ភ្ជាប់​ទៅ​គេហទំព័រ​ទាក់ទង

ថៃ​ដក​ខ្លួន​ចេញ​ពី​សន្ធិសញ្ញា​បេតិកភណ្ឌ​ពិភព​លោក​ពេល​កម្ពុជា​ត្រៀម​បង្ហាញ​ពី​គម្រោង​ការពារ​ប្រាសាទ​ព្រះវិហារ


រដ្ឋាភិបាល​ថៃ​បាន​ឲ្យ​ដឹង​ថា​ការ​ដក​ខ្លួន​គឺ​ធ្វើ​ឡើង​ក្នុង​ន័យ​ការពារ​ បូរណភាព​ដែនដី។ អ្នកវិភាគ​និយាយ​ថា​ ថៃ​គឺ​ចង់​ពន្យាររ​ការ​អនុវត្ត​គម្រោង​គ្រប់គ្រង​មួយ​ទៅ​លើ​ស្ថានីយ៍​​ប្រវត្តិសាស្រ្ត​នេះ។

កាល​ពី​ថ្ងៃ​អាទិត្យ​នេះ​ ប្រទេស​ថៃ​បាន​ដក​ខ្លួន​ចេញ​ពី​សន្ធិសញ្ញា​បេតិកភណ្ឌ​ពិភពលោក​នៅ​ពេល​ប្រទេស​កម្ពុជា​រៀបចំ​បង្ហាញ​ពី​គម្រោង​គ្រប់គ្រង​ប្រាសាទ​ដែល​មាន​អាយុ​ជាង​៩០០​ឆ្នាំ​នៅ​កិច្ច​ប្រជុំ​មួយ​នៃ​គណៈកម្មាធិការ​បេតិកភណ្ឌ​ពិភពលោក។ រដ្ឋាភិបាល​ថៃ​បាន​ឲ្យ​ដឹង​ថា​ការ​ដក​ខ្លួន​គឺ​ធ្វើ​ឡើង​ក្នុង​ន័យ​ការពារ​បូរណភាព​ដែនដី។ អ្នកវិភាគ​និយាយ​ថា​ ថៃ​គឺ​ចង់​ពន្យាររ​ការ​អនុវត្ត​គម្រោង​គ្រប់គ្រង​មួយ​ទៅ​លើ​ស្ថានីយ៍​ប្រវត្តិសាស្រ្ត​នេះ។

ការដក​ខ្លួន​របស់​ប្រទេស​ថៃ​ពី​សន្ធិសញ្ញា​បេតិកភណ្ឌ​ពិភពលោក​ និង​គណៈកម្មាធិការ​បេតិកភណ្ឌ​ពិភព​លោក​នៅ​ចំ​ពេល​ដែល​កិច្ច​ប្រជុំមួយ​ក្នុង​ទី​ក្រុង​ប៉ារីស​យល់​ព្រម​ដាក់​សំណើ​គម្រោង​គ្រប់គ្រង​លើ​ទី​ប្រាសាទនេះ​ក្នុង​របៀប​វារៈ​នៃ​ការប្រជុំ។

ប្រទេស​ថៃ​បាន​បន្ត​ជំទាស់​ពេល​ប្រទេស​កម្ពុជា​បង្ហាញ​ពី​គម្រោង​គ្រប់គ្រង​មួយ​លើ​ប្រាសាទ​ដែល​មាន​អាយុ​កាល​៩០០​ឆ្នាំ​ដែល​មាន​ជម្លោះ​ស្ថិត​នៅ​ព្រំ​ដែន​កម្ពុជា-ថៃ។

នៅ​ក្នុង​ការប្រជុំ​នោះ​ ប្រទេស​ថៃ​បាន​ស្នើ​ឲ្យ​មាន​ការ​ពន្យារ​រាល់​គម្រោង​គ្រប់គ្រង​នានា​រហូត​ដល់​ជម្លោះ​ព្រំដែន​ត្រូវ​បាន​ដោះស្រាយ។ នៅ​ឆ្នាំ​១៩៦២​ តុលាការ​យុត្តិធម៌​អន្តរជាតិ​មាន​ទី​តាំង​នៅ​ទីក្រុង​ឡាអេ​ (International Court of Justice - ICJ)​ បាន​សម្រេច​ថា​ ប្រាសាទ​នេះ​គឺ​ជា​កម្មសិទ្ធិ​របស់​កម្ពុជា។ ប៉ុនែ្ត​ទឹកដី​ជាង​បួន​គីឡូម៉ែត្រ​ការ៉េ​នៅ​ជាប់​ប្រាសាទ​ព្រះវិហារ​នៅ​តែ​មាន​ជម្លោះ។

