ភ្ជាប់​ទៅ​គេហទំព័រ​ទាក់ទង

សង្គម​ស៊ីវិល​សុំ​ឱ្យ​រដ្ឋាភិបាល​ទុក​ពេល​ឱ្យ​បាន​គ្រប់​គ្រាន់​ដើម្បី​ពិនិត្យ​សេចក្តី​ព្រាង​ច្បាប់​អង្គការ​លើក​ទី​៤


សេចក្តី​ព្រាង​ច្បាប់​នេះ​ធ្លាប់​ត្រូវ​បញ្ជូន​ទៅ​ដល់​គណៈ​រដ្ឋមន្រ្តី​ក្នុង​ពេល​កន្លង​មក​ ប៉ុន្តែ​ត្រូវ​បាន​បញ្ជូន​ត្រឡប់​មក​វិញ​ដើម្បី​ធ្វើការ​សិក្សា​កែប្រែ​បន្ថែម​ ហើយ​សេចក្តី​ព្រាង​ច្បាប់​នេះ​ក៏​រង​ការជំទាស់​ខ្លាំងៗ​ពី​​ក្រុម​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល​និង​ប្រ

ក្រុម​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​ចង់​ឱ្យ​រដ្ឋាភិបាល​បញ្ចេញ​សេចក្តី​ព្រាង​ច្បាប់​ចុង​ក្រោយ​ស្តីពី​ការគ្រប់​គ្រង​សមាគម​និង​អង្គការ​ក្រៅ​រដ្ឋាភិបាល ​ហើយ​ត្រូវ​ទុក​ពេល​វេលា​ឱ្យ​បាន​សមស្រប​ដើម្បី​ឲ្យ​ពួកគេ​ធ្វើការ​សិក្សា​និង​ផ្តល់​អនុសាសន៍​ដល់​រដ្ឋាភិបាល។

ការទាមទារ​នេះ​កើត​មាន​ឡើង​ក្រោយ​ពីក្រសួង​មហាផ្ទៃ​កម្ពុជា​បាន​បញ្ចប់​សេចក្តី​ព្រាង​ច្បាប់​លើក​ទី​បួន​នៃ​ច្បាប់​ដ៏​ចម្រូង​ចម្រាស​មួយ​នេះ។

លោកស្រី​ពុង ឈីវកេក​ នាយិកា​អង្គការ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​លីកាដូ​ បាន​បញ្ជាក់​ប្រាប់​វីអូអេ​សំឡេង​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ថា៖

«អង្គការ​មិនមែន​រដ្ឋាភិបាល​មិនទាន់​បាន​ទទួល​(សេចក្តី​ព្រាង​ច្បាប់​នេះ)​ទេ។ ខ្ញុំ​មិនដឹង​ថា​ មាន​អង្គការ​ណាផ្សឹងទៀត​បាន​ទទួល​ហើយ​ឬនៅ​ទេ។ ​ប៉ុន្តែ​ក្រុម​ ដែល​ពួកខ្ញុំ​ធ្វើការ​ជាមួយ​ហ្នឹង​ មិនទាន់​បាន​ទទួល(បាន​សេចក្តី​ព្រាង​ច្បាប់​នេះ)​ទេ។​ ដូច្នេះ​យើង​សូម​សំណូម​ពរ​ទៅ​រដ្ឋាភិបាល​ជា​ទទូច​ព្រោះ​ថា​ សេចក្តី​ព្រាង​ច្បាប់​ហ្នឹង​ជាច្បាប់​សម្រាប់​សមាគម​និង​រដ្ឋាភិបាល ​ដូច្នេះ​អង្គការ​មិនមែន​រដ្ឋាភិបាល​ចង់​បាន​សេចក្តី​ព្រាង​ច្បាប់​ទីបួន​ហ្នឹង​ ហើយ​សូម​ឱ្យ​រដ្ឋាភិបាល​ លោក​មេត្តា​ទុកពេល​ឱ្យ​បាន​យូរ​បន្តិច​ដើម្បី​ឱ្យ​អង្គការ​មិន​មែន​រដ្ឋាភិបាល​នាំ​គ្នា​ ជួបជុំ​គ្នា​ឱ្យ​បាន​ច្រើន​ដង​ ហើយ​ពិគ្រោះ​យោបល់​ជាមួយ​គ្នា​សិន​ មុន​នឹង​យក​សំណូមពរ​ យក​អនុសាសន៍​ទៅជួបជុំ​ជាមួយ​រដ្ឋាភិបាល។​ សូម​មេត្តា​កុំ​ទុក​ពេល​ឱ្យ​ពួក​ខ្ញុំ​តិចពេក»។

