ភ្ជាប់​ទៅ​គេហទំព័រ​ទាក់ទង

ការដោះ​ស្រាយ​ជម្លោះ​កម្ពុជា-ថៃ​ជា​ការសាកល្បង​សមត្ថភាព​អាស៊ាន


សំណង់​ថ្ម​នៃ​ប្រាសាទ​ព្រះវិហារ ដែល​ត្រូវ​បាន​សាង​សង់​ឡើង​កាល​ពី​​ជិត​១.០០០ឆ្នាំ​មុន ហើយ​ត្រូវ​គេ​រំពឹង​ថាជា​តំបន់ត្រូវ​ការពារ​ជា​​បេតិកភណ្ឌ​ពិភពលោក។ ផ្ទុយ​ទៅ​វិញ​តំបន់​នេះ​តំបន់​នេះ​បាន​ក្លាយ​ជា​ចំណុច​កណ្តាល​នៃ​ការ​ប្រយុទ្ធ​មិន​ចាញ់​មិន​ឈ្នះ​គ្នា​រវាង​ប្រ

ស្របគ្នា​ទៅ​នឹង​សេចក្តី​សម្រេច​របស់​ក្រុម​ប្រឹក្សា​សន្តិសុខ​អ.ស.ប​ លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ហ៊ុន សែន​បាន​រុញ​បន្ថែម​ឲ្យ​ប្រទេស​ថៃ​ទទួល​យក​កិច្ច​ឈប់​បាញ់​គ្នា​ដោយ​ការចុះ​ហត្ថ​លេខានៅ​ក្នុង​កិច្ច​ប្រជុំ​អាស៊ាន​ក្នុង​ប្រទេស​ឥណ្ឌូនេស៊ី​នៅ​សប្តាហ៍​ខាង​មុខ។​ ភ្លាមៗ​ប្រទេស​ថៃ​បាន​បដិសេធ​សំណើ​របស់​កម្ពុជា។ ការ​មិន​ចុះ​សម្រុង​គ្នា​ចុង​ក្រោយ​នេះ​បាន​នាំ​ទៅ​ដល់​ការមន្ទិល​សង្ស័យ​លើ​តួ​នាទី​អាស៊ាន​ក្នុង​ការជួយ​ដោះ​ស្រាយ​ទំនាស់​ប្រទេស​ទាំងពីរ​នេះ។

លោក​ កឹម​ សុខា​ប្រធាន​គណបក្ស​សិទ្ធិ​មនុស្ស​បាន​អះអាង​ថា​ភាពផ្ទុយ​គ្នា​រវាង​រដ្ឋាភិបាល​ទាំង​ពីរ​នៅ​មាន​លក្ខណៈ​ផ្ទុយ​គ្នា​ខ្លាំង​ណាស់​ដែល​ពិបាក​នឹង​បង្កើត​ឲ្យ​មាន​លទ្ធផល​ក្នុង​ពេល​ប្រជុំ​អាស៊ាន។

«ហើយ​ស្អី​ដែល​ថា​ការ​កំណត់​របស់​ភាគី​នីមួយៗ​ហ្នឹង​ វា​មិន​មែន​ភាគី​កណ្តាល​ណា​មួយ​ ភាគី​ទី៣​ណា​មួយ​ ដើម្បី​ជួយ​សម្រប​សម្រួល​ផង​ហ្នឹង។ អត់​ទាន់​ឃើញ​អី​ច្បាស់​លាស់​ផង​ហ្នឹង។​ ខ្ញុំ​ឃើញ​អាស៊ាន​ហ្នឹង​ ក៏​មិន​មែន​ជា​អ្នក​សម្រប​សម្រួល​អី​ដែរ​គ្រាន់​គេ​ថា​គេ​រៀប​ចំ​កន្លែង​ឲ្យ​យើង​ជួប​គ្នា​ហ្នឹង»។

លោក​ថ្លែង​យ៉ាង​ដូច្នេះ​ដោយ​យោង​ថា​ក្នុង​ករណី​ដែល​គ្មាន​ភាគី​ទី៣ ​សង្កេតការណ៍​ប្រទេស​ទាំង​ពីរ​នឹង​នៅ​តែ​ចោទ​ប្រកាន់​គ្នា​ដដែលៗ​អំពី​អ្នក​នេះ​បាញ់​មុន អ្នកនោះ​រំលោភ​បំពាន​មុន​អ្នក​នេះ។

