ភ្ជាប់​ទៅ​គេហទំព័រ​ទាក់ទង

អ្នកជំនាញ​ជំរុញ​ឲ្យ​កម្ពុជា​បង្កើត​ប្រព័ន្ធ​ដោះស្រាយ​ជម្លោះ​កម្ម​សិទ្ធិ​បញ្ញា


ភ្នំពេញ៖ ​អ្នក​ជំនាញអន្តរជាតិ​ ជំរុញ​ឲ្យ​កម្ពុជា​បង្កើន​ល្បឿន​បង្កើត​ប្រព័ន្ធ​ដោះស្រាយ​ជម្លោះ​កម្មសិទ្ធិ​បញ្ញា ​តាមរយៈ​តុលាការ​ពាណិជ្ជ​កម្ម ​ដើម្បី​ទាក់ទាញ​វិនិយោ​គិន​ធំៗ។​ មន្ត្រី​រដ្ឋា​ភិបាល​អះអាង​ថា​ ​តុលាការ​ពាណិជ្ជ​កម្ម​នឹង​អាច​លេច​ចេញ​ជា​រូបរាង​នៅ​ឆ្នាំ​ក្រោយ។

ប្រទេស​កម្ពុជា​ចំាបាច់​ត្រូវ​តែ​ជំរុញ​ការ​បង្កើត​តុលាការ​ពាណិជ្ជ​កម្ម​ឲ្យ​បាន​ឆាប់​បំផុត​ ដើម្បី​ធ្វើការ​ប្រកួត​ប្រជែង​ក្នុង​ការ​ទាក់​ទាញ​អ្នក​វិនិយោគ​ល្អៗ ​និង​មាន​សក្តានុ​ពល​សម្រាប់​អភិវឌ្ឍន៍​សេដ្ឋ​កិច្ច។

លោក​ Peter Fowler ​អ្នក​ប្រឹក្សា​ជាន់​ខ្ពស់​នៃ​ការិយាល័យ​ប្រកាស​នីយ​ប័ត្រ​តក្កកម្ម ​និង​និក្ខិត្ត​សញ្ញានៃ​រដ្ឋា​ភិបាល​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ បាន​និយាយ​នៅ​ថ្ងៃ​សុក្រ​ថា​ ធៀប​នឹង​បណ្តា​ប្រទេស​ផ្សេង​ទៀត​នៅ​ក្នុង​ តំបន់​អាស៊ាន​ ​ប្រទេស​កម្ពុជា​កំពុង​តែដើរ​ក្រោយ​គេ​ក្នុង​ការ​បង្កើត​ប្រព័ន្ធ​ដោះស្រាយ​ជម្លោះ​ពាណិជ្ជ​កម្ម​ និង​ជម្លោះ​កម្ម​សិទ្ធិ​បញ្ញា​ ដែល​ប្រការ​នេះ​បាន​ធ្វើ​ឲ្យកម្ពុជា​បរាជ័យ​ក្នុង​ការ​ទាក់ទាញវិនិយោគ​ធំៗ​ដែល​នាំ​មក​នូវ​សន្ទុះ​រីក​ចម្រើន​ផ្នែក​សេដ្ឋ​កិច្ច​យ៉ាង​ខ្លាំង​ ​ដូច​ជា​ក្នុង​វិស័យ​បច្ចេក​វិទ្យា​ជាដើម។

លោក ​Peter​ Fowler​ ដែល​បាន​សហការ​រៀបចំ​សិក្ខា​សាលា​មួយ​ដើម្បី​បណ្ដុះ​បណ្ដាល​ចៅក្រម​មកពី​បណ្ដា​ប្រទេស​សមាគម​ប្រជាជាតិ​អាស៊ី​អគ្នេយ៍​ ហៅ​កាត់​ថា​ អាស៊ាន​ស្ដីពី​ការ​ដោះស្រាយ​ជម្លោះ​កម្ម​សិទ្ធិ​បញ្ញា​ ​បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថា​ ​ដើម្បី​អាច​ប្រកួត​ជាមួយ​បណ្ដា​ប្រទេស​ក្នុង​តំបន់​ក្នុង​ការ​ទាញ​យក​វិនិយោ​គិន​ចម្រុះ​ប្រភេទ​ ​កម្ពុជា​ត្រូវ​តែ​បង្កើន​ល្បឿន​ពង្រឹង​ប្រព័ន្ធ​តុលាការ​ ជាពិសេស​ឆ្ពោះ​ទៅ​បង្កើត​តុលាការ​ពាណិជ្ជ​កម្ម​ដែល​មាន​សមត្ថ​ភាព​ពេញ​លេញ​ក្នុង​ការ​ដោះស្រាយ​ជម្លោះ​កម្មសិទ្ធិ​បញ្ញា​ សម្រាប់​ជា​ទំនុក​ចិត្ត​ដល់​អ្នក​បណ្ដាក់​ទុន។

