ភ្ជាប់​ទៅ​គេហទំព័រ​ទាក់ទង

ចិន​ឈាន​ឡើង​ប៉ុន្តែ​មិនទាន់​​ជា​គ្រោះ​ថ្នាក់​ដល់​សរអ


ប្រទេស​ចិន​មាន​កំណើន​សេដ្ឋកិច្ច​ដ៏​ឆាប់​រហ័ស​ នៅប៉ុន្មាន​ឆ្នាំ​ចុង​ក្រោយ​នេះ។

វ៉ាស៊ីនតោន៖ ក្រុម​អ្នក​នយោបាយ​ និង​មន្ត្រី​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល​មួយ​ចំនួន​ ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជាដែល​តាម​ឃ្លាំ​មើល​នយោបាយ​ សេដ្ឋកិច្ច​ពិភព​លោក​បាន​អះអាង​ថា​ ប្រទេស​មហា​អំណាច​ចិន​ មិន​ទាន់​អាច​ដើរ​តួនាទី​ជា​ប្រទេស​មហា​អំណាច​តែមួយ​ដ៏​មាន​ឥទ្ធិពល​នៅ​លើ​ពិភព​លោក​ជំនួស​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​បាន​ទេ​ បើ​ទោះបី​ ឥទ្ធិពល​របស់​សរអ​ ថយ​ចុះ​ខ្លះ​ ដោយ​សារ​ការ​ជំពាក់​បំណុល​ និង​ការ​ធ្លាក់ចុះ​សេដ្ឋកិច្ច​យ៉ាង​ខ្លាំង​ ខណៈ​ពេល​ដែល​ប្រទេស​ចិន​មាន​កំណើន​សេដ្ឋកិច្ច​ដ៏​ឆាប់​រហ័ស​ ប៉ុន្មាន​ឆ្នាំ​ចុង​ក្រោយ​ក៏​ដោយ។

លោក ​កឹម ​សុខា​ មេដឹក​នាំ​គណបក្ស​ជំទាស់​មួយ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​បាន​ ថ្លែង​ថា​ កន្លែង​តែ​មួយ​គត់​ដែល​ចិន​អាច​មាន​ឥទ្ធិពល​ជាង​សរអ​ គឺ​ប្រទេស​ដែល​មាន​មេដឹកនាំ​ផ្តាច់ការ​តែ​មិន​មែន​លើ​ប្រទេស​ប្រជាធិបតេយ្យ​ទេ។​ លោក កឹម សុខា​មាន​ប្រសាសន៍​ថា៖

«ជា​ទូទៅ​សម្រាប់​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​ មិន​មែន​សម្រាប់​អ្នក​ដឹក​នាំ​ទេ​ ប្រជា​ពលរដ្ឋ​នៅ​ ប្រទេស​ណា​ក៏​ដោយ​ប្រហែល​ជា​មិន​ទាន់​ស្វាគមន៍​ចិន​ជាង​ស្វាគមន៍​អាមេរិក​ទេ»។

លោក​ថ្លែង​យ៉ាង​ដូច្នេះ​ដោយ​លើក​យក​ការ​អភិវឌ្ឍ​លើ​វិស័យ​សេដ្ឋ​កិច្ច​ចិន​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​ថា​ជា​ការ​អភិវឌ្ឍ​ដោយ​គ្មាន​តម្លាភាព​ ដូច​ជា​ការវិនិយោគលើ​អាជីវកម្ម​រ៉ែ​ និងវារី​អគ្គីសនី​ គឺ​គ្មាន​ការ​ធានា​ពី​ផល​ប៉ះ​ពាល់​ទៅ​លើ​បរិដ្ឋាន ​ ពលរដ្ឋ​មិន​បាន​ដឹង​ថា​គេ​ជីក​យ៉ាង​ម៉េច​ បាន​ផល​យ៉ាង​ម៉េច​ទេ។​ លោក កឹម សុខា​ បន្ថែម​ទៀត​ថា៖

«ដោយសារ​បញ្ហា​មិន​មាន​តម្លាភាព​ ព្រោះ​ចិន​ចាប់​ធ្វើ​ឡើង​ត្រូវ​រ៉ូវ​ជា​មួយ​ តែ​អ្នក​ដឹក​នាំ​មិន​មាន​ធ្វើ​អី្វឱ្យ​មាន​តម្លាភាព​ជា​មួយ​ប្រជា​ពលរដ្ឋ។ ចំណុច​ហ្នឹង​ហើយ​ ដែល​ធ្វើ​ឱ្យប្រជា​ពលរដ្ឋ​ អ្នក​រងគ្រោះ​ដោយ​សារ​ការ​កេង​ប្រវ័ញ្ច​ផ្នែក​សេដ្ឋកិច្ច​ហ្នឹង​ គឺ​មិន​សប្បាយ​ចិត្ត​ទេ​ ហើយ​គឺ​ទាមទារ​ឱ្យ​មាន​ការ​គោរព​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ ជាពិសេស​ឱ្យ​មាន​សមធម៌​ខាង​សេដ្ឋកិច្ច​ផង​ខាង​នយោបាយ​ផង​ សង្គមកិច្ច​ផង​ ហើយ​សេដ្ឋកិច្ច​ជាមួយ​ចិន​គឺ​មិន​មាន​ទេ»។

