ភ្ជាប់​ទៅ​គេហទំព័រ​ទាក់ទង

អ្នកជំនាញ​និង​ជន​សង្ស័យ​ប្រតិកម្ម​ចំពោះ​ទស្សនៈ​ចម្រូងចម្រាស់​ក្នុង​សាលាក្តី​ខ្មែរក្រហម


សាលាក្តី​ខ្មែរក្រហម

ក្រុម​អ្នក​ឃ្លាំ​មើល​នៅ​ស.រ.អា.​និង​ជន​សង្ស័យ​មាន​ប្រតិកម្ម​ចំពោះ​ការ​ប្រទាញ​ប្រទង់​ចុង​ក្រោយ​មួយ​ក្នុង​សាលាក្តី​ខ្មែរក្រហម ​ដែល​ចូលរួម​ដោយ​អ.ស.ប.​ទាក់ទង​នឹង​ការ​នាំ​ខ្លួន​ជន​សង្ស័យ​បន្ថែម​មក​ជំនុំ​ជម្រះ​ទោស។

ការ​ទាត់ចោល​ ឬ​ក៏​ការ​នាំខ្លួន​ពួក​អតីត​មេដឹក​នាំ​ខ្មែរក្រហម​បន្ថែម​៥នាក់​ទៀត​ ក្នុង​សំណុំ​រឿង​លេខ​០០៣ ​និង​០០៤​ មក​ជំនុំ​ជម្រះ​ទោស​ បាន​ក្លាយ​ជា​ការ​មិន​ចុះ​សម្រុង​គ្នា​ជាថ្មី​ទៀត​រវាង​សហ​ព្រះរាជ​អាជ្ញា​ខ្មែរ​ និង​បរទេស​ ដោយ​សំអាង​ហេតុ ផល​រៀងៗ​ខ្លួន។​ ក៏ប៉ុន្តែ​ ការ​ប្រទាញ​ប្រទង់​ចុង​ក្រោយ​នេះ​បង្ក​ឲ្យ​មាន​ប្រតិកម្ម​ពី​ក្រុម​អ្នក​ឃ្លាំ​មើល​សាលាក្តី​ក្នុង​ប្រទេស​អាមេរិក​ និង​ជន​ដែល​គេ​ចាត់​ទុក​ថា​ ជា​ ជន​សង្ស័យ​បន្ថែម​ក្នុង​សំណុំ​រឿង​ទាំងនេះ​ផង​ដែរ។

សហ​ព្រះរាជ​អាជ្ញា​បរទេស​លោក​ អាន់ឌ្រូ​ ឃេលី ​(Andrew Cayley)​ បាន​ចាត់​ទុក ​ថា ​សំណុំ​រឿង​០០៣ និង​០០៤​ ស្ថិត​ក្នុង​យុត្ថាធិការ​នៃ​សាលាក្តី​ខ្មែរក្រហម​ ហើយលោក​បង្ហាញ​ឲ្យ​ឃើញ​នូវ​បទ​ឧក្រិដ្ឋកម្ម​នានា​ ការ​កាប់​សម្លាប់​ ការ​ធ្វើ​ទារុណ​កម្ម​ ដាក់គុក​ អំពើ​អមនុស្ស​ធម៌​ផ្សេងៗ​ ខណៈពេល​ដែល​លោក​ចង្អុល​បង្ហាញ​ចំៗ​ទៅ​លើ​ទីតាំង​ជាច្រើន​នៃ​ឧក្រិដ្ឋកម្ម​ដែល​បាន​កើត​ឡើង។

លោក​ឃេលី​បាន​អះអាង​ថា​ លោក​នឹង​ស្នើ​សុំ​ឲ្យ​សហ​ចៅក្រម​ស៊ើប​អង្កេត​កោះហៅ​និង​សួរ​ចម្លើយ​ជន​សង្ស័យ​នានា​ ពិនិត្យ​បន្ថែម​ទៅលើ​ទីតាំង​ឧក្រិដ្ឋ​កម្ម​ កន្លែង​កប់​សាក​សព​ ស្តាប់​ចម្លើយ​សាក្សី​ ដាក់​ភស្តុតាង​បន្ថែម​ក្នុង​សំណុំ​រឿង​ ទោះបី​ជា​សហ​ចៅក្រម​ស៊ើប​អង្កេត​បាន​ជូន​ដំណឹង​អំពី​ការ​បញ្ចប់​ការ​ស៊ើប​សួរ​សំណុំ​រឿង​០០៣ ​ហើយ​លោក​ មាន​ពេល​តែ​១៥​ថ្ងៃ​ក៏​ដោយ។

