ភ្ជាប់​ទៅ​គេហទំព័រ​ទាក់ទង

ការ​មិន​ចែក​រំលែក​ព័ត៌មាន​របស់​ចិន​នាំ​ឲ្យ​ស្រពិច​ស្រពិល​ដល់​បញ្ហា​ទន្លេ​មេគង្គ


ភាព​រាំង​ស្ងួត​ដ៏​ធ្ងន់​ធ្ងរ​ដែល​បាន​កើត​មាន​ឡើង​នៅ​អាស៊ី​អាគ្នេយ៍​និង​ភាគ​ខាង​ត្បូង​ប្រទេស​ចិន​បាន​នាំ​ឲ្យ​មាន​ការ​ជជែក​ពិភាក្សា​គ្នា​ថ្នាក់​តំបន់​អំពី​បញ្ហា​ទំនប់​វារីអគ្គិសនី​នេះ។

សំណង់​និង​គម្រោង​សាង​សង់​ទំនប់​វារី​អគ្គិសនីនៅ​តាម​បណ្តោយ​ទន្លេ​មេគង្គ​និងដៃទន្លេ​មេគង្គ ជា​ពិសេស​ទំនប់​ដែលត្រូវ​សាង​សង់​ដោយ​ប្រទេស​ចិន​ បាន​នាំ​ឲ្យ​មាន​ភាព​ចម្រូង​ចម្រាស់​ច្រើន។​ ភាព​រាំង​ស្ងួត​ដ៏​ធ្ងន់​ធ្ងរ​ដែលបាន​កើត​មាន​ឡើងនៅ​អាស៊ី​អាគ្នេយ៍​និង​ភាគ​ខាង​ត្បូង​ប្រទេស​ចិន​ បាន​នាំ​ឲ្យ​មាន​ការ​ជជែក​ពិភាក្សា​គ្នាថ្នាក់​តំបន់​អំពី​បញ្ហាទំនប់​វារី​អគ្គិសនី​នេះ។​ ប៉ុន្តែ​ខណៈ​ដែលគេ​នៅ​មាន​ការខ្វែង​គំនិត​គ្នានៅ​ឡើយ​អំពី​មូល​ហេតុ​ដែល​នាំ​ឲ្យ​មាន​កម្ពស់​ទឹក​ទន្លេ​ទាប​ខ្លាំងបែប​នោះ​ អ្នក​ជំនាញ​បាន​យល់​ស្រប​គ្នា​ថា ​ប្រទេស​ចិន​គួរ​តែ​ចែក​រំលែក​ព័ត៌មាន​បន្ថែម​ទៀត។

លោក​ Richard ​Cronin ជា​សមាជិក​ជាន់​ខ្ពស់​របស់​វិទ្យាស្ថាន​ស្រាវ​ជ្រាវ​ Henry L. Stimson​ Center​ នៅ​ទី​ក្រុង​ Washington​ សហ​រដ្ឋ​អាមេរិក​ និង​ជា​អ្នក​សរសេរ​ចម្បងរបស់​របាយ​ការណ៍​មួយ​ ដែល​ទើប​ចេញ​ថ្មី ស្តី​អំពី​គ្រោះ​ថ្នាក់នៃ​ការ​សាង​សង់​ទំនប់​វារី​អគ្គិសនី​ធំៗ​តាម​បណ្តោយ​ទន្លេ​មេគង្គ ​ដែលមានមនុស្ស​រហូត​ដល់​ ៦០​លាន​នាក់ត្រូវពឹង​អាស្រ័យ​ទន្លេ​នេះ។

លោក​និយាយ​ថា ​ប្រទេស​នៅ​ក្នុង​តំបន់​អាង​ទន្លេ​មេគង្គ​នេះ​ត្រូវជំរុញ​ឲ្យប្រទេស​ចិន​ចែក​រំលែក​ព័ត៌មានច្រើន​ជាង​មុន​អំពីការ​គ្រប់​គ្រង​របស់​ខ្លួន​នៅ​តំបន់​ដើមទឹក​ទន្លេ​មេគង្គ ​ខណៈ​ដែល​កម្ពស់​ទឹក​ទន្លេ​នេះ​មាន​កម្រិត​ទាប​បំផុត​ក្នុង​រយៈ​ពេល​៥០​ឆ្នាំ។

