ភ្ជាប់​ទៅ​គេហទំព័រ​ទាក់ទង

សហគមន៍​អាហ្វ្រិក​ខាង​កើត​ សង្ឃឹម​ថា​នឹង​អនុវត្តន៍​រូបិយប័ណ្ណ​រួម​ និង​សហភាព​រូបិយវត្ថុ​ សំរាប់​រដ្ឋ​ជា​សមាជិក​ប្រាំ​របស់​ខ្លួន​ឆ្នាំ​២០១២​


ណៃបូរី៖​ ដោយ​ឥឡូវ​នេះ​ ពិធីការ​ទីផ្សារ​រួម​នៃ​សហគមន៍​អាហ្វ្រិក​ខាងកើត​ (East​ African​ Community​ Common​ Market​ Protocol)​ ចូល​ជា​ធរមាន​ហើយ​ តំបន់​នេះ​កំពុង​ស្វែងរក​ការ​ប្រើ​ប្រាស់​រូបិយប័ណ្ណ​តែមួយ​ នៅ​ត្រឹម​ឆ្នាំ​២០១២។​ មនុស្ស​ជា​ច្រើន​ សង្ឃឹម​ថា​ ការ​ធ្វើ​សមាហរណកម្ម​នេះ​ នឹង​បំបែក​រនាំង​សេដ្ឋកិច្ច​នៅ​ទូទាំង​តំបន់​តែ​ម្តង​ ប៉ុន្តែ​មាន​កិច្ចការ​ជាច្រើន​ទៀត​ដែល​ត្រូវ​ធ្វើ​ មុន​ពេល​ដែល​ក្តីស្រមៃរបស់​តំបន់​នេះ​ក្លាយ​ជា​ការពិត។

សមាជិក​នៃ​សហគមន៍​អាហ្វ្រិក​ខាង​កើត​ គឺ​ប្រទេស​កេនយ៉ា​ (Kenya) រ្វាន់ដា (Rwanda) តង់ហ្សានី (Tanzania) ប៊ូរុនឌី​ (Burundi) និង​យូហ្កាន់ដា​ (Uganda) បាន​អនុវត្តន៍​ជា​ផ្លូវការ​នូវ​ពិធីការ​ទីផ្សារ​រួម​ កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី១​ ខែ​កក្កដា។​ អនុលោម​តាម​ពិធី​ការ​នេះ​ តំបន់​នេះ​ សង្ឃឹម​ថា​នឹង​បើក​ចំហ​ដល់​សក្តានុពល​សេដ្ឋកិច្ច​នៃ​ប្រភព​ធន​ធាន​ធម្មជាតិ​យ៉ាង​ធំ​ធេង​របស់​ខ្លួន​ ព្រម​ទាំង ​ប្រជាពលរដ្ឋ​ជាង ​១៣០​លាន​នាក់​ទៀត​ផង។

ដោយ​មាន​ការ​ចាប់​ផ្តើម​ទីផ្សារ​រួម រដ្ឋ​ជា​សមាជិក​ទាំង​អស់​ បានព្រម​ព្រៀង​បើក​ព្រំដែន​ឲ្យ​គ្នា​ទៅ​វិញ​ទៅ​មក​ ហើយ​អនុញ្ញាតិ​ឲ្យ​ទំនិញ​ និង​សេវាកម្ម​នានា​ ឆ្លង​ទៅ​មក​ រវាង​ប្រទេស​នីមួយៗ​ ដោយ​មិន​ចាំ​បាច់​បង់​ថ្លៃ​ ឬ​ការ​រឹត​ត្បិត​អី្វ​ឡើយ។​ ពិធីការ​នេះ​ ក៏​បាន​ដក​ចេញ​នូវ​របាំង​រារាំង​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​ដែរ​ ដោយ​អនុញ្ញាតិ​ឲ្យ​ពលរដ្ឋ​នៅ​ក្នុង​តំបន់​នោះ ​រស់​នៅនិង​ធ្វើការ​ នៅ​កន្លែង​ណា​ក៏​បាន​ នៅ​ក្នុង​អាហ្វ្រិក​ខាង​កើត​ ដោយ​មិន​ចាំ​បាច់​មាន​លិខិត​អនុញ្ញាតិ​ឲ្យ​ធ្វើ​ការងារ​ឡើយ។