ទោះ​ជា​យ៉ាងណា​ក៏ដោយ​ អំឡុង​ពេល​សហ​ចៅក្រម​ស៊ើប​អង្កេត​កំពុង​រង់ចាំ​ការ​ស្នើ​សុំ​ពី​លោក​អាន់ឌ្រូ​ ឃេលី​ សហ​ព្រះរាជ​អាជ្ញា​អន្តរជាតិ​នោះ​ លោកស្រី​ជា លាង ​សហ​ព្រះរាជ​អាជ្ញា​ជាតិ​ បាន​បង្ហាញ​ជំហរ​ ជំទាស់​នឹង​ដៃ​គូ​របស់​លោកស្រី​ ដោយ​និយាយ​ថា ​ជន​សង្ស័យ​មាន​ឈ្មោះ​ក្នុង​សំណុំ​រឿង​០០៣​មិនមែន​ជា​មេដឹក​នាំ​ជាន់ខ្ពស់​ និង​មិនមែន​ជា​អ្នក​ទទួល​ខុស​ត្រូវ​ខ្ពស់​បំផុត​ ហេតុ​ដូច្នេះ​មិន​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​យុត្ថាធិការ​ដែល​សាលាក្តី​ខ្មែរក្រហម​ត្រូវ​យក​មក​ធ្វើការ​កាត់​សេចក្តី​ឡើយ។

ការ​ជំទាស់​របស់​លោកស្រី​ជា លាង​ត្រូវគេ​គិត​ថា​ ស្រប​ជាមួយ​នឹង​ជំហរ​របស់​លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ហ៊ុន សែន ​ដែល​រារាំង​ការ​នាំ​ខ្លួន​ជន​សង្ស័យ​បន្ថែម​ទៀត​មក​កាត់​ទោស​ ដោយ​ឈរ​លើ​ហេតុផល​ថា​ វា​អាច​ប៉ះពាល់​ដល់​សន្តិភាព។​ ចំហរ​នេះ​ផ្ទុយ​ពី​ការ​យល់​ឃើញ​របស់​ភាគី​អ.ស.ប.​ដែល​ចង់​រក​យុត្តិធម៌​ជូន​ជន​រង​គ្រោះ។

លោក​ Jame​ Goldston​ នាយក​អង្គការ​ច្បាប់​មួយ​មាន​មូលដ្ឋាន​នៅ​ស.រ.អា.​ ឈ្មោះ​ Open​ Society ​Justice ​Initiative ​(OSJI)​ បាន​ចាត់​ទុកថា​ ជំហរ​ផ្ទុយគ្នា​របស់​សហ​ព្រះរាជ​អាជ្ញា​នោះ​ទំនង​ជា​ការ​សម្រច​ចិត្ត​តាម​ការ​ជំរុញ​ផ្នែក​នយោបាយ​ ការ​សើរើ​ឡើង​វិញ​ដដែលៗ​នូវ​ជំហរ​របស់​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជាជា​លទ្ធផល​ដែល​គេ​អាច​កំណត់​ទុក​ជាមុន​ ដែល​លោក​បញ្ជាក់​ថា​ ជា​សេចក្តី​រាយ​ការណ៍​គួរ​ឲ្យបារម្ភ។

«ប្រសិន​បើ​រឿង​នេះ​ត្រូវ​បញ្ជាក់​មែន​ សេចក្តី​រាយការណ៍​ទាំងនេះ​អាចនឹង​ធ្វើ​ឲ្យ​ ខូចខាត​ដល់​មុខមាត់​ និងការណ៍​ពិត​នៃ​ឯករាជ្យ​ភាព​ ហើយ​នឹង​ភាព​មិន​លំអៀង។​ ឯករាជ្យ​ភាព​និង​ភាព​មិន​លំអៀង​នេះ​គឺ​ជា​រឿង​សំខាន់​ចំពោះ​សុចរិត​ភាព​នៃ​តុលាការ​ទាំង​ឡាយ»។

