ភ្ជាប់​ទៅ​គេហទំព័រ​ទាក់ទង

កសិកម្ម​ជាសសរទ្រូងតែ​មួយ​របស់​កម្ពុជាដែល​ឈានឡើង


ប្រទេស​កម្ពុជា មាន​ផ្ទៃដី​ដាំដុះ​ជាង​​២លាន៧សែន​ហិកតា ហើយ​អាច​ផលិត​ស្រូវ​បាន​ប្រមាណ​៧​លាន​​តោន​ក្នុង​មួយ​ឆ្នាំ​ ដោយ​​នៅ​សល់​ទិន្ន​ផលស្រូវ​លើស​ពី​តម្រូវ​ការ​ក្នុង​ស្រុក​ចំនួន​៣លានតោន​​ សម្រាប់​នាំចេញ។

ភ្នំពេញ៖ ក្រុម​អ្នក​ជំនាញ​សេដ្ឋកិច្ច​បាន​ប្រមើល​មើល​ថា ​វិស័យ​កសិកម្ម​នៅ​កម្ពុជា​នឹង​មាន​សន្ទុះ​កើន​ឡើង​ថែម​ទៀតនៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០១១​ខាង​មុខ​នេះ ​ដោយ​សារ​វិស័យនេះ​នៅអាច​ឈរ​ជើងបាន​យ៉ាង​រឹងមាំ​នៅ​ក្នុង​ពេល​នៃ​វិបត្តិ​សេដ្ឋកិច្ច​សកលលោក។ វិបត្តិ​សេដ្ឋកិច្ច​សកល​លោក​បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​វិស័យ​ចម្បង​ៗ ​ឬ​សសរទ្រូង​សេដ្ឋកិច្ចចំនួន​បី​ទៀតគឺ ​ទេសចរណ៍​ សំណង់​និង​វិស័យ​កាត់​ដេរ​ដែល​ជួយ​ទ្រ​ទ្រង់​សេដ្ឋកិច្ច​កម្ពុជា​នោះ​បាន​ដាំ​ក្បាល​ចុះ​យ៉ាង​ខ្លាំង។

លោក Peter Brimble អ្នក​សេដ្ឋកិច្ច​ជាន់ខ្ពស់​នៃ​ធនាគារ​អភិវឌ្ឍន៍​អាស៊ី (ADB) មាន​ប្រសាសន៍​នៅ​ក្នុង​បទ​សម្ភាស​ផ្តាច់​មុខ​មួយជា​មួយវីអូអេ​សំឡេង​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​កាល​ពី​ពេល​ថ្មី​ៗ​នេះ​ថា ​ដោយ​សារ​សក្តានុពល​ដ៏​ខ្លាំង​ក្លា​ក្នុង​វិស័យ​កសិកម្ម​នេះ​ទើបវិស័យនេះ​បានក្លាយជាចំណុច​ដែល​គួរ​ឲ្យ​យក​ចិត្ត​ទុក​ដាក់ខ្លាំងសម្រាប់​អ្នក​ធ្វើគោល​នយោបាយ​អភិវឌ្ឍ​ន៍របស់កម្ពុជា​នោះ។

«សសរ​ទ្រូង​ទាំង​បី​នៃ​សេដ្ឋកិច្ច​កម្ពុជា​បាន​ដួល​រលំ​ភ្លាមៗ។​ ខ្ញុំ​គិត​ថា ប្រការ​នេះ​ពិត​ជា​បាន​បង្កើត​ឲ្យ​មាន​ការ​យល់​ដឹង​ក្នុង​ចំណោម​អ្នក​ធ្វើ​គោល​នយោបាយ​ជា​ច្រើន ហើយ​ជា​ការ​ពិត​ណាស់ ការ​ផ្តោត​សំខាន់​ និង​ការ​យក​ចិត្ត​ទុក​ដាក់​របស់​អ្នកយ៉ាង​ហោច​ណាស់​ក៏ចាំបាច់ត្រូវប្តូរ​ទៅ​រក​វិស័យ​កសិកម្ម​នេះ​ដែរ»។

ក្នុង​ចំណោម​វិស័យ​ចម្បងៗ​ទាំង​បួន​ដែល​ជួយ​ទ្រទ្រង់​ដល់​កំណើនសេដ្ឋកិច្ច​កម្ពុជានោះ ​វិស័យ​កសិកម្ម​បាន​រួម​ចំណែក​ជាង​៣០​%​នៃ​ផលិតផល​សរុប​ក្នុង​ស្រុក ឬ ​GDPរបស់​កម្ពុជា។ GDP ដែល​គិតជា​ទឹក​ប្រាក់មាន​ចំនួន​ជាង​១០​ពាន់​លាន​ដុល្លារ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០០៩។