ជា​សំខាន់​ ទីផ្សារ​រួម​ គឺ​ជា​ដំណាក់​កាល​ដំបូង​សំរាប់​ទស្សនៈ​វិស័យ​ក្នុង​ការ​ធ្វើ​សមាហរណកម្ម​ក្នុង​តំបន់។​ នៅ​ត្រឹម​ឆ្នាំ​២០១២​ សហគមន៍​អាហ្វ្រិក​ខាង​កើត​ សង្ឃឹម​ថា ​នឹង​អនុវត្តន៍​រូបិយប័ណ្ណតែ​មួយ​ និង​សហភាព​រូបិយវត្ថុ​ សំរាប់​រដ្ឋ​ជា​សមាជិក។

លោក​ រូប៊ឺត ស្ហរ​ (Robert Shaw) អ្នក​វិភាគ​ស្តីពី​សេដ្ឋកិច្ច​របស់​ប្រទេស​កេនយ៉ា​ មាន​ប្រសាសន៍​ថា​ ការ​ធ្វើ​សមាហរណកម្ម​ មាន​អត្ថន័យ​ល្អ​ឥត​ខ្ចោះ​សំរាប់​អាហ្វ្រិក​ខាងកើត។

«នៅ​ក្នុង​ពិភព​លោក​មួយ​ដែល​មាន​ការ​ប្រទាក់​ប្រទង​គ្នា​ ប្រទេស​តែ​មួយ​គត់​ ហើយ​ជា​ពិសេស​ ប្រទេស​អាហ្វ្រិកតែមួយ​គត់​ ដែល​មាន​សេដ្ឋកិច្ច​តូច​តាច​មែន​ទែន​ វា​មាន​អត្ថន័យខ្លាំង​សំរាប់​ប្រទេស​នោះ ក្នុងការប្រែ​ក្លាយ​ទៅ​ជា​ប្លុក​ធំ​ជាង​មុន​ ដោយ​ឈរ​លើ​ហេតុផល​ពីរ​យ៉ាង​គឺ​ ទីមួយ​ សក្តានុពល​សំរាប់​ធ្វើ​ពាណិជ្ជកម្ម​នៅ​ក្នុង​ប្លុក​នោះ​ គឺ​ល្អណាស់ ហើយ​យើង​បាន​ឃើញ​ភាព​ល្អ​នោះ​ហើយ។​ យើងបាន​ឃើញ​ភាព​ល្អ​នោះ​ សូម្បី​តែ​នៅ​ពេល​មាន​វិធាន​ការ​មិន​ប្រាកដ​ប្រជា​ ដែល​កើត​មានកាលពីពេល​កន្លង​ទៅ​ក៏​ដោយ។​ ការ​ធ្វើ​ពាណិជ្ជកម្ម​ដែល​ចេះ​តែ​កើន​ឡើង​ រវាង​ប្រទេស​កេនយ៉ា​ យូហ្កាន់ដា​ តង់ហ្សានី​ និង​ក្នុង​កម្រិត​តិច​ជាង​នេះ​ ប្រទេស​រ្វាន់ដា​ ។ល។​ បាន​កើន​ឡើង​ពី​មួយ​ឆ្នាំ​ទៅ​មួយឆ្នាំ។​ វា​មាន​អត្ថ​ន័យ​ណាស់។​ ចំណុច​ទីពីរ គឺ​ថា​ កាល​ណា​ទីផ្សារ​របស់​អ្នក​កាន់​តែ​ធំ​ជាង​មុន​ នោះ​គឺ​ថា​ នឹង​មាន​ភាពទាក់​ទាញជាង​មុន​ដល់​វិនិយោគទុន​ ទាំង​ក្នុង​ស្រុក​ ទាំង​អន្តរជាតិ»។

