ភ្ជាប់​ទៅ​គេហទំព័រ​ទាក់ទង

តុលាការ​បញ្ចប់​សំណុំ​រឿង​ទីមួយ​ក្នុង​ពេល​ដែល​អ្នក​សង្កេតការណ៍​ចោទ​សួរ​ពី​សំណុំ​រឿង​បន្ថែម​ទៀត


សាលាក្តី​ខ្មែរ​ក្រហម​បាន​ចំណាយ​ទឹក​ប្រាក់​ជាង​១០០​លាន​ដុល្លារ​បាន ​កាត់ទោស​សំណុំ​រឿង​០០១។

ទោះបីជា​សំណុំរឿង​០០១​បានបញ្ចប់​ដោយ​ការ​ដាក់ទោស​អស់​មួយ​ជីវិត​ចំពោះ​ជន​ជាប់ចោទ​ម្នាក់​ ហើយ​សំណុំរឿង​០០២​ដែល​មាន​ជនជាប់ចោទ​កំពូល ​៣​នាក់​កំពុង​ស្ថិត​ក្រោម​ការកាត់ក្តី​ តែក្រុម​អ្នកឃ្លាំមើល​និង​អ្នក​ច្បាប់​ខ្លះ​ដែល ​ព្រួយបារម្ភ​ពី​កេរដំណែល​តុលាការ​និង​ការ​មិនផ្តល់​ថវិកា​ទ្រទ្រង់​តុលាការ​ខ្មែរ​ក្រហម​ពីម្ចាស់​ជំនួយ​នោះ​បានស្តី​បន្ទោស​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​ថា​បាន​ប្រើប្រាស់​វិធី ​បង្អាក់​នីតិវិធី​ស៊ើបអង្កេត​សំណុំរឿង​បន្ថែម​០០៣​និង​០០៤ ​តាម​រយៈ​ប្រព័ន្ធ​ តុលាការ ​និង​ការមិនតែង​តាំង​សហ​ចៅក្រម​ស៊ើបអង្កេត​បម្រុង​របស់​អ.ស.ប​ឡូរ៉ង់​ កាស្ពែរ ​អង់ស៊ែរមេ (Laurent ​Kasper-Ansermet)។

លោកស្រី ​នូស្ស៊ីន សាការាទី​(Nushin Sarkarati ) ​មន្ត្រី​ច្បាប់​នៃ​អង្គការ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​មួយ​របស់​ស.រ.អា Center for Justice and ​Accountability​ ដែល​បាន គាំទ្រ​ដល់​ជនរងគ្រោះ​ដើម្បី​ដាក់ពាក្យ​ប្តឹង​ជន​ជាប់ចោទ​ក្នុង​សាលាក្តី​បានថ្លែង ថា៖

«ខ្ញុំ​គិត​ថា​ទង្វើ​របស់​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​ក្នុង​ការ​ជ្រៀតជ្រែក​ក្នុង​ការ​តែង​តាំង​ចៅក្រម ​ឡូរ៉ង់​ កាស្ពែរ ​អង់ស៊ែរមេ ​គឺ​បង្កើន​ឲ្យ​មាន​ការរិះគន់​ប្រឆាំង​នឹង​តុលាការ»។

លោកស្រី​បាន​បន្ត​ថា៖

«ប្រសិនបើ​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​បន្ត​បង្អាក់​ការស៊ើប​អង្កេត​នេះ​និង​ការតែងតាំង ​លោក​ចៅក្រម​ Kasper​ ពេលនោះ​រដ្ឋាភិបាល​នឹង​ជ្រៀតជ្រែក ​ដល់​ដំណើរការ​ តុលាការ​ហើយ​នឹង​អំណាច​របស់​តុលាការ​ក្នុង​ការ​កាត់ទោស ក្រុមមេដឹកនាំ​ជាន់ខ្ពស់​និង​ជន​ទទួល​ខុសត្រូវ​ខ្ពស់​បំផុត​ដែល​បាន​ប្រព្រឹត្ត ឧក្រិដ្ឋកម្ម​ដ៏​ឃោរឃៅ»។

លោក ​ផៃ ស៊ីផាន​អ្នកនាំពាក្យ​មួយ​រូប​របស់​រដ្ឋាភិបាល​បាន​ច្រានចោល​អត្ថា ធិប្បាយ​ពី​ការ​ជ្រៀតជ្រែក​ពី​រដ្ឋាភិបាល។​ លោក​បាន​បញ្ជាក់​ថា៖

