ភ្ជាប់​ទៅ​គេហទំព័រ​ទាក់ទង

មាន​ខ្មែរ​ជាង​ពីរ​សែន​នាក់​ត្រូវ​ខ្មែរក្រហម​ឱ្យ​រៀបការ​ដោយ​បង្ខំ


រូបភាព​​​ក្នុង​​​ភាពយន្ត​​មួយ​​មាន​​ចំណង​​ជើង​​ថា​​ «វាលស្រែ​​សម័យ​​ខ្មែរ​​ក្រហម​​» ជា​​រឿងរ៉ាវ​​របស់​​​ជន​រងគ្រោះ​​នៃ​​ការ​​រំលោភ​​ផ្លូវ​ភេទ​​​​ ផលិត​ដោយ លោក ​ឆាំង យុ នាយកប្រតិបត្តិមជ្ឈមណ្ឌល​ឯកសារកម្ពុជា។

មាន​ជន​រង​គ្រោះ​ខ្មែរ​ជាង​ពីរ​សែន​នាក់​ ត្រូវ​បាន​របប​ខ្មែរក្រហម​ចាប់​បង្ខំ​ឱ្យ​រៀបការ​ជា​មួយ​គូ​ស្រករ​ខុស​នឹង​ទំនៀម​ទម្លាប់​ខ្មែរ​ និង​មិន​មាន​ការ​ស្ម័គ្រ​ចិត្ត​របស់​ពួក​គេ។​ ក្រុម​អ្នក​ច្បាប់​ចាត់​ទុក​ថា​ ​នេះ​គឺ​ជា​បទ​ឧក្រិដ្ឋ​រំលោភ​ផ្លូវ​ភេទ​ ​ហើយ​បច្ចុប្បន្ន​មាន​ជន​រងគ្រោះ​ខ្លះ​បាន​ប្តឹង​មក​សាលាក្តី​ខ្មែរក្រហម​ដើម្បី​ទាមទារ​សំណង​ខូចខាត​ចំពោះ​ពួក​គេ។

ក្នុង​អំឡុង​ពេល​កាន់​អំណាច​ របប​ខ្មែរក្រហម​បាន​បង្កើត​នូវ​របៀ​បរៀបចំ​អាពាហ៍​ពិពាហ៍​មួយដែល​មិនធ្លាប់​មាន​ពីមុន​មក​ក្នុង​សង្គម​កម្ពុជា​នោះ ​គឺ​ការ​ចាប់​បង្ខំ​មនុស្ស​ឱ្យ​រៀប​ការជា​សមូហភាព​នៅ​ក្នុង​ពិធី​ដែល​មាន​លក្ខណៈ​ជា​ការ​ប្រជុំ​ច្រើន​ជាង​ពិធីរៀប​អាពាហ៍​ពិពាហ៍​តាម​ប្រពៃណី​ខ្មែរ។

ក្នុង​ការ​រៀបការ​ម្តងៗ​ ​មាន​ចាប់​ពី​បីគូ​រហូត​ដល់​ទៅ​១៦០​គូ។​ ពួក​គេ​គ្មាន​សិទ្ធិ​ប្រកែក​មិន​ទទួល​យក​អ្នក​ដែល​អង្គការ​តម្រូវ​ឱ្យ​រៀបការ​ទេ។ ​បើ​សាក​ល្បង​ប្រកែក​នឹង​ត្រូវ​ចោទ​ប្រកាន់​ថា​ ​មិន​ស្មោះ​ត្រង់ជាមួយ​អង្គការ​ ​ហើយ​អាច​ត្រូវ​យក​ទៅ​សម្លាប់​ ឬ​ទទួល​ទារុណ​កម្ម។

កញ្ញា​ម៉ម កល្យាណី​ ដែល​បាន​សិក្សា​ស្រាវជ្រាវ​លើ​ករណី​នៃ​ការ​បង្ខំ​ឱ្យ​រៀបការ​ក្នុង​របប​ខ្មែរក្រហម​ ​បាន​បញ្ជាក់​ប្រាប់​ វីអូអេ​ ក្នុង​បទ​សម្ភាសន៍​កាល​ពី​ពេល​ថ្មីៗ​នេះ​ថា៖

