ភ្ជាប់​ទៅ​គេហទំព័រ​ទាក់ទង

មេ​ដឹកនាំ​លទ្ធិ​ប្រជាធិបតេយ្យ​ដែល​គេ​ដោះលែង​​ស្វះស្វែង​រក​តួនាទី​ក្នុង​នយោបាយ


ក្រុម​សកម្មជន​​នៃ​ចលនា​សម្ព័ន្ធ​ដើម្បី​សេរីភាព​ភូមា​ (Free Burma Coalition) កាន់​រូប​លោកស្រី​ អោង សានស៊ូជី​ នៅ​ក្នុងការ​ប្រមូល​ផ្តុំ​គ្នា​មួយ​នៅខាង​មុខស្ថានទូត​ភូមា ក្នុងប្រទេស​ម៉ាឡេស៊ី​នៅថ្ងៃទី១៧ វិច្ឆិកា ឆ្នាំ​២០១០។

បាងកក៖ លោកស្រី​អោង​ សានស៊ូជី​មេ​ដឹកនាំ​និយម​លទ្ធិ​ប្រជាធិតេយ្យ​នៃ​ប្រទេស​ភូមា​ កំពុង​ស្វះ​ស្វែង​វិល​ត្រឡប់​ទៅ​ធ្វើ​នយោបាយ​វិញ​ ប៉ុន្មាន​ថ្ងៃ​បន្ទាប់​ពី​លោក​ស្រី​បាន​ទទួល​ការ​ដោះលែង​ចេញ​ពី​ការ​ឃុំឃាំង​ក្នុង​ផ្ទះ។ ក៏​ប៉ុន្តែ​ អ្នក​វិភាគ​នយោបាយ​ក្នុង​តំបន់​និយាយ​ថា​ សមត្ថភាព​របស់​ជ័យលាភី​រង្វាន់​ណូបែល​សន្តិភាព​ ក្នុងការ​ធ្វើ​ឲ្យ​មាន​ការ​ផ្លាស់ប្តូរ​អាច​មាន​កម្រិត​ មួយ​ផ្នែក​ពីព្រោះ​តែ​លោក​ស្រី​អាច​ជាប់​ពន្ធនាគារ​ម្តង​ទៀត​ ប្រសិន​បើ​លោកស្រី​រុញ​រដ្ឋាភិបាល​យោធា​ខ្លាំងពេក។

ដោយ​មាន​សេរីភាព​មិន​ដល់​មួយ​សប្តាហ៍​ផង​ លោកស្រី​ អោង​ សានស៊ូជី​ កំពុង​បង្កើន​ការ​ប្រឆាំង​តាម​ផ្លូវ​ច្បាប់​ ដើម្បី​រៀប​ចំ​ឲ្យ​មាន​គណបក្ស​សម្ព័ន្ធ​ជាតិ​ដើម្បីលទ្ធិ​ប្រជា​ធិបតេយ្យ (NLD)​ ឡើង​វិញ។

គណបក្ស​ NLD​ បាន​ត្រូវ​រំលាយ​ ពីព្រោះ​គណបក្ស​នយោបាយ​នេះ​បដិសេធ​ពុំ​ព្រម​ធ្វើ​តាម​ច្បាប់​ដ៏​តឹងរឹង​និង​ចុះឈ្មោះ​ក្នុង​ការ​បោះឆ្នោត​ដ៏​ចម្រូង​ចម្រាស់​ក្នុង​ប្រទេស​ភូមា។ ឥឡូវ​នេះ​ គណបក្សនេះប្រតិបត្តិ​ជា​អង្គការ​សប្បុរសធម៌​សង្គម ​ហើយ​មិន​ត្រូវ​ពាក់ព័ន្ធ​ក្នុង​សកម្មភាព​ដែល​ចាត់ទុក​ថា​នយោបាយ​ទេ។​ ក៏​ប៉ុន្តែ​ លោកស្រី​ អោង​ សានស៊ូជី​ បាន​ធ្វើ​ការ​បញ្ជាក់​យ៉ាង​ច្បាស់​ថា​ លោកស្រី​មាន​ផែនការ​ធ្វើ​សកម្មភាព​នយោបាយ​ បន្ទាប់​ពី​ត្រូវ​បាន​ដោះលែង​ចេញ​ពី​ការ​ឃុំឃាំង​អស់​រយៈពេល​៧​ឆ្នាំ។