ក្រោយ​ពី​ជំនួប​ជា​មួយ​លោក​ឧបនាយក​រដ្ឋ​មន្ត្រី​ថៃ​ត្រៃរុង ស៊ូវ៉ាន់គីរី (Trairong ​Suwankiri) ​ក្នុងទី​ក្រុង​ភ្នំពេញ​កាល​ពី​ថ្ងៃ​ពុធ​ លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ហ៊ុន ​សែន​នៃ​ប្រទេស​កម្ពុជា​បាន​ថ្លែង​នៅ​ក្នុង​សន្និសីទ​កាសែត​ដ៏​កម្រ​មួយ​ ដើម្បី​បញ្ជាក់​ពី​ជំហរ​របស់​កម្ពុជា​ចំពោះ​ការស្វែងរក​ការ​ប្រថាប់​ត្រា​ពី ​ប្រទេស​ថៃ​នៅ​ចំពោះ​មុខ​ភាគី​ទីបី​នៅ​ឯ​កិច្ច​ប្រជុំ​ថ្នាក់​រដ្ឋមន្ត្រី​ ការ​បរទេស​អាស៊ាន​នៅ​ថ្ងៃទី​២២​ ខែកុម្ភៈ​ខាង​មុខ​ក្នុង​ទី​ក្រុង​ហ្សាការតា ​ប្រទេស​ឥណ្ឌូនេស៊ី​ដែល​ជា​ប្រទេស​ប្រធាន​អាស៊ាន​ប្តូរ​វេន​ពេល​នេះ។​ សំណើរ​៤​របស់​លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ហ៊ុន សែន​នោះ​គឺ​ស្រប​គ្នា​នឹង​ការ​សម្រេច​របស់​ក្រុមប្រឹក្សា​សន្តិសុខ​អ.ស.ប​ កាល​ពី​ថ្ងៃទី១៤​ ខែកុម្ភៈ។​ សំណើ​ទាំងនោះ​ទី១​ គឺ​ការ​ឈប់​បាញ់​គ្នា​ជា​អចិន្ត្រៃយ៍​និង​មិន​ឲ្យ​មាន​ការផ្ទុះ​អាវុធ។​ ទី២​គឺ​រក្សា​កម្លាំង​ឈរ​ជើង​គ្មាន​ការ​ចល័ត​រង់ចាំ​ការ​បោះ​បង្គោល​ព្រំដែន ​ចប់​ជា​មុន។ ​ទី៣​ ការបន្ត​ពិភាក្សា​រវាង​មេបញ្ជាការ​កងទ័ព​ដើម្បី​កាត់បន្ថយ​ភាពតាន​តឹង។​ ទី៤ ​ធានា​កិច្ចឈប់​បាញ់​គ្នា​ដោយ​មាន​អ្នក​សង្កេតការណ៍​អាស៊ាន​ចូល​រួម។ ​តែ​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ថៃ អាប់ភីស៊ីត​ វីចាជីវ៉ា​ត្រូវ​គេ​រាយការណ៍​មក​ថា​បាន​បដិសេធ​សំណើ​របស់​លោក​នាយក​ រដ្ឋមន្ត្រី​ហ៊ុន​ សែន​ភ្លាមៗ​ដែរ​កាលពី​ថ្ងៃពុធ​ដោយ​ចាត់ទុក​ថា​ជា​សំណើ​មិន​ច្បាស់​លាស់។​ នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ហ៊ុន សែន​ដែល​អះអាង​ថា​បញ្ហា​កម្ពុជា​និង​ថៃ​ត្រូវ​ដោះ​ស្រាយ​តាម​ទ្វេភាគី​ផង​ និង​ពហុភាគី​ផង​យោង​ទៅ​តាម​ជម្លោះ​ផង​នោះ​បាន​បញ្ចាក់​ថា៖

