ភ្ជាប់​ទៅ​គេហទំព័រ​ទាក់ទង

មេធាវីអាមេរិកាំង​ត្រៀម​ប្តឹង​ទៅ​អឺរ៉ុប​ក្នុង​ករណី​ស្ករលោហិត

  • ម៉ែន គឹមសេង

មាន​ក្រុម​​ប្រជាពលរដ្ឋ​ចំនួន​២០៧​គ្រួសារ​​កំពុង​ទទួល​រងគ្រោះ​ពី​ការ​រឹបអូស​យក​ដីធ្លី​ពី​លោក​ឧកញ៉ា​លី យ៉ុងផាត់​ សមាជិក​ព្រឹទ្ធ​សភា​របស់​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​ដែល​បាន​ទទួល​សិទ្ធិ​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០០៦​ដើម្បី​អភិវឌ្ឍ​ដី​នៅ​ ស្រុក​ស្រែ​អំបិល​ ខេត្ត​កោះ​កុងសម្រាប់​ដាំ​ដំណាំ​អំពៅ​និង​សាងសង់​​​រោងចក្រ​ផលិត​​ស្ករស។
វ៉ាស៊ីនតោន៖ ក្រុម​មេធាវីអាមេរិកាំង​មួយ​ក្រុម​កំពុង​រៀប​ចំ​ឯកសារ​ដើម្បី​ប្តឹងទៅ​តុលាការ​មួយ​នៅ​សហគមន៍​អឺរ៉ុប​ដើម្បី​ដាក់​ការ​គាប​សង្កត់​ឱ្យ​មាន​ដំណោះ​ស្រាយ​សម​ស្រប​ចំពោះ​ជន​រងគ្រោះ​ដោយ​សារ​ទំនាស់​ដី​ធ្លី​នៅ​ខេត្ត​កោះ​កុង​ជាមួយ​នឹង​ក្រុម​ហ៊ុន​លោក​ឧកញ៉ា​លី យ៉ុង​ផាត់​ដែលពលរដ្ឋចោទ​ថា​បាន​រឹបអូស​ដី​របស់​ពួកគេ​យក​មក​ដាំ​អំពៅ​ដើម្បី​ផលិត​ជាស្ករស។

លោកមេធាវី ​ម៉ាក ម៉ស្តេន ​មក​ពី​ក្រុមហ៊ុន​មេធាវី​ Rees Broome ដែល​មាន​ទីតាំង​នៅ​រដ្ឋ​ Virgina ​បាន​បញ្ជាក់​ប្រាប់​វីអូអេកាលពី​ពីរ​សប្តាហ៍​មុន​នេះ​ថា៖
«យើង​បាន​សំឡឹង​រក​មើល​ថា​តើ​ដំណាំ​កសិផល​នោះ​ត្រូវ​បាន​គេ​នាំ​យក​ទៅ​ប្រទេស​ណា​ហើយ​យើង​មាន​ចេតនា​ពេញ​លេញ​ក្នុង​ការ​ចាត់​ការ​តាម​ផ្លូវ​ច្បាប់​នៅ​តុលាការ​នៃ​ប្រទេស​ដែល​ទំនិញ​ទាំង​នោះ​ត្រូវ​បាន​គេ​នាំ​ចូល»។
មាន​ក្រុមប្រជាពលរដ្ឋ​ចំនួន​២០៧​គ្រួសារកំពុង​ទទួល​រងគ្រោះ​ពី​ការ​រឹបអូស​យក​ដីធ្លី​ពី​លោក​ឧកញ៉ា​លី យ៉ុងផាត់​ សមាជិក​ព្រឹទ្ធ​សភា​របស់​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​ដែល​បាន​ទទួល​សិទ្ធិ​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០០៦​ដើម្បី​អភិវឌ្ឍ​ដី​នៅ​ ស្រុក​ស្រែ​អំបិល​ ខេត្ត​កោះ​កុងសម្រាប់​ដាំ​ដំណាំ​អំពៅ​និង​សាងសង់​រោងចក្រ​ផលិតស្ករស។
លោក​តេង កៅ​តំណាង​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​បាន​ប្រាប់​វីអូអេ​ថា​ពលរដ្ឋបាន​ប្រើ​ប្រាស់​ពេល​វេលា​អស់​ជាច្រើន​ឆ្នាំ​ដើម្បី​ទាម​ទារ​ឱ្យ​មាន​ដំណោះ​ស្រាយ​សម​ស្រប​ហើយ​ពេល​នេះ​បានអស់​សង្ឃឹម​លើ​ប្រព័ន្ធ​តុលាការ​ក្នុងស្រុក​ក្នុង​ការ​ស្វែង​រក​យុត្តិធម៌​សម្រាប់ពួកគាត់ដោយ​សារ​តែ​មាន​ការ​ពន្យា​ពេល​ម្តង​ហើយ​ម្តង​ទៀត​នឹង​ចុងក្រោយ​មាន​ការ​បង្វែរ​សំណុំ​រឿង​មក​ឱ្យ​ក្រុម​សូរិយោដី​ខេត្ត​ដោះ​ស្រាយ​វិញ។​