លោក​Goldston​បាន​អះអាង​ថា​ សាលាក្តី​ខ្មែរក្រហម​ពុំ​បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​សំណុំ​រឿង​លេខ​០០៣​និង​០០៤​មាន​តម្លាភាព​ទេ​ ដែល​លោក​ចាត់ទុក​ថា​ គឺ​ជា​បញ្ហា​រំខាន។

«អ្វីដែល​យើង​ដឹង​ប្រាកដ​នោះ​គឺ​ថា​ មិនមាន​ការ​ស៊ើប​អង្កេត​ត្រូវ​បាន​ធ្វើ​ឡើង​នៅ​ ឯ​ទីតាំង​ផ្ទាល់ទេ ​ក្នុង​សំណុំ​រឿង​ទាំងនេះ ​ហើយ​ក៏​គ្មាន​ជន​សង្ស័យ​ណា​ត្រូវ​សាក សួរ​ដែរ។​ រឿងនេះ​ទំនង​ជា​មាន​ការ​ខ្វះ​ចន្លោះ​ខ្លាំង​ក្នុង​ការ​បំពេញ​តាម​បទដ្នាន​ អន្តរជាតិ​នានា​ ចំពោះ​ការ​ស៊ើប​អង្កេត​លើ​បទ​ឧក្រិដ្ឋ»។

លោក​Peter ​Maguire ​ជា​សាស្ត្រា​ចារ្យ​នៃ​សាកល​វិទ្យាល័យ​ក្នុង​ប្រទេស​អាមេរិក​ និង​ជា​អ្នក​និពន្ធ​សៀវភៅ​ «Facing ​Death ​in ​Cambodia» ​ដែល​សរសេរ​អំពី​របប​ ខ្មែរក្រហម។​ លោក​បាន​អះអាង​ថា៖​ តុលាការ​ខ្មែរក្រហម​ ដែល​ចូលរួម​ដោយ​ អ.ស.ប.​ មិន​ដំណើរ​ការ​ល្អទេ​ គឺ​វា​ស្ថិត​ក្រោម​សម្ពាធ​របស់​រដ្ឋាភិបាល។​ លោក​ថ្លែង​ថា​ ជា​ការ​ឆាប់ពេក​ ដែល​និយាយ​អំពី​ការ​កាត់ទោស​ជន​សង្ស័យ​បន្ថែម​ទៀត​នៅ​ពេល​នេះ។

«នៅ​ទីបំផុត​អ.ស.ប.​នឹង​លោត​ នៅ​ពេល​លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ហ៊ុន សែន​ប្រាប់​ឲ្យ ពួក​គេ​លោត។​ តែ​សំណើ​របស់​ពួកគេ​ជា​អង្គហេតុ​ដែល​បាន​បង្កើត​ឡើង​យ៉ាង​ល្អ​ក្នុង​ដំណាក់​កាល​នេះ»។

លោក​បាន​បន្ថែម​ដែរ​ថា​ លទ្ធផល​ចុងក្រោយ​គឺ​ជា​រឿង​ងាយទេ​គឺ​ថា​ ប្រសិន​បើ តុលាការ​ខ្មែរក្រហម​មិនអាច​កាត់​ទោស​មេ​ដឹកនាំ​ខ្មែរក្រហម​កំពូលៗ​ នៅ​ពេល​ដែល​ពួកគេ​នៅរស់​ ដូច្នេះជា​រឿង​យុត្តិធម៌​ណាស់​ក្នុង​ការ​វិនិច្ឆ័យ​ថា ​តុលាការ​ចម្រុះ​នេះ​ធ្វើ​កំប្លុក​កំប្លែង​តាម​នីតិវិធី​ ដែល​មិនគួរ​ត្រូវ​ព្យាយាម​ធ្វើ​តទៅ​ទៀត​នោះ។

