ភ្ជាប់​ទៅ​គេហទំព័រ​ទាក់ទង

អ្នក​វិភាគ៖ ការ​បកស្រាយ​សាលក្រម​តុលាការ​គឺ​ជា​ជម្រើស​បញ្ចប់​ជម្លោះ​កម្ពុជា-ថៃ


លោ​រដ្ឋមន្ត្រី​ការ​បរទេស​កម្ពុជា​ ហោ ណាំ​ហុង (ឆ្វេង​ទី​២)​ ចាប់​ដៃ​ជាមួយ​សមភាគី​ថៃ​របស់​លោក គឺ​លោក កាស៊ីត​ ភិរម្យ (Kasit Piromya) នៅ​ចំពោះ​វត្តមាន​របស់​រដ្ឋមន្ត្រី​ការ​បរទេស​ឥណ្ឌូនេស៊ី Marty Natalegawa (កណ្តាល) រដ្ឋមន្ត្រី​ការ​បរទេស​សិង្ហបុរី George Yeo (

កាល​ពី​មុន​ប៉ុន្មាន​ម៉ោង​ដែល​សមាគម​ប្រទេស​អាស៊ាន​ជួប​ប្រជុំ​ដោះស្រាយ​ជម្លោះ​សមាជិក​របស់​ខ្លួន​ចំនួន​ពីរ​ក្នុង​ចំណោម​១០​ប្រទេស​គឺ​កម្ពុជា​និង​ថៃ ​ ក្រុម​អ្នកវិភាគ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​បាន​អះអាង​ថា​ជម្លោះ​រវាង​ប្រទេស​ទាំងពីរ​អាច​ដោះស្រាយ​បាន​លុះ​ត្រាតែ​តុលាការ​យុត្តិធម៌​អន្តរជាតិ​បកស្រាយ​សាលក្រម​សម្រេចក្តី​លើ​សំណុំ​រឿង​ប្រាសាទ​ព្រះវិហារ​កាល​ពី​ឆ្នាំ​១៩៦២ឡើង​វិញ។

ក្រុម​អ្នក​វិភាគ​អះអាង​យ៉ាង​ដូច្នេះ​ដោយ​យោង​ថា​សមាគម​អាស៊ាន​ទំនង​ជាអាច​គ្រាន់​តែ​ជួយ​ផ្សះផ្សារ​ជម្លោះ​ទាំងពីរ​ប្រទេស​បាន​ទៅ​លើ​បញ្ហា​ឈប់​បាញ់​គ្នា​និង បញ្ហា​ស្ថេរភាព​ក្នុង​តំបន់​ប៉ុណ្ណោះ។​ ក៏​ប៉ុន្តែ​មិន​អាច​ដោះស្រាយ​បាន​ចំពោះ​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​អំពី​ការ​ឈ្លាន​ពាន​បូរណភាព​ដែនដី​ជា​ពិសេស​បញ្ហា​ដី​ជាប់​ព្រំដែន​នៅ​ក្បែរ​តំបន់​ប្រាសាទ​ព្រះវិហារ​ទំហំ​៤,៦​គីឡូម៉ែត​ក្រឡា។

ព្រះអង្គ​ម្ចាស់​នរោត្តម​ រណឫទ្ធិ​ អតីត​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ទី​មួយ​និង​ជា​ប្រធាន​គណបក្ស​នរោត្តម​ រណឫទ្ធិ​ មាន​បន្ទូល​ថា​ជម្រើស​ចុង​ក្រោយ​ដែល​នៅ​សល់​គឺ​ការ​បកស្រាយ​សាលក្រម​តុលាការ​អន្តរជាតិ​ថ្ងៃ​១៥ខែ​មិថុនា​ឆ្នាំ​១៩៦២។ ព្រះអង្គ​ម្ចាស់​នរោត្តម​ រណឫទ្ធិ​មាន​បន្ទូល​ថា​ក្រុម​ប្រឹក្សា​សន្តិសុខ​អ.ស.ប​មាន ​លទ្ធភាព​អាច​ស្នើ​ឲ្យ​មាន​ការ​បក​ស្រាយ​បាន​ ដោយ​សួរ​តុលាការ​យុត្តិធម៌​អន្តរជាតិ ​(ICJ)​ ថា​«តើ​ដី​ទំហំ​៤,៦ ​ជា​របស់​នរណា?»។ ​ព្រះអង្គ​ម្ចាស់​នរោត្តម​ រណឫទ្ធិ​ដែល​ដាក់​ចម្ងល់​ថា​តើ​ហេតុអ្វី​បាន​ជា​ក្រុម​ប្រឹក្សា​សន្តិសុខ​មិន​ធ្វើ​កិច្ចការ​នេះ បាន​អះអាង​ដោយ​បន្ទូល​ដើម​របស់​ព្រះអង្គ​ថា៖​ «បើ​មិន​សួរ​របៀប​ដូច្នេះ​ទេ​ បញ្ហា​កម្ពុជា​និង​ថៃ​ មិន​អាច​ដោះ​ស្រាយ ​បាន​ឡើយ»។