លោក​តេង​ កៅបញ្ជាក់បន្ថែមថា៖​
«បើ​សិន​ជា​តុលាការ​នៅ​ក្រៅ​ស្រុក​អាច​ចូល​មក​ដោះស្រាយ​គឺ​ខ្ញុំ​អាច​សង្ឃឹម​ជឿ​ជាក់​ថា​ប្រហែល​ជា​អាច​ដំណើរ​ការ​ទៅ​មុខ​បាន​ព្រោះ​រាល់​ថ្ងៃ​នៅ​កម្ពុជា​មាន​តែ​រដ្ឋាភិបាល​ហើយ​ពួកខ្ញុំ​ដាក់​ពាក្យ​បណ្តឹង​គឺ​អត់​មាន​ទៅមុខ​សោះ​បាន​ជា​ខ្ញុំ​ដាក់​ទៅ​ក្រៅ​ប្រទេស​ដែល​អាច​ឱ្យ​គេ​មក​និយាយ​ជាមួយ​រដ្ឋាភិបាល​បាន។ ការផ្តល់​ដី​សម្បទាន​នេះ​ហើយ​ដែល​ប៉ះពាល់​ដល់​ប្រជាពលរដ្ឋ​វិនាស​ហិនហោច»។

ក្រុមហ៊ុន​ថៃ​ដែលមាន​ជាប់​ពាក់​ព័ន្ធ​ក្នុងការ​វិនិយោគ​លើផលិតផល​អំពៅ​នៅ​កោះកុងជាមួយ​នឹង​លោក​លី​ យ៉ុង​ផាត់​មានឈ្មោះ​ ខេអេសអឹល ​ហើយ​ស្ករស​ត្រូវ​បាន​គេ​រាយការណ៍ថា​បាន​លក់​ទៅ​ឱ្យ​ក្រុម​ហ៊ុន Tate and Lyle Sugar ដែល​មាន​មូលដ្ឋាន​នៅ​ប្រទេស​អង់​គ្លេស។ ​

លោក​មេធាវី​ម៉ាក ម៉ស្តេន ​បាន​បញ្ជាក់​បន្ថែម​ថា៖​
«រឿង​មួយ​ដែល​អាច​ប្រើប្រាស់​បាន​ក្នុង​ករណី​ដូច​នេះ​គឺ​ថា​កសិផល​ទាំង​នោះ​នៅ​តែ​ជា​របស់​ក្រុមកសិករ​នៅ​ពេល​ដែល​ដី​ត្រូវបាន​គេដក​ហូត​មិន​ត្រឹម​ត្រូវ។ នៅ​ពេល​ដែល​នីតិ​វិធី​តុលាការ​រក​ឃើញ​ថា​ដី​នោះ ​នៅ​តែ​ជា​របស់​កសិករ​ដូច្នេះ​កសិផល​នោះ ​នៅ​តែ​ជា​របស់​កសិករ​នោះ​ដដែល​បើ​ទោះ ​បី​ជា​អ្នក​ណា​មក​ដាំដុះ​ក៏​ដោយ​ហើយ​ជា​លទ្ធផល​ពេល​ដែល​គេ​យក​កសិផល​នោះ​ទៅ​ដល់​លក់​ដល់​ណា​ក៏​កសិករ​នៅ​មាន​សិទ្ធិ​ទៅ​ទាម​ទារ​ដែរ»។