លោក ​កឹម សុខា​បាន​ពន្យល់​បន្ថែម​ត្រួសៗ​ទៀត​ថា​ពលរដ្ឋ​កម្ពុជា​ នៅ​តែ​ត្រូវការ​តួនាទី​របស់​សរអ​លើ​បញ្ហា​សិទ្ធិ​មនុស្ស​និង​ប្រជាធិបតេយ្យ។

លោក ​ជៀម យាប​មន្ត្រី​ជាន់​ខ្ពស់​គណ​បក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​ និង​ជា​ប្រធាន​គណៈ​កម្មការ​ហិរញ្ញវត្ថុ​នៃ​សភាជាតិ​កម្ពុជា​បាន​កោត​សរសើរ​ដល់​មេដឹកនាំ​ចិននិង​ប្រទេស​ចិន​ដែល​បាន​ធ្វើ​ឱ្យ​មាន​កំណើន​សេដ្ឋកិច្ច​ខ្ពស់​ ក្នុង​ពេល​ដែល​ប្រទេស​នៅ​លើ​សកលលោក​ជួប​ប្រទះ​នឹង​វិបត្តិ​សេដ្ឋកិច្ច​សកល​តាំង​ពី​ឆ្នាំ​២០០៨​មក។​ លោក​ជៀម យាប​បាន​បន្ថែម​ថា​ បើសិនជា​ក្នុង​ករណី​ដែល​សរអ​ចេះ​តែ​ធ្លាក់​ជ្រៅ​ទៅៗ​នៅ​ក្នុង​វិបត្តិ​សេដ្ឋកិច្ច​នេះ​ មិន​អាច​ស្តារ​ឡើងវិញ​ទាន់​ពេល​វេលា​ ​ប្រើ​រយៈ​ពេល​យូរ​ នោះ​យើង​ឃើញ​ថា​ ចិន​អាច​នឹង​ជំរុញ​គឺ​ថា​បើ​មិន​បាន​ស្មើ​ក៏​ក្លាយ​ជា​ប្រទេស​ទីពីរ​ ឬ​ក៏​ទីបី​នៃ​មហា​អំណាច​សេដ្ឋកិច្ច​ពិភព​លោក​នេះ​ដែរ។​ លោក ជៀម យាប​ បញ្ជាក់​ថា៖

«អញ្ចឹង​ទេ​ចិន​ គាត់​ក្នុង​នាម​ជា​មហា​ប្រទេស​ ហើយ​ជា​សមាជិក​អចិន្ត្រៃយ៍​អង្គការ​សហ​ប្រជា​ជាតិ​ផងនោះ​ គឺ​ចិន​អាច​ធ្វើ​ភ្លៀង​ធ្វើ​ផ្គរ​ជា​បណ្តើរៗ​ទប់​ទល់​ជាមួយ​នឹង​ឥទ្ធិពល​របស់​សរអ​នៅ​ក្នុង​តំបន់​អាស៊ី​ប៉ាស៊ីហ្វិក​ ក៏​ដូច​ជា​នៅ​លើ​សាកល​លោក»។

លោក​ ជៀម យាប​បាន​អះអាង​ថា​ ប្រទេស​ចិន​កុម្មុយ​នីស្ត​បាន​សម្ងំ​ស្ងាត់ៗ​ តាំង​ពី​សហភាព​សូវៀត​ដួល​រលំ​ ដើម្បី​ធ្វើ​ឱ្យ​មាន​កំណើន​សេដ្ឋកិច្ច​ និង​ផលិតផល​សរុប​ក្នុង​ស្រុក​ GDP ​ដ៏​គួរ​ឱ្យ​ភ្ញាក់​ផ្អើល​ គឺ​កើន​ឡើង​មិន​តិច​ជាង​ពី​រខ្ទង់​ ហើយ​ចំណែក​ប្រាក់​ចំណូល​របស់​ប្រជាជន​ចិន​ មាន​កំណើន​យ៉ាងខ្លាំង។