អ្នក​វិនិយោគ​ទុន​ បាន​កត់​សម្គាល់​ឃើញសក្តានុពល​របស់​តំបន់​នេះ​រួច​ហើយ។​ បើ​យោង​តាម​របាយការណ៍​វិនិយោគ​ទុន​របស់​ពិភព​លោក​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០១០​ (2010​ World​ Investment​ Report)​ នៃ​អង្គការ​សហ​ប្រជាជាតិ​ តំបន់​នេះ ​បាន​ទទួល​វិនិយោគ​ទុន​បរទេស​មានទឹក​ប្រាក់​ជាង​២​ពាន់លានដុល្លារ​ ក្នុង​ឆ្នាំ​២០០៩​ តែ​មួយ​គត់។​ បន្ទាប់​ពី​ទី​ផ្សារ​រួម​ ចាប់ផ្តើម​ប្រតិបតិ្តការ​ភ្លាម​ ប្រទេសទួរគី​ បាន​ប្រកាស​ថា​ ខ្លួន​នឹង​បង្កើតតំបន់​ដំណើរការ​នាំចេញ​ នៅ​ក្នុង​សហគមន៍​អាហ្រ្វិក​ខាង​កើត​ ដើម្បី​ពង្រីក​ពាណិជ្ជកម្ម​ជាមួយ​តំបន់​នេះ។

ការ​សន្យា​ស្តីពី​ទីផ្សារ​ថ្មី​នេះ​ ក៏​កំពុង​ទាក់​ទាញ​ប្រទេស​ថ្មីៗ​ជា​ច្រើន​ទៀត​ដែរ។​ ប្រទេស​ស៊ូដង់​ភាគ​ខាងត្បូង​ ត្រូវ​បាន​រំពឹង​ទុក​យ៉ាង​ទូ​លំ​ទូ​លាយ​ថា​ នឹង​ក្លាយ​ទៅ​ជា​រដ្ឋ​ឯករាជ្យ​មួយ​ បន្ទាប់​ពី​ការ​ធ្វើ​ប្រជាមតិក្នុង​ខែ​មករា​នេះ។​ ក្រុម​អ្នក​វិភាគ​ ដូច​ជា​លោក​ រូប៊ឺត​ ស្ហរ​ ជឿ​ជាក់​ថា​ រដ្ឋ​ថ្មី​នេះ​ នឹង​ជ្រើស​រើសយក​ការ​ចូល​រួម​ជាមួយសហគមន៍​អាហ្រ្វិក​ខាង​កើត​នេះ​ហើយ​ ដែល​ហៅ​កាត់​ថា​ EAC។

ប៉ុន្តែ​ មាន​ឧបសគ្គ​ជា​ច្រើន​ ដើម្បី​ជម្នះ​ឲ្យ​បាន​ មុន​ពេល​ដែល​រូបិយប័ណ្ណ​អាហ្វ្រិក​ខាង​កើត​តែ​មួយ​ អាចក្លាយ​ទៅ​ជា​ការពិត​បាន។

ទីផ្សារ​រួម​ បាន​ចូល​ជា​ធរមាន​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​១ ខែ​កក្កដា​ ប៉ុន្តែ​លោក​ ស្ហរ​ កត់​សម្គាល់​ឃើញ​ថា​ នៅ​មាន​ឧបសគ្គ​ជា​ច្រើន​ទៀត​ ដែល​រារាំង​ដល់​ការ​អនុវត្តន៍​ដ៏​ពេញ​លេញ។​ គ្រប់​សមាជិក​របស់​ EAC​ ទាំង​អស់​ យល់​ព្រម​ជា​គោលការណ៍​ ចំពោះ​ផល​ប្រយោជន៍​នៃ​ការ​ពង្រីក​ទីផ្សារ​ ប៉ុន្តែមានទស្សនៈ​ខុស​ប្លែក​គ្នា​មួយ​ចំនួន​ ដើម្បី​សម្រេច​កិច្ចការ​នេះ។