«បើ​យើង​អត់​រៀបការ​ទេ​ ​គេ​ថា​ ​យើង​ខូច​សីលធម៌​ ​យើង​មាន​សង្សារ​ផ្សេង​ ​យើង​អត់មាន​ស្មោះ​ត្រង់​ទៅ​លើ​អង្គការ។​ អញ្ចឹង​បាន​ជា​ប្រជាជន​ទាំងអស់​គ្នា​ត្រូវ​តែ​រៀបការ។​ មាន​អ្នក​ខ្លះ​ដែល​គេ​បង្ខំ​ ​ហើយ​បាន​ប្រកែក​ថា​ ​មិន​ព្រម​ ​ហើយ​ថា​ ​អត់​រៀបការ​បាន​ទេ។​ អ្នក​នោះ​អាច​រួច​ខ្លួន​ចេញ​ពី​ការ​រៀបការ​នោះ​ ​ប៉ុន្តែ​ភាគ​ច្រើន​ត្រូវ​តែ​ព្រម​ត្រូវ​តែ​រៀបការ។​ ​បើអត់​ព្រម​ទេ​ ​គេ​យក​ដាក់​គុក ​ឬក៏​ត្រូវ​សម្លាប់​ចោល»។

កញ្ញា​ម៉ម កល្យាណី​បាន​បន្ថែម​ទៀត​ថា​ ​មាន​អ្នក​ខ្លះ​ដឹង​ថា​ ​ខ្លួន​ត្រូវ​រៀប​ការ​ ​មុន​ពេល​ពិធី​បន្តិច​តែប៉ុណ្ណោះ។​ មាន​គូ​ស្រករ​ខ្លះ​មាន​ឱកាស​មើល​មុខ​អនាគត​ស្វាមី​ ឬ​ភរិយា​របស់​គាត់​តែ​នៅ​ពេល​ដែល​ត្រូវ​រៀបការ​ប៉ុណ្ណោះ៖

«ហើយ​ខ្លះ​ណា​គេ​អាច​បង្ខំ​ឱ្យ​រៀបការ។​ ​ហើយ​គេ​បង្ខំ​ឱ្យ​រៀប​ការ​ជា​មួយ​អ្នក​ដែល​អត់មាន​ដៃ​ ​អត់​មាន​ជើង​ ​អត់មាន​អី។​ គេ​ឱ្យ​អ្នក​ថ្មី​រៀបការ​ជាមួយ​អ្នកចាស់​ ​ហើយ​អ្នក​ចាស់​អាច​អត់​មាន​ភ្នែក​ ​អត់​មាន​ដៃ​ ​អត់​មាន​ជើង​ ​ព្រោះ​ការ​ហ្នឹង​មាន​ដូច​ជា​១០០​គូ​ ​ហើយ​ពេល​ការ​នោះ​អត់​មាន​ពេល​វេលា​មើល​គ្នា​ទេ។ ​យើង​មើល​តែ​មុខ​ ​ហើយ​មើល​ដៃ​ជើង​ភ្លាមៗ​ ​ហើយ​គេ​ការ​ឱ្យ​យើង​ទៅ»។

យោង​តាម​ការ​ស្រាវជ្រាវ​មួយ​ឱ្យ​ដឹង​ថា​ ​យ៉ាង​ហោច​ណាស់​មាន​ជន​រងគ្រោះ​ចំនួន​ជាង២០០.០០០​នាក់​ត្រូវ​បាន​របប​ខ្មែរក្រហម​បង្ខំ​ឱ្យ​រៀបការ​ក្នុង​អំឡុង​ពេល​កាន់​អំណាច​របស់​ពួក​គេ​ ​ពី​ឆ្នាំ​១៩៧៥​ដល់​ឆ្នាំ​១៩៧៩។