«ស្ថាន​ភាព​ពេល​នេះគឺ​ថា​ វា​រីង​ស្ងួត​ គឺ​គ្រប់​គ្នា​ជួប​ប្រទះ​ការ​រីង​ស្ងួត។​ គ្រប់​គ្នា​កំពុង​រង​គ្រោះ​ពី​កង្វះ​ខាត​ទឹក ​ប៉ុន្តែចំណោទ​ដែល​យើង​ត្រូវ​លើក​ឡើង​នោះ​គឺ​ថា ​ប្រទេស​ចិន​មិន​បាន​ប្រាប់​យើង​ថា​ គេ​កំពុង​តែ​ធ្វើ​អ្វី​ខ្លះ​ជា​មួយ​នឹង​ទំនប់​ទឹក​និង​អាង​ទឹក​ទាំង​នោះ។​ ពួក​គេ​មិន​បានប្រាប់​យើង​ទេ​ថា ​តើ​ពួក​គេ​បាន​បើក​ទឹក​ទាំង​អស់ឲ្យ​ហូរ ​ឬ​បានស្តុកទឹក​ទុក​ខ្លះ​ ឬ​ នៅ​មានសល់ទឹក​ទុក​ច្រើន​ក្នុងអាង​ស្តុក​ទឹក​ ដែល​ពួក​បង្ហូរ​ចេញ​ដើម្បី​ជួយ​ប្រទេសជិត​ខាង​ដែល​នៅខ្សែ​ទឹក​ខាង​ក្រោម។​ និយាយ​ឲ្យ​ស្រួល​គឺ​យើង​មិន​ដឹង​តែ​ម្តង ​ព្រោះ​មិន​មាន​តម្លា​ភាព​ទេ»។

ការ​ចេញ​ផ្សាយ​នៃ​របាយ​ការណ៍ដែលមាន​ចំណង​ជើងថា «ចំណុច​មិន​អាចត្រឡប់ក្រោយ​នៃ​ការ​ប្រែ​ប្រួលទន្លេ​មេគង្គ»​នេះ ​ធ្វើ​ឡើងព្រម​ពេល​មាន​ការ​រាំង​ស្ងួត​ដ៏​ធ្ងន់​ធ្ងរ​បានកើត​មាន​ឡើង​នៅ​អាស៊ី​អាគ្នេយ៍​និង​ប្រទេស​ចិន​ភាគ​ខាង​ត្បូង​ និង​ នៅ​ពេល​មានកិច្ច​ប្រជុំ​កំពូល​មួយ​បាន​ធ្វើ​ឡើង​ដោយ​ប្រទេស​សមាជិក​គណៈ​កម្មការ​ទន្លេ​មេគង្គ​ ដែល​រួម​មាន​ កម្ពុជា ​លាវ ​ថៃ ​និង​ វៀតណាម។

កង្វះ​ខាតព័ត៌មាន​ពី​ប្រទេស​ចិន​បាន​បណ្តាល​ឲ្យ​មាន​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​និង​មន្ទិល​សង្ស័យ​ពីសំណាក់​កសិករ​និង​អ្នក​នេសាទ​នៅ​ក្នុងបណ្តា​ប្រទេស​ទន្លេ​មេគង្គ​ខាង​ក្រោម​ថា ​ទំនប់​ទឹក​របស់​ចិន​បាន​រួម​ចំណែក​ដល់​កម្រិត​ទាប​របស់​កម្ពស់​ទឹក​ទន្លេ។

របាយ​ការណ៍​នេះ​ក៏​បាន​ព្រមាន​ថា ​ការ​ខក​ខាន​មិនចែក​រំលែក​ព័ត៌មាន​គ្នា​រវាង​ប្រទេស​ទាំង​ ៦ ​ដែល​នៅ​តាម​បណ្តោយ​ទន្លេ​ដែល​មាន​ប្រវែង​ ៤៨៨០គីឡូ​ម៉ែត្រ​នេះ​ នឹង​ធ្វើ​ឲ្យ​កាន់​តែ​លំបាក​ដល់​ការ​រក​ដំណោះ​ស្រាយ​ចំពោះ​បញ្ហាដែល​កំពុង​កើត​មាន​នេះ។

