ភ្ជាប់​ទៅ​គេហទំព័រ​ទាក់ទង

អតីត​បេក្ខជន​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក George McGovern ទទួល​មរណភាព


លោក​George McGovern​ ​ជា​អតីត​អ្នកតាក់តែង​ច្បាប់​អាមេរិក និង​ជា​អតីត​បេក្ខជន​ប្រធានាធិបតី​ខាង​គណបក្ស​ប្រជាធិបតេយ្យ​។ (file photo ឆ្នាំ២០០១)
ដោយ Rob Sivak

វ៉ាស៊ីនតោន៖ លោក George McGovern ដែល​ជា​អតីត​អ្នកតាក់តែង​ច្បាប់ អាមេរិក និងជា​អតីតបេក្ខជនប្រធានាធិបតីខាងគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យដែលបានចាញ់លោកអតីតប្រធានាធិបតី​ Richard Nixon នៅ​ក្នុង​ការបោះឆ្នោត​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៧២ បានទទួលមរណៈភាពនៅក្នុង​ជន្មាយុ​៩០​ឆ្នាំ។ លោក​ត្រូវ​បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​គេ​ចងចាំ​លោក​ថា ជា​ទាហ៊ាន​មួយ​រូប​ផង និងជាសកម្មជន​សម្រាប់​សន្តិភាព​ផងដែរ។

បទពិសោធន៍​របស់​លោក George McGovern ​ជាអ្នកបើកយន្តហោះទម្លាក់គ្រាប់បែកនៅក្នុង​សង្គ្រាមលោក​លើក​ទី​ពីរ បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​លោក​ទទួល​កិត្តិយស​ផ្នែក​យោធា តែក៏បានផ្លាស់ប្តូរទស្សនៈរបស់​អនាគត​អ្នកនយោបាយ​រូប​នេះ​អំពី​ការស្លាប់ និង​ការរស់រាន​មាន​ជីវិត​ផង​ដែរ។

«ខ្ញុំបានចាកចេញពីសង្រ្គាមនោះ ដោយមានអារម្មណ៍ថា យើង​ត្រូវតែ​ធ្វើ​អ្វី​មួយ​ដើម្បី​បញ្ឈប់​គម្រោង​ដ៏សាហាវឃោរឃៅដូចនេះ ជាពិសេស​នៅ​ក្រោយ​ពេល​ដែល​អាមេរិក​បាន​ទម្លាក់​គ្រាប់បែក​បរិមាណូបំផ្លាញ​ទីក្រុង​ដ៏​ល្អ​ចំនួន​ពីរ​នៅ​ប្រទេស​ជប៉ុន។ ដូច្នេះ តាំងពីជិតទីបញ្ចប់នៃសង្គ្រាម​លោក​លើក​ទីពីរ​មក ខ្ញុំបានធ្វើការដោយផ្តោតទៅលើអ្វីដែលខ្ញុំអាចធ្វើបានដើម្បីដោះស្រាយជម្លោះ​របស់​យើង​ជាមួយ​ប្រទេស​ផ្សេងៗ​ទៀត ដោយមិនចាំបាច់មានសង្គ្រាមទេ បើ​សិន​ជា​អាច​ធ្វើ​ទៅ​បាន»។​

ក្រោយសង្គ្រាមលោកលើកទីពីរបានបញ្ចប់ទៅ លោក McGovern បាន​ត្រឡប់​ទៅ​រដ្ឋ​កំណើត​របស់លោកវិញ គឺរដ្ឋSouth Dakota ដើម្បី​បង្រៀន​មុខវិជ្ជា​ប្រវត្តិសាស្រ្ត និងវិទ្យាសាស្រ្តនយោបាយ។ នៅ​ឆ្នាំ​១៩៥៦ លោក​បាន​ជាប់​ឈ្មោះ​ជា​តំណាងរាស្រ្ត ហើយលោកត្រូវបានគេ​ស្គាល់​ថា​ជា អ្នកគាំទ្រ​កសិករ​អាមេរិក។ លោកត្រូវបានជ្រើសរើសជាសមាជិកព្រឹទ្ធសភា​អាមេរិក​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៦២។