លោក​ David ​Tolbert ​ជា​នាយក​អង្គការ​ច្បាប់​របស់​ស.រ.អា.​មួយ​ឈ្មោះ​មជ្ឈ​មណ្ឌល​ អន្តរជាតិ​សម្រាប់​យុត្តិធម៌​អន្តរកាល ​(ICTJ) ​ហើយ​ធ្លាប់​ជា​អ្នក​ជំនាញ​ការ​ពិសេស​ នៃ​អ.ស.ប.​សម្រាប់​កិច្ចការ​ខ្មែរក្រហម។​ លោក​បាន​ប្រាប់​ VOA ​ខេមរៈ​ភាសា​តាម​រយៈអ៊ីម៉េល​ថា៖ យោង​ទៅ​តាម​ឧក្រិដ្ឋ​កម្ម​ដែល​បាន​កើត​ឡើង​ ​ ភាគី​ព្រះរាជ​អាជ្ញា​អន្តរជាតិ​ទំនង​ជាមាន​សំអាង​មាំទាំ។​ ក៏​ប៉ុន្តែ​នៅ​ពេល​មាន​ការ​មិន​ចុះ​សម្រុង​គ្នា​រវាង​សហ​ព្រះរាជ​អាជ្ញា​ទាំង​ពីរ​នោះ​ ការ​សម្រេច​ចុង​ក្រោយ​គឺ​ស្ថិត​នៅ​លើ​អង្គ​បុរេ​ ដែល​មាន​ចៅក្រម​ខ្មែរ​៣រូប​ និង​បរទេស​២រូប។​ លោក​បាន​អះអាង​ថា៖

«យើង​នឹង​ត្រូវ​ពិនិត្យ​មើល​ថា​ តើ​អ្វី​នឹង​កើត​មាន​ឡើង។​ ក៏​ប៉ុន្តែ​វា​បាន​បង្ហាញ​ចេញ​មក​ហើយ​ថា​ សហ​ព្រះរាជ​អាជ្ញា​អន្តរជាតិ​មាន​អំណះ​អំណាង​ខ្លាំង​ដែល​ថា​ ជន​សង្ស័យ​ក្នុង​ករណី​០០៣​ និង​០០៤​ ឋិត​ក្នុង​លក្ខណៈ​វិនិច្ឆ័យ​ជា​ជន​ទទួល​ខុស​ត្រូវ​ខ្ពស់​បំផុត»។

ជន​សង្ស័យ​៥​នាក់​នេះ​ស្ថិតនៅ​ក្នុង​សំណុំ​រឿង​០០៣​និង​០០៤។​ ឈ្មោះ​ជន​ទាំង​៥​នាក់​នេះ​ត្រូវ​អ្នក​ដាក់​ពាក្យ​តាំងខ្លួន​ជាដើម​បណ្តឹង​រដ្ឋប្ប​វេណី​គឺ​កញ្ញា​សេង ធារី បង្ហាញ​ក្រៅ​ផ្លូវការ​ថ្មីៗ​នេះ​ មុន​ពេល​តុលាការ​ប្រកាស​ដឹង។​ អ្នក​ទាំង​៥​នាក់​នេះ​រួម​មាន​លោក​ស៊ូ ម៉េត​ ដែល​ត្រូវ​គេ​ស្គាល់​ថា​ ជា​អតីត​មេបញ្ជាការ​ទ័ព​អាកាស​ខ្មែរក្រហម​ ​លោក​មាស មុត​ ជា​អតីត​មេ​បញ្ជាការ​កងទ័ព​ជើងទឹក​ អ្នកស្រី​អ៊ឹម ចែម ​ជា​អតីត​គណៈ​ស្រុក​ព្រះនេត​ព្រះ​ តាអាន​ ​អតីត​មេបញ្ជាការ​តំបន់​៤១​នៅ​កំពង់ធំ​ និង​តា ទិត​ ​អតីត​មេ​បញ្ជាការ​តំបន់​១៣​ នៅ​គីរីវង្ស​ ខេត្ត​តាកែវ។

