ភ្ជាប់​ទៅ​គេហទំព័រ​ទាក់ទង

លោកស្រី​ហ៊ីលឡឺរី គ្លីនតុន​ប្តេជ្ញាថានឹង​ធ្វើឲ្យអាស៊ានមាន​សន្តិសុខ​និងការរីកចម្រើន​


រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស សរអា ​គឺលោកស្រី ​ហ៊ីលឡឺរី គ្លីនតុន

នៅពេលក្រុម​ប្រទេសក្នុងតំបន់​និងប្រទេសអាស៊ាន​កំពុងស្វែករក​វិធីបន្ធូរភាព តានតឹង​ក្នុងជម្លោះដែនសមុទ្រ​ភាគខាងត្បូង​ប្រទេសចិន​ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស សរអា ​គឺលោកស្រី ​ហ៊ីលឡឺរី គ្លីនតុន​បានបញ្ជាក់​កាលពីថ្ងៃពុធ​ពីជំហររបស់ សរអានៅ​ ចំពោះមុខ​ក្រុមមន្ត្រីអាស៊ានថា​សរអានឹងធ្វើកិច្ចការ​យ៉ាងជិតដិត ជាមួយប្រទេស​អាស៊ានដើម្បីពង្រឹង​សន្តិសុខនិងការ​រីកលូតលាស់​ផ្នែក សេដ្ឋកិច្ច។

«ដូច្នេះសរអា​ប្តេជ្ញាចំពោះ​ភាពជាដៃគូរបស់យើង​ហើយស្វាគមន៍​ការចូលរួមពី ដៃគូរពិភាក្សា​អាស៊ានដទៃទៀត​ ហើយយើងផ្តល់​សន្តិភាព ​ស្ថិរភាព ​និងការរីក ចម្រើន ​ក្នុងតំបន់នេះ។​ យើងត្រៀមសកម្មភាព​សហការបន្ថែមទៀត​ជាមួយ ដៃគូរបស់យើង​ក្នុងតំបន់អាស៊ាន​នៅឆ្នាំទៅមុខទៀត»។

លោកស្រីគ្លីនតុន​បានបន្ថែមថា​លោកស្រីនឹង​ចូលរួមក្នុង​វេទិការកិច្ចប្រជុំ ពាណិជ្ជកម្ម​ អាមេរិក-អាស៊ាន​នៅទីក្រុងសៀមរាប​នៅថ្ងៃសុក្រ​ដែលមានអ្នក វិនិយោគជាង​១០០នាក់មក​ពីសរអានិងអ្នកវិនិយោគ​អាស៊ានជាច្រើន​ចូលរួម។ លោកស្រីគ្លីនតុន​ដែលបានដឹកនាំ​អ្នកវិនិយោគអាមេរិកមក​យ៉ាងច្រើននេះ​បាន អះអាងថា​កិច្ចប្រជុំនេះ​និងបង្កើតឲ្យមាន​ឱកាសវិនិយោគ ​ពាណិជ្ជកម្ម ​និងបង្កើត ឲ្យមាន​មូលដ្ឋានគ្រឹះ​សម្រាប់ទំនាក់ទំនង ​សេដ្ឋកិច្ច​និងការរីកលូតលាស់​ទៅវិញ ទៅមកទៅ​អនាគត។

លោកស្រីបាន​លើកយក​នយោបាយរបស់លោក​ប្រធានាធិបតី​បារ៉ាក់ អូបាម៉ា ដែលផ្តោតការ​យកចិត្តទុកដាក់​ ជាយុទ្ធសាស្ត្រ​ចម្បងមួយ​ក្នុងការធ្វើ​ទំនាក់ទំនង ជាមួយ​ ប្រទេសក្នុងតំបន់អាស៊ី​ឲ្យកាន់តែជ្រាលជ្រៅ​ជាមួយនឹងការ​បង្កើត និង ធ្វើកំណែទម្រង់​កម្មវិធីជំនួយ​សម្រាប់តំបន់​អាស៊ីបាស៊ីហ្វិក។

«យើងផ្តោតលើ​បញ្ហាគ្រឹះ៦យ៉ាង​គឺ កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ​សន្តិសុខក្នុង​តំបន់ សមាហរណកម្មសេដ្ឋកិច្ច​ ពាណិជ្ជកម្ម​ ការពាក់ព័ន្ធនឹងតំបន់​មេគង្គក្រោម ការគំរាមជាអន្តរជាតិ​ ការអភិវឌ្ឍប្រជាធិបតេយ្យ​ និងមរតកសង្គ្រាម។ យើងធ្វើកិច្ចការនេះ​មិនត្រឹមតែលើ​មូលដ្ឋានទ្វេភាគីទេ​ តែក្នុងតំបន់ផងដែរ ដើម្បីបង្កើតឲ្យ​មានលទ្ធផលល្អ​ប្រសើរតាមដែលអាច​ធ្វើបាន»។

