ភ្ជាប់​ទៅ​គេហទំព័រ​ទាក់ទង

រាំ​ឆ្លង​ដែន​និង​ឧបសគ្គ


ស សុវណ្ណរ៉ា និង Anne Bass នៅ​​​ទី​ស្នាក់ការ​សំឡេង​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​នៅ​ទី​ក្រុង​វ៉ាស៊ីនតោន

ស ​សុវណ្ណារ៉ា​ ហៅ ​ស៊ី ​មាន​អាយុ​ទើប​តែ​១៦​ឆ្នាំ​ប៉ុណ្ណោះ ​នៅ​ពេល​ដែល​គាត់​សម្តែង​របាំ​អង្រត់​ត្រី​នៅ​ឯ​ប្រាសាទ​ព្រះ​ខ័ន​ ក្នុង​ខេត្ត​សៀមរាប​ កាល​ពី​ដើម​ឆ្នាំ​២០០០។​ មាន​ទស្ស​និក​ជន​ជាច្រើន​បាន​ភ្ញាក់​ផ្អើល​ចំពោះ​ទេព​កោ​សល្យ​សម្តែង​តាម​បែប​ធម្មជាតិ​របស់​គាត់ ក្នុង​នោះ​មានលោក​ស្រី​ Anne Bass​ ផង​ដែរ។

ប៉ុន្មាន​ខែ​ក្រោយ​ពី​ត្រឡប់​មក​ដល់​សហ​រដ្ឋ​អាមេរិក​វិញ ​កាយ​វិការ​ដ៏​រស់​រវើក​របស់​ស៊ី​នៅ​ដក់​ជាប់​ក្នុង​អារម្មណ៍​លោក​ស្រី ​Anne ​Bass​ ជាប់​ជានិច្ច​ ហើយ​គាត់​គិតថា ​ស៊ី​គួរ​តែ​ឈាន​ឡើង​បានខ្ពស់​ជាង​នេះ។

ជា​អ្នក​ដែល​មាន​ការ​គាំទ្រ​វិស័យ​សិល្បៈ​ជា​យូរ​មក​ហើយ ​លោក​ស្រី​មាន​ការ​ព្រួយ​បារម្ភ​ថា​បើ​សិន​ជា​មិន​បានផ្តល់ឱកាស​ទេ ​ថ្ងៃ​ណា​មួយ​មនុស្ស​ដែល​មាន​ទេព​កោ​សល្យ​សិល្បៈ​បែប​នេះអាច​នឹង​បាត់​បង់​ឱកាស​មិន​ខាន​ ​បើគាត់​បន្ត​រស់​នៅ​ប្រទេស​កម្ពុជា។

ក្នុង​ខ្សែ​ភាព​យន្ត​ ដែល​មាន​ចំណង​ជើង​ថា “រាំ​ឆ្លង​ដែន”​ ឬ ​“Dancing​ Across​ Borders”​ លោក​ស្រី ​Anne​ Bass​ បាន​រៀប​រាប់​ឡើង​វិញ​ពី​អារម្មណ៍​របស់​លោក​ស្រី​នៅ​ពេល​ត្រឡប់​ទៅ​សហ​រដ្ឋ​អាមេរិក​វិញ​នា​ពេល​នោះ​ថា៖

“ពេល​ដែល​ខ្ញុំ​បាន​ត្រឡប់​មក​ដល់​សហ​រដ្ឋ​អាមេរិក​វិញ​ ខ្ញុំនៅ​បន្តគិតអំពី​ការ​សម្តែង​របស់​ស៊ី។​ រូប​ភាព​របស់​គាត់​និង​ស្មារតី​របស់​គាត់​បន្ត​ត្រឡប់​មក​ដក់​ក្នុង​អារម្មណ៍​ខ្ញុំ​ជាប់​ជា​និច្ច​ ហើយ​ខ្ញុំ​បានគិត​អំពីការណ៍​ពិតថា​អ្នករបាំខ្មែរ ជាពិសេស​បុរសៗ មិនមាន​អ្វី​ច្រើន សម្រាប់​អនាគត​ប៉ុន្មាន​ទេ​ ហើយ​ខ្ញុំ​ដឹង​ពី​ទេពកោសល្យ​ដ៏អស្ចារ្យ​ដែល​គាត់​មាន​ ហើយ​ខ្ញុំនៅ​បន្តគិត​ថា​តើគួរឱ្យ​កំសត់​យ៉ាង​ណាទៅ​ដែល​ត្រូវ​ទុក​ឱ្យ​បាត់​បង់​មនុស្សមានទេពកោសល្យមួយ​បែប​នេះ”។

