ភ្ជាប់​ទៅ​គេហទំព័រ​ទាក់ទង

​ការ​លើកលែង​ការ​ចោទប្រកាន់​​ប្រឆាំងអ្នកស្រី ​អ៊ឹម ចែម​នាំ​ឲ្យ​មាន​ប្រតិកម្ម​ចម្រុះ


អ្នកស្រី​ អ៊ឹម ចែម​ អាយុ៦៥ឆ្នាំ​ជាអតីត​ចៅហ្វាយ​ស្រុក​ព្រនេតព្រះ​នៅក្នុង​ខេត្តនៅ​ភាគ​ពាយ័ព្យ​ និងធ្លាប់​ជា​ប្រធានគុក​ភ្នំត្រយូង​ដែលមាន​មនុស្ស​យ៉ាងតិច​៤០.០០០​នាក់​​ស្លាប់​នៅក្នុង​ទសវត្សរ៍​១៩៧០។

អ្នកស្រី​ អ៊ឹម ចែម​ អាយុ៦៥ឆ្នាំ​ជាអតីត​ចៅហ្វាយ​ស្រុក​ព្រនេតព្រះ​នៅក្នុង​ខេត្តនៅ​ភាគ​ពាយ័ព្យ​ និងធ្លាប់​ជា​ប្រធានគុក​ភ្នំត្រយូង​ដែលមាន​មនុស្ស​យ៉ាងតិច​៤០.០០០​នាក់​​ស្លាប់​នៅក្នុង​ទសវត្សរ៍​១៩៧០។

ការ​សម្រេច​លើក​លែង​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​ប្រឆាំងអ្នកស្រី អ៊ឹម ចែម អតីត​មេដឹកនាំ​ខ្មែរក្រហម​មួយ​រូប បាន​ក្លាយ​ជា​ចម្ងល់​ថា​ តើ​មាន​គំនាប​ពី​រដ្ឋាភិបាល​ឬ​យ៉ាងណា? ហើយ​ថា ​តើ​ការ​ទម្លាក់​ចោលការចោទ​នេះ​នឹង​ប៉ះពាល់​ដល់​ដំណើរ​ការ​ស្វែង​រក​យុត្តិធម៌​ជូន​ប្រជាជន​កម្ពុជា​ដែល​រងគ្រោះដែរឬទេ?

កាល​ពី​ថ្ងៃទី​២២ខែកុម្ភៈ សហចៅក្រម​ស៊ើប​អង្កេត​បាន​ចេញ​ដីកា​ដំណោះស្រាយ ​រួម​គ្នា​ដោយ​បាន​លើក​លែង​ការ​ចោទប្រកាន់​លើអ្នកស្រី អ៊ឹម ចែម ក្រោម​ហេតុ​ផល​ថា ​លោកស្រី​មិន​ស្ថិត​នៅ​ក្រោម​យុត្តាធិការ​បុគ្គល​របស់​តុលាការ។ នេះ​មាន​ន័យ​ថា អ៊ឹម ចែម មិន​មែន​ជា​មេដឹកនាំ​ជាន់​ខ្ពស់ឬ​ក៏​ជា​ជន​ម្នាក់​ក្នុង​ចំណោម​មន្ត្រី​ដែល​ទទួល​ខុស​ត្រូវ​ខ្ពស់​បំផុត​នៅ​ក្នុង​របប​ខ្មែរ​ក្រហម​ទេ។

កាល​ពី​ឆ្នាំ​១៩៩៧ រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​បាន​ស្នើ​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​ជួយ​រៀប​ចំ​ឲ្យ​មាន​តុលាការ​មួយ ដើម្បី​កាត់​ទោស​មេដឹកនាំ​ជាន់​ខ្ពស់​ក្នុង​សម័យ​ខ្មែរ​ក្រហម។ ក្រោយ​ពី​មាន​ការ​ដោះ​ស្រាយ​ឧបសគ្គជាច្រើន រហូត​ដល់​ឆ្នាំ​២០០៦ តុលាការ​កូនកាត់​មួយ​ដែល​មាន​ភាគី​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​ចូលរួមជាមួយរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ត្រូវ​បាន​បង្កើតឡើង។