មេ​ដឹកនាំ​លទ្ធិ​ប្រជាធិបតេយ្យ​អាយុ​ ៦៥​ឆ្នាំ​រូប​នេះ​ មាន​ប្រសាសន៍​ថា លោកស្រី​ចង់​ជួប​ជាមួយ​ក្រុម​និយម​លទ្ធិ​ប្រជាធិបតេយ្យ​ ដែល​បាន​ប្រកួត​ប្រជែង​ការ​បោះ​ឆ្នោត​ ក៏​ប៉ុន្តែ​ឥឡូវ​នេះ​បាន​តវ៉ា​ពី​ការ​លួច​បន្លំ​សន្លឹក​ឆ្នោត​និង​ការ​បំភិត​បំភ័យ។

ក៏​ប៉ុន្តែ​ លោកស្រី​ក៏​បាន​ស្នើ​ធ្វើ​ការ​ចរចា​ផ្សះផ្សារ​ជាតិ​ជាមួយ​រដ្ឋាភិបាល​ដែល​បាន​ដក​យក​សេរីភាព​របស់​លោកស្រី​ដែរ។

ក្នុង​កិច្ច​សម្ភាសន៍​ជាមួយ​ក្រុម​ផ្សាយ​ជា​ភាសា​ភូមា​របស់​វីអូអេ​ ជ័យលាភី​រង្វាន់​ណូបែលសន្តិភាព​រូប​នេះ​បាន​ទទួល​ស្គាល់​ថា ការ​សន្ទនា​ជាមួយ​រដ្ឋាភិបាល​យោធា​ នឹង​មិន​កើត​មាន​ឡើង​ស្រួលៗ​នោះ​ទេ។

«ខ្ញុំ​គិត​ថា​ ចំណុច​សំខាន់​បំផុត​ គឺ​ឆន្ទៈ​ស្វែង​រក​ដំណោះស្រាយ។ ប្រសិន​បើ​ ភាគី​ទាំង​ពីរ​ប្រាកដ​តាំង​ចិត្ត​ស្វែង​រក​ដំណោះស្រាយ​ យើង​នឹង​រក​ដំណោះ​ស្រាយមួយ​បាន។ យើង​មិន​អាច​ធ្វើ​បាន​ទេ​ ប្រសិន​បើ​ភាគី​មួយ​ចង់​បាន​ដំណោះស្រាយ​ហើយ​ភាគី​មួយ​ទៀត​ មិន​យក​ចិត្ត​ទុក​ដាក់​នោះ។ ដូច្នេះ​អ្វី​ដែល​យើង​ត្រូវ​ធ្វើ​គឺ​ព្យាយាម​បញ្ចុះ​បញ្ចូល​របប​យោធា​ថា​ ការ​ផ្សះផ្សារ​ជាតិ​ ជា​ផល​ប្រយោជន៍​របស់​ភាគី​ទាំង​អស់​ រួម​បញ្ចូល​ទាំង​ពួក​គេ​ផង»។

មនុស្ស​រាប់​ពាន់​នាក់​បាន​ប្រមូល​ផ្តុំ​គ្នា ​ដើម្បី​មើល​លោកស្រី​ អោង​ សានស៊ូជី​ ដែល​បង្ហាញ​ឲ្យ​ឃើញ​ប្រាកដ​ថា​ លោកស្រី​នៅតែ​មាន​ប្រជាប្រិយភាព​យ៉ាង​ខ្លាំង។ លោក​ William Case​ ជា​នាយក​នៃ​មជ្ឈមណ្ឌល​ស្រាវជា្រវ​តំបន់​អាស៊ីអាគ្នេយ៍​នៅ​សកល​វិទ្យាល័យ​ហុងកុង។ លោក​និយាយ​ថា​ គេ​មិន​ទាន់​ដឹង​ច្បាស់​នៅ​ឡើយ​ថា​ តើ​លោកស្រី​អាច​ធ្វើ​ឲ្យប្រជាប្រិយភាព​ទៅ​ជា​ការផ្លាស់ប្តូរ​មាន​ប្រសិទ្ធិភាពបាន​ ឬ​ដូចម្តេច​ទេ។

