Voice of America

Voice of America https://khmer.voanews.com Voice of America is an international news and broadcast organization serving Central and Eastern Europe, the Caucasus, Central Asia, Russia, the Middle East and Balkan countries https://khmer.voanews.com/Content/responsive/VOA/km-KH/img/logo.png Voice of America https://khmer.voanews.com km ២០១២ - វីអូអេ 60 Wed, 30 Dec 2020 02:57:04 +0700 Pangea CMS – VOA តុលាការសម្រេចយកសំណុំរឿង«ក្បត់»លើមនុស្សជិត១៤០នាក់ ទៅជំនុំជម្រះបន្តនៅឆ្នាំក្រោយ សាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ នៅព្រឹកថ្ងៃព្រហស្បតិ៍នេះ បានបើកសវនាការពាក់ព័ន្ធនឹងរឿង«ក្បត់» ចំនួន៤សំណុំរឿង ដែលមានមនុស្សចំនួន១៣៧នាក់ ទាក់ទងនឹងផែនការវិលចូលស្រុករបស់លោក សម រង្ស៊ី មេដឹកនាំក្រុមជំទាស់កាលពីឆ្នាំមុន។ ក្រុមប្រឹក្សាជំនុំជម្រះបានសម្រេចបញ្ចូលសំណុំរឿងជាពីរ ហើយសវនាការស្ដាប់អង្គហេតុ នឹងធ្វើឡើងនៅខែមករា និងខែមីនា ឆ្នាំក្រោយ។ ចៅក្រមសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ នៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍នេះ បានសម្រេចច្របាច់បញ្ចូលសំណុំរឿងចំនួន៤ ដែលក្នុងនោះមានចុងចម្លើយជាអតីតសកម្មជននិងអ្នកគាំទ្របក្សជំទាស់សរុបចំនួន១៣៧រូប ជា២សំណុំរឿងនិងកំណត់សវនាការជំនុំជម្រះនៅឆ្នាំក្រោយ។ សវនាការដ៏មមាញឹកដែលអ្នកជំនាញការអង្គការសហប្រជាជាតិ បានហៅថាមានចរិតនយោបាយ បានប្រព្រឹត្តទៅអស់ពេល២ម៉ោង និងមានចុងចម្លើយតែ៣៣នាក់ប៉ុណ្ណោះចូលរួម។ មេធាវីការពារក្ដី លោក សំ សុគង់ ធ្លាប់ប្រាប់VOAកាលពីដើមសប្ដាហ៍នេះថា ភាគច្រើនលើសលប់នៃចុងចម្លើយទាំង១៣៧នាក់ ក្នុងសំណុំរឿងទាំង៤ខាងលើ កំពុងភៀសខ្លួននៅក្រៅប្រទេស គេចពីការចាប់ចង។ សាលសវនាការដ៏ណែនណាន់តាន់តាប់នៃសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ បានផ្ដើមសេចក្ដីកាលពីវេលាម៉ោង៩ព្រឹក ដោយមានលោក រស់ ពិសិដ្ឋ ជាប្រធានក្រុមប្រឹក្សាជំនុំជម្រះ និងលោកព្រះរាជអាជ្ញារង សេង ហៀង ជាតំណាងអយ្យការ និងមានចុងចម្លើយជាអតីតមន្ត្រី និងអ្នកគាំទ្រគណបក្សសង្គ្រោះជាតិអង្គុយនៅក្នុងបន្ទប់សវនាការ។ ដំណើរសវនាការបានជជែកគ្នាអំពីនីតិវិធី និងការបូកច្របាច់បញ្ចូលគ្នានូវសំណុំរឿង បទល្មើស រួមគំនិតក្បត់ និងញុះញង់បង្កឱ្យមានភាពវឹកវរធ្ងន់ធ្ងរដល់សន្ដិសុខសង្គម ទាក់ទងនឹងគម្រោងវិលត្រឡប់មិនបានសម្រេចរបស់លោក សម រង្ស៊ី និងសហការី កាលពីខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៩។ អាជ្ញាធរបានចោទគម្រោងប៉ុនប៉ងវិលត្រឡប់របស់លោក សម រង្ស៊ី នាគ្រានោះថាមានចេតនាកៀងគរកម្លាំងមហាជន ដើម្បីផ្ដួលរំលំរដ្ឋាភិបាលលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន។ បន្ទាប់ពីដំណើរការក្ដីមកទល់នឹងម៉ោងប្រមាណ១១ព្រឹកថ្ងៃព្រហស្បតិ៍នេះ លោកចៅក្រម រស់ ពិសិដ្ឋ បានសម្រេចបំបែកសំណុំរឿងជា២ និងត្រូវកាត់សេចក្ដីនៅឆ្នាំក្រោយ។ សំណុំរឿងទីមួយ ត្រូវបើកសវនាការស្ដាប់អង្គហេតុនៅថ្ងៃទី១៤ ខែមករា ឆ្នាំ២០២១ ដែលមានចុងចម្លើយ៦០នាក់ដោយច្របាច់បញ្ចូលគ្នាសំណុំរឿងលេខ៦០០៥ និងលេខ១១៤០។ ហើយសំណុំរឿងទីពីរ ត្រូវបើកសវនាការនៅថ្ងៃទី៤ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២១ ដែលមានចុងចម្លើយ៧៧នាក់។ លោក សារ៉ូ សុវុឌ្ឍិ អតីតចៅសង្កាត់រងទីពីរនៃសង្កាត់និម្មិត ក្រុងប៉ោយប៉ែត ដែលជាចុងចម្លើយមួយរូបដែរ បានរិះគន់នីតិវិធីរបស់តុលាការ ដែលលោកថាលោកទើបតែទទួលបានដីកាកោះហៅកាលពីថ្ងៃពុធ ទី២៥ ខែវិច្ឆិកា តែប៉ុណ្ណោះ។ បន្ទាប់ពីបញ្ចប់សវនាការ លោក សុវុឌ្ឍិ បានថ្លែងប្រាប់VOAថាលោកមិនបានប្រព្រឹត្តកំហុសអ្វីនោះទេ។ លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «ជាទូទៅ គុកវាមិនមែនស្រួលទេ អ្នកណាមិនខ្លាច ឮសូរពាក្យចាស់ថា ជាប់គុកមួយថ្ងៃ ស្មើមួយឆ្នាំ ប៉ុន្តែធ្វើជ្រូក កុំរាទឹកក្ដៅ ហើយបើគេចោទ ធម្មតាទេ យើងជាមន្ត្រី[បក្សជំទាស់] យើងធ្លាប់រិះគន់អី គ្រាន់ថាខ្ញុំរិះគន់ ដើម្បីកែលម្អ អត់មានយកខ្មែរណាជាសត្រូវទេ ហើយក៏មិនស្អប់ថ្នាក់ដឹកនាំទេ។ ខ្ញុំរិះគន់គាត់ ដើម្បីកែលម្អ និងប្រទេសជាតិរីកចម្រើន»។ ក្នុងចំណោមចុងចម្លើយ១៣៧នាក់នោះ ក៏មានផងដែរ លោក ថាច់ សេដ្ឋា អតីតសមាជិកព្រឹទ្ធសភា។ អ្នកនយោបាយដែលមានដើមកំណើតខ្មែរក្រោមរូបនេះ ថ្លែងប្រាប់ក្រុមអ្នកសារព័ត៌មាននៅក្រៅបន្ទប់សវនាការថា៖ «ហៅមកនេះ សរសេរឈ្មោះខ្ញុំខុស ថ្ងៃកំណើតខ្ញុំខុស