ភ្ជាប់​ទៅ​គេហទំព័រ​ទាក់ទង

អាស៊ាន​ប្រឈមមុខ​ការលំបាក​ខ្លាំងឡើង


ជំនួប​កំពូល​អាស៊ាន​លើក​ទី​១៨ នៅទីក្រុង ហ្សាកាតា ថ្ងៃទី០៧​ ខែឧសភា​ ឆ្នាំ២០១១។​

ការ​ប្រឹងប្រែង​ថ្មីៗ​របស់​ប្រទេស​ឥណ្ឌូនេស៊ី​ ដើម្បី​ធ្វើឲ្យ​សមាគម​ប្រជាជាតិ​អាស៊ី​អាគ្នេយ៍ ​ហៅកាត់​ថា​ អាស៊ាន ​ប្រកាន់​ខ្ជាប់​តាម​ធម្មនុញ្ញ​របស់​ខ្លួន​ ក្នុង​ការ​ផ្សះផ្សារ​ដោយ​សន្តិវិធី ​ដើម្បី​ដោះស្រាយ​ជម្លោះ​ក្នុង​តំបន់​ និង​គោរព​សិទ្ធិ​មនុស្ស​នោះ​ បាន​ឆ្លុះ​បញ្ចាំង​ពី​ព្រំដែន​របស់​អង្គការ​ក្នុង​តំបន់​នេះ​ច្រើន​ជាង​ឆ្លុះ​បញ្ចាំង​ពី​សមត្ថភាព​របស់​ខ្លួន។

ការណ៍ដែល​អាស៊ាន​អសមត្ថភាព​ដោះស្រាយ​ជម្លោះ​រវាង​ប្រទេស​កម្ពុជា​ និង​ប្រទេស​ថៃ​ និង​ការ​យល់ព្រម​ដ៏​ចម្រូង​ចម្រាស់​ទាក់ទង​នឹង​តួនាទី​ប្រទេស​ភូមា​ធ្វើ​ជា​ប្រធាន​អាស៊ាន​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០១៤​ បាន​បណ្តាល​ឲ្យ​មាន​ការ​រិះគន់​ម្តង​ទៀត​អំពី​បំណង​អាស៊ាន ​ដើម្បី​ឲ្យ​មាន​ការ​ចូលរួម​ជា​វិជ្ជមាន។

ប្រទេស​ឥណ្ឌូនេស៊ី​បាន​ធ្វើ​ជា​ប្រធាន​អាស៊ាន​នៅ​ឆ្នាំ​នេះ​ ដោយ​មាន​ក្តី​សង្ឃឹម​យ៉ាង​ខ្លាំង​ថា​ វា​នឹង​ធ្វើ​ឲ្យ​អង្គការ​នេះ​ជា​កម្លាំង​នយោបាយ​ដ៏​មាន​ប្រសិទ្ធិភាព​ក្នុង​កិច្ច​ការ​ពិភព​លោក។​ ក៏​ប៉ុន្តែ​រឿង​ដែល​អាស៊ានអសមត្ថភាព​ក្នុង​ការ​រក​សន្តិភាព​រវាង​ប្រទេស​កម្ពុជា ​និងថៃ ​ដែល​ជា​រដ្ឋ​សមាជិក​អាស៊ាន​នោះ​ បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​ថ្នាក់​ដឹកនាំ​របស់​អង្គការ​នេះ​ខកចិត្ត។

ការ​ព្យាយាម​ម្តង​ហើយ​ម្តង​ទៀត​របស់​លោក​Marty Natalegawa ​ជា​ប្រធាន​អាស៊ាន​និង​ជា​រដ្ឋមន្ត្រី​ការ​បរទេស​ឥណ្ឌូនេស៊ី ​ក្នុង​ការ​សម្រប​សម្រួល​រក​ដំណោះ​ស្រាយ

ចំពោះ​ការ​ប៉ះទង្គិច​ផ្នែក​យោធា​ដែល​កំពុង​កើត​មាន​រវាង​ប្រទេស​ទាំងពីរ​នេះ​ទាក់ទង​នឹង​ជម្លោះ​ព្រំដែននោះ​ មិន​បាន​ទទួល​ជោគជ័យ​ទេ​ រហូត​មក​ដល់​ពេល​នេះ។​ ប៉ុន្តែ​ខណៈ​ដែល​លោក​ប្រាកដ​ជា​ខកចិត្ត​ដោយ​សារ​ដំណោះ​ស្រាយ​នេះ​មាន​សភាព​យឺតយ៉ាវ​នោះ​ លោក ​Natalegawa​និយាយ​ថា​ លោក​មិនទាន់​ទទួល​ស្គាល់​ថា​ អាស៊ាន​ត្រូវ​ពង្រឹង​អំណាច​ឲ្យ​ខ្លាំង​ឡើង​ ទើប​អង្គការ​នេះ​អាច​ធ្វើ​ការ​ដោយ​មាន​ប្រសិទ្ធិភាព​នោះ​ទេ។