«ខ្ញុំ​ប៉ាន់​ស្មាន​ទុក​ជា​មុន​ថា​ប្រទេស​ថៃ​នឹង​មិន​យល់​ព្រម​អា​ចំណុច​ ទី​បួន​នេះ​ទេ។ ប៉ុន្តែ​ខ្ញុំ​សូម​ប្រកាស​ទុក​ឲ្យ​ហើយ​បើ​ភាគី​ថៃ​មិន​ព្រម​អា​ចំណុច​ទី​បួន ​ឲ្យ​មាន​ការព្រម​ព្រៀង​បទ​ឈប់​បាញ់​ដោយ​ប្រទេស​អាស៊ាន​ កម្ពុជា​សូមស្វាគមន៍​ទទួល​យក​កងទ័ព​នៃ​បណ្តា​ប្រទេស​អាស៊ាន​មក​នៅ​លើ​ទឹកដី​ របស់​ខ្លួន​តែ​ម្នាក់​ឯង​ជា​ឯកតោ​ភាគី​ដើម្បី​ឲ្យ​គេ​មក​ធ្វើ​ប៉ូលីស​ត្រួត​ ពិនិត្យ​កងទ័ព​កម្ពុជា»។

លោក​ យឹម សុវណ្ណ​អ្នកនាំ​ពាក្យ​គណបក្ស​ជំទាស់​របស់​លោក ​សម រង្ស៊ី​បាន​ដាក់​សំណួរ​លើ​យន្តការ​អាស៊ាន​ក្នុង​រឿង​បញ្ចប់​បញ្ហា​ជម្លោះ​រវាង​កម្ពុជា-ថៃ។

«ពី​ព្រោះ​ថា​យើង​ឃើញ​មាន​នៅ​ក្នុង​ចំណោម​ប្រទេស​អាស៊ាន​ក៏​មាន​ភាព​មិន​ស្រប​គ្នា​ច្រើន​ណាស់​ដែរ។​ វា​មាន​និន្នាការ​នយោបាយ​ខុស​គ្នា។​ វា​មាន​ផល ប្រយោជន៍​ខុស​គ្នា។ ​ដូច្នេះ​យើង​ពិបាក​ហ្នឹង​ពឹង​ផ្អែក​ទៅ​លើ​អាស៊ាន​ដើម្បី​ចរចា​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​ហ្នឹង​ឲ្យ​បាន​ចប់​បាន​ឆាប់​រហ័ស»។

លោក ​យឹម ​សុវណ្ណ​ និង​លោក ​កឹម​ សុខា​បាន​ដាក់​ជំនឿ​លើ​យន្តការអ.ស.ប។

សមាគម​ប្រជាជាតិ​អាស៊ី​អាគ្នេយ៍​ហៅ​កាត់​ថា​អាស៊ាន​មាន​សមាជិក​១០ប្រទេស​ រួម​មាន​ ​កម្ពុជា​ ​ថៃ​ ​វៀតណាម ឡាវ ភូមា សឹង្ហបូរី​ ម៉ាឡេស៊ី ប្រ៊ុយណេ ហ្វីលីពីន​និង​ឥណ្ឌូនេស៊ី។ ​ក្រុម​អ្នក​វិភាគ​ចាត់​ទុក​ថា​នេះ​ជា​ការសាក​ល្បង​សម្រាប់​ អាស៊ាន​លើក​ដំបូង​ដើម្បី​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​ជម្លោះ​ផ្ទៃ​ក្នុង​សមាជិក​របស់​ខ្លួន​ដែល​ប្រកាន់​តឹង​នឹង​ជំហរ​មិន​ជ្រៀត​ជ្រែក​កិច្ចការ​ផ្ទៃក្នុង​របស់​គ្នា​ទៅ​វិញ​ទៅ​មក។

លោក ​បណ្ឌិត ​ឈាង​ វណ្ណារិទ្ធ​នាយក​ប្រតិបត្តិ​នៃ​វិទ្យាស្ថាន​ខ្មែរ​សម្រាប់​កិច្ច​សហ​ប្រតិបត្តិការ​និង​សន្តិភាព​បាន​អះអាង​ថា​សមាគម​អាស៊ាន​ត្រូវ​តែ​ផ្លាស់​ប្តូរ​ជំហរ​របៀប​របប​ធ្វើ​ការងារនិង​នីតិវិធី​របស់​ខ្លួន​ដើម្បី​អាច​នឹង​ដោះ​ស្រាយ​ជម្លោះ​មាន​ប្រសិទ្ធភាព។