លោក​សុខ សំអឿន ​នាយក​ប្រតិបត្តិ​នៃ​ក្រុម​អ្នក​ច្បាប់​ការពារ​សិទ្ធិ​កម្ពុជា​ បាន​បញ្ជាក់​ថា ពួកគេ​ត្រូវ​ការ​ពេល​វេលា​យ៉ាង​ហោច​ណាស់​ក៏​មួយ​ខែ​ដែរ​ដើម្បី​ធ្វើការ​សិក្សា​ឱ្យ​គ្រប់​ជ្រុងជ្រោយ​ដើម្បី​អាច​ឱ្យ​ច្បាប់​នេះ​បម្រើ​បាន​ដល់​ផល​ប្រយោជន៍​ទូទៅ។

«ពេល​ដែល​ក្រសួង​មហាផ្ទៃ​បញ្ចប់​ បិទ​សេចក្តី​ព្រាងច្បាប់​របស់​ខ្លួន​ ខ្ញុំ​គិត​ថា​ យ៉ាង​ហោច​ណាស់​ក៏ទុក​ពេល​ឱ្យ​ NGO​ ហ្នឹង​មួយ​ខែ​ដែរ​ ទើប​អាច​មាន​ឱកាស​ជជែក​គ្នា​បាន»។

សេចក្តី​ព្រាង​ច្បាប់​ស្តីពី​ការគ្រប់​គ្រង​សមាគម​និង​អង្គការ​ក្រៅ​រដ្ឋាភិបាល​នេះ​ទទួល​រង​ការ​រិះគន់​ជាច្រើន​ពី​ក្រុម​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល​ជាតិ​ និង​អន្តរជាតិ​ ព្រម​ទាំង​ប្រទេស​ម្ចាស់​ជំនួយ​ថា ​ច្បាប់​នេះ​អាច​ជា​ការរឹតត្បិត​ដល់​សេរីភាព​ក្នុង​ការ​បញ្ចេញ​មតិ​និង​ប្រតិបត្តិការ​របស់​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល​ ហើយវា​អាច​ធ្វើ​ឱ្យ​សហគមន៍​ផ្តល់​ជំនួយ​ធុញ​ទ្រាន់​ដែល​ជា​ការខូចខាតដល់​កិច្ច​អភិវឌ្ឍន៍​នា​ពេល​កន្លង​មក​ដែល​កម្ពុជា​ទទួល​បាន។

សេចក្តី​ព្រាង​ច្បាប់​នេះ​ធ្លាប់​ត្រូវ​បញ្ជូន​ទៅ​ដល់​គណៈ​រដ្ឋមន្រ្តី​ក្នុង​ពេល​កន្លង​មក​ ប៉ុន្តែ​ត្រូវ​បាន​បញ្ជូន​ត្រឡប់​មក​វិញ​ដើម្បី​ធ្វើការ​សិក្សា​កែប្រែ​បន្ថែម​ ហើយ​សេចក្តី​ព្រាង​ច្បាប់​នេះ​ក៏​រង​ការជំទាស់​ខ្លាំងៗ​ពីក្រុម​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល​និង​ប្រទេស​ម្ចាស់​ជំនួយ​ផង​ដែរ។