ជាង​១០ឆ្នាំ​មក​ហើយ​ដែល​សាលាក្តីខ្មែរក្រហម​បាន​ដំណើរ​ការ​រហូត​មក​ដល់​ពេល​នេះ។ តុលាការ​បាន​កាត់​ទោស​មេដឹកនាំ​ជាន់​ខ្ពស់​មួយ​ចំនួនឲ្យ​ជាប់​ពន្ធនាគារ​មួយ​ជីវិត។ គេ​មិន​ទាន់​ដឹង​ថា​តុលាការ​នឹង​បញ្ចប់​ដំណើរ​ការ​ស្វែង​រក​យុត្តិធម៌​នេះ​នៅ​ពេល​ណា​នោះទេ ខណៈ​សំណុំ​រឿង​ទាក់​ទង​នឹង​មនុស្ស​ដែល​ទទួល​ខុសត្រូវ​ខ្ពស់​ក្នុង​សម័យ​នោះ​កំពុង​បន្ត។

ការ​សម្រេច​លើក​លែង​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​ប្រឆាំងអ្នកស្រី អ៊ឹម ចែម អតីត​មេដឹកនាំ​ខ្មែរក្រហម​មួយ​រូប បាន​ក្លាយ​ជា​ចម្ងល់​ថា​ តើ​មាន​គំនាប​ពី​រដ្ឋាភិបាល​ឬ​យ៉ាងណា? ហើយ​ថា ​តើ​ការ​ទម្លាក់​ចោលការចោទ​នេះ​នឹង​ប៉ះពាល់​ដល់​ដំណើរ​ការ​ស្វែង​រក​យុត្តិធម៌​ជូន​ប្រជាជន​កម្ពុជា​ដែល​រងគ្រោះដែរឬទេ?

កន្លងទៅ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បាន​រិះគន់​សាលាក្តី​ខ្មែរ​ក្រហម​ចំពោះ​ការ​ពង្រីក​វិសាលភាព​ក្នុង​ការ​កាត់​ទោស​ ថា​អាច​ធ្វើ​ឲ្យ​អតីត​ខ្មែរក្រហម​មាន​ការ​ភ័យ​ខ្លាច​ហើយ​ងើប​ឡើង​តស៊ូ​បង្ក​ឲ្យ​មាន​ការ​កើត​សង្គ្រាម​ស៊ីវិល​ម្ដង​ទៀត។ លោក​ក៏​បាន​លើក​ឡើង​ដែរ​ថា​ ការ​ពង្រីក​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​នេះធ្វើ​ឲ្យ​មាន​ការ​ចំណាយ​ថវិកា​កាន់​តែ​ច្រើនលើដំណើរការស្វែងរកយុត្តិធម៌។

លោកសាស្រ្តាចារ្យ Peter Maguire ជា​អ្នក​និពន្ធ​សៀវភៅ​ឈ្មោះ​ថា ​«ប្រឈមនឹង​ការ​ស្លាប់នៅកម្ពុជា»​ (Facing Death in Cambodia​) ­បាន​ប្រាប់ ​VOA ​តាម​រយៈ​សារ​អេឡិចត្រូនិក​ថា ​វា​ច្បាស់​ណាស់ដែល​លោក ហ៊ុន សែន មិន​ចង់​ឲ្យ​មាន​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​មេដឹកនាំ​ខ្មែរ​ក្រហម​ផ្សេង​ទៀត នៅ​ក្នុង​សំណុំ​រឿង​០០៣​និង​០០៤។ ទោះ​ជាយ៉ាងណា​ លោក​បាន​កោត​សរសើរ​តុលាការ​កូនកាត់​មួយ​នេះ។​