«នៅ​បច្ចុប្បន្ន​នេះ​នៅ​តាម​បណ្តា​ទី​ក្រុង​ មាន​រហូត​ដល់​ទៅ​រាប់ពាន់​ដុល្លារ​សរអ​ក្នុង​មួយ​ឆ្នាំ​ក្នុង​ម្នាក់​ នៅ​តាម​មូល​ដ្នាន​អាច​មួយ​ពាន់​ ឬ​តិច​ជាង​មួយ​ពាន់​តិច​តួច​ អញ្ចឹង​ទេ​យើង​ឃើញ​ថា​រដ្ឋាភិបាល​ចិន​កំពុង​ជំរុញ​ធ្វើ​យ៉ាងណា​ឱ្យ​ផលិត​ផល​សរុប​ក្នុង​ស្រុក​នៅ​មូលដ្ឋាន​មិន​ឱ្យ​ឃ្លាតគ្នា​ឆ្ងាយ​ពេក​ពី​ទី​ក្រុង​ ដើម្បី​ឱ្យ​ប្រជាពលរដ្ឋ​ហ្នឹង​ អាច​មាន​ជីវភាព​រស់​នៅហ្នឹង​ល្អ​ប្រសើរ​ដូចគ្នា​រវាង​អ្នក​ទីក្រុង​និងអ្នក​ជនបទ​ នេះ​ជា​គោលការណ៍​សំខាន់»។

ឆ្លើយតប​ទៅ​នឹង​បញ្ហា​ទាក់ទង​នឹង​បញ្ហា​រំលោភ​សិទ្ធិមនុស្ស​ និង​ការ​រិតត្បិត​ផ្នែក​ប្រជាធិបតេយ្យ​ដែល​ទំនង​ជា​ចិន​មិនអាច​ប្រៀប​នឹង​សរអ​បាន​លើ​ពិភពលោក​នោះ​លោក​ ជៀម យាប​បាន​បញ្ជាក់​ថា​ ប្រទេស​ចិន​ជា​ប្រទេស​ធំ​មាន​ចំនួន​ពលរដ្ឋ​ជាង​១ពាន់​៣រយ​លាន​ គឺ​ច្រើន​ជាង​៤ដង​បើ​ប្រៀប​ធៀប​ទៅ​និង​សរអ​ ដូច្នេះ​ចិន​ត្រូវ​មាន​របៀប​គ្រប់គ្រងដ៏​ល្អ​មួយ​។​ លោក​ថ្លែង​យ៉ាង​ដូច្នេះ​ដោយ​យោង​ទៅ​លើ​ឧទាហរណ៍​ថា​ ចិន​មាន​ទោស​ប្រហារ​ជីវិត​ទាក់ទង​នឹង​អំពើ​ពុករលួយ​ ដើម្បី​ធ្វើ​ឱ្យ​បាត់​អំពើ​ពុករលួយ​ ដែល​មិន​ដូច​ប្រទេស​នានា​ ដែល​គ្រប់គ្រងប្រទេសតាម​បែបផ្សេង។

លោក​ អ៊ូ វីរៈ​នាយក​មជ្ឈម​ណ្ឌល​សិទ្ធិ​មនុស្ស​កម្ពុជា​ដែល​ពុំ​បាន​យល់​ស្រប​នឹង​អត្ថាធិប្បាយ​ខាងលើ​បាន​អះអាង​ថា​ មាន​បញ្ហា​ជា​ច្រើន​រួមទាំង​បញ្ហា​សិទ្ធិមនុស្ស​ ការ​បំពេញ​កាតព្វកិច្ច​ជូន​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​ខ្លួន​ឯង​ និង​បញ្ហា​មិន​បាន​ចូល​រួម​ការ​អភិវឌ្ឍ​លើ​ពិភព​លោក​ ដែល​ចិន​មិន​ទាន់​បាន​បំពេញ​នោះ ​ហើយ​ដែល​កំពុង​ កាត់​បន្ថយ​ឥទ្ធិពល​ចិន​ និង​មិន​ផ្តល់​ឱ្យ​ពិភព​លោក​មើល​ឃើញ​ពី​តួនាទី​របស់​ចិន​ដែល​អាច​ប្រជែង​ជាមួយ​សរអ​បាន​លើ​ឆាក​នយោបាយ​អន្តរជាតិ។

«ដូច្នេះ​ខ្ញុំ​យល់​ឃើញ​ថា​ ចិន​ត្រូវ​ការ​វិនិយោគ​ពេល​វេលា​ជា​ច្រើន​ ហើយ​នឹង​ធនធាន​ ជា​ច្រើន​ផ្សេង​ទៀត​មុន​នឹង​ចិន​អាច​មាន​រូបភាព​មួយ​គឺ​ថា​ ពិភព​លោក​ត្រូវ​តែ​ស្តាប់​ចិន​ ហើយ​ចិន​ នឹង​មាន​ឥទ្ធិពល​ និង​កែប្រែ​ស្ថានភាព​នយោបាយ​អន្តរជាតិ​ ហើយ​នៅ​ពេល​បច្ចុប្បន​នេះ​ អត់​ទាន់​អាច​ធ្វើ​ទៅ​កើត​ទេ»។