របាយ​ការណ៍​នេះ​បាន​បន្ត​ថា ​ការ​ក្លាយ​ជា​សមាជិក​ពេញ​សិទ្ធិ​របស់​ប្រទេស​ភូមា ​និង​ជា​ពិសេសរបស់​ប្រទេស​ចិន​ នឹង​ជួយ​ពង្រឹង​គណៈ​កម្មការ​ទន្លេ​មេគង្គ ​ហើយ​ជួយ​បង្កើត​តម្លាភាព​ទាក់​ទង​នឹង​ការ​គ្រប់​គ្រង​ទន្លេ​នេះ។

ក៏​ប៉ុន្តែ ការ​ជំរុញ​ឲ្យ​ប្រទេស​ចិន​ចែក​រំលែក​ព័ត៌មាន​ច្រើន​ជាង​មុនអំពី​ការ​ប្រើ​ប្រាស់​ទឹក​របស់​ខ្លួន ​ទាម​ទារ​ឲ្យ​គណៈ​កម្មការ​ទន្លេ​មេគង្គមាន​ភាព​រឹង​មាំ​ជាង​មុន​ នេះ​បើ​តាម​សម្តី​របស់​អ្នក​នាង​ Pek ​Koon ​Heng​ ប្រធាន​នៃ​មជ្ឈ​មណ្ឌល​សិក្សា ASEAN​ ដែល​ទើប​បង្កើត​ថ្មី​នៅ​សាកល​វិទ្យាល័យ​ American​ University។

អ្នកនាង​និយាយ​ថា ​ភាព​រាំង​ស្ងួត​នា​ពេល​ថ្មីៗ​នេះ​បាន​លើក​ទឹក​ចិត្ត​ឲ្យ​មានការ​សហ​ការ​គ្នា​និង​បង្កើតឆន្ទៈ​នយោ​បាយ​ច្រើន​ជាង​មុន​រវាង​ប្រទេស​សមាជិក​គណៈ​កម្មការ​ទន្លេ​មេគង្គ ​ក្នុង​ការចរចា​ដោយ​ផ្ទាល់​ជា​មួយ​ប្រទេស​ចិន។ ​អ្នក​នាង​និយាយ​ថា ការ​គាំ​ទ្រ​ពី​ប្រទេសប៊្រុយណេ​ ឥណ្ឌូនេស៊ី ​ម៉ាឡេស៊ី​ ហ្វ៊ីលីពីន​ និង​ សិង្ហបុរី ​ដែល​ប្រទេស​ទាំង​នេះ​ជា​សមាជិក​អាស៊ានដែរ​ តែមិន​ជាប់​នឹង​ទន្លេ​មេគង្គ​ អាច​នឹង​ជួយ​ដល់​កិច្ច​ប្រឹង​ប្រែង​របស់​ប្រទេស​ទន្លេ​មេគង្គ​ដែល​ជា​សមាជិក​អាស៊ាន​ដែរ។