លោក​ខៀវ សុភ័គ ​អ្នក​នាំ​ពាក្យ​ក្រសួង​មហាផ្ទៃ​ បាន​បញ្ជាក់​ថា​ ឥឡូវ​នេះ​ក្រុម​ការងារ​របស់​ក្រសួង​បាន​ធ្វើការ​កែប្រែ​ចប់​សព្វ​គ្រប់​អស់​ហើយ។

«យើង​ធ្វើ​ចប់​ហើយ​ ប៉ុន្តែ​យើង​នឹង​ដាក់​ឲ្យ​ចូលរួម​ដើម្បី​ពិភាក្សា​សិក្ខាសាលា​មួយ​ពេល​ទៀត​មុន​នឹង​បញ្ជូន​ទៅ​គណៈ​រដ្ឋ​មន្រ្តី»។

ប៉ុន្តែ​លោក​ខៀវ សុភ័គ​បាន​បន្ថែម​ថា​ នៅ​មិន​ទាន់​កំណត់​ពេល​រៀបចំ​សិក្ខាសាលា​នេះ​នៅ​ឡើយទេ។​ ក្រុម​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល​យល់​ថា ​ពេល​វេលា​សម​ស្រប​ដែល​អាច​នឹង​ពិភាក្សា​បាន​ស៊ីជម្រៅ​លើ​សេចក្តី​ព្រាង​ច្បាប់​នេះ​គឺ​យ៉ាង​ហោច​ណាស់​នៅ​ខែ​មករា​ឆ្នាំ​២០១២​ ព្រោះ​នៅ​ខែ​ធ្នូ​នេះមាន​កម្មវិធី​ជាច្រើន​ធំៗ​ដែល​ក្រុម​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល​មួយ​ចំនួន​ ជា​ពិសេស​ក្រុម​ដែល​ធ្វើការងារ​ទាក់​ទង​នឹង​បញ្ហា​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ កំពុង​រៀបចំ​ធ្វើ​គឺ​ទិវា​សិទ្ធិ​មនុស្ស​នៅថ្ងៃ​ទី​១០​ខែ​ធ្នូ​ និង​អវត្តមាន​របស់​តំណាង​សំខាន់ៗ​នៃ​អង្គការ​អន្តរជាតិ​ដែល​ត្រូវ​សម្រាក​ចុងឆ្នាំ​សម្រាប់​ពេល​បុណ្យ​របស់​ពួកគេ។

នៅ​ក្នុង​កំណត់​សម្គាល់​មួយ​របស់​ក្រុម​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល​ជូន​ទៅ​ដល់​ក្រុម​ប្រទេស​ម្ចាស់​ជំនួយ ដែល​វីអូអេ​សំឡេង​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​បាន​ទទួល​ បាន​បញ្ជាក់​ពី​ជំហរ​ជឿជាក់​លើ​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​ក្នុង​ការ​រៀបចំ​ច្បាប់​មួយ​ដែល​បម្រើ​ផល​ប្រយោជន៍​ទូទៅ​ ជាពិសេ​ស​ក្នុង​សេចក្តី​ព្រាង​លើក​ទីបួន​នេះ។ ​ប៉ុន្តែ​ពួកគេ​នៅបន្ត​តាម​ដាន​លើ​បញ្ហា​គន្លឹះ​មួយ​ចំនួន​ដែល​ធ្វើ​ឱ្យ​ពួកគេ​ព្រួយ​បារម្ភ​ ក្នុង​នោះ​មាន​កង្វះ​នីតិវិធី​ក្នុង​ការ​ការពារ​ប្រឆាំង​នឹង​ការ​បដិសេធ​ក្នុង​ការ​ចុះ​បញ្ជី​ឈ្មោះ​ តម្រូវការ​ក្នុង​ការ​ឱ្យ​មាន​តំណាក់​កាល​ប្តឹង​ជំទាស់​នឹង​ការ​បដិសេធ​ការចុះ​បញ្ជី​ និង​ការ​ប្រើប្រាស់​ពាក្យ​ពេចន៍​ដែល​មិន​ច្បាស់​លាស់​ក្នុង​សេចក្តី​ព្រាង​ច្បាប់​នេះ​ដែល​អាច​នាំ​ឱ្យ​មាន​ការ​បកស្រាយ​តាម​ការ​យល់​ឃើញ​ផ្សេងៗ​ដោយ​គ្មានមូលដ្ឋាន​ត្រឹមត្រូវ។

