ភ្ជាប់​ទៅ​គេហទំព័រ​ទាក់ទង

ចិន​ធ្វើ​ឲ្យ​ប្រទេស​ជិតខាងធុញ​ទ្រាន់​ពេល​​ភាព​តាន​តឹង​កើន​ឡើងនៅ​សមុទ្រ​ចិន​ភាគ​ខាង​ត្បូង


ជន​ជាតិ​វៀតណាមរាប់​រយ​នាក់​ធ្វើការ​តវ៉ាកម្រ​មាន​នៅ​ទី​ក្រុង​ហាណូយ​នៅ​ថ្ងៃ​អាទិត្យ​ ទី​៥​ខែ​មិថុនា​ ឆ្នាំ​២០១១ ទាមទារ​មិន​ឲ្យ​ប្រទេស​ចិន​​​ទៅ​ជិត​ដែន​ទឹក​របស់​ប្រទេស​របស់​គេ​​។​

ស្ថានការណ៍តានតឹង​នៅ​តំបន់​ភាគ​ខាង​ត្បូង​នៃ​សមុទ្រ​ចិន ​ដោយ​សារ​ជម្លោះ​ដែន​ទឹក​ កើន​ឡើង​សារ​ជា​ថ្មី ​ដោយ​ចិន​ប៉ះទង្គិច​ជា​មួយ​វៀតណាមនិងហ្វីលីពីនកាល​ពី​ពេល​ថ្មីៗ​នេះ។ ជម្លោះ​នោះ​កើត​ឡើង​នៅ​ពេល​ដែលសហរដ្ឋ​អាមេរិកនិង​បណ្តា​ប្រទេស​នៃ​សមាគមន៍​អាស៊ាន​ ខិត​ខំ​ជួយ​ដោះស្រាយ​ការ​ខ្វែង​គំនិត​គ្នារវាង​អ្នក​ទាម​ទារ​ប្រភព​ប្រេងនៅ​ក្នុង​ដែន​ទឹក​នោះ​ តាម​រយៈ​ការចរចា​ដោយ​ចៀស​វាង​មិន​ប្រើ​កម្លាំង​អាវុធ ឬ​ការ​គំរាម។

នៅ​ក្នុង​ការ​តវ៉ា​ដ៏​កម្រ​មូយ​កាល​ពី​ថ្ងៃ​អាទិត្យ​ក្នុង​ប្រទេស​វៀតណាម​ បាតុករ​ច្រើន​រយ​នាក់​បាន​មក​ប្រមូល​ផ្ដុំ​គ្នា​នៅ​មុខ​ស្ថាន​ទូត​ចិន​ ដើម្បី​ទិទៀន​រដ្ឋាភិបាល​ទី​ក្រុង​ប៉េកាំង​ អំពី​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​ពី​បទ​រំលោភ​ កើត​ឡើង​នៅ​លើ​ផ្ទៃ​សមុទ្រ​ចិន​ភាគ​ខាង​ត្បូង។​ រដ្ឋាភិបាល​វៀតណាមនិយា​យថា ​នាវា​ចិនបាន​កាត់​បណ្ដាច់​ខ្សែ​កាប​អណ្ដែត​ទឹករបស់​នាវា​វាស់វែង​វិទ្យាសាស្រ្ដរបស់​ប្រទេស​វៀតណាម​ ដោយ​ចេតនា​កាល​ពី​ខែ​មុន​នៅ​ពេល​ដែល​នាវា​នោះ​កំពុង​ដឹកនាំ​ធ្វើ​តែស​្ត​អំពី​ការ​រញ្ជួយ​ផែនដី​នៅ​បាត​សមុទ្រ។

រដ្ឋាភិបាល​ហ្វីលីពីន​ក៏​បាន​រាយការណ៍​ដែរ​អំពី​ជម្លោះ​ដែន​ទឹក​ជា​ថ្មី​ដោយ​ចោទ​ប្រទេស​ចិន​ថា​បាន​ដឹក​សម្ភារៈ​សំណង់​របស់​ខ្លួន​ទៅ​សង់​ប៉ុស្ដិ៍​យោធា​នៅ​លើ​ថ្ម​ប៉ប្រះ​ទឹក​ដែល​រដ្ឋាភិបាល​ទី​ក្រុង​ម៉ានីលទាមទារជា​កម្ម​សិទ្ធិ​របស់​ខ្លួន។ ចិន​បាន​ការពារ​វិធានការ​របស់​ខ្លួន​ដោយ​និយាយ​ថា​វិធាន​ការ​នោះ​សម​ហេតុ​សម​ផល។