លោក​បណ្ឌិត ​ឈាង ​វណ្ណារិទ្ធ​ នាយក​ប្រតិបត្តិ​នៃ​វិទ្យាស្ថាន​ខ្មែរ​សម្រាប់​សហប្រតិបត្តិការ​និង​សន្តិភាព​ បាន​បង្ហាញ​ទស្សនៈ​ស្រដៀង​គ្នា​នេះ​ដែរ​ ថា​ការ​តវ៉ា​តាម​ផ្លូវ​ច្បាប់​ ត្រូវ​ធ្វើ​ស្រប​ពេល​នឹង​ការ​ចរចា​ផ្នែក​នយោបាយ។ លោក​ថ្លែង​ថា​ការ​ស្នើសុំ​ឲ្យ​មាន​ការ​បក​ស្រាយ​ពី​តុលាការ​យុត្តិធម៌​អន្តរជាតិ​ គឺ​ជា​ជំហាន​បន្ទាប់។

«មាន​តែ​តុលាការ​ទេ​ដែល​អាច​កំណត់​បាន​ថា​ដី​ហ្នឹង​ជា​របស់​នរណា?​ ពីព្រោះ​យន្តការ​អ.ស.ប​ យន្តការ​របស់​អាស៊ាន​គឺ​ជា​យន្តការ​នយោបាយ​ ដើម្បី​ឲ្យ​មាន​ស្ថេរភាព​និង​សន្តិភាព​ សន្តិសុខ​នៅ​តាម​តំបន់​ព្រំដែន​ហ្នឹង​ទេ ​មិន​អាច​រក​ដំណោះស្រាយ​ដើម្បី​ដឹង​ថា​តើ​ផ្នែក​ណា​ជា​របស់​ថៃ​ ផ្នែក​ណា ​ជា​របស់​កម្ពុជា​ក្នុង​បញ្ហា​ជម្លោះ​ហ្នឹង​ ដូច្នេះ​វា​ត្រូវ​ការ​យន្តការ​តុលាការ ​ដើម្បី​ដោះ​ស្រាយ​បញ្ហា​ហ្នឹង»។

សមាជិក​សមាគម​ប្រជាជាតិ​អាស៊ី​អាគ្នេយ៍​ហៅ​កាត់​ថា​អាស៊ានទាំង​១០​ប្រទេស រួម​ទាំង​កម្ពុជា​និង​ថៃ​ផង​នោះ​ គ្រោង​នឹង​ ជួប​ប្រជុំ​គ្នា​នៅ​ព្រឹក​នេះ​ថ្នាក់​រដ្ឋមន្ត្រី​ការ បរទេស ​ក្នុង​ទី​ក្រុង​ហ្សាការតា​ប្រទេស​ឥណ្ឌូនេស៊ី​ដើម្បី​ដោះ​ស្រាយ​ជម្លោះ​កម្ពុជា​និង​ថៃ​ដែល​មាន​ការ​វាយប្រយុទ្ធ​គ្នាចាប់​តាំង​ពី​ថ្ងៃ​៤​ ដល់​ថ្ងៃ​៧​កុម្ភៈ​ និង​កំពុង​មាន​ភាព​តាន​តឹង​ផ្នែក​ យោធា​ដោយ​សារ​តែ​ជម្លោះ​បូរណភាព​ដែនដី។ ក្រុម​ប្រឹក្សា​សន្តិសុខ​អ.ស.ប​ដែល​មាន​មហា​អំណាច​ទាំង៥​ប្រទេស​ជា​សមាជិក​អចិន្ត្រៃយ៍​បាន​ទទូច​ឲ្យ​កម្ពុជា​និង​ថៃ​បញ្ឈប់​ការ​វាយ​ប្រយុទ្ធ​គ្នា ​ដោះស្រាយ​ដោយ​សន្តិវិធី​ក្រៅពី​ផ្ទេរបញ្ហា​ជម្លោះ​កម្ពុជា​ថៃ​មក​ឲ្យ​អាស៊ាន​ដោះស្រាយ។