ហើយដីកា ក៏អត់។ យើងក៏បានលើករឿងហ្នឹងប្រាប់តុលាការ តែដោយសារយើងមានសុឆន្ទៈដោយយើងសហការជាមួយតុលាការ ដើម្បីបង្ហាញពីភាពស្អាតស្អំរបស់យើង មិនមែនជាមនុស្សសមគំនិតក្បត់ ព្រោះមិនដឹងក្បត់អ្នកណាទៀតហ្ន៎។ វាមិនដែលសមគំនិតក្បត់ជាតិសាសន៍ឯង»។ លោកស្រី រ៉ូណា ស្មីត (Rhona Smith) ប្រេសិតរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិទទួលបន្ទុកបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្សនៅកម្ពុជា បានហៅសវនាការនេះថា មាន«ចរិតនយោបាយ» «ខ្វះមូលដ្ឋានច្បាប់» និង«រំលោភសិទ្ធិនីតិវិធី»។ ក្នុងសេចក្ដីថ្លែងការណ៍មួយនៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍នេះដែរ ស្ថានបេសកកម្មអចិន្ត្រៃយ៍កម្ពុជាប្រចាំអង្គការសហប្រជាជាតិនៅក្នុងទីក្រុងហ្សឺណែវ បានតបនឹងសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់លោកស្រី រ៉ូណា ស្មីតថា«ដំណើរការនីតិវិធីរបស់តុលាការចំពោះជនជាប់ចោទ ត្រូវបានធ្វើឡើងដោយហ្មត់ចត់ ដោយផ្អែកទៅលើបទល្មើសដែលបានចោទប្រកាន់ស្របតាមច្បាប់»។ លោក ជិន ម៉ាលីន រដ្ឋលេខាធិការ និងជាអ្នកនាំពាក្យក្រសួងយុត្តិធម៌ បានហៅបទល្មើសខាងលើថា«អង្គការចាត់តាំងរៀបចំចាត់ចែងច្បាស់លាស់ និងជាប្រព័ន្ធ» (Organized Crime) ដែលលោកថាចំនួនច្រើននៃចុងចម្លើយ ជារឿង«ធម្មតា»។ លោកប្រាប់ VOA ថា៖ «បើបទល្មើសជា Organized Crime .... អាហ្នឹងវាមានអ្នកពាក់ព័ន្ធច្រើនហើយ វារួមមានអ្នករៀបចំ រួមមានអ្នកសមគំនិត រួមមានអ្នកចូលរួម រួមមានអ្នកដៃដល់ រួមមានអ្នកគាំទ្រ រួមមានអ្នកអនុវត្ត។ ទាំងនោះសុទ្ធជាអ្នកពាក់ព័ន្ធ ហើយជាគោលការណ៍ច្បាប់ព្រហ្មទណ្ឌ អ្នកទាំងអស់ហ្នឹងទទួលខុសត្រូវតាមផ្លូវច្បាប់ដូចៗគ្នា»។ មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ក្រសួងយុត្តិធម៌រូបនេះ បានបង្វែរសំណួរអំពីការចោទរបស់ចុងចម្លើយអំពីនីតិវិធីប្រញាប់ប្រញាល់ ទៅឱ្យអ្នកនាំពាក្យសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ។ VOAមិនអាចសុំការឆ្លើយតបពីលោក គុជ គឹមឡុង អ្នកនាំពាក្យរបស់តុលាការបានទេ គិតត្រឹមល្ងាចថ្ងៃព្រហស្បតិ៍នេះ។ ប៉ុន្តែនៅក្នុងក្រុមតេឡេក្រាមដែលមានអ្នកសារព័ត៌មានជាសមាជិក លោក គុជ គឹមឡុង