ក្រុម​អង្គការ​ក្រៅ​រដ្ឋាភិបាល​បាន​ធ្វើយុទ្ធនាការ​ឱ្យ​មាន​ការ​បដិសេធ​កុំ​ប្រើ​ប្រាស់​ផលិតផល​ស្ករស​ផលិត​នៅ​ប្រទេស​កម្ពុជា​ដោយ​បាន​ហៅ​ថា​វាជា​«ស្ករលោហិត»។

លោក​ អៀង វុទ្ធី​នាយក​ប្រតិបត្តិ​នៃ​អង្គការ​សមភាព​កម្ពុជា​បាន​បញ្ជាក់​ថាក្រុម​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល​បាន​ធ្វើ​ការ​យ៉ាង​សកម្ម​ដើម្បី​ឱ្យ​សហគមន៍​អឺរ៉ុប​ពិចារណា​លើគម្រោង​នាំ​ចេញ​ផលិត​ផល​ស្ករស​ក្រោម​គម្រោង​អាច​នាំ​បាន​គ្រប់​ផលិតផល​លើក​លែង​តែ​អាវុធ​ចូល​ក្នុង​សហគមន៍​អឺរ៉ុប។
លោក​វុទ្ធី​បាន​បញ្ជាក់​បន្ថែម​ថា​គម្រោង​នោះ​មាន​គោល​ដៅ​ជួយ​កាត់​បន្ថយ​ភាព​ក្រី​ក្រ​ដល់​ពលរដ្ឋ​កម្ពុជា​ប៉ុន្តែ​វា​បាន​ដើ​រ​ផ្ទុយ​ពីនោះ​ទៅវិញ៖
«យើង​មើល​ជាក់​ស្តែង​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​បែរ​ជា​ទទួល​រងនូវ​ការ​រំលោភ​បំពាន​សិទ្ធិ​ដី​ធ្លី​និង​ការ​រស់​នៅ។​ ជាក់​ស្តែង​ទាក់​ទង​នឹង​ឧស្សាហកម្ម​ស្ករអំពៅ​ដែលមាន​បី​ខេត្ត​នៅ​ខេត្ត​កោះ​កុង​ កំពង់​ស្ពឺ​និង​ឧត្តរ​មាន​ជ័យ​មាន​ប្រជាពលរដ្ឋ​រាប់​រយ​រាប់​ពាន់​គ្រួសារ​ដែល​ត្រូវបាន​គេ​រឹប​អូស​យក​ដី​ធ្លី​ពី​ពួកគាត់​ហើយ​ពួកគាត់​ត្រូវ​ប្រឈម​ទៅ​នឹង​បញ្ហា​អសុវត្ថិភាព​ស្បៀង​អាហារ»។ ​

មន្ត្រី​រដ្ឋាភិបាល​បញ្ជាក់​ថា​គេ​គួរ​តែ​ងាក​មក​ប្រើ​ប្រព័ន្ធ​តុលាការ​ក្នុង​ស្រុក​ដើម្បី​ដោះ​ស្រាយ​ប៉ុន្តែ​ក្រុម​មេធាវី​អាមេរិកាំង​ដែល​ការពារ​ប្រជាពលរដ្ឋបាន​បញ្ជាក់​ថា​ប្រព័ន្ធ​តុលាការ​កម្ពុជា​មាន​ពេល​វេលា​ហួស​ពី​គ្រប់​គ្រាន់​ហើយ​ក្នុង​ការ​ដោះ​ស្រាយ​រឿង​ក្តី​មួយ​នេះ​ដោយ​សារ​តែ​ពលរដ្ឋ​បាន​ដាក់​ពាក្យ​ប្តឹង​ទៅ​តាំង​តែ​ពី​ឆ្នាំ​២០០៧​ក្រោយ​ពី​ដី​នេះ​បាន​ចាប់​ផ្តើម​មាន​ទំនាស់។