«សំណុំរឿង​ទី៣​ ទី៤​ អាហ្នឹង​ជា​សិទ្ធិ​របស់​សហ​ចៅក្រម​ក៏​ប៉ុន្តែ​ក្នុង​ការចាត់តាំង​សហ​ចៅក្រម​បម្រុង​ រឿងហ្នឹង​ជា​សិទ្ធិ​របស់​ឧត្តម​ក្រុមប្រឹក្សា​នៃ​អង្គ​ចៅក្រម។ រឿង​ពីរ​ហ្នឹង​ត្រូវ​បែងចែក​ឲ្យ​ដាច់​ពី​គ្នា»។

សាលាក្តី​កាត់ទោស​ខ្មែរក្រហម​ដែល​កំពុង​ខ្វះខាត​ថវិកា​បាន​ប្រឡាក់​ប្រឡូស​នឹង​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​ដោយ​អំពើ​ពុករលួយ​កាត់ប្រាក់ខែ​បុគ្គលិក​សូកប៉ាន់​មន្ត្រី រដ្ឋាភិបាល​ហើយ​នឹង​ការ​ជ្រៀតជ្រែក​ផ្នែក​នយោបាយ។

សំណុំ​រឿង​០០៣ ​និង​០០៤ ​ដែល​មាន​ជនសង្ស័យ​៥នាក់​ជា​អតីត​កម្មាភិបាល​ ខ្មែរ​ក្រហម​ត្រូវ​សហ​ព្រះរាជ​អាជ្ញា​បានដាក់​ជូន​ដល់​ដៃ​សហ​ចៅក្រម​ស៊ើបអង្កេត​ទាំង​ពីរ ​កាល​ពី​ខែវិច្ឆិកា​ឆ្នាំ​២០០៨។​ សហ​ចៅក្រម​ស៊ើប​អង្កេត​ ដែល​អ.ស.ប​បាន​ស្នើ​កាលពី​ខែ​តុលា​រំពឹង​ថា​នឹង​ដំណើរការ​នីតិវិធី​របស់​ខ្លួន​ក្នុង​ការនាំ​ខ្លួន​ជន​សង្ស័យ​មក​ឃុំ​ខ្លួន​ស៊ើប​អង្កេត​បន្ត។​ ក៏​ប៉ុន្តែ ​ប្រទេស​កម្ពុជាបាន​ជំទាស់​ដាច់ខាត​ទៅ​នឹង​អ.ស.ប​ដែល​ចង់​នាំ​ខ្លួន​ជន​សង្ស័យ​បន្ថែម​មក​កាត់ទោស​នោះ ​មិន​ព្រម​តែង​តាំង​សហ​ចៅក្រម​ស៊ើប​អង្កេត​ ឡូរ៉ង់​ កាស្ពែរ ​អង់ស៊ែរមេ​ដើម្បី​បន្ត​នីតិវិធី​តុលាការ​នោះ​ទេ។​ ភាគី​ទាំងពីរ​កម្ពុជា​និង​អ.ស.ប​បាន​បកស្រាយ​ច្បាប់​រៀងៗ​ខ្លួន។​ អ.ស.ប​បាន​ចោទ​ប្រកាន់​ថា​កម្ពុជា​បាន​រំលោភ​លើ ​កិច្ច​ព្រមព្រៀង​បង្កើត​សាលាក្តី​ខ្មែរ​ក្រហម។​ កម្ពុជា​ចាត់ទុក​ថាការ​តែងតាំង​នោះ ​ជា​អធិបតេយ្យភាព​របស់​កម្ពុជា។

លោក​ ភីធ័រ ម៉ាហ្គៃអឺ​ (Peter Maguire)​ សាស្ត្រាចារ្យ​អាមេរិក​ម្នាក់ ​និង​ជា​អ្នក​និពន្ធ​សៀវភៅ​ស្តីពី​របប​ខ្មែរក្រហម​ ដែល​មាន​ចំណង​ជើង​ថា «ប្រឈម​នឹង​មរណភាព​នៅ​កម្ពុជា»​ (Facing Death ​in Cambodia) ​បាន​ថ្លែង​ថា ​លោក​បាន​អះអាង ​ថា​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ហ៊ុន សែន​បាន​ថ្លែង​ជា​ច្រើន​ឆ្នាំយ៉ាង​ច្បាស់​និង​ជា​ឧឡារិក​ថា​ សំណុំ​រឿង​០០២​ប្រឆាំង​នឹង​មេដឹកនាំ​ជាន់ខ្ពស់​ខ្មែរ​ក្រហម ​ជា​សំណុំ​រឿង​ចុង​ក្រោយ។