«ប្រសិន​បើប្រទេស​កម្ពុជា​ពិត​ជា​ចង់​ទាក់​ទាញ​បាន​អ្នក​វិនិយោគ​មាន​គុណភាព​ខ្ពស់ ​ឬ​មិន​មែន​ត្រឹមតែ​ជា​អ្នកវិនិយោគ​បរទេស​ធម្មតាៗ ​ ដែល​ផ្តោត​តែ​លើ​ការ​បើក​រោងចក្រ​ផលិត​អាវយឺត​ ​ប៉ុន្តែជា​ការ​វិនិយោគ​លើ​បច្ចេក​វិទ្យា​ព័ត៌មាន​ ទូរស័ព្ទ ​កាត​ចងចំា​ ជីវបច្ចេក​វិទ្យា​ ដែល​ត្រូវ​ការ​ការ​ពារ​លើ​កម្ម​សិទ្ធិ​បញ្ញា​នោះ​ ​អ្វី​ដែល​កម្ពុជា​ត្រូវ​ធ្វើ​ដំបូង​បំផុត ​គឺ​បង្កើន​ល្បឿន​បង្កើត​ប្រព័ន្ធ​តុលាការ​ពាណិជ្ជ​កម្ម​ដ៏​រឹងមាំ ​និង​ធ្វើ​ឲ្យ​ប្រព័ន្ធ​តុលាការ​នេះ​ទាញ​បាន​ចំណាប់​អារម្មណ៍​ពី​បរទេស»។

មាន​ចៅក្រម​សរុប​ចំនួន​៥០​នាក់​មក​ពី​សហ​រដ្ឋ​អាមេរិក​ និង​មក​ពី​បណ្ដា​ប្រទេស​អាស៊ាន​ បាន​ចូលរួម​ក្នុង​វគ្គ​ស្ដីពី​ការ​ដោះស្រាយ​ជម្លោះ​កម្មសិទ្ធិ​បញ្ញា​ រយៈ​ពេល​៤​ថ្ងៃ​ នៅ​ទីក្រុង​ភ្នំពេញ​ ដែល​បាន​បញ្ចប់​ទៅ​កាល​ពី​ថ្ងៃ​សុក្រ។ ​ចៅក្រម​កម្ពុជា​ចំនួន​១០​នាក់​ក៏​មានវត្តមាន​នៅ​ទីនោះ​ដែរ។

ជម្លោះ​កម្មសិទ្ធិ​បញ្ញា​មាន​ដូច​ជា​ជម្លោះ​លើ​ការ​លួច​សិទ្ធិ​អ្នក​និពន្ធ​ និង​សិទ្ធិ​ប្រហាក់​ប្រហែល​ ជម្លោះ​លើ​ម៉ាកផលិត​ និង​ការប្រកួត​ប្រជែង​មិន​ស្មោះ​ត្រង់​ និង​ជម្លោះ​លើ​ការ​លួច​បច្ចេក​វិទ្យា​ទើប​រក​ឃើញ​ថ្មីៗ​ជាដើម។

ចៅក្រម​ជំនាញ​ដែល​បាន​ចូលរួម​ក្នុង​សិក្ខា​សាលា​បណ្តុះ​បណ្តាល​នេះ​ បាន​និយាយ​ស្រប​គ្នា​ថា​ ​ អ្នក​វិនិយោគ​ធំៗ​តែង​សម្លឹង​រក​ទីផ្សារ​វិនិយោគ​របស់​ប្រទេស​ណា​ដែល​អាច​ការពារ​កម្មសិទ្ធិ​បញ្ញា​ និង​មាន​យន្តការ​ដោះស្រាយ​ជម្លោះ​ទំាង​នេះ​ នៅ​ពេល​ដែល​ពួកគេ​ធ្លាក់​ចូល​ទៅ​ក្នុង​ជម្លោះ។ ​ម្ល៉ោះ​ហើយ​ ទើប​ប្រទេស​ជាច្រើន​ក្នុង​តំបន់​អាស៊ាន ​បាន​ផ្តោត​ការយក​ចិត្ត​ទុក​ដាក់​ជា​ចម្បង​ទៅ​លើការ​ពង្រឹង​ស្ថាប័ន​តុលាការ​ និង​ផ្តល់​បរិយាកាស​ល្អ​សម្រាប់​ការ​ដោះស្រាយ​ជម្លោះ​ពាណិជ្ជ​កម្ម។