ក្នុង​ការ​ថ្លែង​ទៅ​កាន់​វេទិកា​ហ្វូរូម​តំបន់​អំពី​កិច្ច​ការការ​ពារ​ប្រទេស​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​សិង្ហបូរី​កាល​ពី​ថ្ងៃ​អាទិត្យ​ រដ្ឋមន្ដ្រី​ការពារ​ប្រទេស​ចិន​ លោក​ លាង​គង់​ លី​ បាន​អះអាង​ថា​ការ​ប៉ះ​ទង្គិច​មូយ​ភ្លែត​ជា​មួយ​វៀតណាមនិង​ហ្វីលីពីន​កាល​ពី​ពេល​ថ្មី​ៗ​នេះ​បាន​ត្រូវ​ពន្លត់​ទៅ​វិញ​ហើយ។

លោក​ លាង​ និយាយ​ថា «សេរីភាព​នៃ​ការ​បើកបរ​នៅ​លើ​សមុទ្រ​ចិន​ភាគ​ខាង​ត្បូង​នៅ​មាន​ជា​និច្ច​។​ ​គ្មាន​នរណា​មួយ​ជា​ម្ចាស់​កម្មសិទ្ធិ​ឡើយ។ ​ស្ថានការណ៍ទូទៅ​របស់​តំបន់​មាន​ស្ថិរភាព»។

លោក​ Dean ​Cheng អ្នក​វិភាគ​ខាង​កិច្ចការការ​ពារ​ជាតិ​នៅ​ក្នុង​តំបន់​អាស៊ី​ នៃ​អង្គការ​ Heritage ​Foundation ​ក្នុង​រដ្ឋ​ធានីវ៉ាស៊ីនតោននិយាយ​ថា ​ទោះ​បីជា​ចិន​មិន​បាន​បាញ់​កាំភ្លើង​ទៅលើ​នរណា​មួយ​ក៏​ដោយ​ សកម្មភាព​របស់​ខ្លួន​មានសភាព​ញុះញុងដែល​នាំ​ឲ្យ​មាន​គ្រោះ​ថ្នាក់​ដល់ជីវិត​មនុស្ស។

«ចិន​ហាក់​ដូច​ជា​ចង់​រុញ​គេ​ចេញ​ មិន​ឲ្យ​មាន​ការ​ទាមទារ ដើម្បី​យក​តំបន់​ទាំង​ស្រុង​នោះ​សម្រាប់​ខ្លួន​ ហើយចិន​មិន​ឈឺក្បាល​ថា​ខ្លួន​បាន​ជាន់​ជើង​នរណា​មួយ​ទេ»។

ប្រទេស​នៃ​សមាគមអាស៊ាន​បាន​ខិតខំ​ធ្វើ​ការ​ជា​មួយ​ចិន​ដើម្បី​ឈោង​យក​កិច្ច​ព្រមព្រៀង​គ្នា​មួយអំពីក្រមសីលធម៌​នៅ​តំបន់​សមុទ្រ​ចិនភាគ​ខាង​ត្បូង​។

ថ្លែង​ទៅ​កាន់​សន្និសីទ​ដដែល​កាល​ពី​ថ្ងៃ​អាទិត្យ​ អនុ​រដ្ឋ​មន្ដ្រី​ក្រសួងការបរ​ទេស​វៀត​ណាម ងៀង​ ជី​ វិញ​ ថ្លែង​ថា​កិច្ច​សហការ​ពី​ប្រទេស​ចិន​មាន​សារៈ​សំខាន់​ណាស់ ហើយ​លោក​បន្ថែម​ថា​ការ​ប្ដេជ្ញា​ចិត្ដរបស់​វៀតណាម​នៅ​រឹង​មាំ​។

លោក​ ងៀង​ និយាយ​ថា​ «គោល​ជំហរ​រឹង​មាំ​ជា​និច្ច​របស់​គណបក្ស​យើង​និង​ប្រទេស​យើង ​គឺ​ យើង​នឹង​ប្រើ​គ្រប់​មធ្យោបាយ​ដើម្បី​ការពារអធិបតេយ្យភាព​របស់​យើង»។

តំបន់​សមុទ្រ​ចិន​ភាគ​ខាង​ត្បូង​ ជា​ផ្លូវ​ទឹក​ធំ​ដឹក​ជញ្ជូន​ទំនិញ​តាម​នាវា​ហើយ​គេ​មាន​ជំនឿ​ដែរ​ថា​ ប្រហែល​ជា​ប្រភព​ប្រេងកាតនិង​ឧស្ម័ន។ ប្រទេស​ជា​ច្រើន​ទាមទារ​តំបន់​នោះ​ថា​ជា​កម្មសិទ្ធិ​របស់​ខ្លួន​ រាប់​ទាំង​ប្រ​ទេស ប៊្រុយណេ ម៉ាឡេស៊ី​ ចិន​ ហ៊្វីលីពីន ​និង ​វៀតណាម។