លោក ​វីរៈ​បាន​អះអាង​ថា​ សរអ​នៅ​តែ​ជា​ប្រទេស​មហា​អំណាច​ពិភព​លោក​តែ​មួយ​គត់​មក​ទល់​បច្ចុប្បន្ន​នេះ​ ហើយ​ចិន​មិន​អាច​លើ​ស​សរអ​នៅ​ឡើយ​ទេ​ រាប់​ទាំង​បច្ចេកវិទ្យា​ ទំហំនៃ​ភាព​ក្រីក្រ​ជាទូទៅ​ក្នុង​ប្រទេស​ចិន​ ធនធាន​ដែល​សន្សំ​មក​ និង​សេដ្ឋកិច្ច​ជាទូទៅ។

«ក្នុង​ករណី​ដែល​ប្រទេស​ចិន​ទើប​នឹង​ឡើង​អញ្ចឹង​ បច្ចេក​វិទ្យា​ ធនធាន​ផ្សេងៗ​គឺ​អត់ទាន់​មាន​តាម​គេ​ទាន់​នៅ​ឡើយ​ទេ​ នៅ​ត្រូវ​ការ​ពេល​វេលា​យូរ ​ដើម្បី​អភិវឌ្ឍ​ផ្នែក​ទាំងអស់​ហ្នឹង​ ផ្នែក​បច្ចេក​វិទ្យា​ ផ្នែក​អាវុធ​ក៏​ដោយ​ បច្ចេក​វិទ្យា​ផ្នែក​ទំនើប​ផ្សេងៗ​ទៅ​ឋាន​ព្រះច័ន្ទ​ក៏​ដោយ​ ឬ​មួយ​ទៅ​លំហរ​អាកាស​ក៏​ដោយ​ គឺ​ជា​រឿង​មួយ​ដែល​ប្រទេស​ចិន​ដើរ​ក្រោយ​ប្រទេស​អាមេរិក​ឆ្ងាយ​ណាស់​ ហើយ​រឿង​ផ្នែក​បច្ចេកវិទ្យា​ រឿង​អាវុធ​គឺ​ជា​រឿង​មួយ​ ដែល​ប្រទេស​ចិន​កំពុង​ដើរ​នៅ​ក្រោយ​អាមេរិក​ នៅ​ឆ្ងាយ​មែនទែន​ ដោយសារ​ប្រទេស​ ចិន​ ទោះបី​ងើប​ឡើង​មែន​ ក៏​ប៉ុន្តែ​ងើប​ឡើង​នៅ​ពេល​ក្រោយ​ថ្មី​ៗ​នេះ​ធ្វើ​ឱ្យប្រទេស​ចិន​មិន​អាច​វិវត្ត​លឿន​ទេ​ ដូច្នេះ​ខ្ញុំ​មើល​ទៅ​រឿង​ប្រទេស​ចិន​ក្លាយ​ទៅ​ជា​ប៉ូល​មួយ​ មហា​អំណាច​មួយ​ជាមួយ​ប្រទេស​អាមេរិក​ ទាន់​អាមេរិក​ ខ្ញុំ​មើល​ទៅ​នៅ​រយៈពេល​យូរ​ យ៉ាង​ហោច​ណាស់​២០​ឆ្នាំ​ទៀត»។

លោក​ អ៊ូ វីរៈ​បាន​ទទួល​ស្គាល់​ពី​ការ​ដែល​ប្រទេស​ជា​ច្រើន​មាន​ការ​កោតសរសើរ​ប្រទេស​ចិន​មែន​ ទាក់ទង​នឹង​កំណើន​សេដ្ឋកិច្ច​ ដែល​លោក​អះអាង​ថា​ ការ​ជឿន​លឿន​របស់​ប្រទេស​ចិន​នេះ​ គឺ​ជា​បញ្ហា​ដែល​កម្ពុជា​ត្រូវ​រៀន​សូត្រ​អំពី​របៀប​របប​ថ្មី​របស់​ពិភព​លោក​ដែរ។

«ចំពោះ​ខ្ញុំ​រឿង​ការ​ធ្លាក់​ចុះ​សេដ្ឋកិច្ច​អាមេរិក​ ហើយ​ទន្ទឹម​គ្នា​ហ្នឹង​ការ​កើន​ឡើង​ សេដ្ឋកិច្ច​ដ៏​លឿន​របស់​ប្រទេស​ចិន​ហ្នឹង​ ជា​រឿង​មួយ​ដែល​ប្រទេស​កម្ពុជា​ត្រូវ​តែ​ យក​ចិត្ត​ទុក​ដាក់​ ដោយសារ​បញ្ហា​នេះ​ គឺ​ជា​ប្រធាន​បទ​នៃ​ការ​កែ​ប្រែ​រចនា​សម្ព័ន្ធ​អំណាច​នៅ​ក្នុង​ពិភពលោក​ ហើយ​រចនា​សម្ព័ន្ធ​អំណាច​នេះ​ធ្វើ​ឱ្យ​នយោបាយ​អន្តរជាតិ​ ជា​នយោបាយ​មួយ​ដែល​ត្រូវ​តែ​មាន​ការ​កែ​ប្រែ​នូវ​រូបភាព»។