យោង​តាម​លោក ​Peter Fowler ​បានឲ្យ​ដឹង​ថា​ ប្រទេស​ដែល​នាំមុខ​គេ​ក្នុង​ចំណោម​ប្រទេស​ទំាង​១០​នៃ​តំបន់​អាស៊ាន​ទៅ​លើ​ យន្ត​ការ​ដោះស្រាយ​ជម្លោះ​ពាណិជ្ជ​កម្ម​ និង​កម្ម​សិទ្ធិ​បញ្ញា ​មាន​ប្រទេស​ថៃ​ ម៉ាឡេស៊ី ​និង​ប្រទេស​សិង្ហបុរី។

លោក ​SornChai Sirariyakul ​អនុប្រធាន​ចៅក្រម​នៃ​តុលាការ​ពាណិជ្ជ​កម្ម​អន្តរជាតិ​ និង​កម្មសិទ្ធិ​បញ្ញារបស់​ប្រទេស​ថៃ ​បាន​អះអាង​ថា​ ​ ថៃ​ជា​ប្រទេស​ដំបូង​គេ​ក្នុង​ពិភព​លោក​ដែល​បើក​ដំណើរការ​តុលាការ​ពិសេស​នេះ​តំាង​ពីឆ្នាំ​១៩៩៧​មក។ ​រយៈ​ពេល​ជាង​១០ឆ្នាំ​មក​នេះ​ តុលាការ​នេះ​បានរួម​ចំណែក​ទាក់ទាញ​លំហូរ​ទុន​វិនិយោគ​ដែល​មាន​សក្តានុពល​ ជួយ​ដល់​កំណើន​សេដ្ឋកិច្ច​ជាតិ​ ដែល​កម្ពុជា​អាច​យក​ជា​បទ​ពិសោធន៍។

«អ្វី​ដែល​យើ​ង​បាន​ធ្វើ​តាម​រយៈ​ការ​បង្កើត​តុលាការ​នេះ ​ យើង​អាច​ជំរុញ​ឲ្យ​មាន​ និង​ធានា​បាន​នូវ​ជំនឿ​ទុកចិត្ត​ពី​វិនិយោគិន​បរទេស​ ​ហើយ​យើង​បាន​ធ្វើ​ការងារ​ដ៏​ល្អមួយ​ក្នុង​ការ​នាំ​យក​នូវ​ផល​ចំណេញ​មួយ​ ផ្នែក​សម្រាប់​សេដ្ឋ​កិច្ច​របស់​ថៃ»។

ដោយ​មើល​ឃើញ​ពីគុណ​សម្បត្តិ​នៃ​តុលាការ​ពាណិជ្ជ​កម្ម​នេះ​ ​ តំណាង​ចៅក្រម​ម៉ាឡេស៊ី ​និយាយ​ថា​ ចាប់​តំាង​ពីឆ្នាំ​២០០៨​មក​ ប្រទេស​ម៉ាឡេស៊ី ​បាន​ចាប់​ផ្តើម​បង្កើត​តុលាការ​ពាណិជ្ជ​កម្ម​ជា​បន្ត​បន្ទាប់​ដើម្បី​ដោះស្រាយ​ជម្លោះ​ឲ្យ​ទាន់​ពេលវេលា។​ រហូត​មកដល់​ពេលនេះ​ ​គ្រាន់​តែ​ទីក្រុង​កូឡាឡាំពួ តែ​មួយ​ ​មាន​តុលាការ​ពាណិជ្ជ​កម្ម​ជិត​២០​ហើយ។

ចំណែក​ប្រទេស​វៀតណាម​មិនមាន​តុលាការ​ពាណិជ្ជ​កម្ម​នោះ​ទេ​ ​ប៉ុន្តែ​ប្រទេស​នេះ​ មាន​តុលាការ​សេដ្ឋ​កិច្ច​ដែល​មាន​តួនាទី​ដោះស្រាយ​ជម្លោះ​ពាណិជ្ជ​កម្ម ​និង​ជម្លោះ​កម្មសិទ្ធិ​បញ្ញា។