លោក​មាន​ប្រសាសន៍​បន្ត​ថា៖

«តុលាការ​សម​នឹង​ទទួល​នូវ​កិត្តិយស​សម្រាប់​ការ​ព្យាយាម​អត់ធ្មត់​របស់​ពួក​គេ ទោះ​ជា​មាន​ការ​ប្រឈម​ផ្នែក​នយោបាយ​ក៏​ដោយ។ តុលាការ​ពិត​ជា​ធ្វើ​លើស​ពី​ការ​រំពឹង​ទុក​របស់​ខ្ញុំ។ ពេល​នេះ​ដល់​ពេល​សម្រាប់​ពួកគេ​ទៅ​ផ្ទះ​វិញ​ហើយ»។

កាល​ពី​ខែមីនា ឆ្នាំ​២០១៥ អង្គការ​សិទ្ធិមនុស្ស​អន្តរជាតិ​ Human Rights Watch បាន​ចេញ​សេចក្តីថ្លែងការណ៍​មួយ​ ដោយ​និយាយ​ថា ​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​គួរ​តែ​បញ្ឈប់​ការ​រារាំង​សម្រាប់​ដំណើរ​ការ​ស្វែង​រក​យុត្តិធម៌​នៅ​តុលាការ​ខ្មែរ​ក្រហម តាម​រយៈ​ការ​មិន​ចង់​ឲ្យ​មាន​ការ​កាត់​ក្តី​លើ​ជន​សង្ស័យ​បន្ថែម​ទៀត។

អ្នកនាំពាក្យ​រដ្ឋាភិបាល​ លោក ផៃ ស៊ីផាន បាន​បដិសេធ​មិន​អត្ថាធិប្បាយ​លើ​បញ្ហា​នេះ ដោយ​រុញ​សំណួរ​ទៅ​ឲ្យ​លោក កែវ រ៉េមី ប្រធាន​គណៈកម្មាធិការ​សិទ្ធិមនុស្ស​កម្ពុជា ដែល VOA ​មិន​អាច​ទាក់​ទង​បាន។

លោក​ ឡុង បញ្ញាវុធ​ មន្ត្រី​ឃ្លាំ​មើល​សាលាក្តី​ខ្មែរក្រហម​មាន​ប្រសាសន៍​ថា សំណុំ​រឿង​ទាក់ទង​អ្នកស្រី អ៊ឹម ចែម បាននាំឲ្យសាលាក្តី​ខ្មែរក្រហម​រង​ការ​រិះគន់​ពី​បញ្ហា​សុចរិតភាព​នៃ​ដំណើរ​ការ​ស៊ើបអង្កេត ដោយ​មិន​មាន​ការ​ចូលរួម​ពី​ភាគី​ជាតិ កង្វះ​ព័ត៌មាន​ទាក់ទង​នឹង​សំណុំ​រឿង​នេះ​ និង​ការ​ជ្រៀតជ្រែក​ពី​រដ្ឋាភិបាល។​ លោក​បន្ថែម​ថា ​លោក​រង់​ចាំ​មើល​ដីកា​ដំណោះ​ស្រាយ​របស់​តុលាការ​និង​ការ​បកស្រាយ​របស់​ចៅក្រមស៊ើប​អង្កេត​លើ​និយមន័យ​នៃ «អ្នក​ទទួល​ខុសត្រូវ​ខ្ពស់» ថា ​តើ​វា​មាន​ន័យ​ចង្អៀត​ឬ​យ៉ាង​ណា។

លោក ឡុង បញ្ញាវុធ ស្នើ​ឲ្យ​តុលាការធ្វើ​យ៉ាង​ម៉េច​ឲ្យ​សាធារណជន​យល់​ដឹង​ពី​ដំណើរ​ការ​ស៊ើបអង្កេត​។ លោក​មាន​ប្រសាសន៍ថា៖