លោក​បាន​បន្ថែម​ថា៖

«ទោះជា​យ៉ាងណា​ក៏ដោយ ​អង្គការ​សហប្រជាជាតិមិន​ទទួល​ស្គាល់​ការ​សម្រេច ចិត្ត​នយោបាយ​ម្ចាស់​ប្រទេស​ទេ»។

ក្រុមអ្នកវិភាគ​ខ្លះ​បាន​អះអាង​ថា​ការមិនព្រម​តែងតាំង​សហចៅក្រម​ស៊ើបអង្កេត អ.ស.ប​អាច​ផ្តល់ឱកាស​ដល់​ភាគី​កម្ពុជា​ទាត់ចោល​សំណុំរឿង​បន្ថែម​០០៣ ​និង ០០៤​ឬ​មិន​ដំណើរការ​នៅ​ជំហាន​បន្ទាប់​ទៀត​ដោយសារ​ថា​ភាគី ​អ.ស.ប​ពុំមាន សហចៅក្រម​ស៊ើបអង្កេត​ស្រប​នឹង​ច្បាប់​ឬមាន​និត្យានុកូលភាព​អាចបន្ត​កិច្ចការ​បាន។ ​សហ​ចៅក្រម​ខ្មែរ​ដែល​គេ​ចោទ​ប្រកាន់​ថា​ធ្វើកិច្ចការ​ស្រប​នឹង​បន្ទាត់ នយោបាយ​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ត្រូវគេ​គិត​ថា​អាច​ទុកចោល​សំណុំរឿង​បន្ថែម​ឬ​ច្រានចោល។​ ចំណែក​ចៅក្រម​បម្រុង​អន្តរជាតិ​ បើតាម​នីតិវិធី​ អាចប្តឹង​ទៅ​អង្គបុរេ​ជំទាស់​នឹង​សហ​ចៅក្រមខ្មែរ​ជាថ្មីទៀត។​ តែពេលនោះ​អង្គបុរេ​ក៏​នឹង​មិន​ទទួល​ស្គាល់​ពាក្យបណ្តឹង​ដដែល​ដោយសារ​សហចៅក្រម​ស៊ើបអង្កេត​បម្រុង​អន្តរជាតិ​ពុំមាន​លក្ខណៈ​សម្បតិ្ត​គ្រប់​គ្រាន់​តាមការ​ទាមទារ​របស់​កម្ពុជា។

ទោះជា​យ៉ាងណា​ក៏​ដោយ​លោក​សហ​ព្រះរាជអាជ្ញា​ Andrew Cayley​ អះអាង ប្រាប់​វីអូអេ​កាលពី​សប្តាហ៍​មុនថា​នេះ​ជា​វិធានច្បាប់​តម្រូវ​និង​កាតព្វកិច្ច​ដែល​ក្រុម ចៅក្រម​ត្រូវធ្វើពេល​ទទួលបាន​ដីកា​បញ្ជូនរឿង​ឲ្យស៊ើបសួរ​ពី​សហ​ព្រះរាជអាជ្ញា រួចហើយ​នោះ។

លោក​ Andrew Cayley​បាន​បន្ថែម​ថា៖

«ដូច្នេះ​ខ្ញុំ​រំពឹង​ទុក​ថា​ចៅក្រម​ថ្មី​នឹង​ធ្វើ​កិច្ចការ​លើ​សំណុំរឿង​០០៣ ​និង​០០៤ក្នុង​ពេល​ប៉ុន្មាន​ខែ​ខាង​មុខ»។

មន្ត្រី​អ.ស.ប​បានបញ្ជាក់​ហើយ​ថា​ លោកសហ​ចៅក្រម​បម្រុង​ ឡូរ៉ង់​ កាស្ពែរ ​អង់ស៊ែរមេ ​អាច​បំពេញ​កិច្ចការ​ស៊ើបអង្កេត​បាន​ដោយសារ​លោក​ត្រូវ​បាន​តែង តាំង​ពី​អ.ស.ប​និង​ឧត្តម​ក្រុមប្រឹក្សា​នៃ​អង្គចៅក្រម​ម្តង​ហើយ។​ ក្រុមអ្នក​តាមដាន កិច្ចការ​តុលាការ​ខ្លះ​និយាយ​ថា​ជា​រឿង​ពិបាក​សម្រាប់​តុលាការ​ឧក្រិដ្ឋកម្ម អន្តរជាតិ​នីមួយៗ​ក្នុង​ប្រទេស​ជាច្រើន​ដើម្បី​ស្វែង​រក​ការ​សហការ​ក្នុង​ការ​ចេញ ដីកា​ចាប់​ខ្លួន​ ឃុំខ្លួន​ជនសង្ស័យ​ ក្នុងពេល​ដែល​ប្រទេស​សាម៉ី​មិន​ព្រម​ព្រៀង។