ក្នុង​រយៈពេល​ប៉ុន្មានខែ​ក្រោយ​មក​គឺ​នៅថ្ងៃទី ០១​ ខែ​ឧសភា​ ស សុវណ្ណារ៉ា បាន​មកជាន់​ដី​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ជាលើក​ដំបូង​ក្នុង​ជីវិត​របស់​គេ​ក្រោម​ការ​ជួយឧបត្ថម្ភពី​លោក​ស្រី​ Anne Bass ក្នុង​គោលបំណង​ផ្តល់​ឱកាស​ឱ្យ​សុវណ្ណារ៉ា​បាន​មកហាត់​របាំ​បាល់ឡេ​អាមេរិកាំងតាម​ដែល​លោក​ស្រី​គិត​ថា​សុវណ្ណារ៉ា​មាន​ទេពកោសល្យ​ហើយ​សាកសមសម្រាប់​រូបគេ។

ខ្សែភាពយន្ត​ រឿង “រាំឆ្លងដែន​”​ ដែល​បាន​ដាក់បញ្ចាំង​កាល​ពី​សប្តាហ៍​មុន​នៅ​រដ្ឋ​ធានី​វ៉ា​ស៊ីន​តោននិងតាមរដ្ឋមួយ​ចំនួនក្នុង​សហរដ្ឋ​អាមេរិក បាន​កត់ត្រាទុក​នូវ​ការវិវត្ត​របស់​ស៊ី​ ក្នុង​ការផ្លាស់ប្តូរពី​អ្នក​រាំ​របាំប្រពៃណីខ្មែរ​ដែលមានលក្ខណៈស្រ​គត់ស្រ​គុំ​មក​ជាអ្នករាំ​របាំ​បាល់ឡេដែលជារបាំបច្ចឹម​ប្រទេសនិង​ឧបសគ្គដែល​ស៊ីជួបប្រទះ​នៅ​គ្រាដំបូងៗ។

រឿង “រាំឆ្លងដែន”​ដែល​លោក​ស្រី Anne Bass ដឹកនាំ​ដោយខ្លួនឯង ក៏បាន​បង្ហាញនូវ​ប្រតិកម្ម​ផ្សេងៗគ្នា​ពី​អ្នកឯកទេស​របាំ​បាល់ឡេដែល​បាន​ឃើញស៊ី​ជា​លើកដំបូង​។ សម្រស់​របស់​ស៊ី​បាន​ធ្វើឱ្យ​មនុស្ស​ជាច្រើន​នាក់​ស្ងើចសរសើរ ប៉ុន្តែ​ស្ថិត​ក្នុងវ័យ​១៦ឆ្នាំ​ ស៊ី​ហាក់​ដូច​ជា​មាន​អាយុច្រើន​ជ្រុល​សម្រាប់​ការ​ចាប់​ផ្តើម​ហាត់​របាំបាល់​ឡេ។ នៅ​មាន​ឧបសគ្គ​ខ្លះៗទៀត​ដូច​ជា​ភាសា​អង់គ្លេស​ជា​ដើមព្រោះស៊ី​មិន​ចេះ​ភាសា​អង់គ្លេស​ទាល់តែ​សោះ។

លោក Jock Soto អតីត​អ្នក​រាំ​បាល់​ឡេ​នាំមុខ​នៃក្រុម​របាំ​បាល់​ឡេ​ទីក្រុង​ញូវយ៉ក​បាន​និយាយ​បន្ទាប់ពី​បាន​ដឹង​ពី​ជំនាញ​របាំ​ប្រពៃណីខ្មែររបស់​ស៊ី​និង​បាន​ជួប​ឱ្យស៊ី​សាកល្បង​ជាលើក​ដំបូង​ថា៖​ “ពេលដំបូង​ដែលខ្ញុំ​បានឃើញ​ស៊ី ខ្ញុំ​គិត​ថា​ក្មេង​នេះគូរ​ឱ្យអស្ចារ្យណាស់​។ វា​ស្អាត​ខ្លាំង​ណាស់ ប៉ុន្តែ​ខ្ញុំ​គិត​មិន​យល់ទាល់​តែ​សោះ​ថាតើវាអាច​ធ្វើអ្វី​បាន”។

ការណ៍​ពិត​នាពេល​នោះ​ស៊ី​មិន​ទាំង​ដឹង​ថា​ អ្វី​ទៅ​ជា​របាំ​បាល់​ឡេ​ទេ​នោះ​ទេ។ ​ក្នុង​បទ​សម្ភាសន៍​មួយ​ជា​មួយ​វីអូអេ​សំឡេងសហ​រដ្ឋ​អាមេរិក​ស៊ី​បាន​បញ្ជាក់​ថា ​ពេល​នោះ​គាត់​ចេះ​តែ​ហក់​លោត​ទៅ​តាមគេ​ប្រាប់ប៉ុណ្ណោះ។