យ៉ាង​ណា​ក៏​ដោយ​ ​លោកខៀវ សុភ័គ​បាន​បញ្ជាក់​ថា ​អ្វី​ដែល​ជាសំណូម​ពរ​និង​អនុសាសន៍​កន្លង​មក​របស់​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល​ត្រូវ​បាន​ដាក់​បញ្ចូល​ក្នុង​សេចក្តី​ព្រាងច្បាប់​ថ្មី​នេះ​អស់​ហើយ។

«និយាយ​រួម​ មតិ​ដែល​គេ​បាន​លើក​ឡើង​ទាំង​ប៉ុន្មាន​ យើង​ក៏​បាន​ប្រមូល​ផ្តុំ​មតិ​ហ្នឹង​យក​មក​កែ​សម្រួល​ឡើង​វិញ​រួច​ហើយ»។

ប៉ុន្តែ​ការ​អះអាង​នេះ​នៅ​មិន​ទាន់​ធ្វើ​ឱ្យ​តំណាង​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល​មាន​ទំនុក​ចិត្ត​ទេ។​ ពួកគេ​អះអាង​ថា​ កាលពី​ពេល​រៀបចំសេចក្តី​ព្រាង​ច្បាប់​នេះ​លើក​ទីបី​ក៏​មាន​ការ​លើក​ឡើង​ដូច្នេះ​ដែរ​ ប៉ុន្តែ​ចំណុច​ដែល​ដាក់​បញ្ចូល​បាន​ខុស​ពីអ្វី​ដែល​ពួកគេ​រំពឹង​ទុក។

លោក​អ៊ូ វីរៈ ​នាយក​មជ្ឈមណ្ឌល​សិទ្ធិ​មនុស្ស​កម្ពុជា​បាន​បញ្ជាក់​ថា៖

«បើសិន​ជាអញ្ចឹង​មែន ​ពួកខ្ញុំ​ស្វាគមន៍។ ប៉ុន្តែ​បើតាម​ប្រសាសន៍​កាលពី​ពួកខ្ញុំ​ធ្វើ​សេចក្តី​ព្រាង​ទីពីរ គាត់​ថា​ សេចក្តី​ព្រាង​ទីបី​នឹង​មាន​អ្វី​ដែល​យើង​ខ្ញុំ​ស្នើ។ ប៉ុន្តែ​ពេល​យើង​ឃើញ​សេចក្តី​ព្រាង​ពិត​ប្រាកដ​ជាក់​ស្តែង​គឺ​យើង​ឃើញ​ថា​ នៅ​មាន​ការខ្វះខាត​ច្រើន។ ​អញ្ចឹង​ខ្ញុំ​ថា ​រង់​ចាំ​មើល​សេចក្តី​ព្រាង​ទីបួន​សិន​មុននឹង​ខ្ញុំ​ធ្វើ​ការ​វិនិច្ឆ័យ​ ថា​តើ​ច្បាប់​ហ្នឹង​មាន​បញ្ចូល​នូវ​ការ​ព្រួយ​បារម្ភ​ឬ​ក៏​អនុសាសន៍​របស់​យើង​ឬ​ក៏​អត់»។

លោក​អ៊ូ វីរៈ​ក៏​បាន​បន្ថែម​ទៀត​ថា ចំណុច​ទាក់​ទង​នឹង​ការចុះ​ឈ្មោះ​អង្គការ​និង​សិទ្ធិ​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ក្នុង​ការបិទ​អង្គការ​ទាំង​នោះ​ជា​ចំណុច​ដ៏​ធំ​ដែល​ពួកគេ​នឹង​តាម​ដាន​ជាប់​ជានិច្ច៖