ជនទាំង​២នាក់​ក្នុង​ចំណោម​៥នាក់ ​ដែល​វីអូអេ​អាច​ទាក់ទង​បាន​នោះ​ បាន​បដិសេដ​ថា ​ខ្លួន​មិន​ជាប់​ពាក់​ព័ន្ធ​នឹង​អំពើ​ឧក្រិដ្ឋ​កម្ម​ដែល​កើត​ឡើង​ក្នុង​សម័យ​ខ្មែរក្រហម​ទេ។​ អ្នកស្រី​អ៊ឹម ចែម​បាន​ថ្លែង​ប្រាប់​ VOA ​តាម​ទូរស័ព្ទ​កាលពី​ថ្ងៃ​អង្គារ​ ដោយ​អះអាង​ថា៖ ​អ្នកស្រី​គ្មាន​ក្តី​បារម្ភ​ទេ ​ដោយសារ​មិនមាន​អ្វី​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​នានា​ ហើយ​ម្យ៉ាងទៀត​អ្នកស្រី​អះអាង​ថា​ រដ្ឋាភិបាល​លោក​ នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ហ៊ុន សែន​ផ្តល់ការ​ជឿជាក់​ថា ​នឹងមិន​យក​អ្នក​ផ្សេង​បន្ថែម​ទៀត​ទៅ​តុលាការ​ជំនុំជម្រះ​ទោស​ទេ។

«តែ​ខាង​សម្តេច​នាយក​ហ៊ុន សែន​គាត់​ការពារ។​ គាត់ថា ​ឲ្យ​យកតែ​៥នាក់​មុន​ប៉ុណ្ណឹង​ទេ។​ កុំព្រួយ​កុំ(ភ័យ)​អី​ អត់​ឲ្យ​យក​ទៀត​ទេ​ណា៎។ ​អញ្ចឹង​ហើយ​គេ​ទុកចិត្ត​គាត់។​ ពាក្យ​គាត់​ហ្នឹង​ គាត់ដូច​ថា​ នៅចាំ​ការពារ​ពាក្យ​គាត់​រហូត​ ហើយ​ធ្វើ​ឲ្យ​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​កក់ក្តៅ​ចំពោះ​គាត់​ដែរ»។

អ្នកស្រី​អ៊ឹម ចែម​ជា​សមាជិក​ក្រុម​ប្រឹក្សា​ឃុំ​មួយរូប​ខាង​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​ ក្នុង​ស្រុក​អន្លង់វែង​ ខេត្ត​ឧត្តរ​មានជ័យ​ ដែល​ជា​អតីត​តំបន់​រឹងមាំ​ចុង​ក្រោយ​របស់​ខ្មែរក្រហម។

អ្នកស្រី​ព្រមាន​ថា​ ការ​នាំខ្លួន​ជន​សង្ស័យ​បន្ថែម​ទៀត​ទៅ​កាន់​តុលាការ​នឹងនាំ​ឲ្យ មាន​អស្ថិរភាព​ ដោយសារ​ មាន​បងប្អូន​ កូនចៅ​ អ្នកភូមិ​ជា​ច្រើន​នាំគ្នា​ចូល​ធ្វើ​យោធា​ការពារ​ទឹកដី​ប្រឆាំង​និង​កងទ័ព​ថៃ​នៅតាម​ព្រំដែន។​ អ្នកស្រី​ចែម​បាន​ បញ្ជាក់​ថា​ អ្នកស្រី​មិនធ្លាប់​ត្រូវ​តុលាការ​កោះ​ហៅ​ទៅ​សាកសួរ​ទេ។​ អ្នក​ស្រី​បញ្ជាក់​ថា​ ទោះ​មានការ​កោះហៅ​ពី​តុលាការ​ ក៏​អ្នកស្រី​នឹងមិន​ទៅ​បំភ្លឺ​ដែរ។​អ្នកស្រី​សំអាង​ថា​ អ្នកស្រី​មិន​បាន​ដឹងរឿង​អ្វី​ក្នុង​សម័យ​ខ្មែរក្រហម​ទេ។

«ខ្ញុំ​បក​ស្រាយ​កាល​ជំនាន់​នោះ​ ព្រោះអី ពេលប្រទេស​កម្ពុជា​ទាំងមូល​កើត​សង្រ្គាម​គឺ​ខ្មែរក្រហម​ទាំងអស់​គ្នា​ហ្នឹង។​ រីឯ​បញ្ហា​ពាក់ព័ន្ធ​នយោបាយ​អី​ ខ្ញុំ​អត់ដឹង​ដែរ។ ​ខ្ញុំ​នៅ​ក្រោម​បញ្ជា​ ក្រោម​ការ​ដឹកនាំ​របស់​គេ​ដែរ»។