ការ​ដោះស្រាយ​ជម្លោះ​ពាណិជ្ជ​កម្ម​នៅ​តាម​ប្រទេស​ទំាងនេះ​ជា​ធម្យម​ត្រូវ​ប្រើ​ពេល​១ឆ្នាំ។

ដោយ​ឡែក ​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​ ដែល​មិនទាន់​មាន​ប្រព័ន្ធ​ដោះស្រាយ​ជម្លោះ​ពាណិជ្ជ​កម្ម​ដាច់​ដោយឡែក​នៅឡើយ​ ​ករណី​ជម្លោះ​ពាណិជ្ជ​កម្ម ​រួម​ទំាង​ជម្លោះ​លើ​កម្ម​សិទ្ធិ​បញ្ញា​ផង​នោះ​ ​ជាទូទៅត្រូវ​ឆ្លង​កាត់​តុលាការ​ធម្មតា​ ដែល​ត្រូវ​ចំណាយ​ពេល​យូរ​ អ​ស់​ថវិកា​ច្រើន​ និង​ខ្វះ​ការ​ជឿជាក់​លើ​សេចក្តី​សម្រេចជាដើម។ ​ម្ល៉ោះ​ហើយ ​ទើប​វិនិយោគិន​ភាគ​ច្រើន​ដែល​កំពុង​រកស៊ី​នៅ​កម្ពុជា​ តែង​ចុះ​កិច្ច​សន្យា​នាំ​យក​ជម្លោះ​ដែល​អាច​កើត​មាន​ទៅ​ដោះស្រាយ​នៅ​ប្រទេសសិង្ហបុរី ​ឬ​ទីក្រុងហុងកុង​ជាដើម។​ ចំណែកវិនិយោគិន​មួយ​ចំនួន​ទៀត​ ជាពិសេស​មក​ពី​ប្រទេស​ជឿនលឿន​ ដូចជា​ សហ​រដ្ឋ​អាមេរិក​ និង​សហ​ភាព​អឺរ៉ុប​ ជាដើម​នោះ ​ស្ទាក់​ស្ទើរ​ក្នុង​ការ​បោះ​ទុន​វិនិយោគ​នៅ​កម្ពុជា។

ជា​លទ្ធផល ​ចាប់​តំាង​ពី​ប្រទេស​កម្ពុជា​បើក​ចំហ​ទីផ្សារ​សេរីមក​ វិនិយោគ​ភាគ​ច្រើន​តែង​ផ្តោត​ទៅ​លើ​ឧស្សាហ​កម្ម​កាត់ដេរ ​សំណង់ ​និង​កសិកម្ម​ជាដើម​ ដែល​ភាគច្រើន​ជា​ការ​វិនិយោគ​របស់​ប្រទេស​ចិន​ កូរ៉េ​ខាងត្បូង​ និង​វៀតណាម។ ​ចំណែក​ការ​វិនិយោគ​លើ​បច្ចេក​វិទ្យា​ កម្ម​វិធី​កុំព្យូទ័រ​ តន្ត្រី​ទំនើប​ និង​ឱសថ​ល្អៗ​នោះ​មិន​ទាន់​មាន​ការ​វិនិយោគ​នៅ​ឡើយ។

ស្រប​គ្នា​នឹង​ការ​ជំរុញ​ឲ្យ​បង្កើតតុលាការ​ពាណិជ្ជ​កម្ម​ឲ្យ​បាន​ឆាប់​រហ័ស​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​ ​លោក ​វ៉ា រុតសាន​ ប្រធាន​គណៈ​កម្មការ​ជាតិ​គ្រប់គ្រង​កម្មសិទ្ធិ​បញ្ញា ​មាន​ប្រសាសន៍​ថា​ ស្ថាប័ន​នេះ​នឹង​លេចចេញ​ជា​រូបរាង​នៅ​ឆ្នាំ​២០១១។ ​លោក​ វ៉ា រុតសាន​បញ្ជាក់​ថា​ ចៅក្រម​ខ្មែរ​ចំនួន​១៨​នាក់​ បាន​និង​កំពុង​ទទួល​ការ​បណ្តុះ​បណ្តាល​ជំនាញ​ដោះស្រាយ​ជម្លោះ​ពាណិជ្ជ​កម្ម​អស់​រយៈ​ពេល​ជិត​១​ឆ្នាំ​មក​ហើយ។

«នៅ​ពេល​ខាងមុខ​ យើង​នឹង​អនុម័ត​ច្បាប់​ស្តី​អំពី​ការ​បង្កើត​តុលាការ​ពាណិជ្ជ​កម្ម​ និង​កម្ម​សិទ្ធិ​បញ្ញា​ហ្នឹង។​ ខ្ញុំ​យល់​ថា​ ប្រហែល​ជា​នៅ​ឆ្នាំ​២០១១​នឹង​អនុម័ត​ដោយ​រដ្ឋ​សភា​ ហើយ​បន្ទាប់​ពី​ច្បាប់​ហ្នឹង​អនុម័ត​ហើយ​ ​ក្រសួង​ពាក់​ព័ន្ធ​នឹង​ត្រូវតែ​ជំរុញ​កិច្ចការហ្នឹង​ឲ្យ​បន្ទាន់​ហើយ»។

សូម​បញ្ជាក់​ថា​ ប្រទេស​កម្ពុជា​ក៏​គ្រោង​នឹង​បង្កើត​មជ្ឈ​មណ្ឌល​ជាតិ​ នៃ​មជ្ឈត្តការ​ផ្នែក​ពាណិជ្ជ​កម្ម​ផង​ដែរ​ នៅ​ចុង​ឆ្នាំ​២០១០​នេះ។​ មជ្ឈ​មណ្ឌល​នេះ​នឹង​ដើរ​តួនាទី​ដោះស្រាយ​ជម្លោះ​ពាណិជ្ជ​កម្ម​ និង​ជម្លោះ​កម្ម​សិទ្ធិបញ្ញា​ ដូចគ្នា​ទៅ​នឹង​តុលាការ​ពាណិជ្ជ​កម្ម​ដែរ។​ ប៉ុន្តែ​ មជ្ឈ​មណ្ឌល​ត្រឹម​មាន​សិទ្ធិ​សម្រប​សម្រួល​បញ្ចប់​បញ្ហា​ប៉ុណ្ណោះ​ ដោយ​គ្មាន​សិទ្ធិ​ធ្វើការផ្តន្ទា​ទោស​ដូច​តុលាការ​ពាណិជ្ជ​កម្ម​ឡើយ។

លោក​ស្រី Delissa Ridgway​ ចៅក្រម​នៃ​តុលាការ​ពាណិជ្ជ​កម្ម​អន្តរ​ជាតិ​របស់​អាមេរិក​ បាន​ចាត់​ទុកគម្រោង​បើក​មជ្ឈ​មណ្ឌល ​និង​តុលាការ​ពាណិជ្ជ​កម្ម​នេះ​ ជាជំហានវិជ្ជមាន​មួយ​ក្នុង​ការ​បង្កើន​ការ​ទុកចិត្ត​ដល់​អ្នក​វិនិយោគ។ ​ក៏ប៉ុន្តែ ​លោក​ស្រី​លើក​ឡើង​ថា​ កម្ពុជា​ចំាបាច់​ត្រូវ​ធានា​ថា​ ​ ស្ថាប័ន​ទំាងនេះ​មាន​សមត្ថ​ភាព​ពិតប្រាកដ​ក្នុង​ការ​ដោះស្រាយ​ជម្លោះ​ផង​ដែរ។

ប្រព័ន្ធ​តុលាការ​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​ត្រូវ​គេ​រិះគន់​ថា​ មាន​ភាព​លំអៀង​ទៅ​រក​នយោបាយ​ និង​រុំព័ទ្ធទៅ​ដោយ​អំពើ​ពុករលួយ​ដ៏​គួរ​ឲ្យ​ព្រួយ​បារម្ភ​ផង​ដែរ។

ចៅក្រម​អន្តរ​ជាតិ​មួយ​ចំនួន​បាន​និយាយ​នៅ​ក្នុង​សិក្ខា​សាលា​ស្ដី​ពី​ការដោះស្រាយ​ជម្លោះ​កម្មសិទ្ធិ​បញ្ញា​ថា​ ដើម្បី​ឲ្យ​តុលាការ​ពាណិជ្ជ​កម្ម​ទទួល​បាន​ការ​គាំទ្រ​ ​តុលាការ​នេះ​ចាំ​បាច់​ត្រូវ​តែឯករាជ្យ​ពី​នយោបាយ ​មាន​ថវិកា​គ្រប់គ្រាន់​សម្រាប់​ការ​ចំណាយ​លើ​ប្រតិបត្តិ​ការ​កាត់ក្តី​ និង​មាន​ចៅក្រម​ជំនាញ៕

XS
SM
MD
LG