បានបញ្ជាក់ពីការបំបែកសំណុំរឿងនេះ ហើយថាមានជនជាប់ចោទចំនួន១៣៩នាក់។ ប៉ុន្តែបើតាមការត្រួតពិនិត្យរបស់VOAលើដីកាកោះហៅរបស់តុលាការ មានឈ្មោះលោក សម រង្ស៊ី និងលោក ឡុង រី អតីតតំណាងរាស្រ្តបក្សប្រឆាំង ចំនួនពីរដង។ នៅខាងក្រៅតុលាការ នាព្រឹកថ្ងៃព្រហស្បតិ៍នេះ កងកម្លាំងនគរបាល និងកងកម្លាំងសន្ដិសុខសាលាខណ្ឌ៧មករា រាប់សិបនាក់ បានយាមកាមយ៉ាងតឹងតែង ហើយអ្នកគាំទ្រចុងចម្លើយមួយចំនួន ត្រូវបានហាមមិនឱ្យទៅក្បែរអគារតុលាការឡើយ៕ https://khmer.voanews.com/a/massive-trial-kicks-off-in-confusions-delayed-to-next-year/5677569.html https://khmer.voanews.com/a/massive-trial-kicks-off-in-confusions-delayed-to-next-year/5677569.html Thu, 26 Nov 2020 23:13:52 +0700 សិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជាkhmerservicevoa@gmail.com (អូន ឆេងប៉រ, Ananth Baliga) បងស្រីសកម្មជនថៃបាត់ខ្លួនមកដល់កម្ពុជា ដើម្បីស្វែងរកការពិត ចាប់តាំងពីលោក Wanchalearm Satsaksit ត្រូវចាកចេញពីមាតុភូមិកំណើតក្នុងប្រទេសថៃ មករស់នៅប្រទេសកម្ពុជា ដើម្បីគេចចេញពីការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញដោយរបបសឹកថៃ ដែលចូលកាន់អំណាចដោយរដ្ឋប្រហារឆ្នាំ២០១៤ លោកតែងរក្សាទំនាក់ទំនងជាប្រចាំជាមួយក្រុមគ្រួសារនៅខេត្តឧប្បលរាជធានី (Ubon Ratchathani) ជាពិសេសជាមួយបងស្រី គឺអ្នកស្រី Sitanun Satsaksit។ បងប្អូនបង្កើតទាំងពីរនាក់ផ្ដោះផ្ដងគ្នាតាមទូរស័ព្ទជារៀងរាល់ថ្ងៃ មួយថ្ងៃៗមិនដឹងជានិយាយទូរស័ព្ទប៉ុន្មានដងទេ ដែលសូម្បីតែអ្នកស្រី Sitanun ក៏មិនអាចរាប់បានផង។ តែខ្សែទូរស័ព្ទចុងក្រោយដែលអ្នកទាំងពីរនិយាយគ្នា នាថ្ងៃទី៤ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២០ បានបញ្ចប់ដោយក្ដីតក់ស្លុត។ វេលាម៉ោងជាង៤រសៀលថ្ងៃនោះ ខណៈអ្នកទាំងពីរជជែកគ្នា ស្រាប់តែមានសំឡេងប្រតាយប្រតប់គ្នាលាន់ឮពីខាងលោក Wanchalearm ដែលលោកស្រែកដង្ហោយ«ដកដង្ហើមមិនរួចទេ! ដកដង្ហើមមិនរួចទេ!» ជាភាសាថៃ ហាក់ដូចជាមានអ្នកណាចាប់លោកទៅ។ ទូរស័ព្ទក៏ដាច់ត្រឹមនោះ។ អ្នកស្រី Sitanun ក៏ទាក់ទងប្អូនប្រុសលែងបាន។ លោក Wanchalearm ក៏បាត់ខ្លួនបាត់ដំណឹង ចាប់ពីពេលនោះមក។ ជាង៥ខែកន្លងមកហើយ ដំណឹងអំពីជោគវាសនាលោក Wanchalearm ក៏មិនមានតម្រុយ តែការតស៊ូផ្លូវច្បាប់ក្នុងតុលាការកម្ពុជា បាននាំអ្នកស្រី Sitanunមកកម្ពុជានៅដើមខែវិច្ឆិកានេះ ដើម្បីចូលខ្លួនបំភ្លឺនៅមុខលោកចៅក្រមស៊ើបសួរ ស៊ិន សុវណ្ណរ័ត្ន នៃសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ។ ក្នុងបទសម្ភាសន៍ជាមួយ VOA ពីទីស្នាក់ធ្វើចត្តាឡីស័កមួយកន្លែងនៅរាជធានីភ្នំពេញ អ្នកស្រី Sitanun បានរៀបរាប់ថា៖ «ខ្ញុំចង់ស្វែងរកការពិតថាមានរឿងអ្វីកើតឡើងចំពោះប្អូនប្រុសរបស់ខ្ញុំគឺលោក Wanchalearm»។ អ្នកស្រី Sitanun បានធ្វើដំណើរមកដល់ភ្នំពេញជាមួយនឹងក្រុមពិគ្រោះយោបល់ផ្នែកច្បាប់ជនជាតិថៃចំនួនបីនាក់ កាលពីថ្ងៃទី១០ ខែវិច្ឆិកា ហើយត្រូវតម្រូវឱ្យធ្វើចត្តាឡីស័ករយៈពេលពីរសប្ដាហ៍ ស្របតាមវិធានរបស់អាជ្ញាធរកម្ពុជាប្រឆាំងនឹងការរីករាលដាលនៃជំងឺកូវីដ១៩។ ក្រុមគ្រួសារត្រកូល Satsaksit បានដាក់ពាក្យបណ្ដឹងមកកាន់សាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ កាលពីខែកក្កដា អំពីករណីចាប់ពង្រត់ និងបាត់ខ្លួននៃលោក Wanchalearm វ័យ៣៧ឆ្នាំ។ ក្នុងដីកាចុះថ្ងៃទី២៧ ខែតុលា ដែលVOAទទួលបាន លោកចៅក្រមស៊ើបសួរ ស៊ិន សុវណ្ណរ័ត្ន បានកោះហៅអ្នកស្រី Sitanun មកបំភ្លឺក្នុងដំណើររឿង«ចាប់ឃុំឃាំង និងបង្ខាំងខុសច្បាប់» និង«កាន់កាប់អាវុធដោយគ្មានការអនុញ្ញាត» ក្នុងករណីលោក Wanchalearm។ អ្នកស្រីត្រូវបង្ហាញខ្លួននៅសាលាដំបូងនៅថ្ងៃទី៨ ខែធ្នូ ខាងមុខនេះ។ អំពីការបំភ្លឺនៅចំពោះមុខចៅក្រមកម្ពុជានៅខែក្រោយ អ្នកស្រី Sitanun មានប្រសាសន៍ថា៖ «ខ្ញុំពិតជាមិនដឹងថាត្រូវរំពឹងអ្វីជាអ្វីនោះទេ»។ ប្រាំខែមកនេះ នគរបាលកម្ពុជាបានប្រកែកថាខ្លួនមិនអាចរកឃើញឡើយវត្តមានរបស់លោក Wanchalearm នៅកម្ពុជា គិតត្រឹមថ្ងៃទី៤ ខែមិថុនា នៃការបាត់ខ្លួន ដោយថាទិដ្ឋាការរបស់លោកបានផុតកំណត់តាំងពីថ្ងៃទី៣១ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៧ ហើយតាំងពីថ្ងៃនោះមក លោកក៏មិនបានស្នើសុំបន្តសុពលភាពទិដ្ឋាការរបស់លោកដែរ។ ស្ថានបេសកកម្មអចិន្ត្រៃយ៍កម្ពុជាប្រចាំអង្គការសហប្រជាជាតិនៅទីក្រុងហ្សឺណែវ បានផ្ញើរបាយការណ៍របស់ក្រសួងមហាផ្ទៃទៅឱ្យការិយាល័យឧត្តមស្នងការសិទ្ធិមនុស្សអង្គការសហប្រជាជាតិ កាលពីថ្ងៃទី១២ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២០ ដោយលើកឡើងថាចាប់តាំងពីថ្ងៃទី១៩ ខែតុលា ឆ្នាំ២០១៥ មក ពុំមានឡើយកំណត់ត្រាដែលថាលោក Wanchalearm ប្រើប្រាស់លិខិតឆ្លងដែនថៃរបស់លោក ធ្វើដំណើរចាកចេញពីប្រទេសកម្ពុជា។ អាជ្ញាធរកម្ពុជាក៏មិនអាចបញ្ជាក់ផ្ទៀងផ្ទាត់អំពីការបាត់ខ្លួនរបស់លោក Wanchalearm ព្រមទាំងថាគ្មានឈ្មោះរូបលោករស់នៅក្នុងអគារខុនដូ Mekong Gardens ក្នុងខណ្ឌជ្រោយចង្វារ រាជធានីភ្នំពេញនោះដែរ។ ក្នុងបទសម្ភាសន៍ជាមួយVOA អ្នកស្រី Sitanun បានបញ្ជាក់ថា៖ «ក្រុមគ្រួសារយើងទាំងមូលបានដឹងថា គាត់(Wanchalearm) រស់នៅប្រទេសកម្ពុជាពេញមួយអំឡុងពេលនេះ»។ ខណៈអ្នកស្រីចោទប្រកាន់ដោយត្រង់ៗថា រដ្ឋអំណាចថៃជាអ្នកនៅពីក្រោយករណីចាប់ពង្រត់និងបាត់ខ្លួនរបស់លោក Wanchalearm អ្នកស្រី Sitanun ជាបងស្រីបានលើកឡើងថា នៅពេលការធ្វើចត្តាឡីស័កនៅកម្ពុជា ត្រូវបញ្ចប់ជាស្ថាពរ អ្នកស្រី និងក្រុមពិគ្រោះយោបល់ផ្លូវច្បាប់ នឹងចេញទៅរកភស្ដុតាងបន្ថែមដោយផ្ទាល់អំពីករណីបាត់ខ្លួនប្អូនប្រុសរបស់អ្នកស្រី។ ស្ថានទូតថៃមិនទាន់ឆ្លើយតបអ្វីនឹងសំណើរបស់VOA សុំសេចក្ដីអធិប្បាយ ឆ្លើយតបនឹងការលើកឡើងរបស់អ្នកស្រី Sitanun នៅឡើយទេ គិតត្រឹមល្ងាចថ្ងៃពុធនេះ។ លោក សំ ចំរើន មេធាវីការពារក្ដីឱ្យអ្នកស្រី Sitanun បានលើកឡើងថា តំណាងអយ្យការនៅសាលាដំបូងរាជធានី បានចោទប្រកាន់ទៅលើអញ្ញត្រជន ដែលគេមិនស្គាល់អត្តសញ្ញាណ និងភិនភាគ ទាក់ទិននឹងរឿងបាត់ខ្លួនរបស់លោក Wanchalearmនេះ។ «ដើមបណ្ដឹងយើងនេះ យើងអត់បានដាក់ចូលជាមួយសមត្ថកិច្ច[នគរបាល]ទេ យើងដាក់ចូលព្រះរាជអាជ្ញាតែម្ដង ហើយព្រះរាជអាជ្ញាគេចោទប្រកាន់លើអញ្ញត្រជនណាមួយ បានជាបញ្ជូនទៅឱ្យចៅក្រមស៊ើបហ្នឹងណា បានន័យថាព្រះរាជអាជ្ញាគេសម្រេចចោទប្រកាន់ហើយ បានដល់ចៅក្រមស៊ើប»។ លោក James Buchanan គ្រូឧទ្ទេសជំនាញនយោបាយថៃនៅសាកលវិទ្យាល័យ Mahidol ប្រទេសថៃ បានលើកឡើងថា លោកមិនមានក្ដីរំពឹងនោះទេ ថាការស៊ើបអង្កេតក្នុងតុលាការកម្ពុជា និងដោយអាជ្ញាធរកម្ពុជា អាចឈានទៅស្វះស្វែងរកបាននូវ«ការពិត»អំពីជោគវាសនារបស់លោក Wanchalearm។ អ្នកស្រាវជ្រាវរូបនេះបានប្រាប់ VOA តាមសារអ៊ីមែលយ៉ាងដូច្នេះថា៖ «កាយវិការនានាដែលខាងថៃ និងខាងកម្ពុជាធ្វើ ទាក់ទងនឹងការស៊ើបអង្កេតនេះ ទំនងបំផុត គ្រាន់តែជាឆាកល្ខោន ដែលគេសម្ដែង ដើម្បីស្ដារសង្គ្រោះមុខមាត់ និងធ្វើយ៉ាងណាឱ្យស្ងប់ស្ងាត់អស់ចិត្តពីសំណាក់អ្នកស្រី Sitanun និងក្រុមអ្នកច្បាប់ដែលកំពុងផ្ដល់ជំនួយទាំងនោះប៉ុណ្ណោះ»។ ការណ៍ដែលមានការចោទប្រកាន់លើអញ្ញត្រជន ដោយតុលាការកម្ពុជានេះ លោក Buchanan បានលើកឡើងថាជាតាក់ទិចមួយក្នុងរឿងនេះរបស់ភាគីកម្ពុជា ដើម្បីរំងាប់អារម្មណ៍របស់ត្រកូលSatsaksit ផង និងបញ្ចៀសភាពល្អក់កករជាមួយភាគីថៃផង។ លោក ខៀវ សុភ័គ រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងមហាផ្ទៃ បានលើកឡើងថា រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាធ្វើកិច្ចការតាមនីតិវិធីក្នុងករណីលោក Wanchalearm ដោយមិនស្ថិតក្រោមសម្ពាធនយោបាយឬការទូតអ្វីនោះទេ។ «យើងនៅតែរក្សាជំហរដូចដដែលទេ គឺថារីករាយនឹងទទួលបានព័ត៌មានទាំងឡាយណាដែលពាក់ព័ន្ធទៅដល់ការស្វែងរកឱ្យឃើញនូវជនរងគ្រោះបាត់ខ្លួន Wanchalearm ហ្នឹង ព្រោះយើងមិនទាន់មានអ្វីតម្រុយអ្វីជាក់លាក់ក្នុងការតាមដានទេ។ និយាយរួម យើងបាត់ដានហើយ អ្វីៗដែលបានលើកឡើងក្នុងសង្គមហ្វេសប៊ុក ឬអីក៏ដោយ វាអត់មានអីជាការពិត»។ លោក ខៀវ សុភ័គ មិនផ្ដល់យោបល់អ្វីលើដំណើរការរបស់តុលាការដែលចាត់ការលើករណីលោក Wanchalearm នេះទេ។ «ហ្នឹងរឿងតុលាការទេក្មួយ ពូមិនបានដឹង ព្រោះពូមិនស្ថិតក្នុងសមត្ថកិច្ចយុត្តការណ៍របស់តុលាការទេ ក្មួយ ... អាស្រ័យទៅលើតុលាការ បើតុលាការលោកមានអ្វី យើងរីករាយធ្វើតាមហ្នឹងទៀត ក្មួយ»។ លោក Wanchalearm Satsaksit ជាសកម្មជននយោបាយដែលស្មោះស្ម័គ្រនឹងអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃលោក Thaksin Shinawatra ដែលបាត់បង់តំណែងក្នុងរដ្ឋប្រហារឆ្នាំ២០០៦។ រដ្ឋប្រហារឆ្នាំ២០១៤ដែលនាំឱ្យលោក Wanchalearm ភៀសខ្លួនចេញពីថៃ ដឹកនាំដោយ លោក Prayuth Chan-O-Cha ដែលគ្រានោះជាមេបញ្ជាការកងទ័ពជើងគោកភូមិន្ទថៃ។ មុនពេលបាត់ខ្លួន លោក Wanchalearm ដែលមានប្រជាប្រិយភាព និងសកម្មបំផុតលើបណ្ដាញសង្គម តែងបង្ហោះសារឡកឡឺយ ចំអកឱ្យលោក Prayuth។ ចុងក្រោយបំផុត នៅថ្ងៃទី១៣ ខែឧសភា មុនពេលបាត់ខ្លួន លោកចំអកឱ្យមន្ត្រីនគរបាលនៃរដ្ឋាភិបាលលោក