ការរីកចម្រើន​វិស័យ​កសិកម្ម​នេះ ​នៅ​តែ​បន្ត​កើនឡើង​ប្រមាណ​ជាង​៥%​ក្នុង​មួយ​ឆ្នាំ បើ​ទោះ​ជាវិស័យ​ចម្បងៗ​ទាំង​បីទៀត​នោះ​ បាន​រង​ផល​ប៉ះពាល់​យ៉ាង​ធ្ងន់ធ្ងរ​ដោយ​សារ​ឥទ្ធិពល​នៃ​វិបត្តិហិរញ្ញវត្ថុ​អន្តរជាតិ​ និង​ការ​ធ្លាក់​ចុះ​សេដ្ឋកិច្ច​ពិភពលោកក្នុង​ឆ្នាំ​២០០៨​នោះ​ក៏ដោយ។

លោក ភីតធឺរ ព្រីមបល (Peter Brimble) មាន​ប្រសាសន៍​ថា ​វិស័យ​កសិកម្ម​ដែល​នឹង​បន្ត​រី​ក​ចម្រើន​ថែម​ទៀត​នោះ គឺដោយ​សារ​ការ​ជំរុញ​ការ​អនុវត្ត​គោល​នយោបាយ​នាំ​អង្ករ​ចេញបន្ថែម​ទៀត​របស់​រដ្ឋា​ភិបាល។

«ខ្ញុំ​គិត​ថា អ្វី​ដែល​អ្នក​នឹង​ឃើញ​ដូច​ដែល​អ្នក​ឃើញ​នៅ​តាម​បណ្តា​ប្រទេសជឿន​លឿន​ដែរ​គឺថា អ្នក​នឹង​មាន​កសិដ្ឋាន​ធំៗ​ជាង​នេះ។ កសិដ្ឋាន​ដែលផ្តល់​ផល​ល្អ​ជាង​នេះ និង​ប្រហែល​ជា​កសិដ្ឋាន​ដែល​ប្រើ​ប្រាស់ឧបករណ៍​ និង​គ្រឿង​ម៉ាស៊ីន​ច្រើន​ជាងនេះ»។

ប្រទេស​កម្ពុជា មាន​ផ្ទៃដី​ដាំដុះ​ជាង២លាន៧សែន​ហិកតា ហើយ​អាច​ផលិត​ស្រូវ​បាន​ប្រមាណ​៧​លានតោន​ក្នុង​មួយ​ឆ្នាំ​ ដោយនៅ​សល់​ទិន្ន​ផលស្រូវ​លើស​ពី​តម្រូវ​ការ​ក្នុង​ស្រុក​ចំនួន​៣លានតោនសម្រាប់​នាំចេញ។

នៅ​ឆ្នាំ​នេះ រដ្ឋា​ភិបាល​កម្ពុជា​បានដាក់ចេញ​ផែនការ​ជំរុញ​ផលិតកម្ម​ស្រូវបន្ថែមទៀត​ និងគ្រោង​នាំ​ចេញ​អង្ករឲ្យ​បាន​ចំនួន១លាន​តោនត្រឹម​ឆ្នាំ​២០១៥ ដើម្បី​ជួយរួម​ចំណែករុញ​ច្រាន​កំណើន​សេដ្ឋកិច្ច​របស់​ប្រទេស​ឲ្យ​បានចន្លោះពី៦% ​ទៅ​៧%ក្នុង​រយៈពេល​៣ឆ្នាំ​ខាងមុខ​ចាប់​ពី​ឆ្នាំ​២០១១​ទៅ។

លោក នៅ សីហា ​អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​ជាន់​ខ្ពស់​នៃ​វិទ្យាស្ថាន​សេដ្ឋកិច្ច​កម្ពុជា​បាន​ព្យាករណ៍ថា ​កម្ពុជា​នឹង​ទទួល​បាន​កំណើន​សេដ្ឋកិច្ច​ប្រមាណ​៦,៥%​នៅឆ្នាំ​ក្រោយ ដោយ​មាន​ការ​រួម​ចំណែក​យ៉ាង​សំខាន់​ពី​វិស័យ​កសិកម្ម​នេះ។