នៅ​ក្នុង​បទ​សម្ភាសន៍​កន្លង​មក​ជាមួយ​អ្នក​សារព័ត៌មាន​បរទេស​ ​លោក​នួន ជា​ អតីត​មេ​មនោគម​វិជ្ជា​ខ្មែរក្រហម​ ​ធ្លាប់​បាន​ឆ្លើយ​ការពារ​គោល​នយោបាយ​របស់​របប​ខ្មែរក្រហម​ថា​ ​រដ្ឋាភិបាល​ចង់​ឱ្យ​ប្រជាជន​មាន​គូ​ស្រករ​ដើម្បី​បង្កើត​កូនចៅ​ឱ្យ​អង្គការ​ ព្រោះ​អង្គការ​ត្រូវ​ការ​មនុស្ស​ ​ហើយ​បើ​ទុក​ឱ្យប្រជាជន​ជ្រើសរើស​គូ​ទៅ​តាម​ការ​ពេញ​ចិត្ត​គឺ​អាច​មាន​អ្នក​ខ្លះ​ដែល​របួស​ពិការ​ក្នុង​ពេល​សង្គ្រាម​រំដោះប្រទេស​ជាតិ​ ​មិនអាច​រក​គូ​ស្រករ​បាន​ទេ។

យោងតាម​ការ​ស្រាវជ្រាវ​របស់​កញ្ញា​ Natalae Anderson ​និស្សិត​ច្បាប់​នៃ​សាកល​វិទ្យាល័យ​ Rutgers​ ឱ្យ​ដឹងថា​ ​ក្រោយ​ពី​ការ​ដួល​រលំ​នៃ​របប​នេះ​មាន​គូ​ស្រករ​ខ្លះ​នៅបន្ត​រស់​នៅ​ជាមួយ​គ្នា​ ​ដោយសារ​ពួក​គេ​មាន​កូន​ជាមួយ​គ្នា​ ​ហើយ​គូ​ខ្លះ​ទៀត​ក៏បាន​លែង​លះ​គ្នា។

ការ​ស្រាវជ្រាវ​នោះក៏​រក​ឃើញ​ថា​ ​ការ​បង្ខំ​ឱ្យ​រៀបការ​មាន​ផល​ប៉ះពាល់​ខាង​រាងកាយ​និង​ផ្លូវ​អារម្មណ៍​របស់​ជន​រងគ្រោះ​ទាំង​នោះ​ ​ដូច​ជាការ​បាត់​បង់​នូវ​ឱកាស​រើស​គូស្រករ​តាម​ការ​ពេញ​ចិត្ត​របស់​ខ្លួន​ ​ទទួល​រង​នូវ​ការ​បង្ខំ​ដោយ​ហិង្សា​ដើម្បី​ឱ្យ​បាន​រៀបការ​ ​ត្រូវ​ទទួល​ខុស​ត្រូវ​ចិញ្ចឹម​កូន​ដែល​កើត​មក​ពី​អាពាហ៍​ពិពាហ៍​នេះ​ ​និង​ត្រូវ​បង្ខំ​បន្ត​នូវ​ទំនាក់​ទំនង​ជាមួយ​អតីត​ប្តី​ ​ឬ​ប្រពន្ធ​ដែល​បាន​រៀបការ​ក្នុង​សម័យ​ខ្មែរក្រហម​ ​បើ​ទោះ​បី​ជា​ពួក​គេ​បាន​លែង​លះ​គ្នា​ហើយ​ក៏ដោយដែល​ធ្វើ​ឱ្យប៉ះពាល់​ដល់​ជីវិត​របស់​ពួក​គេ។

ចំណែក​កញ្ញា​ Beini Ye​ ទីប្រឹក្សា​ផ្នែក​ច្បាប់​នៃ​អង្គការ​ក្រុម​អ្នក​ច្បាប់​ការពារ​សិទ្ធិ​កម្ពុជា​បាន​បញ្ជាក់​ប្រាប់ ​វីអូអេ​ ​ថា​ ​ការ​រៀបការ​ដោយ​មិន​ស្ម័គ្រ​ចិត្ត​ និង​ព្រម​ព្រៀងគ្នា​ជាមុន​គឺ​ជា​បទ​ល្មើស​មួយ។