នៅឆ្នាំ១៩៧២នៅពេលដែលសង្រ្គាមវៀតណាមឈានចូលដល់ឆ្នាំទី៧ លោក​សមាជិក​ព្រឹទ្ធសភា McGovern ត្រូវ​បាន​គណបក្ស​ប្រជាធិបតេយ្យ​របស់​លោក​តែងតាំង​លោក​ជា​បេក្ខជន​ប្រធានាធិបតី។ លោក​ឈរ​ឈ្មោះ​ប្រកួត​ប្រជែង​ជាមួយ​នឹង​លោក​ប្រធានាធិបតី​Richard Nixon ដោយ​គោលការណ៍​នយោបាយ​របស់​លោក​គឺ គាំទ្រការដកកងទ័ពអាមេរិកចេញពី​វៀតណាម​ដោយ​ឯកតោ​ភាគី​ដើម្បី​ជា​ការដោះដូរ​នឹង​អ្នកទោស​សង្គ្រាម​អាមេរិក។ នៅពេល​នោះ គោលការណ៍​នយោបាយ​នេះ មិន​មាន​ប្រជាប្រិយភាព​ទេ ហើយជាចំណែកមួយធ្វើ​ឲ្យ​លោក​ចាញ់​គូប្រជែង​របស់​លោក​នៅ​ក្នុងការ​ស្ទង់មតិ។

នៅឆ្នាំ១៩៨០ លោកបានបាត់បង់តំណែងជាសមាជិកព្រឹទ្ធសភា ក៏ប៉ុន្តែ លោក​នៅ​តែ​សកម្ម​ក្នុង​នយោបាយ ដោយធ្វើការយ៉ាងខ្លាំងសម្រាប់បុព្វហេតុអ្នកសេរីនិយម និង​បេក្ខជន​នៅក្នុងគណបក្ស​ប្រជាធិបតេយ្យ​ដែល​ឈរ​ឈ្មោះ​នៅ​ក្នុង​ការបោះឆ្នោត​នានា។ លោកបានធ្វើដំណើរជុំ​វិញ​ពិភពលោក ដើម្បី​បង្រៀន​និង​អធិប្បាយ ហើយលោកបានបម្រើការងារជាឯកអគ្គរដ្ឋទូតសហរដ្ឋ​អាមេរិក​ប្រចាំ​នៅ​ទីភ្នាក់ងារ​សម្រាប់​ស្បៀង​អាហារ និងកសិកម្មរបស់អង្គការសហ​ប្រជាជាតិ។​ លោក​បាន​ចេញ​ពី​មុខ​តំណែង​នេះ ដោយ​ប្តេជ្ញា​ថា នឹងប្រយុទ្ធប្រឆាំងភាពស្រេក​ឃ្លាន​នៅ​ក្នុង​សហរដ្ឋ​អាមេរិក និង​នៅ​ជុំវិញ​ពិភពលោក។​

នៅឆ្នាំ២០០០ លោកប្រធានាធិបតី Bill Clinton បាន​ផ្តល់​រង្វាន់​មេដាយ​សេរីភាព​ប្រធានាធិបតី​ ឬ Presidential Medal of Freedom​ ដល់​លោក​ McGovern ​ដែល​រង្វាន់​នេះ ជា​ រង្វាន់មាន​កិត្តិយស​បំផុត​សម្រាប់​បុគ្គលិក​ស៊ីវិល ហើយ​លោក និង​អតីត​សមាជិក​ព្រឹទ្ធសភាអាមេរិក លោក Robert Dole បាន​ទទួល​រង្វាន់​ស្បៀង​អាហារ​ពិភពលោក​ឆ្នាំ​២០០៨ រួម​គ្នា។​

លោកGeorge McGovern នៅតែ​ជា​មេដឹកនាំ​មួយ​រូប​នៃ​ចលនា​សន្តិភាព​អាមេរិក​ដោយ​និយាយ​ប្រឆាំងការចូលឈ្លានពាននៅក្នុងប្រទេសអ៊ីរ៉ាក់​ដោយ​លើក​ឡើង​ពី​ភាពស្រដៀង​គ្នា​រវាង​សង្គ្រាមនៅអ៊ីរ៉ាក់ និងនៅវៀតណាម។