មេដឹកនាំ​គណបក្ស​ជំទាស់​ដ៏​ធំ​ជាង​គេ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​គឺ​លោក​ សម រង្ស៊ី​ដែល​ធ្លាប់​ជា​រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​សេដ្ឋកិច្ច​និង​ហិរញ្ញវត្ថុ​បាន​អះអាង​ស្រប​នឹង​ លោក​ អ៊ូ វីរៈ​ ដែរ​ថា​ ចិន​បាន​ក្លាយ​ទៅ​មហា​អំណាច​ទី២​បន្ទាប់​ពី​សរអ​ ដែល​ជា​មហា​អំណាច​ សេដ្ឋកិច្ច​លេខមួយ​ក្នុង​ពិភព​លោក​ដដែល​ តែ​ចិន​មិន​អាច​ទាន់​សរអ​នៅ​ក្នុង​ ដំណាក់​កាល​ឆាប់ៗ​នេះ​បាន​ទេ​ ដោយ​លោក​ថ្លែង​ថា​យ៉ាង​ហោច​ណាស់​២០​ ទៅ​៣០ឆ្នាំ​ទៀត។ លោក សម រង្ស៊ី​មាន​ប្រសាសន៍​ថា​៖

«ដូច្នេះ​សរអ​នៅតែ​នាំ​មុខ​ដដែល​ហើយ​ជីវភាព​រស់នៅ​នៃ​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​សរអ​ គឺ​មាន​ជីវភាព​ខ្ពស់​ជាង​ជីវភាព​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​ចិន​នៅ​ឡើយ​ទេ​ ពីព្រោះ​ថា​ ទោះ​ជា​ផលិត​ផល​សរុប​ក្នុង​ស្រុក​របស់​ចិន​នៅ​កើន​ឡើង​យ៉ាង​ខ្លាំង​ក៏ដោយ​ តែ​បើ​យើង​យក​ផលិតផល​សរុប​ក្នុង​ស្រុក​ យក​មក​ចែក​ជា​មួយ​និង​ចំនួន​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​ យើង​ឃើញ​ថា​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​ម្នាក់ៗ​នៅ​សរអ​ គឺ​មាន​ប្រាក់​កម្រៃ​ ប្រាក់​ចំណូល​ច្រើន​ជាង​ ប្រាក់​ចំណូល​ប្រជា​ពលរដ្ឋចិន​ឆ្ងាយ​ណាស់​»។

ក៏​ប៉ុន្តែ​មេដឹកនាំ​គណបក្ស​ប្រឆាំង​លោក​ សម រង្ស៊ី​បាន​អះអាង​ថា​ បើ​ទោះបី​ជា​ចិន​មាន​កំណើន​សេដ្ឋកិច្ច​លឿន​ពេក​នេះ​មែន​ តែ​ចិន​ក៏​បារម្ភ​ពី​បញ្ហា​យ៉ាង​តិច​ពីរ​ដែរ​ គឺ​អតិផរណា​ទំនិញ​ ដី​ផ្ទះ​ របស់របរ​ផ្សេងៗ​ឡើង​ថ្លៃ​ ដែល​អាច​នឹង​ធ្វើ​ឱ្យពលរដ្ឋ​ ខ្លះ​មិន​សប្បាយ​ចិត្ត​ ហើយ​នឹង​ការ​អភិវឌ្ឍ​មិន​ស្មើគ្នា​ ឬ​គម្លាត​ជីវភាព​រស់​នៅ​របស់​អ្នក​ទី​ក្រុង​និង​ជនបទ។ លោក​ សម រង្ស៊ី​ បន្ថែម​ថា៖