ក្រុម​អ្នក​វិភាគ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​មួយ​ចំនួន​បាន​ចោទ​សួរ​ពី​តួនាទី​របស់​អាស៊ាន ដែល​មិន​មាន​ឥទ្ធិពល​យោធា​ក្រៅតែ​ពី​ឥទ្ធិពល​ការ​ទូត​តិច​តួច​នោះ។

ដោយ​ទំនង​ជា​មិន​ចង់​ជំទាស់​នឹង​សំណើ​របស់​ក្រុម​ប្រឹក្សា​អ.ស.ប​ និង​ជំទាស់​នឹង សមាគម​អាស៊ាន​ផង ​ក្រុម​អ្នក​វិភាគ​និយាយ​ថា​ កម្ពុជា​ទំនង​ជា​ត្រូវ​រង់ចាំ​មើល លទ្ធផល​នៃ​ការ​ដោះស្រាយ​របស់​អាស៊ាន​ជា​មុន​សិន​ដែរ​ មុន​នឹង​សម្រេច​ស្នើ​ឲ្យ តុលាការ​យុត្តិធម៌​អន្តរជាតិ​ បក​ស្រាយ​សាល​ក្រម​តុលាការ​ ក្នុង​ជម្លោះ​កម្ពុជា​ថៃ​នេះ។

ក៏ប៉ុន្តែ ​មន្ត្រី​តុលាការ​យុត្តិធម៌​អន្តរជាតិ​ម្នាក់​ បាន​ថ្លែង​ប្រាប់​ VOA​ ខេមរភាសា​ពី​ប្រទេស​ហូឡង់​មក​ថា​ ករណី​ប្រាសាទ​ព្រះវិហារ​បាន​ចប់​ហើយ។​ ហើយ​សំណុំ រឿង​នេះ​ ក៏​បាន​បិទ​រួច​ហើយ​ដែរ។​ មន្រ្តី​ដដែល​បាន​អះអាង​ថា​ការ​ស្នើ​សុំ​ឲ្យ​មាន​ការ​ពន្យល់​ ណា​មួយ​ចំពោះ​សំណុំ​រឿង​នេះ​ឡើង​វិញ​លុះ​ត្រា​តែ​មាន​ការ​ស្នើសុំ​ពី​ប្រទេស​ទាំង​ពីរ​ព្រម​គ្នា។​ ការ​ស្នើ​តែ​ប្រទេស​មួយ​មិន​អាច​កើត​ឡើង​បាន​ទេ។​ មន្ត្រី​ដដែល​បាន​បញ្ជាក់​ថា​រហូត​មក​ទល់​ពេល​នេះ​ពុំ​ឃើញ​មាន​សំណើ​ពី​ប្រទេស​ណា​មួយ​នៅ​ឡើយ​ទេ។

ព្រះអង្គ​ម្ចាស់​នរោត្តម​ រណឫទ្ធិ​បាន​អះអាង​ថា​បញ្ហា​ចុង​ក្រោយ​ គឺ​នៅ​លើ​ឆន្ទៈ​ នយោបាយ។ ​ព្រះអង្គ​អះអាង​តាម​បន្ទូល​ដើម​ថា​«ខ្មែរ​យើង​មាន​ឆន្ទៈ​ហើយ ​នៅ​សល់​តែ​ប្រទេស​ថៃ​ទេ»។

នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ថៃ​ អាប់ភីស៊ីត​ វីចាជីវ៉ា​ ក្នុង​សេចក្តី​ប្រកាស​ព័ត៌មាន​ របស់​លោក កាល​ពី​ថ្ងៃ​១៨ ​កុម្ភៈ​ លោក​បាន​ប្រកាន់​យក​គោល​ការណ៍​ដោះ​ស្រាយ​ទ្វេភាគី​ដោយ​ បាន​ហៅ​ការ​ដោះ​សា្រយ​ក្នុង​ក្របខ័ណ្ឌ​អាស៊ាន​នោះ​ ថា​ជា​កិច្ច​ពិភាក្សា ដែល​គ្មាន​អន្តរាគមន៍​ពី​អាស៊ាន។