«បាន​ន័យ​ថា​យុត្តិធម៌​មិន​មែន​គ្រាន់​តែ​ជាការ​ចេញ​សាល​ក្រម​មួយ ឬ​មួយ​ដីកា​ដំណោះស្រាយ​មួយ​ត្រឹមត្រូវ​នោះ​ទេ គឺ​ត្រូវ​ឲ្យ​សាធារណជន លោក​មើល​ឃើញ​ថា​ ដំណើរការ​ទាំងមូល​នៃ​រឿងក្តី​ហ្នឹង​មើល​ទៅ​ឃើញ​មាន​ភាពយុត្តិធម៌​ហើយ​ប្រជាជន​សាមញ្ញ​ទូទៅ ក៏​អាច​យល់​អត្ថន័យ​នៃ​សេចក្តីសម្រេច​ហ្នឹង​ខ្លះ​ដែរ។ បើ​មិន​អញ្ចឹង​ទេ សាលាក្តី​មួយ​នេះ​វា​បង្កើត​ឡើង​ វា​នៅ​ឆ្ងាយ​ពី​ប្រជាពលរដ្ឋ»។

លោក ​នេត្រ ភក្ត្រា​ មន្ត្រីនាំពាក្យ​សាលាក្ដី​ខ្មែរក្រហម​ មាន​ប្រសាសន៍ថា ការ​ទម្លាក់ចោល​ការ​ចោទ​ប្រកាន់នេះ​ពុំមាន​គំនាប​ពីភាគី​ខាង​ណា​នោះ​ទេ។​

លោក​ប្រាប់​ VOA ​ថា៖

«អ្វី​ដែល​សំខាន់​ គឺ​តុលាការ​យើង​បាន​បំពេញ​ការងារ​ទៅ​តាម​ច្បាប់។ ហើយ​ចៅ​ក្រម​គាត់ធ្វើ​ការងារ​ទៅ​តាម​ច្បាប់​ ទៅ​តាម​វិជ្ជាជីវៈ​ ទៅ​តាម​នីតិវិធី​ច្បាប់ ហើយ​និង​ស្ថិត​នៅ​លើ​ភស្តុតាង​ដែល​យើង​បាន​ប្រមូល​មក មិន​មាន​គំនាប​ពី​នរណា​ម្នាក់​ទេ»។

អ្នកស្រី​ អ៊ឹម ចែម អាយុ​៧៤​ឆ្នាំ ​កំពុង​រស់​នៅ​ក្នុង​តំបន់​អន្លង់​វែង​ដែល​ជា​កន្លែង​សំបូរ​ដោយ​ខ្មែរ​ក្រហម​រស់​នៅ។ លោកស្រី​ជា​អតីត​ចៅហ្វាយ​ស្រុក​ព្រះ​នេត្រ​ព្រះ នៅ​ក្នុង​ខេត្ត​នៅ​ភាគពាយ័ព្យ​និង​ធ្លាប់​ជា​ប្រធាន​គុក​ភ្នំ​ទ្រយោង​ដែល​មាន​មនុស្ស​យ៉ាង​តិច ៤០.០០០នាក់​ស្លាប់​។

កាល​ពី​ខែ​មីនា ឆ្នាំ ២០១៥ លោកស្រី​ត្រូវ​បានតុលាការ​ដាក់​ឲ្យ​នៅ​ក្រោម​ការ​ត្រួត​ពិនិត្យ​ដោយ​កំបាំង​មុខ​ ដោយ​សារ​អំពើ​មនុស្សឃាត​ដែល​ជា​ការ​រំលោភ​បំពាន​ក្រមព្រហ្មទណ្ឌ​កម្ពុជា ឆ្នាំ​១៩៥៦ និង​ឧក្រិដ្ឋកម្ម​ប្រឆាំង​នឹង​មនុស្សជាតិ ដែល​ក្នុង​នោះ​មាន​ការ​ធ្វើ​មនុស្សឃាត ការសម្លាប់​រង្គាល ការ​ធ្វើ​ឲ្យ​ទៅ​ជា​ទាសករ ការ​ដាក់​ក្នុង​មន្ទីរ​ឃុំឃាំង ការ​ធ្វើ​ទុក្ខ​បុក​ម្នេញ​ដោយ​មូល​ហេតុ​នយោបាយ និង​អំពើ​អមនុស្សធម៌​ផ្សេង​ទៀត​នៅ​មន្ទីរ​សន្តិសុខ​ភ្នំ​ទ្រយោង។

