល់​ដោយ​ផ្ទាល់​មួយ។

«នៅ​ក្នុងរយៈ​ពេល​ពីរ​បី​ខែ​ចុង​ក្រោយ ការ​ប្រម៉ាញ់​សត្វ​ដំរីមានការ​កើន​ឡើង​នៅ​ផ្នែក​ខ្លះនៅ​ក្នុង​ភាគ​ខាង​ជើង​នៃ​កេនយ៉ា។ មនុស្សជាច្រើនយល់ឃើញថា វាបណ្តាលមក​ពីតម្រូវការ​របស់ចិន ដែលបានបង្កើនតម្លៃ ពីព្រោះភ្លុកខុសច្បាប់ភាគច្រើនគឺត្រូវបា​ន​នាំយកទៅ​ប្រទេសចិន។ វាគឺ​មានលក្ខណសាមញ្ញ»។

សេវាកម្មសត្វ​ព្រៃ​កេនយ៉ា ដែលហៅកាត់ជា​ភាសាអង់គ្លេសថា KWS បានចំណាយធនធាន​យ៉ាងច្រើនរបស់ខ្លួន​ក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងការប្រម៉ាញ់។

អ្នកជំនាញ​របស់KWS លោក​ ផាទ្រីក អូម៉ានឌី (Partick Omandi) និយាយ​ថា ទី​ភ្នាក់​ងារ​បានព្យាយាមលើកកំពស់ការយល់ដឹងជាមួយប្រជា​ពលរដ្ឋ​ចិន។

«អ្នកដឹងទេ យើងបានទទួលជួបគណៈប្រតិភូចិនជាច្រើន មកពី​ទាំងស្ថាប័នឯកជន និង​ស្ថាប័នរដ្ឋាភិបាល។ យើងបានពន្យល់គេអំពីបញ្ហាប្រឈមរបស់យើង ហើយជាក់ស្តែង ពួកគេ​ភាគច្រើនមិនបានដឹង​ថា ភ្លុកដែលគេប្រើ​ប្រាស់គឺ​បាន​មកពីដំរី​ដែលត្រូវបានគេ​ប្រម៉ាញ់នោះទេ។»

អ្នកនាំ​ពាក្យ​មួយរូប​សម្រាប់​ស្ថាន​ទូត​ចិន​នៅ​ក្នុង​ទីក្រុង ណៃរ៉ូប៊ី ​មិន​ធ្វើ​អត្ថា​ធិប្បាយ​លើ​ប្រធាន​បទនេះទេ។

កេនយ៉ា ទទួលបានផលប្រយោជន៍ពី​ការ​កើនឡើងដ៏ធំមួយនៃវិនិយោគ​របស់ចិន​នៅក្នុង​ប៉ុន្មាន​ឆ្នាំថ្មីៗ​នេះ ខណៈ​ដែលរដ្ឋាភិបាលទីក្រុងប៉េកាំង​បានសម្លឹងមើលទៅទ្វីបអាហ្រ្វិក សម្រាប់ធនធានរ៉ែ ​និង​ធម្ម​ជាតិ។ ចិន​បាន​ចំណាយ​លុយរាប់​លាន​ដុល្លា ដើម្បី​ស្តារ​ឡើង​វិញនូវ​មហាវិថីទាំង​ឡាយ សម្រាប់​ការ​ធ្វើ​ដំណើរ​ចេញ​ចូល​រដ្ឋ​ធានី​នៃកេន​យ៉ា និង​គម្រោង​ផ្សេងៗ​ទៀត ដែល​រួម​ទាំង​មន្ទីរ​ពេទ្យ​ថ្មី​មួយ​ផង​ដែរ។

ប៉ុន្តែ លោក អូម៉ានឌី (Omandi) និយាយ​ថា សេដ្ឋ​កិច្ចកេនយ៉ា គឺ​ពឹង​ផ្អែក​ទៅ​លើ​វិស័យ​ទេសចរណ៍​របស់​ប្រទេស​នេះ ដែល​៧០​ភាគ​រយពឹង​ផ្អែក​ទៅ​លើ​ជីវិត​សត្វ​ព្រៃ។

យើងចាត់​ទុកសត្វ​ដំរី​របស់យើង​ថាជាឆ្អឹង​ខ្នងនៃវិស័យទេសចរណ៍របស់យើង ជាឆ្អឹងខ្នងនៃ​សេដ្ឋ​កិច្ចរបស់យើង ហើយយើងឃើញថា យើងអាចទាញយកប្រយោជន៍ពីសត្វដំរី​ នៅពេល​ដែល​វានៅរ​ស់​បានប្រសើរជាងនៅពេលដែលវាស្លាប់»។

លោក អូម៉ានឌី (Omandi) និយាយ​ថា កេនយ៉ា បានបាត់បង់​ដំរីជាង៨០ភាគរយ មុនពេល​ដែលអនុសញ្ញាស៊ីទេស៍ (CITES) និង​ការហាមប្រាមការធ្វើអាជីវ​កម្ម​ភ្លុកនៅទូទាំង​ពិភពលោក ត្រូវបានដាក់ឱ្យអនុវត្ត​នៅ​ឆ្នាំ១៩៨៩។ ប៉ុន្តែលោកនិយាយថា ចាប់តាំងពីការ​ដាក់បម្រាម​ ចំនួន​សត្វដំរីបានកើនឡើងទ្វេ​ដង។ ប៉ុន្តែ លោកបារម្ភ​ថា ការអនុញ្ញាត​ឱ្យ​ធ្វើ​ពាណិជ្ជ​កម្ម​ភ្លុក និង​តម្រូវ​ការ​ដែល​កើន​ឡើង​នៅ​ចិន បាន​បើកទ្វាសម្រាប់ការ​សម្លាប់សត្វ​ដំរីដោយខុស​ច្បាប់បន្ថែម​ទៀត៕

ប្រែសម្រួលដោយ ឌី ខាំបូលី

XS
SM
MD
LG