ដោយ​មាន​ការ​ហាត់​បង្វឹក​ពី​គ្រូល្បីៗ​ជា​ច្រើន​រូប​ ជា​ពិសេស​គ្រូ​ផ្ទាល់​ខ្លួន​គឺ​លោក​ស្រី​ Olga​ Kostritzky​ ស៊ីបាន​តាម​ទាន់​ជា​មួយ​អ្នក​រាំ​ដទៃៗ​ទៀត។

ក្នុង​ខែ​មករា ​ឆ្នាំ​២០០៦ ​ក្នុង​ឱកាស​សម្ពោធ​ស្ថាន​ទូត​សហ​រដ្ឋ​អាមេរិក​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​ ស៊ី​បានចេញសម្តែង​ជា​លើក​ដំបូង​បំផុត​នៅ​ចំពោះ​មុខ​ទស្ស​និក​ជន​ខ្មែរ។

ស៊ី​បានលោត​រាំ​បង្វិល​ខ្លួន​ទៅ​តាម​ចង្វាក់​ភ្លេង​បង្ហោះ​ខ្លួន​ទៅ​លើ​អាកាស​ ហើយ​ធ្លាក់​ចុះ​ស្រាល​ស្ងើក​លើ​ចុង​ជើង។​ ជួន​កាល​គេ​ពត់​ខ្លួន​ល្វត​ល្វន់​ទៅ​តាម​ចង្វាក់​ភ្លេង​ព្យ៉ាណូ។​ សម្រាប់​ទស្ស​និក​ជន​ខ្មែរ​នោះ​ គឺ​ជា​ទស្សនីយ​ភាព​ដ៏​អស្ចារ្យ​មួយ​ដែល​អ្នក​ខ្លះ​មិន​ដែល​ឃើញ​ទាល់​តែ​សោះ​ក្នុង​ជីវិត​របស់​គេ។

ជាបន្ត​បន្ទាប់មក​ស៊ីបាន​ចូល​រួម​ក្នុង​ការ​ប្រកួត​រាំ​ជា​អន្តរ​ជាតិ​ក្នុង​ទី​ក្រុង​វ៉ាណា ​ប្រទេស​ប៊ុលហ្គារី​ ក្នុងខែ​កក្កដា​ឆ្នាំ​២០០៦។

ការ​ប្រកួត​នៅ​ប្រទេស​ប៊ុលហ្គារី​គឺ​ជា​ឱកាស​លើក​ទី​មួយ​ហើយក្នុងរយៈ​ពេល​ជា​យូ​រមក​នេះ​ដែល​ទង់​ជាតិ​ប្រទេស​កម្ពុជា​ត្រូវ​បាន​បង្ហូត​ទន្ទឹម​គ្នា​នឹង​ទង់​ជាតិប្រទេស​ដទៃ​ទៀត។ ​ការ​ប្រកួត​នោះ​មានអ្នករបាំ​មក​ពី​ប្រទេស​ជា​ច្រើន ​ដូច​ជា​ Belarus, ​Kazakhstan ​និង​កូរ៉េ​ជា​ដើម។​ ស៊ី​បាន​ឆ្លង​ចូល​មក​ដល់​វគ្គ​ពាក់កណ្តាល​ផ្តាច់​ព្រ័ត្រ​ ប៉ុន្តែ​ពុំ​បាន​ចូល​ដល់​ជម្រើស​ចុង​ក្រោយ​ទេ។

លោក​ស្រី​ Anne Bass​ បាន​និយាយ​ពី​ការ​ប្រកួត​នោះ​ថា៖​ “ខ្ញុំ​គិត​ថា ​ផ្នែក​មួយ​ដ៏​ល្អ​បំផុត​នៃ​ការ​ប្រកួត​ប្រជែង​នេះសម្រាប់​ស៊ី​គឺ​បាន​រាំ​លើ​ឆាក​ជា​មួយ​អ្នក​របាំ​មក​ពី​ក្រុម​ហ៊ុន​របាំ​បាល់​ឡេ​ជុំវិញ​ពិភព​លោក”។

លោក​ Peter ​Boal ​នាយក​ខាង​ផ្នែក​សិល្បៈ​នៃ​ក្រុម​របាំ​បាល់​ឡេ​ Pacific ​Northwest ​ក្នុង​ទី​ក្រុង​ Seattle ​បាន​និយាយ​ពី​ជោគ​ជ័យ​របស់​ស៊ីថា៖