លោក​មាស មុត​បាន​ថ្លែង​ប្រាប់​ VOA ​ផ្នែក​ខេមរ​ភាសា​ ដោយ​អះអាង​ថា​ លោក​ មិន​មាន​ការ​ទាក់ទង​នឹង​អំពើ​ឧក្រិដ្ឋ​កម្ម​ទេ​ ហើយ​ក៏​ពុំធ្លាប់​ត្រូវ​កោះ​ហៅ​ទៅ​សាក សួរ​អ្វីដែរ។​ លោក​បាន​ព្រមាន​ដែរ​ថា​ បើមាន​ការ​ចាប់ខ្លួន​លោក​ទៅ​កាន់​តុលាការ​នោះ​ វានឹង​មាន​អស្ថិរ​ភាព​ ព្រោះថា ​អតីត​កងទ័ព​ខ្មែរក្រហម​ ដែល​កំពុង​ការពារ ទឹកដី​ជាមួយ​ថៃ​នៅ​សមរភូមិ​ជាយដែន ​នឹង​មិន​សុខ​ចិត្ត​ទេ។

«ខ្ញុំ​ឃើញ​អញ្ចេះ​ថា​ ដោយសារ​ស្ថានភាព​តាម​ព្រំដែន​ក៏វា​មិនទាន់​ជា​ល្អ​ណាស់​ ណា​ ហើយ​កិច្ច​ការងារ​អភិវឌ្ឍ​ប្រទេស​ជាតិ​ក៏វា​កំពុង​ដំណើរ​ការ​ល្អ​ ហើយ​ប្រសិន​ណា​យើង​មាន​ការ​កកូរ​កកាយ​អញ្ចឹង​ ទោះតិច​ ទោះច្រើន​ វា​នឹង​ប៉ះ​ហើយ​ដល់​អារម្មណ៍​របស់​កម្លាំង​មួយ​ចំនួន​នៅក្នុង​កង​ខេមរ​ភូមិន្ទ​ដែល​កំពុង​តែឈរ​ជើង ធ្វើ​ជា​របង​ការពារ​នៅ​តាម​ព្រំដែន ​ណា៎។​ ឯ​ចំពោះ​ផ្ទាល់ខ្លួន​ខ្ញុំ​ ខ្ញុំ​មែន​ទែន ​ខ្ញុំអត់​មាន​ការ​ព្រួយ​បារម្ភ​អីទេ​ ពីព្រោះ​អី​ ពីព្រោះ​ខ្ញុំ​ធ្វើ​កន្លង​មក​ តស៊ូ​កន្លង​មក​ ក៏​ដើម្បី​ជាតិ​ ដើម្បី​ប្រជាជន ​ហើយ​ខ្ញុំអត់​ដែល​ទៅ​ប្រឆាំង​ អត់​ដែល​ទៅ​វ៉ៃតប់​អី​នរណា​ក្រៅ​ពី​ពួក​ដែល​មក​រំលោភ​ឈ្លាន​ពាន​ទឹកដី​របស់​ខ្លួន​ទេ។​ ហើយ​បើគេ​ចោទ​ខ្ញុំ​ពី​បទ​ឧក្រិដ្ឋកម្ម​សង្គ្រាម​អីៗ​ ខ្ញុំយល់​ឃើញ​ថា​ អញ្ចឹង​អ្នក​ការពារ​ទឹកដី​ប្រទេស​តូចតាច ​ដែល​ប្រឈម​មុខ​ការពារ​ទឹកដី​ អាហ្នឹង​សុទ្ធ​តែ​ឧក្រិដ្ឋ​កម្ម​សង្គ្រាម​ទាំង​អស់​ឬ?​ ហើយ​នែ​ អាមេរិក​ទម្លាក់​គ្រាប់បែក​លើ​ស្រុក​ខ្មែរ​ប្រាំសែន​តោន​ នៅ​ស្រុក​យួន​១លាន៥ ​ឬ ​៦​សែនតោន​ ហ្នុង​វា​មិន​ឧក្រិដ្ឋ​សង្រ្គាម​ផង?​ មក​ឧក្រិដ្ឋ​កម្ម​សង្រ្គាម​អី​តែ​ខ្មែរ​ ការពារ​ទឹកដី​របស់​ខ្លួន?​ អាហ្នឹង​ខ្ញុំ​យល់​ឃើញ​អញ្ចឹង»។