«លោកស្រី​អាច​ជម្រុញ​ចិត្ត​ឲ្យ​មាន​សេចក្តីសង្ឃឹម​ខ្លះ​ លោកស្រី​អាច​រក្សា​ប្រជាប្រិយភាព​ឲ្យ​នៅ​យូរ​អង្វែង​ ដើម្បី​ឲ្យ​ការផ្លាស់ប្តូរ​តាម​បែប​ប្រជាធិបតេយ្យ​នៅ​រស់រវើក។ ក៏ប៉ុន្តែ​ បើ​និយាយ​អំពី​ការ​នាំ​ឲ្យ​មាន​ប្រជាធិបតេយ្យ​ភាវូបនីយកម្ម​ខាង​នយោបាយ​ប្រកប​ដោយ​អត្ថន័យ​ គឺ​ប្រហែល​មាន​ការកម្រិត​យ៉ាងខ្លាំង»។

ដើម្បី​ជា​គ្រឿង​លើកទឹកចិត្ត​សម្រាប់​ការសន្ទនា​ លោកស្រី​កំពុង​ពិចារណា​ការ​គាំទ្រ​ការ​បញ្ចប់​ទណ្ឌកម្ម​សេដ្ឋកិច្ច។

អស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំហើយ លោកស្រីបានជម្រុញរដ្ឋាភិបាលប្រទេស​លោក​ខាងលិច​ឲ្យ​ដាក់​ការរឹតត្បិតលើពាណិជ្ជកម្ម ដើម្បីដាក់ទ័ណ្ឌកម្មលើរដ្ឋាភិ​បាល​ចំពោះ​ការរំលោភសិទ្ធិមនុស្ស ។

អ្នករិះគន់​ខ្លះ​និយាយ​ថា​ ការរក្សា​ការដាក់​ទ័ណ្ឌកម្ម​ធ្វើ​ឲ្យ​ប៉ះពាល់​ប្រជាពលរដ្ឋ​សាមញ្ញ​ ហើយនឹង​ធ្វើ​ឲ្យ​ប្រទេស​ខ្លះ​ ដែល​មិន​សូវ​ព្រួយ​កង្វល់​ពី​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ ដូចជា​ប្រទេសចិន​ ត្រួតត្រា​ការវិនិយោគទុន​និង​ពាណិជ្ជកម្ម។

លោក Carl Thayer​ ជាសាស្រ្តាចារ្យ​ឯកទេស​ខាង​តំបន់​អាស៊ីអាគ្នេយ៍​នៅ​បណ្ឌិត​សភា​កងកម្លាំង​ការពារ​ប្រទេស​អូស្រ្តាលី។ លោក​និយាយ​ថា​ ការស្នើ​នោះ​អាច​ផ្តល់​ឲ្យ​លោកស្រី​ អោង សានស៊ូជី​ នូវ​ឧកាស​ដើម្បី​ជួប​ជាមួយ​មន្រ្តី​រដ្ឋាភិបាល​ក៏ប៉ុន្តែ​ ឥទ្ធិពល​របស់​លោកស្រី​លើ​នយោបាយ​របស់​ប្រទេស​ភូមា​មាន​កម្រិត។