«យើង​កំពុង​ប្រឹងប្រែង​អស់ពី​សមត្ថភាព​របស់​យើង។ ​កិច្ចការ​ទូត​មិនមែន​គិត​តែ​ពីគាប​សង្កត់ ​និង​ដាក់​ទណ្ឌកម្ម​នោះ​ទេ​ តែ​ត្រូវ​មាន​ការ​លើក​ទឹកចិត្ត​ផង​ដែរ។​ ចាំមើលទៅ​ មិនទាន់​ដាច់​ស្រេច​ទេ។​ បន្តិច​ទៀត​ សូម​មក​ជួប​ខ្ញុំ​វិញ ហើយ​យើង​ពិនិត្យ​មើល​ថា​ តើ​យើង​ធ្វើ​បាន​កម្រិត​ណា»។

លោក​ Pavin Chachavalpongpun​ គឺ​ជា​អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​នៅ​វិទ្យាស្ថាន​សិក្សា​អំពី​អាស៊ីអាគ្នេយ៍ (Institute of Southeast Asian Studies)​ដែល​មាន​មូលដ្ឋាន​នៅ​ប្រទេស​សឹង្ហបុរី។

លោក​និយាយ​ថា​ រឿង​ដែល​អាស៊ាន​អសមត្ថភាព​ធ្វើការ​គាប​សង្កត់ ​និង​ដាក់​ទណ្ឌកម្ម​នោះ​ បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​អាស៊ាន​ជា​អង្គការ​អសមត្ថភាព​ខាង​នយោបាយ។​ លោក​និយាយ​ថា ​ការ​ដើរ​ថយក្រោយ​ជា​ថ្មីទៀត​នេះ​ក្នុង​ដំណើរ​ការ​ចរចា​សន្តិភាព​រវាង​ប្រទេស​ថៃ​ និង​ប្រទេស​កម្ពុជា​នោះ​បង្ហាញ​ថា​ មធ្យោបាយ​អាស៊ាន​មាន​កម្រិត ព្រោះ​វា​ពឹង​ផ្អែក​ទាំង​ស្រុង​លើ​អំណាច​បញ្ចុះបញ្ចូល​ និង​ទំនាក់ទំនង​ការ​ទូតស្ងាត់ៗ។

«សមាគម​អាស៊ាន​មិនមាន​យន្តការ​ដើម្បី​ដោះស្រាយ​វិបត្តិ​ដែល​ពិបាក​ដោះស្រាយ​បែប​នេះ​ទេ។ ​យើង​មាន​យន្តការ​ដោះស្រាយ​ជម្លោះ​ ប៉ុន្តែ​មិនមាន​វិធាន​ការ​ហ៊ុំព័ទ្ធ​សេដ្ឋ​កិច្ច​ និង​ដាក់​ទណ្ឌកម្ម​ទេ ​ហើយ​ខ្ញុំ​បាន​និយាយ​ច្រើន​ដង​ហើយ។​ សមាជិក​អាស៊ាន​អាច​ធ្វើ​អ្វី​ក៏ដោយ​តាម​បំណង​របស់​គេ​ ដោយ​សារ​គេ​ដឹង​ថា​ គេ​នឹង​មិន​ទទួល​ទណ្ឌកម្ម​ទេ»។

បើ​ទោះ​ជា​ប្រទេស​ភូមា​មាន​ប្រវត្តិ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​មិន​ល្អ​ក៏ដោយ​ ក៏​អាស៊ាន​យល់​ព្រម​ជាគោលការណ៍​ឲ្យ​ប្រទេស​ភូមា​ដឹក​នាំ​អង្គការ​តំបន់​នេះ​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០១៤។ ​ការ​យល់ព្រមនេះ​ធ្វើ​ឲ្យ​គេ​មាន​ចម្ងល់​អំពី​ការ​តាំងចិត្ត​របស់​អាស៊ាន​ក្នុង​ការ​ពង្រឹង​លទ្ធិ​ប្រជា​ធិបតេយ្យ​ក្នុង​តំបន់។

