ភ្ជាប់​ទៅ​គេហទំព័រ​ទាក់ទង

អ្នក​សង្កេត​ការណ៍​បោះឆ្នោត​អាស៊ី​ហៅ​ការ​បោះឆ្នោត​នៅ​​ថៃ​ថា​ឆ្លុះ​បញ្ចាំង​នូវ​ឆន្ទៈ​ពលរដ្ឋ


អ្នក​បោះឆ្នោត​​ឈរ​តម្រង់​ជួរ​ដើម្បី​បោះឆ្នោត​​នៅ​ក្បែរ​​ប៉ាណូ​ដែល​បង្ហាញ​ព័ត៌មាន​អំពី​បេក្ខជន​នៅ​ឯ​ស្ថានីយ៍​បោះឆ្នោត​មួយ​នៅ​ក្នុង​ក្រុង​បាងកក​ កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​៣​ខែ​កក្កដា​ឆ្នាំ​២០១១។

ក្រុម​អ្នក​សង្កេតការណ៍​បោះឆ្នោត​អាស៊ី​មួយ​បាន​អបអរសាទរ​ទៅ​នឹង​ការ​បោះឆ្នោត​ជាតិ​ថៃ​នៅ​ពេល​ដែល​លទ្ធផល​ចុង​ក្រោយ​ត្រូវ​បាន​រាប់​យ៉ាង​ស្ងប់ស្ងាត់​ មាន​របៀប​រៀប​រយ​និង​អាច​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​សាធារណ​ជន​បង្ហាញ​ពី​សំឡេង​របស់​ពួក​គេ។ ក៏​ប៉ុន្តែ​បណ្តាញ​អាស៊ី​សម្រាប់​ការ​បោះឆ្នោត​ដោយ​សេរី​បាន​ធ្វើ​ការ​ដក​ស្រង់​គុណ​វិបត្តិ​មួយ​ចំនួន​នៅ​ក្នុង​ការ​បោះឆ្នោត​ និង​ព្រមាន​ពួក​ទាហាន​ថៃ​កុំ​ឲ្យ​លូក​ដៃ​ក្នុង​រឿង​នយោបាយ។

បណ្តាញ​ព័ត៌មាន​អាស៊ី​សម្រាប់​ការ​បោះឆ្នោត​ដោយ​សេរី​បាន​កោត​សរសើរ​ប្រទេស​ថៃ​ក្នុង​ការ​រៀបចំ​ការ​បោះឆ្នោត​ប្រកប​ដោយ​សន្តិភាព​ និង​មាន​របៀប​រៀបរយ​ដោយ​មាន​អ្នក​ចូល​រួម​បោះ​ឆ្នោត​យ៉ាង​ច្រើន​កុះករ។

គណៈកម្មការ​រៀប​ចំ​បោះឆ្នោត​ថៃ​ប៉ាន់​ប្រមាណ​ថា​អ្នក​បោះឆ្នោតជាង​៧០​ភាគរយ​បាន​មក​បោះឆ្នោត​កាល​ពី​ថ្ងៃ​អាទិត្យកន្លង​ទៅនេះ។

លទ្ធផល​ជា​ផ្លូវ​ការ​ដែលគណៈកម្មការ​នេះ​ចេញ​ផ្សាយ​កាល​ពី​ថ្ងៃ​អង្គារ​បាន​បង្ហាញ​ថា​គណបក្ស​ប្រឆាំង​ ភឿ​ថៃ​ ទទួល​បាន​២៦៥​អសនៈ​នៅ​ក្នុង​សភា​ជាតិ​ដែល​មាន​៥០០​អសនៈ។ គណបក្ស​ប្រជាធិបតេយ្យ​កាន់​អំណាច​ទទួល​បាន​តែ​១៥៩​អសនៈ​ប៉ុណ្ណោះ។

បណ្តាញ​ព័ត៌មាន​អាស៊ី​សម្រាប់​ការ​បោះឆ្នោត​ដោយ​សេរី​បាន​ចេញ​សេចក្តី​ថ្លែង​ការណ៍​មួយ​កាល​ពី​ថ្ងៃ​អង្គារ​កត់​សម្គាល់​ថា​ មាន​គុណ​វិបត្តិ​ខ្លះៗ​ក្នុង​ការ​បោះឆ្នោត​នេះ​ រួម​ទាំង​ករណី​អំពើ​ហិង្សា​ ការ​បំភិត​បំភ័យ​ និង​ការ​ទិញ​សន្លឹក​ឆ្នោត​ហើយ​បាន​អំពាវ​នាវ​ឲ្យ​អាជ្ញាធរ​ដោះស្រាយ​ឲ្យ​បាន​សម​ស្រប។