«ប្រសិនបើ​ លោកស្រី​ជួយ​ឲ្យ​ដក​ការដាក់​ទណ្ឌកម្ម​ចេញ​ នេះ​ជា​ចំណុច​វិជ្ជមាន​មួយ។ ក៏ប៉ុន្តែ​ នៅ​ពេល​ណា​ដែល​ការដាក់​ទ័ណ្ឌកម្ម​បាន​ដក​ចេញ​ គេ​លែង​ត្រូវការ​លោក​ស្រី​ទៀត​ហើយ។ លោកស្រី​មិន​អាច​ដើរតួនាទី​ក្នុង​អង្គការ​នីតិប្រតិបត្តិ​ផង​និង​នីតិបញ្ញត្តិ​ផង​ ដូច្នេះ​លោកស្រី​អាច​ត្រូវ​គេ​បំភ្លេច។ ប្រសិនបើ​លោកស្រី​ប៉ុនប៉ងរួបរួម​សមាជិក​ឡើងវិញ​ តើ​ក្នុង​ទម្រង់​អ្វី​ដែល​នឹង​ត្រូវ​ចាត់វិធានការ​ សម្រាប់​ការបោះឆ្នោត​លើក​ក្រោយ​ ឬ​មហាបាតុកម្ម​ ឬ​ការ​ធ្វើ​ញត្តិ? តើ​សកម្មភាព​អ្វី​ដែល​ពួក​គេ​អាច​ធ្វើ​ដល់​អង្គនិតិបញ្ញតិ​ ដែល​ត្រួតត្រា​ដោយ​ពួក​យោធា​បាន​ដោយ​សន្តិវិធី?»។

លោកស្រី​ អោង​ សានស៊ូជី​ បាន​ត្រូវ​ដោះលែង​មួយ​សប្តាហ៍​ បន្ទាប់​ពី​ប្រទេសភូមា​ បានធ្វើការ​បោះឆ្នោត​ដែល​ត្រូវ​បាន​ថ្កោលទោស​យ៉ាងខ្លាំង​ថា​មិនមាន​ភាពត្រឹមត្រូវ​ហើយ​ត្រូវ​បាន​រៀបចំ​ឡើង​ដើម្បី​រក្សា​ពួកយោធា​ឲ្យ​នៅ​កាន់​អំណាច។

រដ្ឋាភិបាល​និយាយ​ថា​ ការបោះឆ្នោត​នេះ​ ជា​ផ្នែក​មួយ​នៃ​ផែនការ​វិល​ត្រឡប់​ទៅ​កាន់​ការ​គ្រប់គ្រង​ស៊ីវិល​ ក៏ប៉ុន្តែ​ត្រូវ​ឲ្យ​ពួកយោធា​រក្សាតួនាទី​យ៉ាងសំខាន់​ដើម្បី​រារាំង​ពួកកងជីវពល​ជនជាតិ​ភាគតិច​កុំ​ឲ្យ​បំបែក​ប្រទេស។

គណបក្ស​ដែល​គាំទ្រ​ដោយ​ពួកយោធា​ធ្វើការ​អះអាង​ថា​ ខ្លួន​បាន​ទទួល​សន្លឹក​ឆ្នោត​យ៉ាងច្រើន​លើសលុប។

អ្នកវិភាគ​ភូមា​ខ្លះ​និយាយ​ថា​ ទោះបី​មាន​គុណវិបត្តិ​ក៏ដោយ​ ការបោះឆ្នោត​នេះ​ អាច​ផ្តល់​សេចក្តី​សង្ឃឹម​ដ៍​ល្អ​បំផុត​ឲ្យ​មាន​ការផ្លាស់ប្តូរ​បន្តិច​ម្តងៗ។

ក៏ប៉ុន្តែ​ លោក​ Thayer​ និយាយ​ថា​ លោកស្រី​ អោង​ សានស៊ូជី​ អាច​អស់ពេល​វេលា​ដើម្បី​ទាក់ទិន​ក្នុងការ​ផ្លាស់ប្តូរ​ទាំង​នោះ​ហើយ។

«សង្ឃឹម​ថា​ ពេលនេះ​ លោកស្រី​មាន​ភាព​វៃឆ្លាត​គ្រប់គ្រាន់​ ដើម្បី​យល់​ដឹង​ពី​របៀប​ធ្វើការ។ ហើយ​ការងារ​គឺ​ថា​ ត្រូវ​ធ្វើ​សន្សឹមៗ។ ហើយ​ប្រហែល​ចូលរួម​ជាមួយ​ប្រទេស​ និង​ចលនា​ខ្លះ​ក្នុង​តំបន់​ ដើម្បី​ព្យាយាម​ធ្វើ​អ្វី​ដែល​លេច​ចេញ​ជា​ការ​បើកចំហរ​បន្តិច​ ហើយ​នឹង​ព្យាយាម​ជម្រុញ​ឲ្យ​បើកចំហរ​កាន់តែ​ធំ​ឡើង»។