«នេះ​ជា​បទ​ឧក្រិដ្ឋ​កម្ម​ប្រឆាំង​មនុស្ស​ជាតិ​ ​ពីព្រោះ​ជនរងគ្រោះ​ដែល​ត្រូវ​បាន​បង្ខំ​ឱ្យ​រៀបការ​ អត់​មាន​សិទ្ធិ​ជ្រើស​រើស​ប្រពន្ធ​ ឬ​ប្តី​ ​ហើយ​ពេលយប់​ ​គេបង្ខំ​ជន​រងគ្រោះ​រួម​ភេទ​ជាមួយ​គ្នា។​ នោះ​ជា​ការ​រំលោភ គឺ​ការ​រំលោភ​លើ​អ្នកទាំង​ពីរ។ សម្រាប់​បុរស​គឺ​ជា​ការ​រំលោភ​ចំពោះ​បុរស​ ​ហើយការ​រំលោភ​ចំពោះ​ស្រ្តី​ដែរ​ ​ហើយ​ការ​រំលោភ​ជា​បទ​ឧក្រិដ្ឋ​កម្ម​ប្រឆាំង​មនុស្ស​ជាតិ​ដែរ។​ ហេតុ​នេះ​ ​ការ​បង្ខំ​ឱ្យ​រៀបការ​ត្រូវ​តែ​បាន​ស៊ើបអង្កេត​ ​ហើយ​ត្រូវ​បាន​ចោទ​ប្រកាន់នៅ​ក្នុង​តុលាការអន្តរ​ជាតិ​ ​ដូចជា​នៅ​ក្នុង​តុលាការ​ខ្មែរក្រហម»។

មាន​ជន​រងគ្រោះ​ខ្លះ​បាន​ដាក់​ពាក្យ​ប្តឹង​ទៅ​តុលាការ​ខ្មែរក្រហម​ទាមទារ​សំណង​ចំពោះ​ការ​ធ្វើ​បាប​មក​លើ​ពួក​គេ។

លោកស្រី​ស៊ឹន​ សូវ៉ន​ ​មេធាវី​នៃ​ក្រុម​អ្នក​ច្បាប់​ការពារ​សិទ្ធិ​កម្ពុជា​ ​បាន​ប្រាប់​ វីអូអេ​ ​ថា​មាន​អតី​ជន​រង​គ្រោះពី​ការ​បង្ខំ​ឱ្យ​រៀបការ និង​ការ​រំលោភ​ផ្លូវភេទ​ចំនួន​១៣៨​នាក់​បាន​ដាក់​ពាក្យ​បណ្តឹង​ទៅ​សាលាក្តី​ខ្មែរក្រហមតាម​រយៈ​អង្គការ​របស់​លោក​ស្រី។

«យើង​ឃើញ​ថា​ ​អាពាហ៍​ពិពាហ៍​ដោយ​បង្ខំ​ក្នុង​របប​កម្ពុជា​ប្រជា​ធិបតេយ្យ​ ​យើង​ឃើញ​ថា​ ​ជន​រងគ្រោះមិន​មែន​សុទ្ធតែ​ជា​នារី​ទេ។​ ​យើង​ឃើញ​ថា​ ​មាន​បុរស​ជា​ជន​រងគ្រោះ​ដែរ​ ​ពីព្រោះ​អាពាហ៍​ពិពាហ៍​ហ្នឹង​កើត​ឡើង​ដោយ​ការ​គ្រោងទុក​របស់​គេ​ហ្នឹង​ ​កើត​ឡើង​ដោយ​ការ​បង្ខំ​ ​មិន​មាន​ការ​ព្រម​ព្រៀង​ពី​គូ​ភាគី​។ ឃើញ​ថា ភាគី​ប្រុស​ ​ភាគី​ស្រី ​សុទ្ធ​តែ​កើត​ឡើង​ដោយ​ការ​បង្ខំ។ ​ហេតុ​នេះ​ ​ពួក​គាត់​ទាំង​ពីរ​នាក់​គឺ​ជា​ជន​រងគ្រោះ។ យើង​មិន​សំដៅ​តែ​លើ​ស្រ្តី​ដែល​ជា​ជន​រងគ្រោះទេ​គឺ​បុរស​គាត់​ក៏​ជា​ជន​រងគ្រោះ​ដែរ​ក្នុង​សម័យ​ហ្នឹង»។