ប្រទេសអាស៊ាន​កំពុងពិភាក្សាលើបញ្ហា​ជាច្រើន​ដែលអាស៊ាន​កំពុងជួបប្រទះ ហើយនៅព្រឹកនេះ​ក្នុងវេទិកាតំបន់អាស៊ាន​ (ARF) ​ក្រុមមន្ត្រីការបរទេស​ប្រទេស អាស៊ាននិងបណ្តា​ប្រទេសជាច្រើនទៀត​ប្រមាណ៣០​ រួមទាំងលោកស្រី ហ៊ីលឡឺរី គ្លីនតុន​នឹងចូលរួមថ្លែងការណ៍ដែរ​ ហើយនឹងពិភាក្សា​អំពីបញ្ហា សន្តិសុខ​ក្នុងតំបន់ដូចជាបញ្ហា​ឧបទ្វីបកូរ៉េ​និងបញ្ហាជម្លោះដែន​សមុទ្រភាគខាង ត្បូងប្រទេសចិន​ជាដើម។

លោក ឈាង វណ្ណារិទ្ធិ ​នាយកប្រតិបត្តិ​វិទ្យាស្ថានកម្ពុជា​ដើម្បីសហប្រតិបត្តិការ និងសន្តិភាព​បានថ្លែងថា​លោកស្រី គ្លីនតុន​នឹងលើករឿងជម្លោះ​សមុទ្រភាគខាង ត្បូងប្រទេសចិន​ដើម្បីពិភាក្សា​ ការពារកុំឲ្យ​មានជម្លោះណាមួយ​ កើតឡើង ក្រោយពីមាន​ភាពតានតឹង​បានកើតឡើង​២ទៅ៣ខែហើយ។​

លោក វណ្ណារិទ្ធ​បានបន្ថែមថា​ កិច្ចប្រជុំវេទិកា​តំបន់នេះ​នឹងមានភាព​តានតឹង ហើយស្មុគស្មាញ​ ពិបាកដោះស្រាយ​ដោយសារ​សមាជិកអាស៊ាន​មានជំហរ ផ្សេងគ្នា​តាមផលប្រយោជន៍​រៀងៗខ្លួន។

«វាពិបាកអាហ្នឹង។​វាពឹងផ្អែកទាំងស្រុង​ទៅលើប្រទេស​ដែលពាក់ព័ន្ធផ្ទាល់​ហើយ កម្ពុជានិងប្រទេស​អាស៊ានមួយចំនួនទៀត​គាត់អត់ពាក់ព័ន្ធ​ផ្ទាល់។​ដូច្នេះការចាប់ អារម្មណ៍ឬ​ ផលប្រយោជន៍​របស់គាត់​នៅមានកម្រិត។​ អញ្ចឹងទេ​វេទិកាតំបន់វា អាចជាការណ៍មួយ​ដែលប្រទេស​មហាអំណាចគេ​វាយប្រហារគ្នា​ឬក៏ធ្វើតេស្ត អំណាចរបស់គេ​នៅលើវេទិកាហ្នឹង។​ អញ្ចឹងទេប្រទេស​តូចៗយើង​ត្រូវគ្រប់គ្រង ស្ថានការណ៍ហ្នឹង​ឲ្យបានល្អ​ដើម្បីកុំឲ្យភាពតានតឹង​កើនឡើង។​ហើយកម្ពុជា យើងនិយាយឲ្យចំ​គឺប្រឈមនឹងភាព​តានតឹងហ្នឹងដែរ​ យើងធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ កុំឲ្យគេឈ្លោះគ្នា​ពិបាកដែរ»។

លោក ឈាង វណ្ណារិទ្ធ​ថ្លែងដូច្នេះ​ដោយយោងទៅលើ​ការតាក់តែង​ក្រមប្រតិបត្តិ ឬ ស៊ីអូស៊ី ​មានការមិនត្រូវគ្នា​ ហើយមានទំនោរ​ពីប្រទេសមួយចំនួន​ដែលចង់ឲ្យ ក្រមប្រត្តិបតិនេះ​ដោះស្រាយជម្លោះ​អធិបតេយ្យ។

«ពីព្រោះថាជម្លោះ​ដែនអធិបតេយ្យ​ក៏ដូចជាជម្លោះ​អធិបតេយ្យភាព​ប្រហែល ជាយើងមិនអាច​យកយន្តការណាមួយ​ ពីព្រោះអាស៊ាន​មិនមែនជាតុលាការ​ដើម្បី ស្វែងរកដំណោះស្រាយ​ដូច្នេះវាពិបាក។ ​ខ្ញុំមើលទៅស្ថានការណ៍​ឥឡូវពិបាក។ អញ្ចឹងទេ​ យើងធ្វើម៉េចឲ្យ​ស៊ីអូស៊ី​ហ្នឹងជាឧបករណ៍មួយ​ដើម្បីពង្រឹង ​និងការយល់ គ្នាទៅវិញទៅមក​ រវាងអាស៊ានចិន​ដើម្បីការពារកុំឲ្យ​មានជម្លោះ។​ តែពេល យើងប្រើឧបករណ៍ហ្នឹង​ទៅដោះស្រាយបញ្ហាវិវាទ​ដែនទឹក ​ដែនអធិបតេយ្យភាព វាមិនអាច​ទៅរួច»។