អ្នក​នាំ​ពាក្យ​ក្រសួង​ការ​បរទេស​កម្ពុជា​លោក ​កុយ គួង ​បាន​អះអាង​ថា​ ការ​ដោះស្រាយ​យ៉ាង​ណា​គឺ​ទុក​លទ្ធភាព​ជូន​អាស៊ាន​ដោះ​ស្រាយ។ ​តែ​ការ​ទទូច​របស់​ថៃ រឿង​ទ្វេ​ភាគី​នោះ​មិន​អាច​ទៅ​រួច​ទេ​ទៀត​ទេ​ ព្រោះ​កម្ពុជា​បាន​អត់​ធ្មត់​ជិត​៣​ឆ្នាំ​រហូត​ដល់​កើត​ជា​សង្រ្គាម​ទៅ​ហើយៗ​ អន្តរជាតិ​ក៏​បាន​ដឹង​ពី​ជំហរ​របស់​កម្ពុជា​ដែល​កម្ពុជា​ចង់​បាន​នោះ​ដែរ។​ នៅ​ពេល​សួរ​ពី​យន្តការ​ដោះ​ស្រាយ​ដោយ​ការ​ប្រើប្រាស់​សាលក្រម​តុលាការ​ យុត្តិធម៌​ អន្តរជាតិ​ក្នុង​ការ​ដោះស្រាយ​ជម្លោះ​កម្ពុជា​និង​ថៃ​ ប្រសិន​បើ​អាស៊ាន​មិន​អាច​បញ្ចប់​ជម្លោះ​នេះ​បាន។ លោក​ កុយ គួង​បាន​បញ្ជាក់ ​ថា​ កម្ពុជា​បច្ចុប្បន្ន​នេះ​ គឺ​គិត​ត្រឹម​តែ​យន្តការ​អាស៊ាន ​ជា​មុន​សិន ដែល​នេះ​ ជា​សេចក្តី​សម្រេច​របស់​ក្រុម​ប្រឹក្សា​សន្តិសុខ​អ.ស.ប។

ទោះ​ជា​យ៉ាង​ណា​ក៏​ដោយ​ក្រុម​ប្រឹក្សា​សន្តិសុខ​អ.ស.ប​នៅ​បើក​ចំហរ​ក្នុង​ការ​ស្វែងរក​ដំណោះ​ស្រាយ​សម្រាប់​បញ្ហា​កម្ពុជា​និង​ថៃ​ប្រសិន​បើ​អាស៊ាន​ពុំ​អាច​រក​ដំណោះស្រាយ​ដល់​ប្រទេស​ទាំងពីរ​ជា​សមាជិក​របស់​ខ្លួន​បាន។​ ថៃ​និង​កម្ពុជា​មាន​ទំនាស់​ព្រំដែន​រាប់​សិប​ទសវត្សរ៍​មក​ហើយ​ជា​ពិសេស​ពេល​ដែល​កម្ពុជា​ដាក់​ប្រាសាទ​ព្រះវិហារ​ចូល​ក្នុង​បញ្ជី​បេតិ​កភណ្ឌ​អន្តរជាតិ​ឆ្នាំ​២០០៨ ​ដែល​ ថៃ​ធ្លាប់​បាន​ជំទាស់។ ​ថៃ​ចង់​បាន​ការ​គ្រប់គ្រង​រួមគ្នា​លើ​ដី​ក្បែរ​តំបន់​ប្រាសាទ ​ព្រះវិហារ​ដែល​កម្ពុជា​បាន​ អះអាង​ថៃ​បាន​ប្រើ​ប្រាស់​ផែនទី​ដែល​ខ្លួន​គូស​ជា​ឯកតោភាគី​ ក្រោយ​ពេល​ចាញ់​ក្តី​ ប្រាសាទ​ព្រះវិហារ​ឆ្នាំ​១៩៦២​ ដែល​សម្តេច​ឪ​ព្រះនរោត្តម​ស៊ីហនុ​ពេល​នោះ​ បាន​តវ៉ា​ដណ្តើម​ពីការ​គ្រប់គ្រង​របស់​ថៃ​បាន​ជោគ​ជ័យ៕

XS
SM
MD
LG