«ប៉ុន្តែ​ប្រៀបធៀប​ទៅ​នឹង​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​ដែល​មាន​ចំនួន​ច្រើន​លើសលប់​ ដែល​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​ភាព​ក្រីក្រ​នៅ​ឡើយ​គឺ​អាច​នឹង​មាន​បញ្ហា​សង្គម​ បញ្ហា​នយោបាយ​ បើ​អ្នក​ដឹក​នាំ​ប្រទេស​ចិន​ ជា​ពិសេស​គណបក្ស​កុម្មុយនីស្ត​ប្រទេស​ចិន​ ឥឡូវ​គេ​ថា​ កុម្មុយនីស្ត​អញ្ចឹង​ទេ​ តែ​វិស័យ​សេដ្ឋកិច្ច​គេ​មិន​មែន​ជា​កុម្មុយនីស្ត​អី​ទៀត​ទេ​ ដូច្នេះ​គេ​ត្រូវ​ចាត់​វិធានការ​ធ្វើម៉េច​ឱ្យ​វា​មាន​ភាព​ស្មើគ្នា​ខ្លះ​កុំ​ឱ្យ​វា​មាន​ភាព​ឃ្លាត​ឆ្ងាយ​ពីគ្នា​ខ្លាំង​ពេក​រវាង​អ្នក​មាន​និង​អ្នកក្រ»។

ទោះ​ជា​យ៉ាងណា​ក៏​ដោយ​លោក ​សម រង្ស៊ី​បាន​អះអាង​ថា​ ក្នុង​ពិភព​លោក​មើល​ឃើញ​ពី​កំណើន​សេដ្ឋកិច្ច​របស់​ចិន​ ដោយសារ​ចិន​មាន​ការ​កើន​ឡើង​នូវ​វិស័យ​ឧស្សាហកម្ម​ផង​ ហើយ​ចិន​នាំ​ទំនិញ​ចេញ​ទៅ​លក់​យ៉ាង​ច្រើន​ ដែល​អាច​ឱ្យចិន​សល់​ប្រាក់​បម្រុង​ជា​ប្រាក់​ដុល្លារ​ យ៉េន​ អឺរ៉ូ ​ជា​មាស​ក៏​មាន​ច្រើន​ ដូច្នេះ​ប្រាក់​បម្រុង​ នេះ​គឺ​ច្រើន​លើស​លប់​មិន​ដែល​មាន​ប្រទេស​ណា​មាន​ច្រើន​ដូច្នេះ​ គឺ​ផ្ទុយ​ពី​សរអ​ដែល​មាន​ឱនភាព​ នាំ​ផលិតផល​ ឬ​ទំនិញ​ពី​ប្រទេស​ផ្សេងៗ​មក​កាន់​ប្រទេស​របស់​ខ្លួន​ច្រើន​ជាង​នាំ​ចេញ។

លោក ​សម រង្សី​បាន​អះអាង​ថា​ ចិន​បាន​យក​ប្រាក់​បម្រុង​របស់​គេ​ទៅ​វិនិយោគ​នៅ​លើ​ឆាក​អន្តរជាតិ​គ្រប់​វិស័យ​ទូទាំង​ពិភព​លោក​ ជា​ពិសេស​វិស័យ​ដែល​ឧស្សាហកម្ម​ចិន​កំពុងតែ​រីកចម្រើន។

លោក​ អ៊ូ វីរៈ​បាន​អះអាង​បន្ថែម​ថា​ សម្រាប់​សេដ្ឋកិច្ច​ប្រទេស​ចិន​ នៅ​មាន​សំណួរ​ជា​ច្រើន។​ក្រៅ​ពី​ចាត់​ទុក​ថា​ វា​ជា​កំណើន​សេដ្ឋកិច្ច​ស្ថិត​ក្នុង​ការ​សាក​ល្បង​ ហើយ​មិន​ទាន់​ជួប​ប្រទះ​នូវ​វិបត្តិ​នៅ​ឡើយ​នោះ​ លោក​វីរៈ​បាន​ចោទ​ជា​សំណួរ​ថា​ តើ​ចិន​អាច​នឹង​ទប់ទល់​បាន​ប៉ុណ្ណា​ប្រសិន​បើ​មាន​បញ្ហា​ដូច​សរអ​ ឬ​ដូច​ប្រទេស​មួយ​ចំនួន​វិញ?​ ហើយ​ចុះ​ក្នុង​ស្ថានភាព​ប្រទេស​ចិន​ទៅ​មុខ​ទៀត​ តើ​ពលរដ្ឋ​ នឹង​ទាមទារ​សិទ្ធិ​សេរីភាព​ទេ?