លោកស្រី​ស៊ឹន​ សូវ៉ន​បាន​បន្ថែមទៀត​ថា​ ក្នុង​ចំណោម​កូនក្តី​របស់​លោកស្រី​គឺ​មាន​បុរស​ចំនួន​២៨​នាក់​ផង​ដែរ​ ​ហើយ​ទាំង​ជន​រងគ្រោះ​ជាបុរស​ ​និង​ស្រ្តី​បាន​ប្តឹង​ទាមទារ​ដោយ​សារ​ពួកគាត់​បាន​តូច​ចិត្ត​ដោយ​សារ​គ្មាន​សិទ្ធិ​រើស​គូ​ស្រករ​នា​សម័យ​នោះ។

«គាត់​គិត​តូចចិត្ត​ខ្លួន​គាត់​ថា​ ​ជា​មនុស្ស​ ​គាត់​ជាកូនស្រី​ដូច​គេ​ដូច​ឯង​ ​គាត់​មិន​បាន​រៀបការ​ដោយ​ស្រប​ច្បាប់​ ​ដោយ​ម៉ែ​ឪ ​ឬ​ក៏​ចាស់​ទុំ​ចងដៃ​ មាន​លោកមាន​អាចារ្យ​ឱ្យ​ពរ​ឱ្យ​ជ័យ។ ​អញ្ចឹង​ដល់​គាត់​ឃើញ​សម័យហ្នឹង​មាន​ការ​រៀប​ការ​អញ្ចឹង​ ​គាត់​មាន​ការ​តូច​ចិត្ត។​ គាត់​មាន​ការ​សោក​ស្តាយ។ ​គាត់​យល់​ថា​ ​កម្ម​របស់​គាត់​ក្នុង​សម័យ​ហ្នឹង​ដែល​គាត់​មិន​បាន​រៀបការ​ដូចគេ​ដូច​ឯង​ ​មិន​បាន​រៀប​ការ​ធ្វើ​ជា​ពិធី​មាន​ការ​លាប​មុខ​ ​លាប​មាត់​ស្អាត​បាត​ ​ស្លៀក​ពាក់​ប្រពៃណី ​គឺ​គាត់​មាន​ការ​តូច​ចិត្ត​នឹងបញ្ហា​ហ្នឹង​ ​នេះ​ទី​មួយ។ ទីពីរ​ទៀត​ ​គាត់​មាន​ការ​តូច​ចិត្ត​ថា​ ​សម័យ​ឥឡូវរៀបការ​គឺ​គូរភាគី​ទាំ​ងពីរ​មាន​ការ​ស្គាល់​គ្នា​មុន ​ មាន​ការ​ព្រម​ព្រៀង​គ្នា​ក្នុង​ការ​រៀប​អាពាហ៍​ពិពាហ៍​ ​ហើយ​ឳពុក​ម្តាយ​ទាំង​សង​ខាង​មាន​ការ​ព្រម​ព្រៀង។ ​ហើយ​ក្នុង​សម័យ​ហ្នឹង​ ​អង្គការ​គេ​ហ្នឹង​ ​គេ​មិន​ចាំបាច់​សួរ​យោបល់​ពី​ឳពុក​ម្តាយ​ទេ​ ​ពីព្រោះ​អង្គការ​គេ​ចាត់​ទុក​ថា​ ​ពួកគេ​ជាឳពុក​ម្តាយ​ហើយ»។

មាន​អ្នក​ជំនាញ​ការ​ច្បាប់​មក​ពីប្រទេស​ជាច្រើន​ ​ក្នុង​នោះ​ ​ដូចជា​មកពី​សហ​រដ្ឋ​អាមរិក​ បារាំង​ ​អាល្លឺម៉ង់​ និង​ Rwanda​ ជាដើម​ ​បាន​ចូលរួម​ក្នុង​សន្និសីទ​អន្ដរ​ជាតិ​ស្ដីពី​យុត្តិ​ធម៌ ​ដែល​រៀបចំ​ដោយ​អង្គការ​ក្រុម​អ្នក​ច្បាប់​ការពារ​សិទ្ធិ​កម្ពុជា​កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី៣​ និង​៤ ​ខែ​វិច្ឆិកា​កន្លង​មក​នេះ​ ​ដើម្បី​ផ្ដោត​ជា​សំខាន់​ទៅ​លើ​ការ​រំលោភ​ផ្លូវភេទ​ដល់​ជន​រងគ្រោះ​ក្នុង​សម័យ​កម្ពុជា​ប្រជា​ធិបតេយ្យ។