លោក​មាស មុត​ថ្លែង​យ៉ាង​ដូច្នេះ​ក្រោយពី​លោក​បាន​ទទួល​ទូរស័ព្ទ​ទាក់ទង​មក​ រូប​លោក​ជាច្រើន​នៅពេល​ប៉ុន្មាន​ថ្ងៃ​ចុង​ក្រោយ​នេះ។ ពួក​គេ​ជា​អ្នក​ធ្លាប់​ស្គាល់​លោក​ ជា​អ្នក​ធ្លាប់​នៅ​ក្រោម​បង្គាប់​ ជា​ទាហ៊ាន​ដែល​បាន ​ឮ​ការ​ផ្សព្វផ្សាយ​ព័ត៌មាន​អំពីការ​ប៉ុនប៉ង​នាំខ្លួន​ពួក​អតីត​កម្មាភិបាល​ខ្មែរក្រហម​ទៅ​តុលាការ។

លោក​មាស មុត​ជា​អតីត​ទីប្រឹក្សា​ក្រសួង​ការពារ​ជាតិ​ មាន​ឋានន្តរ​សក្តិ​ឧត្តម​សេនីយ៍​ទោ។​ លោក​បាន​ចូល​និវត្ត​មួយ​ឆ្នាំ​មក​ហើយ។

លោក​Mark ​Wenig​ អ្នក​នាំពាក្យ​ស្ថានទូត​ស.រ.អា.​ប្រចាំ​ប្រទេស​កម្ពុជា​បាន​ថ្លែង​ថា​ ស.រ.អា.​ប្តេជ្ញាជួយ​ដល់​ប្រទេស​កម្ពុជា​ដើម្បី​ជំនុំ​ជម្រះ​ទោស​ជន​ទាំងឡាយ​ណា​ដែល​ជា​មេ​ដឹកនាំ​ជាន់ខ្ពស់​ ជា​អ្នក​ទទួល​ខុសត្រូវ​ខ្ពស់​បំផុត​នៃ​អំពើ​ឃោរឃៅ​នានា។

«យើង​គោរព​តាម​កិច្ច​ប្រឹងប្រែង​បន្ត​របស់​សាលាក្តី​ដើម្បី​នាំមក​នូវ​យុត្តិធម៌​សម្រាប់​ជនរង​គ្រោះ ​ហើយ​នឹង​ធ្វើ​ឲ្យ​ប្រសើរ​ឡើង​នូវ​ការ​គោរព​ច្បាប់​ ហើយ​នឹង​ជំនឿ​ទុក​ចិត្ត​លើ​សុចរិត​ភាព​នៃ​ដំណើរ​ការ​ច្បាប់​របស់​តុលាការ»។​ទោះ​ជា​យ៉ាង​ណា​ក៏​ដោយ​ នៅ​ក្នុង​សេចក្តី​ប្រកាស​ព័ត៌មាន​កាលពី​ថ្ងៃ​១២​ឧសភា​ កញ្ញា​សេង​ ធារី​ប្រធាន​សមាគម​ជន​រងគ្រោះ​កម្ពុជា​ បាន​រិះគន់​មន្ត្រី​តុលាការ​ខ្មែរក្រហម​ផ្នែក​អ.ស.ប.​ទាក់ទង​នឹង​ចំណាត់​ការ​មិន​សមរម្យ​សម្រាប់​ជន​រងគ្រោះ។​ ​កញ្ញា​សុំឲ្យ​មន្ត្រី​កំពូល​របស់​អ.ស.ប.​ប្រចាំ​សាលាក្តី​គឺ​លោក​Knut Rosandhaug ​និង​លោក​ Siegfried ​Blunk​ សហ​ចៅក្រម​ស៊ើប​អង្កេត​អន្តរជាតិ​ ចុះចេញ​ពី​តំណែង។