កូនស្រី​របស់​អ្នក​ស្រី អ៊ឹម ចែម គឺ​លោក​ស្រី កាំង ណារិន ប្រាប់ ​VOA ​តាម​រយៈ​ទូរស័ព្ទ​ថា​ លោក​ស្រី​សប្បាយ​ចិត្ត​ដែល​តុលាការ​លើក​លែង​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​ប្រឆាំង​ម្តាយ​របស់​លោកស្រី ដោយ​ថា ​ម្តាយ​លោកស្រី​មិន​បាន​ប្រព្រឹត្ត​ដូច​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​នោះ​ទេ។

អ្នកស្រី​មាន​ប្រសាសន៍​ថា៖​

«សប្បាយ​ចិត្ត​ បាន​គាត់​លែង​គេ​ដេញ​ដោល លែង​គេ​មក​សួរ​គាត់»។​

ក្រៅ​ពី​លោក​ស្រី អ៊ឹម ចែម អតីត​ខ្មែរក្រហម​មួយ​ចំនួន​ទៀត​ត្រូវ​បាន​ចោទ​ប្រកាន់ ក្នុង​នោះ​មាន​លោក មាស មុត តា អាន និងតា ទិត។

ប្រធាន​មជ្ឈមណ្ឌល​ឯកសារ​កម្ពុជា​ (DC-Cam) លោក ​ឆាំង យុ មាន​ប្រសាសន៍​ថា​ នេះ​ជា​ការ​សម្រេច​ចិត្ត​មួយ​ដែល​ពិបាក​ទទួលយក​ ដោយសារ​អ្នក​រង​គ្រោះ​តែង​ចង់​ឲ្យ​អ្នក​ទទួល​ខុស​ត្រូវ​ចេញ​មុខ​ប្រឈម​នឹង​បទ​ឧក្រិដ្ឋ​ដែល​ពួក​គេ​បាន​ប្រព្រឹត្ត។​ ទោះ​ជាយ៉ាងណា​ លោកគោរព​ការ​សម្រេច​ចិត្ត​របស់​តុលាការ។

លោក​ ឆាំង​ យុ មាន​ប្រសាសន៍​ថា៖

«អញ្ចឹង​យើង​បាន​ដឹង​ទុក​ជា​មុន​ថា​ ការ​សម្រេច​ចិត្ត​ខ្លះ ច្បាស់​ជា​មិន​ពេញ​ចិត្ត​ប្រជាជន ហើយ​ការ​សម្រេច​ចិត្ត​ខ្លះ​អាច​ធ្វើ​ឲ្យ​យើង​សប្បាយ​រីករាយ ឬ​ក៏​យើង​យល់​ថា​យុត្តិធម៌​ត្រូវ​បាន​ផ្តល់​ឲ្យ។ នេះ​គឺ​ជា​ការ​សម្រេច​ចិត្ត​មួយ​ដែល​ពិបាក​នឹង​ទទួល​យក»។