សំណុំ​រឿង​០០៣​និង​០០៤​មាន​ជន​សង្ស័​យ​៥​នាក់​ជា​កម្មាភិបាល​ខ្មែរ​ក្រហម​ថ្នាក់​កណ្តាល ​ដែល​សហ​ព្រះរាជ​អាជ្ញា​អន្តរជាតិ​បាន​ចោទ​ប្រកាន់​ជា​បឋម​នោះ​ថា​មាន​ជាប់​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​បទ​ឧក្រិដ្ឋកម្ម​ធ្ងន់ធ្ងរ​នានា​នៅ​សម័យ​ខ្មែរ​ក្រហម​ហើយ​គួរ​ត្រូវ​នាំខ្លួន​មក​ឃុំឃាំង​និង​ចោទ​ប្រកាន់​ហើយ​ស៊ើប​អង្កេត។ ជនសង្ស័យ​ទាំង​នោះ ​មាន​លោក ​ស៊ូ ម៉េត​ យឹម ទិត ​មាស មុត ​អោម អាន ​និង​ អ្នកស្រី​អ៊ឹម ចែម។​ នេះ​បើ​តាម​ ឯកសារ​សម្ងាត់​ដែល​វីអូអេ​ទទួល​បាន​បន្ទាប់​ពី​ត្រូវ​បណ្តាញ​ផ្សាយ​ព័ត៌មាន​បរទេស​ផ្សព្វផ្សាយ​លើ​ប្រព័ន្ធ​អ៊ីនធឺណេត​អំពី​ឈ្មោះ​ជនសង្ស័យ។​ ជន​សង្ស័យ​ ៣នាក់​ក្នុង​ចំណោម​៥​នាក់​ដែល​វីអូអេ​បាន​ជួប​ជា​បន្ត​បន្ទាប់​ថ្មីៗ​នេះ​គឺ​លោក​ មាស មុត ​តាអាន ​និង អ្នកស្រី ​អ៊ឹម ចែម​បាន​បកស្រាយ​ជាមួយ​វីអូអេ​សំឡេង​ស.រ.អា​ផ្នែក​ខេមរភាសា ​ហើយ​បដិសេធ​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​របស់​សហ​ព្រះរាជ​អាជ្ញា​បរទេស។

សាលាក្តី​ខ្មែរ​ក្រហម​កំពុង​កាត់ទោស​អតីត​មេដឹកនាំ​ជាន់ខ្ពស់​ក្នុង​សំណុំ​រឿង​០០២ ​ដែល​មាន​ជនជាប់​ចោទ​៣​នាក់​គឺ ​នួន ជា​ បងធំ​ទី​២ ​ខៀវ សំផន​ ប្រមុខ​រដ្ឋ ​និង ​អៀង សារី​រដ្ឋមន្ត្រី​ការបរទេស​ពី​បទឧក្រិដ្ឋកម្ម​ជាតិ ​និង​អន្តរជាតិ​ជាច្រើន​ដែល​ទាក់ទង​នឹង​បទចោទ​ទៅ​នឹង​ការ​សម្លាប់​រង្គាល​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​ស្លូត​ត្រង់ ​ជាង​១,៧​លាន​នាក់។ ​សាលាក្តី​ខ្មែរ​ក្រហម​ដែល​ចំណាយ​ទឹក​ប្រាក់​ជាង​១០០​លាន​ដុល្លារ​បាន ​កាត់ទោស​សំណុំ​រឿង​០០១ គឺ​កាំង ហ្កេក​អ៊ាវ ​ហៅ​ឌុច​ដែល​ជា​អតីត​ប្រធាន​គុក​ទួលស្លែង​ខ្មែរ​ក្រហម​ ស ២១ ​ក្នុង​ទីក្រុង​ភ្នំពេញ​ឲ្យជាប់គុក​អស់​មួយ​ជីវិត ចំពោះ​ការ​ទទួល​ខុស​ត្រូវ​លើ​ការ​សម្លាប់​មនុស្ស​ជាង​១២.០០០​នាក់៕

XS
SM
MD
LG