នៅ​ខែ​ឧសភា​ កម្ពុជា​បាន​អំពាវនាវ​ឲ្យ​តុលាការ​អន្តរជាតិ​យុត្តិធម៌​ ICJ​ ជំរុញ​ឲ្យ​ប្រទេស​ថៃ​ដក​ទ័ព​របស់​ខ្លួន​ចេញ​ពី​ទឹក​ដី​ដែល​តុលាការ​បាន​កាត់​នៅ​ជុំ​វិញ​ប្រាសាទ​នេះ។

លោក​ ស៊ូវិត ឃុនគិតទិ (Suwit​ Khunkitti)​ រដ្ឋមន្រ្តី​ធនធាន​ធម្មជាតិ​ និង​បរិស្ថាន​ថៃ​ ប្រកាស​នៅ​ថ្ងៃ​អាទិត្យពី​ការសម្រេច​ដក​ខ្លួន​ចេញ​ពី​សន្ធិសញ្ញា​បេតិកភណ្ឌ​ពិភពលោក។

អ្នកនាំ​ពាក្យ​រដ្ឋាភិបាល​ថៃ​ លោក​ ប៉ានីតាន់ វឌ្ឍនាយ៉ាកន(Panitan ​Wattanayagorn)​ បាន​និយាយ​ថា​ការសម្រេច​នេះ​គឺ​មាន​បំណង​ការពារ​ផល​ប្រយោជន៍​ប្រជាជាតិ​ថៃ​ទៅ​នឹង​តំបន់​ជម្លោះ។

«ហេតុ​នេះ​ហើយ​បាន​នាយក​រដ្ឋមន្រ្តី​និង​រដ្ឋាភិបាល​ថៃ​បាន​សម្រេច​ចិត្ត​ដក​ខ្លួន​ចេញ​ពី​សន្ធិសញ្ញា​ និង​សមាជិក​ភាព​នៃ​គណៈកម្មាធិការ​បេតិកភណ្ឌ​ពិភព​លោក​ ដើម្បី​គ្រាន់​តែ​ធានា​ថា​ យើង​មិន​ប្រថុយ​នឹង​គ្រោះថ្នាក់​ដែល​អាច​ប៉ះ​ពាល់​ដល់​បូរណភាព​និង​អធិបតេយ្យ​ភាព​ជាតិ​យើង​ទេ»។

នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០០៨​ ប្រាសាទ​នេះ​ត្រូវ​បាន​បញ្ចូល​ក្នុង​បញ្ជី​បេតិកភណ្ឌ​ពិភពលោក​ដោយ​អង្គការ​សហ​ប្រជាជាតិ​ខាង​អប់រំ​ និង​វិទ្យាសាស្រ្ត​ហៅ​ថា​យូណេស្កូ។ ចាប់​តាំង​ពី​ពេល​នោះ​មក​ ប្រទេស​ថៃ​ និង​ កម្ពុជា​បាន​ប្រយុទ្ធ​គ្នា​ជា​បន្ត​បន្ទាប់​នៅ​តំបន់​ប្រាសាទ​នោះ។

ការ​ផ្ទុះ​អាវុធ​ជា​ច្រើន​នៅ​ខែ​មេសា​នៅ​តាម​ព្រំដែន​ មាន​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​ជាង​ ៥០.០០០​នាក់​ទាំង​ខាង​ថៃ​និង​កម្ពុជា​ត្រូវ​បាន​បង្ខំ​ឲ្យ​ជម្លៀស​ចេញ​ទៅ​កាន់​ទី​តាំង​សង្រ្គោះ​បន្ទាន់​ផ្សេងៗ។