ក្រុម​អង្គការ​សិទ្ធិមនុស្ស​និយាយ​ថា​ ភូមា​ជា​រដ្ឋាភិបាល​ដែល​ធ្វើការ​សង្កត់សង្កិន​ខ្លាំង​បំផុត​មួយ​នៅ​ក្នុង​ពិភពលោក។ មាន​អ្នកទោស​នយោបាយ​ជាង​ ២០០០​នាក់​នៅ​ក្នុង​គុក​របស់​ខ្លួន​ ហើយ​ពួកយោធា​ត្រូវ​បាន​រង​ការចោទប្រកាន់​ពី​ការ​ប្រើប្រាស់​ប្រព័ន្ធ​បង្ខំ​ឲ្យ​ធ្វើការងារ​ ធ្វើទារុណកម្ម​ ចាប់រំលោភ​ និង​ធ្វើឃាត។

លោកស្រី​ អោង​ សានស៊ូជី​ មាន​ប្រសាសន៍​ថា​ លោកស្រី​ នឹង​បន្ត​ជម្រុញ​ឲ្យ​បញ្ចប់​ការរំលោភ​ធ្វើ​បាប។

ក៏ប៉ុន្តែ​ លោក​ Case​ ក្នុង​ទីក្រុង​ហុងកុង​និយាយ​ថា​ ប្រសិនបើ​លោកស្រី​ជា​អ្នក​រិះគន់​ឥតសំចៃ​ដល់​រដ្ឋាភិបាល​ លោកស្រី​អាច​ត្រូវ​គេ​បំបិទមាត់​យ៉ាងស្រួល។

«ហើយ​ ប្រសិនបើ​វា​បង្ហាញ​ថា​ លោកស្រី​កំពុង​កើនឡើង​នូវ​ប្រសិទ្ធិភាព​កាន់​តែ​ធំ​ ហើយ​ចាប់ផ្តើម​បង្ហាញ​នូវ​ប្រភេទ​បញ្ហា​ណា​មួយ​ ដល់​មេដឹកនាំ​ប្រទេស​នោះ​ គឺ​ថា​ ដូចជា​មនុស្ស​គ្រប់ៗគ្នា​និយាយ​ថា​ លោកស្រី​ អាច​វិល​ត្រឡប់​ទៅ​កាន់​ការ​ឃុំឃាំង​ក្នុង​ផ្ទះ​វិញ»។

លោកស្រី​ អោង​ សានស៊ូជី​ មាន​ប្រសាសន៍​ថា​ គណបក្ស​ប្រឆាំង​មិន​មាន​បំណង​ប៉ះទង្គិច​ជាមួយ​រដ្ឋាភិបាល​ទេ​ ហើយ​ថា​ គណបក្ស​ NLD​ សង្ឃឹម​ថា​ ពួកយោធា​ យល់​ថា​ ការប៉ះទង្គិច​មិនមែន​ជាដំណោះស្រាយ​ដល់​បញ្ហា​របស់​ភូមា​ទេ។

គណបក្ស​ NLD​ បាន​ឈ្នះ​ការបោះឆ្នោត​កាលពី​លើក​មុន​នៅ​ឆ្នាំ​ ១៩៩៩​ ក្នុង​ប្រទេស​ភូមា​ ក៏ប៉ុន្តែ​ពួកយោធា​ មិន​អើពើ​លទ្ធផល​បោះឆ្នោត​ ហើយ​បាន​ឃុំឃាំង​លោកស្រី​ អោង​ សានស៊ូជី​នៅ​ក្នុង​ផ្ទះ​របស់​លោកស្រី​អស់​រយៈពេល​ជិត​ ២​ទសវត្សរ៍៕

ប្រែ​សម្រួល​ដោយ​ ជឹង ប៉ូជីន

XS
SM
MD
LG