«ជាទូទៅ ​ក្នុង​លទ្ធិ​ប្រជាធិបតេយ្យ​ គេ​ចេញ​ច្បាប់​មួយ​ថា​ អង្គការ​មាន​សិទ្ធិ​ចុះ​ឈ្មោះ​តែ​ម្តង​ហើយ​ក្រសួង​អត់​មាន​សិទ្ធិ​បដិសេធ​ទេ។​ ហើយ​បើ​ក្នុង​ករណី​ដែល​គេ​បំពេញ​ទម្រង់​ទ្រង់ទ្រាយ​បាន​ហើយ​គឺ​ត្រូវ​តែ​ចុះ​ឈ្មោះ​ឱ្យ​គេ។ ​ប៉ុន្តែ​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​ ក្រសួង​មាន​អំណាច​ខ្លាំង​ពេក​ក្នុង​ការបដិសេធ​ហើយ​ការ​ដែល​បដិសេធ​បែប​នេះ​នឹង​ធ្វើ​ឱ្យ​អង្គការ​ ដែល​មិនស្រប​ទៅ​ហ្នឹង​ឆន្ទៈ​របស់​រដ្ឋាភិបាល ​អាច​រងគ្រោះ​ដោយ​ការ​រឹតត្បិត​នានា ​រួម​ទាំង​ការ​មិន​អនុញ្ញាត​ឱ្យ​ចុះ​ឈ្មោះ​ផង។ ​បើសិន​ជា​ក្នុង​កាលៈ​ទេសៈ​ដែល​យើង​មិន​អាច​ត្រូវ​បាន​ចុះ​ឈ្មោះ​គឺ​យើង​ពិបាក​ក្នុង​ការដើរ​ជា​តួ​អង្គច្បាប់​មួយ​ហើយ។ ​បើ​សិន​ជា​យើង​អត់​ក្លាយ​ជា​តួអង្គ​ច្បាប់​មួយ​ទេ​គឺ​បាន​ន័យ​ថា​ យើង​មាន​ការ​លំបាក​នៅ​ក្នុង​ការងារ​ ក្នុង​ការ​តំណាង​ស្ថាប័ន ក្នុង​ការ​ចរចា​ជាមួយ​ម្ចាស់​ជំនួយ ​និង​ក្នុង​ការ​ជជែក​ជាមួយ​រដ្ឋាភិបាល​ជាដើម»។

អ្នក​សង្កេត​ការណ៍​ខ្លះ​យល់​ថា​ អាច​នឹង​ត្រូវ​ចំណាយ​ពេល​យ៉ាង​ហោច​ណាស់​ក៏​ប្រាំ​មួយ​ទៅ​ប្រាំពីរ​ខែ​ទៀត​ដែរ​ មុន​នឹង​ច្បាប់​នេះ​អាច​នឹង​ត្រូវ​ចេញ​បាន​ ព្រោះត្រូវ​ឆ្លង​កាត់​ការពិនិត្យ​នៅ​គណៈ​រដ្ឋ​មន្រ្តី​សភា​ជាតិនិងព្រឹទ្ធសភា។ ​ប៉ុន្តែ​ពួកគេ​ព្រួយ​បារម្ភ​ថា ​វា​អាស្រ័យ​លើ​ចេតនា​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ ព្រោះ​កន្លង​មក​មាន​ច្បាប់​ខ្លះ​ត្រូវ​បាន​រដ្ឋាភិបាល​បញ្ជូន​ទៅ ​ហើយ​ចំណាយ​ពេល​ខ្លី​តែ​ប៉ុណ្ណោះ​ ដោយ​មិន​មាន​ការ​ពិភាក្សា​ដេញដោល​ច្រើន៕

XS
SM
MD
LG