“វា​មិន​មែន​មក​ពី​យើង​បង្ខំ​គាត់​ឱ្យ​ហាត់​រហ័ស​ទេ។​ គឺ​ដោយ​សារ​គាត់​អាច​រៀន​អ្វី​ដែល​គាត់​ត្រូវ​ការ​សិក្សា​ សម្រេច​បាន​អ្វី​ដែល​គាត់​ចាំ​បាច់​ត្រូវ​សម្រេច​ឱ្យ​បាន​ក្នុង​រយៈ​ពេល​ដ៏​ខ្លី​ដើម្បី​ ឱ្យ​បាន​ឡើង​មួយ​កម្រិត​ទៀត​ ពីព្រោះ​ប្រសិន​បើ​គាត់​មិន​អាច​ធ្វើ​ដូច្នេះ​បាន​ទេ​ គាត់​ពិត​ជា​មិន​អាច​ធ្វើ​ជា​អ្នក​រាំ​អាជីព​អញ្ចឹង​បាន​ឡើយ។ ​វា​ពិត​ជា​គួរ​ឱ្យ​កត់​សម្គាល់​ណាស់។​ ខ្ញុំ​អាច​និយាយ​បាន​ថា ​វា​គឺ​ជា​ឱកាស​មួយ​ក្នុង​ចំណោម​មួយ​ពាន់ ​ហើយ​ខ្ញុំ​គិត​ថា ​យើង​រក​ឃើញ​ឱកាស​មួយ​នេះ”។

ភាព​ប៉ិន​ប្រសប់​ក្នុង​ការ​សម្តែង​របស់​ស៊ី​ អាចឱ្យ​គេ​ពិបាក​ជឿ​ថា ​ស៊ី​ទើប​តែ​ហាត់​របាំ​បាល់​ឡេ​នា​ពេល​ថ្មីៗ​នេះ​ប៉ុណ្ណោះ​ ជា​ពិសេស​ថា ​ស៊ី​ធ្លាប់​ជា​អ្នក​រាំ​របាំ​ប្រពៃណីខ្មែរ។

ក្នុង​បទ​សម្ភាស​មួយ​ជា​មួយ​វីអូអេ​សំឡេង​សហ​រដ្ឋ​អាមេរិក​កាល​ពី​សប្តាហ៍​មុន ​ស៊ីបាន​ធ្វើ​ការ​ប្រៀប​ធៀប​របាំប្រពៃណី​ខ្មែរ​និង​របាំ​បាល់​ឡេ​ថា៖

“របាំ​ខ្មែរ​យើង​វា​ប្លែក​ពី​របាំ​បាល់​ឡេ​ ច្រើន​គឺ​មិន​សូវ​ប្រើ​ពេល​វេលា​ពត់​ដៃ​ពត់​ជើង​ច្រើន។​ យើង​ពត់​ដៃ​ពត់​ជើង​ដែរ។ ​ប៉ុន្តែ​យើង​អាច​ចាប់​ផ្តើម​ពេល​យើង​ធំ​បាន។​ ប៉ុន្តែ​របាំ​បាឡេ​ភាគ​ច្រើន​ប្រហែល៩៩​ភាគ​រយ ​គេ​ចាប់​ផ្តើម​នៅ​អាយុ​ប្រហែល​ជា​៨​ឆ្នាំ​ទៅ​៩​ឆ្នាំ​ហើយ.​..របាំ​ខ្មែរ​វា​ដូច​ជា​យឺតៗ​ មិន​សូវ​លោត​ឬ​ក៏​បង្វិល​ខ្លួន​ ឬ​ក៏​កន្ធែក​ជើង​ច្រើន​ ហើយ​អត់​មាន​ពត់​ម្រាម​ជើង​ទេ។​ ដូច្នេះ​របាំ​បាល់​ឡេ​វា​ខុស​ប្លែក​ផ្ទុយ​គ្នា​វិញ​ លោត​ក៏ច្រើន​បង្វិល​ក៏​ច្រើន ​ហើយ​ត្រូវ​ហាត់​រាល់​ថ្ងៃ”។

ក្នុង​រយៈ​ពេល​បួន​ឆ្នាំ​ចុង​ក្រោយ​ ស៊ី​បាន​ចូល​រួម​ក្នុង​ក្រុម​របាំ​ The ​Pacific ​Northwest​ Ballet​ មុន​ពេល​លោក​សម្រេច​ចាក​ចេញ​កាល​ពី​ប៉ុន្មាន​ខែ​មុន​នេះ។