«គោល​ជំហរ​ ASEAN ​រួម​មួយ​នឹង​ជួយ​ផ្តល់​កម្លាំង​ដល់​ប្រទេស​សមាជិក​គណៈ​កម្មការ​ទន្លេ​មេគង្គ និង​ប្រមូល​កម្លាំង​ទាំង​មូល​របស់​ ASEAN ​នៅ​ក្នុង​ពេល​មាន​ការ​ចរចា​ គឺដូច​នឹង​ពេល​ចរចា​ពី​បញ្ហាជម្លោះ​សមុទ្រ​ចិន​ខាង​ត្បួង គឺ​បញ្ហាជម្លោះ​កោះ​ Spratly​ និង​កោះ​ Paracel ដែល​ពេល​នោះ​ ASEAN ​មាន​គោល​ជំហរ​រួម។ ​ពេល​នោះ​ពួក​គេ​អាច​ជំរុញប្រទេស​ចិន​ឲ្យ​យល់​ព្រម​ទៅ​លើ​កិច្ច​ព្រម​ព្រៀង​ដោះ​ស្រាយ​ជម្លោះ​មួយ។​ ដូច្នេះហើយ​បាន​ជា​ខ្ញុំ​គិត​ថា ​ASEAN ​គួរ​តែគិតពីការ​តាក់​តែង​កិច្ច​ព្រម​ព្រៀង​នៃ​ការ​គ្រប់​គ្រងការ​ប្រើ​ប្រាស់​ទឹក​ទន្លេ​មេគង្គ។​ ហើយ​ខ្ញុំ​គិត​ថា​ ​នេះ​ជា​អ្វី​ដែល​ ASEAN​ គួរ​តែ​ធ្វើ​ដើម្បី​ឲ្យប្រទេស​ចិន​ជាប់​ទាក់​ទង​ច្រើន​ជាង​មុន​ និង​មាន​ការ​ទទួល​ខុស​ត្រូវ​និង​តម្លាភាព​ច្រើន​ជាង​មុន​ដែរ ​ទាក់​ទង​នឹង​សកម្ម​ភាពរបស់​ខ្លួន​នៅ​ដើម​ទឹក​ទន្លេ​មេគង្គ​នោះ»។

បើ​តាម​ការ​អះអាង​របស់​អ្នក​ជំនាញ​ ការ​សហ​ការ​គ្នា​ប្រសើរ​ជាង​មុន​រវាង​បណ្តា​ប្រទេស​ ASEAN ​មាន​សារៈ​សំខាន់​ខ្លាំង​ណាស់​ ខណៈ​ដែល​សហ​រដ្ឋ​អាមេរិក​នៅ​មិន​ទាន់​មានឥទ្ធិពល​ខ្លាំង​ក្លា​ នៅ​ក្នុង​តំបន់​នេះ​នៅ​ឡើយ។

ក្នុងឆ្នាំ​២០០៩ ​សហ​រដ្ឋ​អាមេរិក​បានផ្តួច​ផ្តើម​គម្រោង​តំបន់​ទន្លេ​មេគង្គ​ក្រោម​ ឬ ​Lower Mekong​ Initiative ​ដើម្បី​អាច​ងាយ​ធ្វើ​ការជាង​មុន​ជា​មួយ​ប្រទេស​គណៈ​កម្មការ​ទន្លេ​មេគង្គទាំង​ ៤។​ គម្រោង​នេះ​ក៏​រួម​មាន​ផង​ដែរ​នូវ​ការចូលជា​ដៃ​គូ​រវាង​គណៈ​កម្មការ​ទន្លេ​មេគង្គ ​និង​គណៈ​កម្មការ​ទន្លេ​ Mississippi។

ប៉ុន្តែ​គម្រោង​ថ្មី​នេះ​នៅមិន​ទាន់​មាន​សកម្ម​ភាព​ធំ​ដុំ​អ្វី​ទេ ​ហើយ​តួ​នាទី​របស់​សហរដ្ឋ​អាមេរិកទំនង​ជា​មិន​មាន​លើស​ពី​ការ​បណ្តុះ​បណ្តាល​អ្នក​ជំនាញ​ និងលើក​ទឹក​ចិត្ត​ឲ្យ​ប្រទេស​តាម​បណ្តោយ​ទន្លេ​មេគង្គ​អាច​ធ្វើ​ការ​រួម​គ្នា​បាន​ល្អ​ជាង​មុន ​នេះ​បើ​តាម​សម្តី​លោក​ Richard Cronin។