កញ្ញា​ Beini Ye ​បាន​បញ្ជាក់​ប្រាប់ ​វីអូអេ​ ថា​ ​ការ​ជួបជុំ​នេះ​គឺ​ដើម្បី​ឱ្យ​អ្នកច្បាប់​មក​ពី បរទេស​បាន​ចែក​រំលែក​បទ​ពិសោធន៍​របស់​ពួកគេ​ ​ហើយក៏ដើម្បី​ជួយ​ជាទុន​ដល់​ការ​តស៊ូ​មតិ​ឱ្យ​តុលាការ​ខ្មែរក្រហម​យកចិត្ត​ទុក​ដាក់​លើ​បញ្ហា​ការ​រំលោភ​ផ្លូវភេទ ដូច​ជា​ការ​រំលោភ​អ្នកទោស​ ​ការ​រួមភេទ​ជាមួយ​កម្មាភិបាល​ខ្មែរក្រហម​ដើម្បី​ជា​ថ្នូរ​នឹង​ស្បៀង​អាហារ​ ​និង​ថ្នាំ​សង្កូវ​ ​និង​ការ​បង្ខំ​ឱ្យ​មាន​ការ​រៀបការ​ក្នុង​របប​ខ្មែរក្រហម។​ នេះ​ជា​បទ​ល្មើស​ឧក្រិដ្ឋ​មួយ។

«យើង​ចង់​តស៊ូ​មតិ​ដើម្បី​ឲ្យ​តុលាការ​ខ្មែរក្រហម​និយាយ​អំពី​ប្រធាន​បទ​ការ​បង្ខំ​រៀបការ​ ​និយាយ​អំពី​រឿង​ការ​រំលោភ​ផ្លូវភេទ​ដែរ​ ​ពីព្រោះ​ឥឡូវនេះ​តុលាការ​គេ​អត់​សូវផ្តោ​ត​ទៅ​លើ​រឿង​នោះ​ ​ហេតុ​នេះ​យើង​សុំ​វាគ្មិន​មក​ពី​បរទេស​ ​មក​ពី​តុលាការ​អន្តរជាតិ​ផ្សេងៗ​ដើម្បី​ឱ្យ​គាត់​និយាយ​អំពី​តុលាការ​អន្តរជាតិ​ផ្សេង​ ​អំពី​ការ​ស៊ើប​អង្កេត​លើ​ការ​រំលោភ​ឬ​ក៏​ការ​បង្ខំ​ឱ្យ​រៀបការ​នៅ​ក្នុង​តុលាការ​ ​ឧទាហរណ៍​នៅ​ក្នុង​តុលាការ​នៅ​ Rwanda ​ឬ​ក៏​នៅ​ក្នុង​តុលាការ​នៅ​ក្នុង​យូហ្គោ​ស្លាវី»។

តុលាការ​ខ្មែរក្រហម​បាន​ចាត់​ទុកថា​ ​ការ​បង្ខំ​ឱ្យ​រៀបការ​ជា​បទ​ល្មើស​មួយ​ក្នុង​បទ​ល្មើស​នៃ​ឧក្រិដ្ឋ​កម្ម​ប្រឆាំង​មនុស្ស​ជាតិ​ ​ប៉ុន្តែ​មិន​បញ្ចូល​ការ​រំលោភ​ផ្លូវភេទ​ផ្សេង​ទៀត​ដូចជា​ការ​រំលោភ​អ្នកទោស ចូល​ទៅ​ក្នុង​បទ​ចោទ​ប្រកាន់​នៅ​ឡើយ​ទេ។

បច្ចុប្បន្ន​មាន​មេដឹកនាំ​នៃ​របប​ខ្មែរក្រហម​ប្រាំរូប​ត្រូវ​បាន​ឃុំខ្លួន​រង់ចាំ​ការ​កាត់​ទោស​ក្នុង​តុលាការ​ខ្មែរក្រហម​ ​ក្នុង​នោះ​រួម​មាន​ឌុច​ អតីត​មេគុក​ទួលស្លែង ​ត្រូវ​បាន​ផ្តន្ទា​ទោស​ឱ្យ​ជាប់​ពន្ធនាគារ​រយៈ​ពេល​៣៥​ឆ្នាំ៕

XS
SM
MD
LG