ខណៈ​ដែល​ប្រទេស​កេនយ៉ា​ និង​រ្វាន់ដា​ បាន​ចាត់​វិធានការ​រួច​ហើយ ដើម្បី​លុប​បំបាត់តម្រូវ​ការ​លិខិតអនុញ្ញាតិ​ធ្វើ​ការ​ងារ​ សំរាប់​ពលរដ្ឋ​អាហ្វ្រិក​ខាង​កើត​ ប្រទេស​យូហ្កាន់ដា​ រ្វាន់ដា និងប៊ូរុនឌី​ បាន​រក្សា​ទុក​តម្រូវ​ការ​នោះ។​ រដ្ឋាភិបាល​យូហ្គាន់ដា​ ក៏​បាន​គាំទ្រចំពោះ​លិខិតអនុញ្ញាតិធ្វើ​ការ​ងារ​សំរាប់​តំបន់​ ជា​ជាង​ការ​លុប​ចោល​ទាំង​ស្រុង​តែ​ម្តង។

ហើយ​បើ​ទោះ​ជា​មាន​ការ​លុប​បំបាត់ទិដ្ឋាការសំរាប់​ពលរដ្ឋ​នៅ​ក្នុង​តំបន់​ហើយ​ក៏​ដោយ ក៏​មនុស្ស​ជា​ច្រើន​ នៅ​តែ​ទទួល​រង​នូវ​ការ​ដាក់​កម្រិត​នៅ​តាម​ព្រំ​ដែន​នៅ​ឡើយ។

ប៉ុន្តែ​ មនុស្ស​ជា​ច្រើន​ នៅ​ក្នុង​សហគមន៍​អាហ្វ្រិក​ខាង​កើត​ នៅ​តែ​មាន​ជំនឿ​ថា​ សហភាព​រូបិយវត្ថុ​មួយ​ អាច​សម្រេច​ទៅ​បាន​នៅឆ្នាំ​២០១២។

លោក​ អាល់លយ​ មូតាប៊ីងវ៉ា​ (Alloys​ Mutabingwa)​ ជា​អគ្គ​លេខា​ធិការ​រង​របស់​ EAC​ បាន​ប្រាប់វីអូអេ​ ថា​ កំណែ​ទម្រង់​រួម​នៅ​ក្នុង​តំបន់​ នឹង​បង្កើត​មូលដ្ឋាន​គ្រឹះ​សំរាប់​រូបិយប័ណ្ណ​រួម។

«ទិសដៅ​នោះ​ ស្តាប់​ឭ​ទៅ​ហាក់​ដូច​ជាមាន​មហិច្ឆិតា​ធំ​ ប៉ុន្តែ​យើង​មាន​សុទិដ្ឋិនិយម​ថា​ យើង​នឹង​សម្រេច​បាន។​ ដើម្បីធ្វើ​ឲ្យរូបិយប័ណ្ណ​រួម​ មានដំណើរការ​ទៅ​ប្រកប​ដោយ​ប្រសិទ្ធិភាព​ យើង​កំពុងពិនិត្យ​មើល​រឿងសំខាន់បីយ៉ាង​ ដែល​ត្រូវ​បំពេញ។​ ទី​មួយ​ គឺ​ទីផ្សារ​រួម​ ដែល​ត្រូវ​តែ​មាន​ប្រសិទ្ធិភាព។ ទី​ពីរ​ គឺ​ការ​ច្របាច់​បញ្ចូល​គ្នា​នូវ​គោល​នយោបាយសេដ្ឋកិច្ច​ធំៗរបស់​យើង​ភាគ​ច្រើន។​ ទី​បី​ គឺ​ផ្នែក​ខាង​ច្បាប់។​ ច្បាប់​គ្រប់​គ្រង​លើ​ទីផ្សារ​រួម​ គឺ​ត្រូវ​ធ្វើ​សមាហរណកម្ម»។