អ្នក​វិភាគ​ឌីន​ ​ឆេង​នៃ ​អង្គការ ​Heritage ​Foundation​ និយាយ​ថា​ភាព​តានតឹង​នៅ​ពេល​ថ្មី​ៗ​នេះ​អាច​ជា​សញ្ញា​មួយ​ដែល​រដ្ឋាភិបាល​ប៉េកាំង​សាក​ល្បង​ចង់​ដឹង​ប្រតិកម្ម​ពី​ប្រទេស​វៀត​ណាម​ ឬ​ ស.រ.អ.។

លោក​ចង្អុល​ប្រាប់​ឲ្យ​ដឹង​អំពី​វិធានការណ៍​ចិន​ធ្វើ​ឡើង​នៅ​ពេល​ក្រោយ​ពី​មាន​សន្និសីទ​កំពូល​មួយ​ចំនួន​រវាងចិននិងស.រ.អ. រាប់​ទាំង​ការ​ចរចា​គ្នា​រវាង​ប្រធានា​ធិបតី ​ហ៊ូ ​ជីនតាវ ​និង​ ប្រធានា​ធិបតី​ បារ៉ាក់ ​អូបាម៉ា​ កាល​ពីខែ​មករា។

«នេះ​ប្រហែល​ជា​ការ​ធ្វើតេស្ត​សាក​ល្បង​ចង់​ដឹង​។ ពិតហើយ​យើង​មាន​សន្និសីទ​កំពូល​ហើយ​យើង​និយាយ​ថា ​យើង​ចង់​បាន​ទំនាក់​ទំនង​ប្រសើរ។​ តើ​អ្នក​ចង់​ធ្វើ​ឲ្យ​ខូចខាត​ដល់​កិច្ច​សន្យា​នោះឬ​ទេ​ ដោយមាន​ប្រតិកម្ម​ជំនួស​ប្រទេស​អាស៊ី​អាគ្នេយ៍​ទំាង​នោះ​អំពី​រឿង​ដែល​ចិន​យល់​ថា​នេះ​ជាសិទ្ធិ​ដែន​ទឹក​របស់​ខ្លួន»។

លោក ​ចេង ​និយាយ​ថា ​ភាព​តាន​តឹង​កាន់​តែ​ច្រើន​អាច​ពាក់​ព័ន្ធ​នឹង​ការ​ផ្ទេរ​អំណាច​របស់​ថ្នាក់​ដឹកនាំ​ចិន​ នៅ​ពេល​ខាង​មុខ​នេះក្នុង​ឆ្នាំ​២០១២។ ​ប្រធានាធិបតី ហ៊ូ ​ជិនតាវ​ នឹង​ចុះ​ចេញ​ពី​តំណែង​នៅ​ឆ្នាំ​ក្រោយ​ ហើយ​លោក​ ចេង​ និយាយ​ថា​រដ្ឋាភិបាល​លើក​ក្រោយនិង​រដ្ឋាភិបាល​ចេញ​ពី​អំណាច​ពេល​នេះ​យល់​ថា​គេ​មិន​មាន​ជំរើស​ក្រៅ​ពី​ប្រកាន់​គោល​ជំហរ​ ហើយ​បញ្ជាក់​ថា​ នេះ​ជា​ដែន​ដី​របស់​ប្រទេស​ចិន។

កាល​ពី​សប្ដាហ៍​មុនមន្ដ្រី​អាមេរិកាំង​បាន​ថ្លែង​សង្កត់​ទៅលើ​សេចក្ដី​ប្ដេជ្ញា​ចិត្ដ​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ទី​ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន​ទៅ​នឹង​ប្រទេស​នៃ​តំបន់​អាស៊ី​អាគ្នេយ៍​ហើយ​និងឆន្ទៈ​ធ្វើ​សហការ​គ្នា​ជា​មួយ​ចិន​នៅ​តំបន់។ ​ចិននិយាយ​ថា​ខ្លួន​បាន​តាំង​ចិត្ដ​ដែរក្នុង​ការ​ដោះ​ស្រាយ​ជម្លោះ​ដោយ​សន្ដិវិធី​នៅ​ក្នុង​តំបន់។

ប៉ុន្ដែមើល​ពី​លើ​ផ្លូវ​នៃ​ទី​ក្រុងហាណូយ ​ការ​ដោះស្រាយ​ជម្លោះ​នោះ​ហាក់​ដូច​ជា​ស្ថិតនៅ​វែង​ឆ្ងាយ​ណាស់៕

ប្រែ​សម្រួលដោយ ​អ៊ូ​ ធួក

XS
SM
MD
LG