លោក នៅ​ សីហា មាន​ប្រសាសន៍​ថា ដោយ​សារ​សក្តានុពល​ដ៏​ទូលំទូលាយ​នៃ​វិស័យនេះ អ្នក​វិនិយោគទុន​បរទេស​នឹង​ចូល​មកបណ្តាក់ទុនកាន់តែ​ច្រើន​ថែម​ទៀត ជាពិសេស​គឺផ្នែករោងម៉ាស៊ីន​កិនស្រូវ​ធំៗ​ជាដើម។

«សន្ទុះ​នៅ​ក្នុង​រយៈ​ពេល​ពីរបី​ឆ្នាំ​ចុង​ក្រោយ​នេះ យើង​ឃើញ​មាន​(អ្នកវិនិយោគ)ធំៗ​មក អញ្ចឹង​ខ្ញុំ​expect ថា​វា​នៅ​តែ​មក​ទៀត ព្រោះ​យើង​នៅ​សល់​surplus ស្រូវ ឬ​paddy ហ្នឹង​ច្រើន អញ្ចឹង​ពួកគេ​នឹង​មកច្រើន»។

ដូចគ្នា​នេះ​ដែរ​ លោក បណ្ឌិត​សេដ្ឋកិច្ច​ កង​ ច័ន្ទ​តារារ័ត្ន នាយក​វិទ្យាស្ថាន​កម្ពុជា​ដើម្បី​សិក្សាការ​អភិវឌ្ឍ ​មាន​ប្រសាសន៍​ថា វិស័យកសិកម្ម​នឹង​ឃើញ​សន្ទុះ​កើន​ឡើង​នៅ​ឆ្នាំ​ក្រោយ​ ដោយ​សារគោល​នយោបាយ​បង្កើន​ការ​នាំ​ចេញ​ផលិត​ផល​កសិកម្ម​របស់​រដ្ឋា​ភិបាល។

លោក បណ្ឌិត​ កង ច័ន្ទ​តារារ័ត្ន មាន​ប្រសាសន៍​បន្ថែម​ថា វិស័យ​កសិកម្ម​នេះ​ ក៏នឹងដើរ​តួនាទី​ជា​មូល​ដ្ឋាន​គ្រឹះ​សម្រាប់​កំណើន​វិស័យ​ផ្សេងៗទៀត​នៅ​ឆ្នាំ​ក្រោយ​ផងដែរ។

«វិស័យ​កសិកម្ម​ក៏​ផ្តល់​មូលដ្ឋាន​ច្រើន​សម្រាប់​ឧស្សាហកម្ម​កែ​ច្នៃ​ម្ហូប​អាហារ​និង​ចំណី​សត្វ​ ហើយ​យើង​ឃើញ​ថា​នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០១០​ហ្នឹង​វា​មាន​ដំណើរ​វិវត្តដែល​ជា​មូល​ដ្ឋាន​ដល់​ឆ្នាំ​២០១១»។

មាន​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​កម្ពុជា​ប្រមាណ​៨០​% ​គឺ​ជា​កសិករ​ដែល​ពឹង​ផ្អែក​ទៅ​លើ​របរ​កសិកម្ម​សម្រាប់ទ្រទ្រង់​ជីវភាព​រស់​នៅ​របស់​ពួកគេ។

ប៉ុន្តែ ពួកគេ​ភាគច្រើន​ធ្វើ​ស្រែ​ជា​លក្ខណៈ​គ្រួសារ​តាម​បែប​ប្រពៃណីដោយ​ពឹង​ផ្អែក​ទាំង​ស្រុង​ទៅ​លើ​ទឹក​ភ្លៀង​ ដោយសារ​តែ​កង្វះ​ប្រព័ន្ធទឹក​ស្រោច​ស្រពស្រែ​ចម្ការ​របស់​ពួកគេ។ ចំណែក​ឯវិធី​សាស្ត្រ​ក្នុង​ការ​ដាំ​ដុះ​ផល​ដំណាំ​ទៀត​សោត ​ក៏​ពុំ​ទាន់​ស្រប​តាម​ស្តង់ដា​បច្ចេក​ទេស​ទំនើប​ដែល​អាច​បង្កើន​គុណភាព​និង​ទិន្នផល​ឲ្យ​បាន​ច្រើន​នៅឡើយដែរ។