«ខ្ញុំគិតថា ការធ្វើសង្គ្រាមនៅវៀតណាម ជាកំហុសឆ្គងយ៉ាងធំមួយ។ វៀតណាម​ជា​ប្រទេស​មួយ​ដែល​មិនគំរាមកំហែងដល់សហរដ្ឋអាមេរិក ហើយមិនចង់បានអ្វីទេ ក្រៅតែ​ពី​ការឲ្យ​គេ​ទទួល​ស្គាល់​ខ្លួន​ថា ជា​រដ្ឋាភិបាលស្របច្បាប់។ ហើយ​វា​ក៏​ជា​កំហុសឆ្គង​មួយ​ដ៏​ធំមួយផង​ដែរ ដែលយើង​ទៅ​ធ្វើ​សង្គ្រាម​នៅ​អ៊ីរ៉ាក់ ហើយ​ជា​ថ្មី​ម្តង​ទៀត អ៊ីរ៉ាក់ជាប្រទេសមួយដែលមិនគម្រាមកំហែង​ដល់​អាមេរិក ហើយគ្មានពាក់ព័ន្ធអ្វីសោះនៅក្នុងការវាយប្រហារនៅសហរដ្ឋអាមេរិកកាលពី​ថ្ងៃ​ទី​១១​ខែកញ្ញា ឆ្នាំ​២០០១។ មេដឹកនាំ​របស់​យើង​មួយ​ចំនួន ហាក់ដូច​ជាគិតថា យើង​ប្រយុទ្ធ​ប្រឆាំង​នឹង​ភេរវកម្ម នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​អ៊ីរ៉ាក់។ ខ្ញុំ​គិត​ថា យើងជាអ្នក​បង្ករឿងនោះ។ ការបះបោរ​នេះ បាន​កើត​មាន​ឡើង ហើយការប្រមូលផ្តុំកម្លាំងក្នុងលក្ខណៈដើម្បីបះបោរប្រឆាំងនឹងវត្តមានកងទ័ព​អាមេរិក​នៅ​កណ្តាល​ប្រទេស​របស់​អ្នក​ផ្សេង»។

លោកGeorge McGovern បាននាំយកទស្សនៈអ្នកនយោបាយផង និង​អ្នកប្រវត្តិសាស្រ្ត​ផង​ ចូល​មក​ក្នុង​ស្ថានការណ៍​នយោបាយ​បច្ចុប្បន្ន។

«វាមិនមែនជាការអាម៉ាស់អ្វីទេ ដែលយើងធ្វើការសម្រេចចិត្តអ្វីមួយ ហើយសម្រេចពេលក្រោយថា យើង​បាន​ធ្វើ​ខុស។ នោះ គឺ​គ្រាន់តែ​ជា​របៀប​និយាយ​ថា ថ្ងៃ​នេះ​ខ្ញុំ​ឆ្លាត ជាងថ្ងៃម្សិល​មិញ។ តើ​មាន​អ្វី​ខុស​ទៅ?​»។​

មុនពេលលោកត្រូវបានបញ្ជូនទៅទទួលការព្យាបាលនៅមន្ទីរពេទ្យ នៅ​ខែតុលា​ឆ្នាំ២០១២​នេះ លោក George McGovern បានផ្សព្វផ្សាយសៀវភៅទី ១៤​ដែល​ជា​សៀវភៅ​ចុងក្រោយ​របស់​លោក ដែលមានចំណងជើងថា «What It Means to Be a Democrat» ដែល​បកប្រែ​ជា​ភាសា​ខ្មែរ មាន​ន័យ​ថា «តើ​ជា​សមាជិក​ម្នាក់​នៃ​គណបក្ស​ប្រជាធិបតេយ្យ​ មានន័យយ៉ាងដូចម្តេច»៕​

ប្រែសម្រួលដោយ លី ម៉ូរីវ៉ាន់
XS
SM
MD
LG