លោក​ព្រឹទ្ធ​សមាជិក​ Jim Webb ​របស់​រដ្ឋ​ Virginia ​មក​ពី​គណៈ​បក្ស​ប្រជាធិប​តេយ្យ​ ដែល​មាន​វត្តមាន​នៅ​ក្នុង​ពិធី​ផ្សព្វ​ផ្សាយ​របាយ​ការណ៍នា​ទី​ក្រុង ​Washington​ នោះ​ បានថ្លែង​ថា ​ បើ​តាម​ទស្សនៈ​របស់​សហ​រដ្ឋ​អាមេរិក​ សហ​គមន៍​អន្តរ​ជាតិ​គួរ​ត្រូវ​គេ​ឲ្យ​ចូល​រួម​ក្នុង​ការ​រក​ដំណោះ​ស្រាយ​អំពី​បញ្ហា​ទន្លេ​មេគង្គ​នេះ​ ពី​ព្រោះ​បញ្ហា​នេះ​មាន​ផល​ប៉ះ​ពាល់​ខ្លាំង​ក្លា​ដូច​នឹងបញ្ហា​ក្នុង​តំបន់​ធំៗ​ដទៃទៀត​ដែរ។

«វា​ជា​បញ្ហា​ធ្ងន់​ធ្ងរ​ណាស់។​ វា​មានទ្រង់​ទ្រាយជា​អន្តរ​ជាតិ។​ វា​មាន​ផល​ប៉ះ​ពាល់​ដល់​មនុស្ស​រាប់​សិប​លាន​អ្នក»។

លោក​ Richard​ Cronin​ យល់​ស្រប​នឹង​ការ​បារម្ភ​នេះ​ ដោយ​លោក​ព្រមាន​ថា ​ការ​ខក​ខាន​ក្នុង​ការ​សហ​ការ​គ្នា​រវាងរបស់​ប្រទេស​តូចៗ​ដែល​នៅ​តាម​ទន្លេ​មេគង្គ ​អាច​ធ្វើ​ឲ្យ​ប្រទេស​ទាំង​នេះ​ចាញ់​ប្រៀប​ខាង​នយោបាយ​ជាមួយនឹង​ប្រទេស​ចិន។

«ខ្ញុំ​គិត​ថា​ អ្វី​ដែល​ប្រទេស​ចិន​ចង់​ធ្វើ​ គឺធ្វើ​ការ​ចរចា​ជា​ទ្វេ​ភាគី​ជា​មួយ​ប្រទេស​លាវ ​និង​ជា​ពិសេស​ជា​មួយ​ប្រទេស​កម្ពុជា ​ដោយ​ចរចា​ដាច់​ដោយ​ឡែក​ពី​គ្នា ​ពី​ព្រោះ​ប្រទេស​ចិន​មិន​ចង់​ចរចា​ជាមួយ​ប្រទេស​មួយ​ក្រុម​តែ​ម្តង​ទេ»។

ទោះ​យ៉ាង​នេះ​ក្តី ​អ្នក​នាង​ Pek​ Koon​ Heng ​នៅ​មាន​សុទិដ្ឋិ​និយម​នៅ​ក្នុង​រឿង​នេះ។​ នាង​និយាយ​ថា ​ការ​ភ្ញាក់​ដឹង​ខ្លួន​របស់​មេដឹក​នាំ​ប្រទេស​កម្ពុជា ​លាវ​ ថៃ​ និង​ វៀតណាម ​អំពី​សារៈ​សំខាន់នៃ​ការ​ធ្វើ​ការ​រួម​គ្នា ​និង​ការ​សម្រេច​ចិត្តផ្តល់ទិន្ន​ន័យ​បន្ថែម​របស់​ប្រទេស​ចិនក្នុង​ពេលកិច្ច​ប្រជុំ​ទន្លេ​មេគង្គ​ថ្មីៗ​នេះ ​ជា​សញ្ញា​វិជ្ជមាន​។ ​នាង​គិត​ថា​ចំណាប់​អារម្មណ៍​ និង​ការ​វិវត្តថ្មីៗ​នេះ​នឹង​ជំរុញ​ឲ្យ​គេ​ដាក់​បញ្ចូល​បញ្ហា​ទន្លេ​មេគង្គ​ទៅ​ក្នុង​របៀប​វារៈ​នៃ​កិច្ច​ប្រជុំ​កំពូល​ ASEAN​ នៅក្នុង​ខែ​តុលា​ខាង​មុខ​នេះ៕

XS
SM
MD
LG