«ហើយ​ខ្ញុំ​មើល​ទៅ​ប្រទេស​ចិន​នៅ​មាន​សំណួរ​មួយ​ទៀត​ នៅ​ពេល​ដែល​ប្រជាពល​រដ្ឋ​ខ្លួន​ឯង​មាន​បាយ​ហូប​គ្រប់​គ្រាន់​ ថា​តើ​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​ខ្លួន​ឯង​ហ្នឹង​ នឹង​ចាប់​ផ្តើម​ទាមទារ​យក​សេរីភាព​ ឬ​មួយ​ក៏​អត់​ចម្លើយ​នៅ​ក្នុង​ពិភព​លោក​បាន​បង្ហាញ​ ហើយ​ថា​ពេលណា​ដែល​មាន​សេដ្ឋកិច្ច​រីកចម្រើន​ហ្នឹងៗ​ ចាប់​ផ្តើម​ទាម​ទារ​សេរីភាព​ហើយ​តើ​ប្រទេស​ចិន​អាច​ទប់​គ្រប់​គ្រង​របៀប​បញ្ហា​នយោបាយ​បែប​រាល់​ថ្ងៃនេះ​បាន​ នៅ​ពេល​ដែល​សេដ្ឋកិច្ច​អភិវឌ្ឍ​១០​ឆ្នាំ​ទៀត​ឬ​អត់?​ ចម្លើយ​ យើង​អត់​ទាន់​ដឹង​នៅ​ឡើយ​ទេ»។

លោក​សម រង្ស៊ី​ដែល​មាន​ជំនឿ​ថា​ ការ​ផ្លាស់ប្តូរ​អ្នក​ដឹក​នាំ​ប្រទេស​ នឹង​នាំមក​នូវ​ការ​រីក​ចម្រើន​ បាន​អះអាង​ថា​ ស្ថានភាព​ប្រទេស​កម្ពុជា​ខុស​ពី​ប្រទេស​ផ្សេងៗ​ ដែល​មាន​ការ​ជឿនលឿន​ ដោយសារ​គេ​ផ្លាស់ប្តូរ​អ្នក​ដឹកនាំ​យ៉ាង​តិច​៤ដង​ ហើយ​ ដើម្បី​មក​ជំនួស​មេដឹកនាំ​ចាស់ៗ​ដូច​នៅ​ប្រទេស​ចិន​ វៀតណាម​ សរអ​ ក្នុង​រយៈពេល​៣០ឆ្នាំ​នេះ​ ហើយ​ធ្វើ​ឱ្យ​សេដ្ឋកិច្ច​ជឿន​លឿន​មិន​ដូច​ប្រទេស​កម្ពុជា​ដែល​មាន​មេដឹកនាំ​ដដែលៗ​ទេ។

«គេ​មិន​ចង់​ឱ្យ​មាន​ការ​ផ្លាស់ប្តូរ​ទេ​ តែ​កាលណា​ផ្លាស់​ប្តូរ​វា​បែក​ការណ៍​អ្នក​ថ្មី​មក​ច្បាស់​ជា​សើរើ​មើល​សំណុំ​រឿង​អ្នក​ដែល​ដឹកនាំ​ប្រទេស​មុន​ កាន់កាប់​ ក្រសួង​នីមួយៗ​ពី​មុន​មក​ឃើញ​ថា​ វា​មាន​ការ​ខុស​ឆ្គង​ អំពើ​ពុក​រលួយ​យ៉ាង​ម៉េច​ ដូច្នេះ​គេ​ត្រូវ​តែ​រក្សា​មេដឹកនាំ​ដដែលៗ​ ២០​ ៣០​ឆ្នាំ​ដូច​នៅ​ប្រទេស​កម្ពុជា​ ផ្ទុយ​ពី​អ្វី​ដែល​ខ្ញុំ​និយាយ​ពី​ប្រទេស​វៀតណាម​ ប្រទេសចិន​ មាន​ការ​រីក​ចម្រើន​ យ៉ាង​ខ្លាំង​ ពីព្រោះ​មាន​មេដឹក​នាំ​ថ្មី​ មាន​ឈាម​ថ្មី​ មាន​ទស្សនៈ​ថ្មី ​មាន​គំនិត​ ថ្មី​ទាន់​សម័យ​តាម​ការ​វិវត្ត​នៃ​ពិភពលោក»។

អត្ថាធិប្បាយ​របស់​លោក ​សម រង្ស៊ី​ ត្រូវ​ច្រាន​ចោល​ដោយ​មន្ត្រី​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា។

លោក​ ផៃ ស៊ីផាន​អ្នក​នាំពាក្យ​ទីស្តីការ​គណៈ​រដ្ឋមន្ត្រី​ដែល​បាន​អះអាង​ ពី​មេដឹកនាំ​រដ្ឋាភិបាល​បច្ចុប្បន​គឺ​លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ហ៊ុន សែន​ថា​ បាន​ធ្វើឱ្យមាន​ សន្តិភាព​ ស្ថេរភាព​ នយោបាយ​និងការ​អភិវឌ្ឍ​ប្រទេស​នោះ​ បាន​បញ្ចេញ​ អត្ថាធិប្បាយ​ផ្ទុយ​ពី​លោក ​សម រង្សី ​ដោយ​ចាត់​ទុក​ថា​ប្រទេស​ជិតខាង​ដូច​ជា​ចិននិង​វៀត ណាម​គឺ​មាន​បក្ស​តែ​មួយ ​តើ​គេ​ រីក​ចម្រើន​ប៉ុណ្ណា?​ ផលិត​ផល​សរុប​ ក្នុង​ស្រុក​គេ​ កើន​កម្រិត​ណា?