បញ្ហា​មួយ​ដែល​អាស៊ាន​ត្រូវ​ប្រឈម​មុខ​ក្នុង​ការ​ដោះស្រាយ​ជាមួយ​សមាជិក​ ដែលរំលោភ​ធម្មនុញ្ញ​របស់​អង្គការ​តំបន់​នេះ​គឺ​ជា​ការ​ធ្វើ​ផ្ទុយ​នឹង​ធម្មនុញ្ញ​ជា​មូលដ្ឋាន​របស់​ខ្លួន​ឯង។ ​ធម្មនុញ្ញ​នេះ​លើក​កម្ពស់​ឲ្យ​មាន​ការ​ទទួល​ខុសត្រូវ​ជារួម​ ហើយ​មិន​ឲ្យ​មានការ​ជ្រៀត​ជ្រែក​កិច្ចការ​ផ្ទៃ​ក្នុង​របស់​រដ្ឋ​ជា​សមាជិក​ទេ។

រដ្ឋ​ជា​សមាជិក​អាស៊ាន​មាន​ប្រព័ន្ធ​នយោបាយ​ខុសគ្នា​ខ្លាំង​ ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​អាស៊ាន​លំបាកក្នុង​ការ​ពង្រឹង​ក្រឹត្យ​ក្រម​ឯកភាព​គ្នា​តែ​មួយ។ ​ប្រទេស​ខ្លះ​ ដូចជា​ប្រទេស​វៀតណាម​ និង​ប្រទេស​លាវ​គ្រប់គ្រង​ទាំងស្រុង​ដោយ​គណបក្ស​តែមួយ។ ​ប្រទេស​ផ្សេង​ទៀត ដូចជា​ឥណ្ឌូនេស៊ី ​និង​ប្រទេស​ថៃ​មាន​ការ​ជឿនលឿន​ច្រើន​ខាង​លទ្ធិ​ប្រជា​ធិបតេយ្យ​ ក៏​ប៉ុន្តែ​នៅ​មាន​លក្ខណៈ​ផុយ​ស្រួយ​នៅ​ឡើយ។

លោក​ Carl Thayer ​គឺ​ជា​អ្នក​វិភាគ​នយោបាយ​នៅ​សាកល​វិទ្យាល័យ​ New ​South​ Wales​ នៅ​ប្រទេស​អូស្ត្រាលី។ ​លោក​និយាយ​ថា ​រដ្ឋ​ប្រហារ​ដោយ​យោធា​នៅ​ប្រទេស​ថៃ​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០០៦​ធ្វើ​ឲ្យ​លោក​ និង​សហគមន៍​បញ្ញវ័ន្ត​ភ្ញាក់​ផ្អើល។

«ប្រទេស​ថៃកំពុង​ព្យាយាម​ស្តារ​ពី​ការ​បាត់បង់​លទ្ធិ​ប្រជា​ធិបតេយ្យ​ និង​ដើរ​មក​រក​មាគ៌ា​ដែល​គេ​មើល​ឃើញ​ថា​ ផ្នែក​កងទ័ព​គឺ​ជា​កម្លាំង​ឯករាជ្យ។​ ខ្ញុំ​សូម​លើក​ឡើង​ថា ​ពីឆ្នាំ​១៩៩២​ដល់​ឆ្នាំ​២០០៦​ ពួក​យើង​ដែល​បង្រៀន​អំពី​នយោបាយ​ប្រទេស​ថៃ​គិត​ថា​ ប្រទេស​ថៃ​បាន​ដើរ​ដល់​ផ្លូវ​របត់ ​មាន​ប្រជា​ធិបតេយ្យ​ ហើយ​ដាក់​កងទ័ព​ឲ្យ​នៅ​ក្រោម​ការ​គ្រប់គ្រង​ ហើយ​ព្រឹត្តិ​ការណ៍​ទាំង​នោះ​បង្ហាញ​ថា​ ​យើង​គិត​ខុស»។

លោក​Thayer​ សរសើរ​ការ​ប្រឹងប្រែង​របស់​ឥណ្ឌូនេស៊ី​ក្នុង​ការ​ធ្វើ​ឲ្យ​អាស៊ាន​ជា​កម្លាំងនយោបាយ​មួយ​ បើ​ទោះ​ជា​ក្នុង​រយៈ​ពេល​ខ្លី​ក៏ដោយ​ វា​ហាក់​ដូចជា​ឆ្លុះ​បញ្ចាំង​អំពី​ការ​លំបាក​ដែល​អាស៊ាន​ត្រូវ​ប្រឈម​មុខ៕

ប្រែ​សម្រួល​ដោយ ពិន ស៊ីសុវណ្ណ

XS
SM
MD
LG