លោក​ ឡាត់​ គី​ មន្ត្រី​សិទ្ធិ​មនុស្ស​នៃ​អង្គការ​អាដហុក ​ដែល​ឃ្លាំ​មើល​ដំណើរ​ការ​នៃ​ការកាត់ទោស​ខ្មែរ​ក្រហម​ មាន​ប្រសាសន៍​ថា ​នេះ​ជា​សញ្ញា​មួយ​បង្ហាញ​ថា ​ដំណើរ​ការសាលាក្តី​ខ្មែរក្រហម​ជិត​បញ្ចប់​ ហើយ​កិច្ចការ​ខ្លះ​គឺត្រូវបានបង្រួញ​វិសាលភាព។ ទោះ​ជាយ៉ាង លោក​បញ្ជាក់ថា​ ការ​សម្រេច​លើក​លែងការ​ចោទ​ប្រកាន់​នេះ គឺ​ជា​ការ​សោក​ស្តាយ​មួយ។​

លោក​មាន​ប្រសាសន៍​ថា៖

«ជា​ទូទៅ ខ្ញុំ​ទទួល​ស្គាល់​ការងារ​របស់​សហចៅ​ក្រម​ស៊ើប​អង្កេត ក៏ប៉ុន្តែ​គ្រាន់​តែ​ថា ​យើង​មាន​ការ​សោក​ស្តាយ​អំពី​ព្យសនកម្ម​ដែល​បាន​កើត​ឡើង​នៅ​ក្នុង​តួនាទី​ដែល​លោកស្រី​ទទួល​ខុស​ត្រូវ វា​ជា​រឿង​មួយ​ដែល​អយុត្តិធម៌​សម្រាប់​ជន​រងគ្រោះ»។

ចំណែក​លោក ឡុង ខែត្រ នាយក​ប្រតិបត្តិ​នៃ​អង្គការ​យុវសន្តិភាព​ ដែល​បាន​ធ្វើ​ការងារផ្សព្វផ្សាយ​ចំណេះ​ដឹងអំពីរបប​ខ្មែរក្រហម​ទៅ​កាន់​យុវជន ​មាន​ប្រសាសន៍​ថា​ ការ​សម្រេច​របស់​តុលាការ​អាច​ធ្វើ​ឲ្យ​បាត់បង់​ចំណេះដឹង​មួយ​ផ្នែក​នៃ​ប្រវត្តិសាស្រ្ត​និង​នាំ​ឲ្យ​មាន​វប្បធម៌​នៃ​ការ​មិន​ទទួល​ខុស​ត្រូវ​នៅ​កម្ពុជា។ លោក​បន្ថែម​ថា ​បើ​តាម​ប្រវត្តិសាស្រ្ត អ្នកស្រី អ៊ឹម ចែម ជាអ្នក​ទទួល​ខុសត្រូវ​នៅ​ក្នុងការ​អនុវត្ត​គោល​នយោបាយ​របស់​មេដឹកនាំ​ខាង​លើ​ ដូច្នេះ​លោកស្រី​អាច​ប្រាប់​ប្រវត្តិ​ទាំង​នេះ​ទៅ​ដល់​ក្មេង​ជំនាន់​ក្រោយ។​

លោក​មាន​ប្រសាសន៍ប្រាប់ VOA ​ថា៖

«អញ្ចឹង​អ្វី​ដែល​ជា​រូបភាព​ប៉ះពាល់ គឺ​ការ​ស្វែង​ករ​ការ​ពិត​ មិន​អាច​គ្រប់​ជ្រុង​ជ្រោយ វា​អាច​នឹង​នាំ​ឲ្យ​មានវប្បធម៌មិន​ទទួល​ខុសត្រូវ​នៅ​ក្នុង​ថ្នាក់​ខាង​ក្រោម»។

លោក​បន្ថែម​ថា​អ្នកស្រី អ៊ឹម ចែម មាន​ទំនួលខុស​ត្រូវ​ខ្ពស់​ដែរ​ ដូច្នេះ​គួរ​តែ​មាន​ការ​ទទួល​ខុស​ត្រូវ​ផ្នែក​សីលធម៌​ក្នុង​ការ​និយាយ​ការ​ពិត​ទៅ​កាន់​ក្មេង​ជំនាន់​ក្រោយ។