អ្នកវិទ្យាសាស្រ្ត​នយោបាយ ​លោក​ ខាល ថាយយឺ (Carl ​Thayer)​ នៃ​សាកល​វិទ្យាល័យ​ New​ South​ Wales​ នៅ​ប្រទេស​អូស្រ្តាលី​ ហៅ​ការ​សម្រេច​ដក​ខ្លួន​ចេញពី​សន្ធិសញ្ញា​បេតិកភណ្ឌ​ពិភព​លោក​និង​គណៈកម្មាធិការ​នេះ​គឺ​ជា​ជំហរ​ថយ​ក្រោយ​មួយ​ក្នុង​ការ​បញ្ចប់​ជម្លោះ​ព្រំ​ដែន​លើ​ដែន​ដី​ប្រាសាទ​ព្រហ្មញ្ញសាសនា​នេះ។

«ខ្ញុំ​សង្ស័យ​ថា​កម្ពុជា​នឹង​អាច​គិត​ពី​ការពន្យារ​ពេល​បន្តិច​លើ​ដំណើរការ​របស់​ពួក​គេ។ ធ្វើ​ដូចនេះ​ វា​នឹង​អាច​ពន្យារ​ឲ្យ​អង្គការ​ UNESCO​ ដើម្បី​បញ្ចប់​នីតិ​វិធី​ទទួល​ស្គាល់​ជា​លើក​ចុង​ក្រោយ​ (គឺ​ជា​ការ​ទទួល​យក​គម្រោង​គ្រប់គ្រង) ពីព្រោះ​គម្រោងគ្រប់គ្រង​គឺ​ប៉ះ​ពាល់​ទៅ​នឹង​តំបន់​ជម្លោះ។ តើ​ប្រទេស​កម្ពុជា​នឹង​អភិវឌ្ឍ​ប្រាសាទ​នោះ​ប្រកប​ដោយ​ប្រសិទ្ធភាព​យ៉ាង​ដូចម្តេច? ករណី​សំខាន់​ដែល​អាច​ធ្វើ​កិច្ចការ​នេះ​បាន​គឺ​ទាល់​តែ​ប្រទេស​ទាំង​ពីរ​សហការ​នឹង​គ្នា»។

ដោយ​មាន​កំហឹង​នឹង​ការបរាជ័យ​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ថៃ​ក្នុង​ការប្រកាន់​ជំហរ​ដ៏​តឹងរ៉ឹង​ជាង​នេះ​ជាមួយ​នឹង​កម្ពុជា​លើ​ជម្លោះ​នោះ​ អ្នកជាតិ​និយម​ថៃ​ជា​ច្រើន​បាន​ទទួល​ស្វាគមន៍​នូវ​ការដក​ខ្លួន​របស់​ថៃ​ចេញ​ពី​សន្ធិសញ្ញា​បេតិកភណ្ឌ​ពិភពលោក។ ការ​ធ្វើ​បាតុកម្ម​តវ៉ា​កាល​ពី​សប្តាហ៍​មុន​នេះ​នៅ​ទី​កុ្រង​បាងកក​ អ្នកជាតិ​និយម​ទាំង​នោះ​ទាមទារ​ឲ្យ​ អង្គការ​សហ​ប្រជាជាតិ​ដក​ប្រាសាទ​ព្រះវិហារ​ចេញ​ពី​បញ្ជី​បេតិកភណ្ឌ​ពិភព​លោក។

មន្រ្តី​ថៃ​ជា​ច្រើន​និយាយ​ថា​ ពួកគេ​ត្រៀម​ធ្វើ​ការ​ទាមទារ​ជាមួយ​សហគមន៍​អន្តរជាតិ​ក៏​ដូច​ជា​យូណេស្កូ​ និង​ សមាជិក​បេតិកភណ្ឌ​ពិភពលោក​ដើម្បី​បន្ត​ដោះស្រាយ​ដោយ​មិន​ឱ្យ​មាន​សំណើ​គម្រោង​គ្រប់គ្រង​នោះ​ទេ​ ពួកគេ​និយាយ​ថា​ គម្រោង​នោះ​គឺ​វា​ប៉ះពាល់​ដល់​អធិបតេយ្យភាព​ថៃ៕

ប្រែសម្រួល​ដោយ ហ៊ុយ សម្ផស្ស

XS
SM
MD
LG