មាន​ជន​រងគ្រោះ​មិន​ដល់​៥នាក់​ផង​ដែល​បាន​ដាក់​ពាក្យ​តាំង​ខ្លួន​ជា​ដើម​បណ្តឹង​ រដ្ឋប្បវេណី​ ក្នុង​រយៈ​ពេល​តក់​ក្រហល់​ ដែល​ជន​រងគ្រោះ​មាន​ពេល​ដល់​ត្រឹម​ថ្ងៃ​ទី​១៨​ ឧសភា​ប៉ុណ្ណោះ​ ដើម្បី​ដាក់​ពាក្យ​ប្តឹង​តាំងខ្លួន​ជា​ដើម​បណ្តឹង​រដ្ឋប្បវេណី។​ ជន​រងគ្រោះ​មិន​ត្រូវ​គេ​ប្រកាស​ឲ្យ​ដឹង​ពី​ដំណើរ​ការ​នីតិវិធី​ក្នុង​ករណី​នេះ​ ដូច​ក្នុង​ករណី​០០១​ និង​០០២​ទេ។

លោក​Jame ​Goldstone​ បាន​អះអាង​ថា ​ជន​រងគ្រោះ​មិនត្រូវ​គេ​ប្រាប់​ឲ្យ​ដឹង​ដើម្បី​ ត្រៀម​ខ្លួន​ចូលរួម​នោះ​ទេ​ ដែល​លោក​សង្កត់​ធ្ងន់​ថា​ នេះ​ជា​បញ្ហា។

«ចំពោះ​ហេតុផល​ទាំងឡាយ​នេះ​ ជន​រងគ្រោះ​នៃ​ឧក្រិដ្ឋកម្ម​នានា​ ដែល​ត្រូវ​ស៊ើប​អង្កេត​ក្នុង​សំណុំ​រឿង​លេខ​០០៣​ និង​០០៤​ គួរ​មាន​ព័ត៌មាន​និង​ឱកាស​គ្រប់គ្រាន់​ដើម្បី​ចូលរួម។​ យើង​សង្ឃឹម​ថា ​តុលាការ​នឹង​ផ្តល់​ការ​យល់​ព្រម​នឹង​សំណើ​របស់​សហ​ព្រះរាជ​អាជ្ញា​អន្តរជាតិ​ ដើម្បី​បន្ត​ពន្យា​ពេល​សម្រាប់​ជន​រងគ្រោះ​ដាក់​ពាក្យ​សុំ​របស់​គេ​ដើម្បី​ឲ្យ​មាន​ការ​ពិចារណា​នេះ»។

លោក​David ​Toldbert ​បាន​សង្កេត​ឃើញ​ថា​ មានការ​ចាត់ចែង​មិន​ត្រឹម​ត្រូវ​ចំពោះ​ បញ្ហា​ជន​រងគ្រោះ​ ដែល​លោក​បាន​អះអាង​តាម​ប្រសាសន៍​ដើម​របស់​លោក​ថា៖ ​វា​ជា​រឿង​ចំអក​មួយ​ ប្រសិន​បើការ​ចូលរួម​របស់​ជន​រងគ្រោះ​ត្រូវ​គេ​រិតត្បិត​ក្នុង​បរិបទ​នេះ។

នៅ​ពាក់​កណ្តាល​ឆ្នាំ​២០១១​នេះ​ សាលាក្តី​កាត់ទោស​ខ្មែរក្រហម​គ្រោង​នឹង​កាត់ ទោស​ករណី​០០២​ ដែល​មាន​អតីត​មេដឹកនាំ​កំពូលៗ​៤​នាក់​ ហើយដែល​កំពុង​ជាប់​ឃុំឃាំង​ពីបទ​ឧក្រិដ្ឋកម្ម​សង្គ្រាម​ ឧក្រិដ្ឋ​កម្ម​ប្រឆាំង​មនុស្សជាតិ​ ឧក្រិដ្ឋកម្ម​ប្រល័យ​ពូជ​សាសន៍។​ ជនទាំង​៤នាក់​នោះ​មាន​ នួន ជា​ អៀង សារី​ ខៀវ សំផន ​អៀង ធីរិទ្ធ ​ដែល​ជា​មេដឹកនាំ​របប​កម្ពុជា​ប្រជា​ធិបតេយ្យ​ដែល​ទទួល​ខុស​ត្រូវ​ចំពោះ​ការ​ស្លាប់​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​ស្លូត​ត្រង់​ជិត​២​លាន​នាក់​ក្នុង​ចន្លោះ​ឆ្នាំ​១៩៧៥​ដល់​១៩៧៩៕

XS
SM
MD
LG