កាល​ពី​ខែ​វិច្ឆិកា ឆ្នាំ​២០១៦ អង្គ​ជំនុំ​ជម្រះ​តុលាការ​កំពូល​បាន​សម្រេច​តម្កល់​ការ​ផ្តន្ទា​ទោស​លោក ​នួន ​ជា ​និង ​ខៀវ ​សំផន​ នៅ​ក្នុង​សំណុំ​រឿង​ ០០២​/០១ ឲ្យ​ជាប់​ពន្ធ​នា​គារ​អស់​មួយ​ជីវិត។

នៅ​ក្នុង​សំណុំ​រឿង ​០០១ តុលាការបាន​កាត់​ទោស​អតីត​មេ​គុក​ទួល​ស្លែង​ស-២១ ​លោក កាំង ​ហ្គេក​ អ៊ាវ​ ហៅ​ ឌុច​ ដែល​ជា​អ្នក​គ្រប់គ្រង​គុក​ទួលស្លែង​ឲ្យ​មាន​ការ​សម្លាប់​មនុស្ស​រហូត​ដល់​១៤.០០០នាក់ ឲ្យ​ជាប់​គុក​មួយ​ជីវិត។

មេដឹកនាំ​មួយ​ចំនួន​បាន​ស្លាប់​ពេល​តុលាការ​កំពុងដំណើរ​ក្តី ដែលក្នុង​នោះ​មាន​លោក អៀង សារី អតីត​រដ្ឋមន្រ្តី​ការបរទេស​ បាន​ស្លាប់​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០១៣​ ។ ​ភរិយា​របស់​លោក គឺលោក​ស្រី អៀង ធីរិទ្ធ អតីត​រដ្ឋមន្រ្តី​ក្រសួង​សង្គមកិច្ច បាន​ស្លាប់​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០១៥។

កាល​ពីថ្ងៃ​ច័ន្ទ អង្គជំនុំជម្រះ​សាលាដំបូង​បាន​កាត់​បន្ថយ​វិសាល​ភាព​នៃ​សំណុំ​រឿង​ ០០២ ប្រឆាំង ខៀវ សំផន និង នួន ជា ដោយ​បានដក​ចេញ​នូវ​ដំណើរ​ការ​សាក​សួរ​បន្ថែម​ក្នុង​សំណុំ​រឿង​០០២ ទាក់ទង​នឹង​ការ​ដ្ឋាន​និង​មន្ទីរ​សន្តិសុខ​មួយ​ចំនួន។

លោក នេត្រ ភក្រ្តា មាន​ប្រសាសន៍ថា​ ការ​កាត់​បន្ថយ​វិសាល​ភាព​នេះ អាចធ្វើ​ឲ្យ​ដំណើរ​ការ​ស្វែង​រក​យុត្តិធម៌​កាន់​តែ​ឆាប់និង​អាច​កាត់​បន្ថយ​ការ​ចំណាយ​ថវិកា។

លោក​មាន​ប្រសាសន៍ថា៖

«បើ​សិន​ជា​មិន​មាន​ការ​កាត់​បន្ថយ​វិសាល​ភាព គឺ​គេ​ត្រូវ​ការ​ចំណាយ​ពេល​ច្រើន​បន្ថែម​ទៀត ចំណាយ​ថវិកា​ច្រើន​បន្ថែម​ទៀត ហើយ​វា​ធ្វើ​ឲ្យ​ការ​ទន្ទឹង​រង់​ចាំ​យុត្តិធម៌​របស់​បង​ប្អូន​ប្រជាពលរដ្ឋ​កាន់​តែ​យូរ​ថែម​ទៀត»។

បើ​យោង​តាម​លោក នេត្រ ភក្រ្តាតុលាការ​គ្រោង​បញ្ចប់​សំណុំ​រឿង​០០២​វគ្គ​ពីរ នៅ​ឆ្នាំ​២០១៩​ខាងមុខ​ ប្រសិន​បើ​មាន​ការ​ប្តឹង​ទាស់​ពី​ជនជាប់ចោទ​ក្រោយ​តុលាការ​សម្រេច​កាត់​ទោស។