បើ​យោង​តាម​លោក​ មូតាប៊ីងវ៉ា​ សមាជិក​របស់​ EAC​ នឹង​ចាប់​ផ្តើម​ការ​ចរចា​នា​ពេល​ឆាប់ៗ​នេះ​ ដើម្បីបង្រួប​បង្រួម​គោល​នយោបាយ​របស់​តំបន់​ ទាក់​ទង​ទៅ​នឹង​ទីផ្សារ។​ អគ្គ​លេខា​ធិការ​រង​រូប​នោះ​ក៏បាន​ប្រាប់​វីអូ​អេ​ផង​ដែរ​ថា​ យន្តកម្ម​ទាំង​ឡាយ​ ដូច​ជា​វិទ្យា​ស្ថាន​រូបិយវត្ថុ​របស់​សហគមន៍​អាហ្វ្រិក​ខាងកើត​ កំពុង​ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​ ដើម្បី​ដឹកនាំ​ដំណើការ​សមាហរណកម្ម​ និង​ត្រួត​ពិនិត្យ​ទៅ​លើការ​បង្កើត​រូបិយប័ណ្ណ​រួម។

ប្រសិន​បើ​សហភាព​រូបិយវត្ថុ​ ត្រូវ​បាន​បង្កើ​ត​ឡើង​ វា​ជា​ជំហាន​មួយ​ឆ្ពោះ​ទៅ​កាន់​កិច្ចការ​ប្រកបដោយ​មហិច្ឆិតា​កាន់​តែ​ធំ​ជាង​មុន។

ទិសដៅ​ដែល​បាន​បញ្ជាក់​ហើយ​នៃ​សហគមន៍​អាហ្វ្រិក​ខាង​កើត​ គឺ​ត្រូវ​បង្កើត​សហព័ន្ធ​នយោបាយមួយ នៅ​ត្រឹម​ឆ្នាំ​២០១៥។​ ខណៈ​ដែលសេចក្តី​សង្ឃឹម​ចំពោះរដ្ឋ​ដែល​បាន​ស្នើ​ឡើង​នេះ​ មាន​រាប់​ចាប់តាំង​ពី​សហភាពតាម​គំរូនៅអឺរ៉ុប​ ទៅ​ដល់​ប្រទេស​អាហ្វ្រិក​ខាង​កើត​មួយ​ដែល​ត្រូវ​បានធ្វើ​សមាហរណកម្ម​ដ៏​ពេញ​លេញ​ ក្រុម​អ្នក​សង្កេត​ការណ៍​ ជឿ​ជាក់​ថា​ សហព័ន្ធ​នេះ​ អាច​ជាអ្នក​ដឹកនាំ​សេដ្ឋកិច្ច​ និង​នយោបាយ​មួយ​ នៅ​ក្នុង​ទី្វប​អាហ្វ្រិក។

ប៉ុន្តែ​ ជោគជ័យ​របស់​សហព័ន្ធ​នេះ​ គឺពឹង​ផ្អែក​ទៅ​លើជោគ​ជ័យ នៃ​ការ​ធ្វើ​សមាហរណកម្មសេដ្ឋកិច្ច​នា​ពេល​បច្ចុប្បន្ន។​ ប្រសិន​បើ​ ទីផ្សារ​រួម​ និង​សហ​ភាព​រូបិយ​វត្ថុ​ ត្រូវ​បាន​អនុវត្តន៍​ដ៏​ត្រឹមត្រូវ កត្តា​ទាំង​ពីរ​នេះ​អាច​បង្កើត​ឲ្យ​មាន​ប្រទេស​ថ្មី​មួយ​ នៅ​លើ​ទី្វប​នេះ៕

ប្រែ​សម្រួល​ដោយ​ លី សុខឃាង

XS
SM
MD
LG