«ជា​ពិសេស​គឺ​ប្រទេស​ចិន​ហ្នឹង​ឯង​ជា​ប្រទេស​មួយ​ដ៏​ធំ​ដែល​មិនមាន​ការ​ផ្លាស់​ប្តូរ​ ហើយៗ​ជា​ប្រទេស​គ្រប់គ្រង​ដែល​មាន​បក្ស​តែ​មួយ​ទៅ​ទៀត​ ដូច្នេះ​បក្ស​តែ​មួយ​ ការ​ផ្លាស់​ប្តូរ​មិន​មែន​ជា​កត្តា​ធំ​នៃ​ជោគជ័យ​របស់​ផល​ប្រយោជន៍​នៃ​ប្រជា​ពលរដ្ឋទេ ​ជោគជ័យ​នៃ​ផល​ប្រយោជន៍​របស់​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​គឺ​សន្តិភាព​ ស្ថេរភាព​នយោបាយ​ ដើម្បី​ឱ្យគេ​មាន​ឱកាស​ក្នុង​ការ​អភិវឌ្ឍ​ដើម្បី​ធានា​បាន​នូវ​វឌ្ឍនភាព​របស់​គេ»។

លោក ​ផៃ ស៊ីផាន​អះអាង​ថា​បញ្ហា​សំខាន់​គឺ​ការ​ចង់​បាន​របស់​មហាជន​។​ ប្រទេស​កម្ពុជា​ត្រូវ​គេ​ដឹង​ថា​ មាន​ទំនាក់​ទំនង​យ៉ាង​ល្អ​ជាមួយ​នឹង​ប្រទេស​ចិន​ដែល​មាន​ការ​រីកចម្រើន​សេដ្ឋកិច្ច​យ៉ាង​ខ្លាំង​ដល់​ទៅ​ជាង​១០​ភាគរយ​។ ​ចិន ​បាន​ក្លាយ​ទៅ​ជាប្រទេស​មាន​ឥទ្ធិពល​បំផុត​សម្រាប់​កម្ពុជា​ ដោយ​ការ​ផ្តល់​ជំនួយ​ដ៏ធំ ​ជាង​គេ​បំផុត​ និង​បោះ​ទុន​វិនិយោគ​យ៉ាង​ច្រើន​ជាងគេ​ បំផុត​មួយ​សម្រាប់​កម្ពុជា​ ក្រៅ​ពី​ទំនាក់​ទំនង​ដ៏​យូរ​លង់​។ ​ហើយ​ចិន​បាន​ជួយ​ដល់​បណ្តា​ប្រទេស​ ជា​ច្រើន​ផង​ដែរ​ ខណៈ​ពេល​ដែល​សរអ​ មានឱនភាព​ សេដ្ឋកិច្ច​ដែល​ធ្វើ​ឱ្យប៉ះពាល់​ជុំវិញ​ ពិភព​លោក​តាំងពី​ឆ្នាំ​២០០៨មក​។​ ​រដ្ឋបាល​របស់​លោក​ប្រធានាធិបតីបារ៉ាក់ អូបាម៉ា (Barack​ Obama) ​រំពឹង​ថា​ នឹង​រក​វិធី​ដោះ​ស្រាយ​បញ្ហាធ្លាក់​ចុះ​សេដ្ឋកិច្ច​សរអ​ឱ្យបាន​ប្រសើរ ​ក្នុង​ពេល​ឆាប់ៗ​ខាង​មុខ​។​ មន្ត្រី​សរអ​បាន​ទទួល​ស្គាល់​កំណើន​សេដ្ឋកិច្ច​របស់​ចិន ​ដែល​មាន​ឥទ្ធិពល​ក្នុង​តំបន់​និង​អន្តរជាតិ ​តែ​បញ្ជាក់​ថា​ប្រទេសលើពិភព​លោក​នៅ​តែបន្ត​ធ្វើ​ជា​មិត្ត​របស់​សរអ​។

សរអ​ត្រូវ​គេ​មើល​ឃើញ​ផង​ដែរ​ថា ​កំពុងពង្រីក​ឥទ្ធិពល​របស់​ខ្លួន​ក្នុង​តំបន់​អាស៊ី​ រួម​ទាំង​កម្ពុជា​ផង​ដែរ​ ដំណាល​គ្នា​ពេលដែល​ឥទ្ធិពល​ចិន​បាន​ចាប់​ផ្តើម​រីក​លូត​លាស់​ក្នុង​តំបន់​ និង​លើ​ឆាក​អន្តរជាតិ​៕

XS
SM
MD
LG