លោកបានរំលឹក​ឲ្យដឹងថា​ចិនជាដៃគូ​សំខាន់របស់អាស៊ាន​ លើបញ្ហា​ទំនាក់ទំនង ជាទូទៅ​ និងសេដ្ឋកិច្ចផងដែរ​ដែលគេគួរ​ជំរុញឲ្យមាន​ក្រមប្រតិបត្តិ​ដើម្បីឲ្យមាន ការយោគយល់គ្នា​រវាងអាស៊ាននិងចិន​ ជាជាងយក ​ស៊ីអូស៊ី​ ធ្វើជាឧបករណ៍មួយ ដើម្បីដោះស្រាយ​ព្រំដែនទឹក​រវាងបណ្តាប្រទេស​ដែលទាមទារ ​មានជម្លោះ នោះ។

លោក បណ្ឌិត​ ឡៅ ម៉ុងហៃ​អ្នកវិភាគឯករាជ្យ​ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា​បានអះអាង​ថា

ជាការណ៍ល្អ​ដែលកម្ពុជា​ជាម្ចាស់ផ្ទះអាស៊ាន​អាចសម្របសម្រួល​ឲ្យចិនអង្គុយ ចរចា​ជាមួយប្រទេស​មានជម្លោះ ​ទោះបីជាក្រម​ប្រតិបត្តិមិនទាន់​ត្រូវគ្នាក្តី។ លោកបញ្ជាក់ថា​បញ្ហានៅត្រង់ថា​ចិនមិនទទួលយក​ការដោះសា្រយ​តាមច្បាប់ អន្តរជាតិ​ដែលចិន​អាចគិតថា​នឹងនាំឲ្យមាន​ផលចំណេញដល់​ប្រទេសសមាជិក អាស៊ាន​មួយចំនួន។

«វាមានយន្តការ​ក្នុងក្របខណ្ឌច្បាប់​អន្តរជាតិស្តីពី​ដែនទឹកសមុទ្រ​តែចិនមិន ព្រមទទួលយក​យន្តការដោះស្រាយ​ក្នុងក្របខណ្ឌអន្តរជាតិ​ហ្នឹងទេ​ព្រោះថា បើកាលណា​ដោះស្រាយ​ក្នុងក្របខណ្ឌច្បាប់នោះ​ចិននឹងខាតបង់»។

លោកថ្លែងថា​ចិនពឹងផ្អែកលើការ​ធ្លាប់គ្រប់គ្រង​កោះនានា​កាលពីអតីតកាល​នៅ ដែនសមុទ្រ​ភាគខាងត្បូង​ប្រទេសចិននេះ​ ដូច្នេះហើយបាន​ជាចិននៅប្រកាន់ ជំហរតឹងរឹង។

ទោះជាយ៉ាងណា​ក៏ដោយលោក​ ឡៅ ម៉ុងហៃ​បានអះអាងថា​ចិនដែលមាន​ទំនាក់ ទំនងល្អជាមួយ​ប្រទេសមួយចំនួន​ដូចជាកម្ពុជា​ដោយសារឥទ្ធិពល​នយោបាយ និងជំនួយនោះ​ ហាក់ដូចជាបំបែក​សំឡេងសមាគម​អាស៊ាន១០ប្រទេស​បានល្អ។

ក៏ប៉ុន្តែលោក​ម៉ុងហៃ​បានអះអាងថា​ការចូលរួមពាក់ព័ន្ធ​របស់សរអា​ជាពិសេស សេចក្តីថ្លែងការណ៍​អំពីការប្តេជ្ញា​របស់លោកស្រី​ ហ៊ីលឡឺរី គ្លីនតុន​ពីរឿង សន្តិសុខ​ ក្នុងតំបន់​និងការរីកចម្រើន​សេដ្ឋកិច្ចនេះ​ជាការ«កក់ក្តៅ» ​សម្រាប់ ប្រទេសក្នុងតំបន់​អាស៊ានជាច្រើន​ដែលមានជម្លោះ​ជាមួយចិន។

លោកបានអះអាង​បន្ថែមដែរថា​សរអាហាក់ដូចជា​ចូលរួមពាក់ព័ន្ធ​ជាមួយតំបន់ អាស៊ានដែល​ចិនមានឥទ្ធិពលខ្លាំងនេះ​ សកម្មជាងមុន​ គឺមានន័យថា​សរអាផ្តល់ ជំនួយ​មនុស្សធម៌ផ្ទាល់​ដល់ប្រជាពលរដ្ឋ​ក្នុងតំបន់ដូច​ជាវិស័យអប់រំ ​សុខាភិបាល និងវិស័យ​ផ្សេងទៀត ​គឺមិនដូច​ពេលមុន​ដែលផ្តោតជា​ចម្បងលើវិស័យ​យោធា នោះ។

XS
SM
MD
LG