ក៏​ប៉ុន្តែ​ អង្គការ​នេះ​និយាយ​ថា​គេ​មិន​ឃើញ​មាន​ឧបទ្ទវហេតុ​ជា​ដុំ​កំភួន​ដែល​អាច​ឲ្យ​មាន​ការ​ចោទ​សួរ​ពី​លទ្ធផល​នៃ​ការ​បោះឆ្នោត​ទេ។

ក្រុម​អ្នក​សង្កេត​ការ​និយាយ​ថា​ បញ្ហា​សំខាន់​បំផុត​នោះ​គឺ​គណៈកម្មការ​រៀប​ចំ​ការ​បោះឆ្នោត​បរាជ័យ​ក្នុង​ការ​ជូន​ដំណឹង​ឲ្យ​បាន​គ្រប់គ្រាន់​ទៅ​ដល់​អ្នក​បោះឆ្នោត​ ដែល​ត្រូវ​ការ​ចុះ​ឈ្មោះ​បោះឆ្នោត​ឡើង​វិញ។ ដោយ​យោង​តាម​បណ្តេញ​ព័ត៌មាន​អាស៊ី​សម្រាប់​ការ​បោះឆ្នោត​ដោយ​សេរី​បាន​ឲ្យ​ដឹង​ថា​ រឿង​នេះ​បាន​រា​រាំង​អ្នក​បោះឆ្នោត​ប្រហែល​ជា​៣​ភាគ​រយ​ដែល​ប្រហែល​ស្មើ​នឹង​ប្រជាពលរដ្ឋ​ថៃ​ចំនួន​១លាន​នាក់​ មិន​អាច​បោះ​ឆ្នោត។

លោក ​Damaso​ Magbual​ ជា​ប្រធាន​បណ្តេញ​ព័ត៌មាន​អាស៊ី​សម្រាប់​ការ​បោះឆ្នោត​ដោយ​សេរី។​ លោក​បាន​ប្រាប់​អ្នក​កាសែត​កាល​ពី​ថ្ងៃ​អង្គារ​ថា​ ដោយ​យោង​ទៅ​តាម​ស្ថានភាព​ដ៏​តឹង​រឹង​នៅ​ប្រទេស​ថៃ ជា​ទូទៅ​គណៈកម្មការ​រៀប​ចំ​ការ​បោះឆ្នោត​ បាន​រៀប​ចំ​ដំណើរ​ការ​នេះ​យ៉ាង​ល្អ​ ហើយ​លទ្ធផល​នៃ​ការ​បោះឆ្នោត​ឆ្លុះ​បញ្ជាំង​ពី​ទស្សនៈ​ពលរដ្ឋ​ថៃ។

«បន្ទាប់​ពី​ភាព​វឹកវរ​នយោបាយ​ និង​អំពើ​ហិង្សា​អស់​ជា​ច្រើន​ឆ្នាំ​ដែល​នាំ​ឲ្យ​មាន​ការ​បែង​ចែក​ប្រទេស​ ប្រជាពលរដ្ឋ​ថៃ​បាន​ទៅ​បោះឆ្នោត​ មិន​ថា​ពួក​គេ​មាន​ទស្សនៈ​នយោបាយយ៉ាង​ណា​ទេ​ តែ​ពួក​គេ​បាន​បង្ហាញ​ពី​ទស្សនៈ​នយោបាយ​ប្រកប​ដោយ​សន្តិភាព​ស្រប​តាម​នីតិរដ្ឋ»។

ការ​បោះឆ្នោត​ត្រូវ​បាន​គេ​មើល​ឃើញ​ថា​ជា​ការ​ត​ទល់​គ្នា​រវាង​ពួក​បញ្ញវ័ន្ត​ថៃ​ភាព​អំណត់​អត់​ធន់​រវាង​មេ​ដឹក​នាំ​ជាន់​ខ្ពស់​ថៃ​ និង​គណបក្ស​ប្រជាធិបតេយ្យ​គាំទ្រ​ដោយ​ពួក​យោធា​និង​ប្អូន​ស្រី​អតីត​នាយក​រដ្ឋមន្រ្តី​ដែល​បណ្តេញ​ចេញ​ពី​តំណែង​ ឈ្មោះ​ យីង​ឡាក់​ ស៊ីណាវ៉ាត្រ​ ដែល​ដឹក​នាំ​គណបក្ស​ ភឿ​ថៃ​ឲ្យ​ឈ្នះ​ឆ្នោត។

នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០០៦​ ពួក​យោធា​ថៃ​បាន​ផ្តួល​រំលំ​លោក​ថាក់​ ស៊ីន។ អ្នកវិ​ភាគ​នយោបាយជា​ច្រើន​បាន​និយាយ​ថា​សកម្មភាព​នេះ​បាន​ធ្វើ​ឡើង​ដោយ​ការ​ភ័យ​ខ្លាច​ថា​លោក​ ថាក់ស៊ីន​ ដែល​ត្រូវ​បាន​គេ​បោះឆ្នោត​ជូន​ពីរ​ដង​ និងអាច​ក្លាយ​ជា​អ្នក​អំណាចខ្លាំង​ពេក។

តាំង​ពី​ពេល​នោះ​មក​ប្រទេស​ថៃ​បាន​ជាប់​គាំង​ក្នុង​ការ​តស៊ូ​អំណាច​រវាង​កម្លាំង​ដែល​គាំទ្រ​ និង​ប្រឆាំង​នឹង​លោក​ ថាក់​ស៊ីន។ ​រដ្ឋាភិបាល​ពីរ​ដែល​ជា​ខ្សែ​បណ្តេញ​របស់​គាត់​បាន​ត្រូវ​រំលាយ​ចេញ​ដោយ​សាល​ក្រម​បង្គាប់​របស់​តុលាការ​ក៏​ដូច​ជា​អ្នក​តវ៉ា​នៅ​តាមផ្លូវ​ និង​ អំពើ​ហិង្សា។ នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០០៨​ លោក​ ថាក់​ស៊ីន​ បាន​និរទេស​ខ្លួន​ដើម្បី​គេច​ពី​ការ​ជាប់​គុក​ពី​បទ​ពួក​រលួយ។

កាល​ពី​ឆ្នាំ​មុន​ ក្រុម​ពួក​អាវ​ក្រហម​ដែល​មាន​កាន់​អាវុធ​ក្នុង​ចំណោម​អ្នក​គាំទ្រ​លោក​ ថាក់​ស៊ីន​ បាន​ផ្ទុះ​អាវុធ​ជា​មួយ​នឹង​ទាហាន​ដែល​ត្រូវ​បាន​គេ​បញ្ជូន​មក​បញ្ចប់​ការ​តវ៉ា​អស់​រយៈ​កាល​ពីរ​ខែ​ទាម​ទារ​ឲ្យ​មាន​ការ​បោះឆ្នោត​ថ្មី​មួយ​ និង​ការ​ផ្តល់​យុត្តិធម៌​ដល់​មេ​ដឹក​នាំ​របស់​ពួក​គេ។

មាន​ប្រជាពលរដ្ឋ​ថៃ​ជាង​ ៩០​នាក់​បាន​ត្រូវ​គេ​សម្លាប់​ និង​២​ពាន់​នាក់​ទៀត​បាន​រង​របួស​ដែល​ពួក​គេ​ភាគ​ច្រើន​ជា​ប្រជាជន​ស៊ីវីល។

អ្នក​សង្កេត​ការ​ជា​ច្រើន​បាន​ព្រួយ​បារម្ភ​ថា​ ការ​ឈ្នះ​របស់​គណបក្ស​ ភឿ​ថៃ​អាច​ នាំ​ឲ្យ​មាន​ការ​អន្តរាគមន៍​ម្តង​ទៀត​ពី​ពួក​យោធា​ថៃ​ទោះ​ជា​មាន​ការ​សន្យា​ ម្តង​ហើយ​ម្តង​ទៀត​ថា​នឹង​គ្មាន​ការ​ធ្វើ​រដ្ឋ​ប្រហារ​ទៀត​ឡើយ។

លោក​ Magbual ​កត់​សម្គាល់​ថា​ មិន​ដូច​ការ​បោះឆ្នោត​លើក​មុន​កាល​ពី​ឆ្នាំ​២០០៧​ នៅ​ពេល​នេះ​មាន​អ្នក​គាំទ្រ​គណបក្ស​ដែល​គាំ​ទ្រ​ជា​ច្រើន​ដោយ​លោក​ ថាក់​ស៊ីន​ជា​ច្រើន។ គាត់​មាន​ប្រសាសន៍​ថា​គេ​គួរ​ផ្តល់​ឳកាស​ឲ្យ​ពួក​យោធា​គោរព​សម្តី​របស់​ខ្លួន​ ប៉ុន្តែ​គួរ​ព្រមាន​ពួក​យោធា​ដែរ​។