ចាប់​ពី​ឆ្នាំ​២០០៦​ដល់​២០១៦ តុលាការ​ខ្មែរ​ក្រហម​បាន​ចំណាយ​ថវិកា​២៩១លាន​ដុល្លារ​អាមេរិក ដោយ​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​បាន​ចូលរួមចំណែកជិត​៤០​លានដុល្លារ​អាមេរិក។

បើ​ទោះ​ជា​ដំណើរ​ការ​ស្វែង​រក​យុត្តិធម៌​នេះ​ត្រូវ​បាន​ចំណាយ​ពេល​យូរ​យ៉ាង​ណា​ក៏​ដោយ​លោក ឆាំង យុ មាន​ប្រសាសន៍​ថា៖​

«ការ​រង់​ចាំ​យើង​អាច​មាន​អារម្មណ៍​ថា​យូរ ប៉ុន្តែ​បើ​សិន​ជា​យើង​ត្រឡប់​ងាក​បន្តិច​ចាប់​ពី​ថ្ងៃ​ដែល​តុលាការកកើត ឬក៏​យើង​ងាក​ទៅ​ឆ្ងាយ​បន្តិច ចាប់​តាំង​ពី​ថ្ងៃ​ដែល​របប​ខ្មែរ​ក្រហម​ដួល​ទៅ​នេះ គឺ​គ្មាន​ថ្ងៃ​ណា​មួយ​ដែល​ប្រជាជន​យើង​ភ្លេច ឬ​មិន​បាន​ទាមទារ​ឲ្យ​មាន​យុត្តិធម៌​ទេ»។

ចំណែក លោក ឡាត់ គី យល់​ថា​តុលាការ​មាន​គុណសម្បត្តិ​ច្រើន បើ​ទោះ​ជា​មាន​ចំណុច​រិះគន់​មួយ​ចំនួន​ក៏​ដោយ។ លោក​មានប្រសាសន៍​ថា៖

«ខ្ញុំ​យល់​ឃើញ​ថា​តុលាការ​នេះ​ពិត​ជា​មាន​គុណសម្បត្តិច្រើន មាន​ផល​ប្រយោជន៍​ច្រើន សម្រាប់​ទីមួយ​គឺ​បញ្ចប់​និទណ្ឌភាព ទីពីរគឺ​ស្វែង​រក​ការពិត​និង​ទីបី​ផ្តល់​យុត្តិធម៌​ដល់​ជន​រងគ្រោះ​បាត់បង់​ជីវិត»។

លោក​លើក​ឡើង​ថា ​សាក្សី​ដែល​មាន​សក្តានុពល​មួយ​ចំនួន​មិន​ត្រូវ​បាន​កោះ​ហៅ​មក​សាក​សួរ​នោះ​ទេ។

កាល​ពី​ឆ្នាំ​២០០៩ ចៅក្រម​ស៊ើប​អង្កេត​បាន​កោះ​ហៅ​ថ្នាក់​ដឹក​នាំ​រដ្ឋាភិបាល​ធំៗ​ចំនួន​៦​រូប រួមមាន​លោក ជា ស៊ីម អតីត​ប្រធាន​ព្រឹទ្ធសភា លោក ហេង សំរិន ប្រធាន​រដ្ឋសភា លោក ហោ ណាំហុង អតីត​រដ្ឋមន្រ្តី​ការបរទេស និង​លោក គាត ឈន់ អតីត​រដ្ឋមន្រ្តី​ក្រសួង​សេដ្ឋកិច្ច​និង​ហិរញ្ញវត្ថុ​ជាដើម។ តែ​ការ​កោះ​ហៅ​នោះ​មិន​បាន​សម្រេច។

តុលាការនេះក៏បានរងការរិះគន់ថាចំណាយថវិកាច្រើននិងពេលវេលាយូរ៕

XS
SM
MD
LG