លោក​កំពុង​ស្វែង​រក​ក្រុម​ហ៊ុន​ថ្មី​ដើម្បី​ចូល​រួម​សម្តែង​ ប៉ុន្តែ​នៅ​មិន​ទាន់​មាន​ផែន​ការ​ក្នុង​ការ​វិល​ត្រឡប់​ទៅ​ចែក​រំលែក​ចំណេះ​ដឹង​នេះ​ដល់​ប្រទេស​កម្ពុជា​នៅ​ឡើយ​ទេ។​ លោក​និយាយ​ថា៖

“ខ្ញុំ​ចង់​ចំណាយ​ពេល​ឱ្យ​ច្រើន​បន្តិច ​ដើម្បី​ក្រេប​យក​ការ​សិក្សា​ពី​របាំ​នេះ​ ហើយប៉ុន្តែ​ខ្ញុំ​គិត​ខ្លះៗ​ដែរជួន​កាល។​ ​ថ្ងៃក្រោយ​ទៅ​ប្រសិន​បើ​ទៅ​បង្ហាញ​ឬ​ក៏​បង្កើត​បាល់​ឡេ​នៅ​ស្រុក​ខ្មែរ​ប្រហែល​ជា​ការ​ល្អ​ ព្រោះ​អត់​មាន​បាល់​ឡេ​នៅ​ស្រុក​ខ្មែរ”។

លោក​ ព្រឿង ​ឈឿង ​ទី​ប្រឹក្សា​ក្រសួង​វប្ប​ធម៌​និង​វិចិត្រ​សិល្បៈ​បញ្ជាក់​ប្រាប់​វីអូអេ​ក្នុង​បទ​សម្ភាសន៍​មួយថា ក្នុងពេលអនាគត​កម្ពុជា​នឹង​បង្កើត​របាំ​បាឡេ​ឱ្យ​បាន​នឹង​គេ​ដែរ​ដើម្បី​ឱ្យ​ប្រជា​ពល​រដ្ឋ​ខ្មែរ​បាន​ស្គាល់​ទម្រង់​សិល្បៈ​ច្រើន​បែប។ ​ប៉ុន្តែ​បច្ចុប្បន្ន​នៅ​ខ្វះ​ទី​តាំង​និង​គ្រូ​ដែល​មាន​ជំនាញ​ផ្នែកនេះ​នៅ​ឡើយ។

លោក​មាន​ប្រសាសន៍​ថា៖ ​“បាល់​ឡេ​នេះ​យើង​ធ្លាប់​មាន​តាំង​ពី​ទស​វត្សឆ្នាំ​១៩៦០​ជាង​ គឺ​យើង​មាន​គ្រូ​សូវៀត​មក​បង្ហាត់។ ​យើង​បាន​ទាក់​ទង​ដែ​រ​ ប៉ុន្តែ​ដោយ​សារ​លទ្ធ​ភាព​នៃ​ទី​តាំង​យើង​មិន​ទាន់មាន​...​ យើង​កំពុង​រៀប​ចំ​សម្រួល​ឱ្យ​ទី​តាំង​សម្រាប់​សិល្បៈ​ខ្មែរ​សិន​ ហើយ​យើង​ទៅ​អនាគត​យើង​ត្រូវ​តែ​មាន​ហើយ”។

ខ្សែ​ភាព​យន្ត​ដែល​មាន​រយៈ​ពេល​ចំនួន​៨៨​នាទី ​នេះ​មាន​ជា​ភាសារ​ខ្មែរ​និង​អង់គ្លេស​ ដោយ​មានកិច្ច​សម្ភាសន៍​ជា​មួយ​មន្រ្តី​ជាន់​ខ្ពស់​រដ្ឋា​ភិបាល​កម្ពុជា​ តំណាង​សមាគម​ថែ​រក្សា​របាំ​បុរាណ​ខ្មែរ​នៅ​កម្ពុជាព្រម​ទាំង​អ្នក​ឯក​ទេស​របាំ​បាល់​ឡេ​នានា​ ក្នុង​នោះ​មាន​គ្រូ​បង្វឹក​ស៊ី​ដោយ​ផ្ទាល់។ ខ្សែ​ភាពយន្ត​នេះ​នឹង​ដាក់​បញ្ចាំង​បន្ត​ទៀត​នៅ​ទីក្រុង ​Santa Fe ​រដ្ឋ​ New Mexico ​នៅ ចុង​ខែ​ឧសភា​នេះ​និង​ទីក្រុង​St. Louis ​រដ្ឋ​ Missouri ​នៅ​ដើម​ខែ​មិថុនា៕

XS
SM
MD
LG