«គណបក្ស​មួយ​អាច​ទទួល​បាន​សំឡេង​ភាគ​ច្រើន។ ខ្ញុំ​គិត​ថា​ ពួក​យោធា​គួរ​គិត​ឲ្យ​បាន​ម៉ត់ចត់​មុន​ពេល​ពួក​គេ​ធ្វើ​អ្វី​មួយ​ដែល​នាំ​ឲ្យ​ខូច​ខាត​នោះ​ ដោយ​យក​អ្វី​ដែល​កើត​នៅ​មជ្ឈិម​បូព៌ា​ឬ​កន្លែង​ផ្សេង​ទៀត​នៅ​លើ​ពិភព​លោក​ជា​ឧទាហរណ៍។ ពួក​គេ​គួរ​តែ​គិត​ឲ្យ​បាន​ម៉ត់ចត់​មុន​ពេល​ដែល​ពួក​គេ​ធ្វើ​អ្វី​មួយ​ដែល​ខុស»។

ប្រទេស​ថៃ​មាន​រដ្ឋ​ប្រហារ​ ឬ​ការ​ប៉ុនប៉ង​ធ្វើ​រដ្ឋ​ប្រហារ​១៨​លើក​ចាប់​តាំង​ពី​ឆ្នាំ​១៩៣២។

គណៈកម្មការ​រៀប​ចំ​ការ​បោះឆ្នោត​កំពុង​ធ្វើ​ការ​ស៊ើប​អង្កេត​ពី​ការ​ចោទ​ ប្រកាន់​នៃ​ភាព​មិន​ប្រក្រតី​នៃ​ការ​បោះឆ្នោត​ទាំងឡាយ​និង​ប្រសិន​បើ​ការ​រំលោភ​ធ្ងន់ធ្ងរ​ត្រូវ​បាន​គេ​រក​ឃើញ​ គេ​អាច​ដក​សិទ្ធិ​មន្រ្តី​ដែល​ត្រូវ​បាន​គេ​ជ្រើសរើស។

បណ្តាញ​អាស៊ី​សម្រាប់​ការ​បោះឆ្នោត​សេរី​បាន​ផ្តល់​យោបល់​ថា​ ប្រទេស​ថៃ​គួរ​តែ​បញ្ឈប់​អ្នក​នយោបាយ​ដែល​សង្ស័យ​ពី​បទ​កេង​បន្លំ​សន្លឹក​ឆ្នោត​ និង​បទ​ឧក្រិដ្ឋ​ទាក់​ទិន​នឹង​ការ​បោះឆ្នោត​ផ្សេង​ទៀត​មុន​ពេល​បោះឆ្នោត​ជា​ជាង​ក្រោយ​ការ​បោះឆ្នោត​ដើម្បី​ការពារ​កុំ​ឲ្យ​មាន​ភាព​តានតឹង​នានា​កើត​ចេញ​ពី​មិន​ទទួល​ស្គាល់​លទ្ធផល​នៃ​ការ​បោះឆ្នោត។

លោក ​Magbual​ មាន​ប្រសាសន៍​ថា​ ពួក​គេ​គួរ​តែ​លុប​បំបាត់​ច្បាប់​មួយ​ចំ​នួន​ដែល​អាច​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​មាន​ការ​រំលាយ​គណបក្ស​នយោបាយ​ទាំង​មូល​នៅ​ពេល​ដែល​បុគ្គល​ជា​សមាជិក​របស់​គណបក្ស​នោះ​ប្រព្រឹត្ត​ខុស​ច្បាប់​នោះ។

លោក​មាន​ប្រសាសន៍​ផង​ដែរ​ថា​ បុគ្គល​នានា​គួរ​តែ​ទទួល​ខុស​ត្រូវ​លើ​សកម្មភាព​ដែល​ខ្លួន​បាន​ប្រព្រឹត្ត​ និង​ថា​ការ​ដាក់​ទោស​ដល់​គណបក្ស​ទាំង​មូល​ធ្វើ​ឲ្យ​មាន​ការ​រំលោភ​បំពាន​ខាង​នយោបាយ។

បណ្តាញ​អាស៊ី​សម្រាប់​ការ​បោះឆ្នោត​ដោយ​សេរី​នឹង​បន្ត​សង្កេត​មើល​ពី​ដំណើរការ​ដោះស្រាយ​បណ្តឹង​ក្នុង​អំឡុង​ពេល​បោះឆ្នោត​មុន​ពេល​លទ្ធផល​បោះឆ្នោត​ចុង​ក្រោយ​ចេញ៕

ប្រែសម្រួល​ដោយ ហ៊ុយ សម្ផស្ស

XS
SM
MD
LG