ក្រុម​អ្នកជំនាញ​សេដ្ឋកិច្ចបាន​ព្រមាន​ថា កត្តាកង្វះ​ខាតទាំង​នេះអាច​នឹងធ្វើ​ឲ្យ​រាំង​ស្ទះ​ដល់សន្ទុះ​កើន​ឡើង​ខាង​វិស័យ​កសិកម្មនៅ​ឆ្នាំ​ក្រោយ​នេះ។

លោក ភីតធឺរ ព្រីមបល បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថា ការ​កែ​លម្អ​ហេដ្ឋារចនា​សម្ព័ន្ធ​ដែល​ចាំបាច់​មួយ​ចំនួន ​ដូច​ជា​ប្រព័ន្ធ​ធារាសាស្រ្ត​និង​បណ្តាញ​ផ្លូវ​គមនាគមន៍​ជនបទជា​ដើម​ ចាំ​បាច់​ត្រូវ​តែ​ធ្វើ​ដើម្បី​ធានា​ដល់​កំណើន​សេដ្ឋកិច្ច​របស់​កម្ពុជា​នៅ​ឆ្នាំ​២០១១​នោះ។

«មួយ​ផ្នែក​ទៀត​នោះ​គឺ​ការ​ដាក់​ឲ្យ​មាន​ជា​ស្រេច​នូវបរិយាកាស​ដែលគាំទ្រដល់​កម្មវិធី​នានា​ដើម្បី​ជួយ​សហគ្រិន​និង​អ្នក​ជំនួញ​ថ្មី​ៗ​ដែល​ចូល​មក​បោះ​ទុន​ក្នុង​វិស័យ​នេះ»។

លោក នៅ​ សីហា ​មាន​ប្រសាសន៍​ថា នីតិ​វិធី​ក្នុង​ការ​នាំ​អង្ករចេញ​ទៅ​ក្រៅ​ប្រទេស​ក៏​គួរតែធ្វើឲ្យ​បាន​ល្អ​ប្រសើរ​ជាង​នេះ ​ដោយ​ទប់ស្កាត់​កុំ​ឲ្យ​មាន​ការ​ចំណាយ​ក្រៅ​ផ្លូ​វការ​ ដើម្បី​សម្រួល​ដល់​ការ​នាំ​ចេញ​ដែល​ប្រកប​ដោយ​ប្រសិទ្ធភាព​ខ្ពស់។

លោក នៅ សីហា មាន​ប្រសាសន៍​បន្ថែមថា ការ​បណ្តុះ​បណ្តាល​បច្ចេកទេសដាំដុះ ​ដែល​អាច​ផ្តល់​ទិន្នផល​ខ្ពស់​ដល់​ប្រជា​កសិករ​ ក៏​ជា​ការ​ចាំបាច់​ ដើម្បី​ធានា​ដល់​កំណើន​ទិន្នផល​កសិកម្ម​ផងដែរ។

«នៅ​មាន​ខ្វះ​បច្ចេក​ទេស​ច្រើន​ ហ្នឹង​ក៏​វា​អាច​ជា​ការ​រាំង​ស្ទះ​មួយ​ដែរ។ ប្រសិន​បើ​យើង​ចង់​ឲ្យ​ទី​ផ្សារ​យើង​អាច​នាំ​ចេញ​អង្ករ​បាន​កាន់​តែ​ខ្ពស់​ទាល់​តែ​យើង​ជំនះ​ឧបសគ្គ​ហ្នឹង​ដែរ»។

លោក ភួ​ ពុយ ប្រធាន​សមាគមរោង​ម៉ាស៊ីន​កិន​ស្រូ​វកម្ពុជា​ មាន​ប្រសាសន៍​ថា ក្រៅ​ពី​តម្រូវ​ការបណ្តុះ​បណ្តាលប្រជា​កសិករ​អំពី​បច្ចេក​ទេស​ដាំ​ដុះ​ប្រភេទ​ស្រូវ​ដែល​អាចផ្តល់​ទិន្នផល​និង​គុណភាព​ខ្ពស់​ហើយ​នោះ​ កម្ពុជា​ក៏ត្រូវ​ការ​ទុន​បន្ថែម​ទៀត​ដើម្បី​ប្រមូល​ទិញ​ស្រូវ​ពី​ប្រជា​កសិករ​សម្រាប់​ស្តុក​ទុកកិន​ជាអង្ករ​ដើម្បី​នាំ​ចេញ​ផងដែរ៕

XS
SM
MD
LG