យ៉ាង​ណា​ក៏​ដោយ​ក្រុម​មេធាវី​របស់​លោក​ឧកញ៉ា​លី​ យ៉ុង​ផាត់បាន​ចោទថា​ក្រុម​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​ទាំង​នោះ​មិន​មាន​ឯកសារ​គ្រប់​គ្រាន់​បញ្ជាក់​ពី​កម្មសិទ្ធិ​ដី​របស់​គេ​ទេ។​

លោកទូច ឆាយ​មេធាវី​របស់​លោក​ឧកញ៉ា​លី​យ៉ុង​ផាត់​បាន​បញ្ជាក់​ថា៖
«តាម​ការ​ពិនិត្យ​ភស្តុតាង​នៅ ​តុលាការ​ឃើញ​ថា​អត់​ឃើញ​មាន​ប្លង់​មាន​អី​ទេ។ គាត់​គ្រាន់​តែ​អះអាង​ខ្លួន​គាត់​ហើយមាន​សៀវភៅ​គេ​ចេញ​យូរ​ហើយ​ អត់​មាន​លិខិត​យថា​ភូមិ​ណាមួយ​ឬ​ក៏​គតិយុត្តិ​ណាមួយ​ថា​ដី​នោះ​ជាកម្មសិទ្ធិ​របស់​គាត់​។ ខ្ញុំ​មើល​តាម​ការ​បង្ហាញ​របស់​គាត់​ឃើញ​ថា​អត់មាន​អី​ទេ​ប៉ុន្តែ​ក្រោយ​ៗ​ទៀត​គាត់​ដាក់​បង្ហាញ​អី​ទៀត​យើង​អត់​ដឹង​ដែរ»។
នៅ​ពេល​ដែល​សួរ​អំពី​ការ​ប្តឹងផ្តល់​ទៅ​តុលាការ​ក្រៅ​ប្រទេស​លោក​ទូច​ឆាយ​បញ្ជាក់​ថា៖

«នេះ​ជា​សិទ្ធិ​របស់​គេ។ វា​ជា​សិទ្ធិ​របស់​ភាគី​ចុង​ចម្លើយ​ដូច្នេះ​យើង​អត់​អាច​ហាម​ឃាត់​គេ​បាន​ទេ​ប៉ុន្តែ​ច្បាប់​វា​អត់​មាន​ដល់​ដំណាក់កាល​លាត​សន្ធឹង​ដល់​ក្រៅ​អញ្ចឹង​ទេ។ ការ​ប្តឹង​វា​គ្រាន់​តែ​ជា​ការ​អន្តរាគមន៍​មួយ​ទៀត»។

សភា​សហគមន៍​អឺរ៉ុប​បាន​ចេញ​សេចក្តី​សម្រេច​មួយ​កាលពី​សប្តាហ៍​មុន​ស្នើ​ឱ្យ​មាន​ការ​ដក​យក​ប្រទេស​កម្ពុជា​ចេញ​ពី​ឋានៈ​ប្រទេស​ដែល​ទទួល​បាន​ការ​អនុគ្រោះ​ពន្ធ​ក្រោម​គម្រោង​ដែល​អាចនាំ​អ្វីៗ​បាន​ទាំង​អស់​ចូល​ក្នុង​សហគមន៍​អឺរ៉ុប​លើក​លែង​តែ​អាវុធរហូត​ទាល់​តែ​មាន​ការ​ប្រសើរ​ឡើង​ខាង​ស្ថាន​ភាព​សិទ្ធិ​មនុស្ស។
ក្រុម​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​ក៏​បាន​ដាក់​ពាក្យ​ប្តឹង​មក​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ប្រឆាំង​នឹង​ក្រុមហ៊ុន​ចម្រាញ់​ស្ករស​ឈ្មោះ​ថាAmerican Sugar Refining (ASR)ដែល​មាន​មូលដ្ឋាន​នៅ​បូរី​ញ៉ីវយ៉ក​ផងដែរ៕ ​
XS
SM
MD
LG