«ដូច្នេះខ្ញុំគិត​ថា​អាស៊ាន​ត្រូវតែ​ផ្លាស់​ប្តូរ​នូវ​អាកប្ប​កិរិយា​របស់​ខ្លួន​ក៏​ដូច​ជា​លក្ខន្តិកៈ​នៅ​ក្នុង​ក្របខណ្ឌ​អាស៊ាន​ដើម្បី​ធ្វើ​អន្តរាគមន៍​ដោះស្រាយ​ជម្លោះ​នៅ​ក្នុង​តំបន់។ ដូច្នេះ​ខ្ញុំ​សង្ឃឹម​ថា​អាស៊ាន​នឹង​ប្តូរ​ទាក់ទិន​នឹង​គោល​នយោបាយ​នេះ»។

ក៏​ប៉ុន្តែ​លោក​ ផៃ ​ស៊ីផាន​អ្នក​នាំ​ពាក្យ​ទីស្តីការ​គណៈ​រដ្ឋមន្ត្រី​កម្ពុជា​បាន​អះអាង​ថា​បញ្ហា​កម្ពុជា​និង​ថៃ​លែង​ជា​រឿង​ផ្ទៃក្នុង​របស់​ប្រទេស​មួយ​ក្នុង​សមាគម​អាស៊ាន​ទៀត​ទេ​តែ​ជា​បញ្ហា​របស់​សមាជិក​ទៅវិញ​ហើយ។

«ដូច្នេះ​អានេះ​ជា​ការ​ប្រជែង​ជំនឿ​ទាំងអស់​គ្នា​នៅ​ក្នុង​ករណី​រឿង​កម្ពុជា​នេះ​ថា​តើ​យើង​ទាំង​អស់​គ្នា​ជា​អាស៊ាន​យើង​អាច​មាន​សមត្ថភាព​ក្នុង​ការដោះ​ស្រាយ​យក​យុត្តិធម៌ជា​តួ​មុខ​ឬ​យក​ផល​ប្រយោជន៍​ជា​តួ​មុខ»។

ប្រទេស​ថៃ​និង​កម្ពុជា​មាន​ជម្លោះ​ព្រំដែន​ជា​មួយ​គ្នា​ជា​ច្រើន​ទសវត្សរ៍​ដែល​ឈាន​ដល់​ការវាយ​ប្រយុទ្ធ​គ្នា​ផង​ហើយ​ពេល​ខ្លះ​មាន​ការផ្តាច់​ចំណង​ការទូត​ផង​ដែរ​នៅ​ក្រោយ​ពេល​ដែល​កម្ពុជា​បាន​ដាក់​ប្រាសាទ​ព្រះវិហារ​ចូល​ក្នុង​បញ្ជី​បេតិកភណ្ឌ​ពិភព​លោក​កាល​ពី​ឆ្នាំ​២០០៨។​ ការវាយ​ប្រយុទ្ធ​គ្នា​រវាង​កងទ័ព​ទាំង​ពីរ​ចុងក្រោយ​គឺ​ចាប់​ផ្តើម​កាល​ពី​ថ្ងៃទី​៤ដល់​ថ្ងៃទី៧​ខែកុម្ភៈ។ ហើយ​បាន​កើត​ឡើង​តិច​តួច​មួយ​ លើក​ទៀត​កាល​ពី​ពាក់​កណ្តាល​សប្តាហ៍​នេះ​ដែល​បង្ក​ឲ្យ​ខូច​ខាត​ប្រាសាទ ​ព្រះវិហារ ​របួស​និង​ស្លាប់​ទាំង​សង​ខាង​និង​ប៉ះពាល់​ដល់​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​ទាំង​សង​ខាង​ដែល​រស់​នៅ​ក្បែរ​តំបន់​ជម្លោះ៕

XS
SM
MD
LG