Prayuth ដែលបានទៅឃ្លាំមើលផ្ទះកំណើតរបស់លោកនៅខេត្តឧប្បលរាជធានី។ អ្នកស្រី Sitanun ក៏បានលើកឡើងថា ប្អូនប្រុសរបស់អ្នកស្រី ធ្លាប់បានរអ៊ូរទាំអំពីការតាមដានពីសំណាក់ខ្សែបណ្ដាញនៃកងកម្លាំងសន្ដិសុខថៃ មុនពេលបាត់ខ្លួនផងដែរ។ សាក្សីក្បែរអគារខុនដូ Mekong Gardensក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ បានប្រាប់VOAមួយថ្ងៃក្រោយពីមានការចាប់ខ្លួនលោក Wanchalearm ទៅថា សកម្មជនថៃរូបនេះ កំពុងអង្គុយរង់ចាំទិញប្រហិតចៀននៅមុខអគារខុនដូ មុននឹងមានបុរសមិនស្គាល់មុខមួយក្រុម ចូលមកក្រៀកចាប់លោកញាត់បញ្ចូលក្នុងរថយន្ត យកចេញទៅបាត់។ លោក Wanchalearm បានក្លាយជាសកម្មជនថៃចុងក្រោយបំផុត ដែលត្រូវបានរាយការណ៍ថា ត្រូវបានចាប់ពង្រត់ និងបាត់ខ្លួនទាក់ទិននឹងភាពសកម្មខាងនយោបាយ។ អង្គការឃ្លាំមើលសិទ្ធិមនុស្សHuman Rights Watch បានអះអាងថា មានសកម្មជនថៃ៩នាក់ហើយ រួមទាំងលោក Wanchalearm ផង ដែលបានបាត់ខ្លួននាប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ៕ https://khmer.voanews.com/a/thai-activist-sister-is-in-search-of-missing-brother-in-cambodia/5667361.html https://khmer.voanews.com/a/thai-activist-sister-is-in-search-of-missing-brother-in-cambodia/5667361.html Wed, 18 Nov 2020 21:56:24 +0700 សិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជាkhmerservicevoa@gmail.com (អូន ឆេងប៉រ, Ananth Baliga) មណ្ឌលសុខភាពខេត្តតាកែវផ្តោតលើប្រវត្តិធ្វើដំណើរ ទោះពលរដ្ឋមានអាការៈស្រដៀងវីរុសកូរ៉ូណា មណ្ឌលសុខភាពមួយក្នុងស្រុកបាទី ខេត្តតាកែវ ស្ថិតនៅពីក្រោយសាខាធនាគារអេស៊ីលីដា ទល់មុខសាលាបឋមសិក្សាមួយ។ មានបន្ទប់មួយនៅកណ្តាលអគារ បើកទ្វារចំហទាំងពីរ។ ចំណែកបន្ទប់សងខាងផ្សេងទៀត បិទទ្វារចាក់សោ រស្ងាត់ឈឹង និងពុំមានអ្នកជំងឺសម្រាកក្នុងបន្ទប់នោះទេ។ អគារមួយនៅកណ្តាលដី មានសភាពចាស់និងតូចចង្អៀត ប៉ុន្តែនៅច្រកក្លោងទ្វារមានផ្លាកសញ្ញាធំមួយសរសេរថា «មណ្ឌលសុខភាពសំរោង» ដែលហាក់បង្ហាញថា នៅតែដំណើរការ។ នៅក្នុងបន្ទប់ប្រឹក្សា មានផ្លាកសញ្ញាជូនដំណឹងមួយ ដែលមានសេចក្តីណែនាំរបស់ក្រសួងសុខាភិបាល អំពីវិធានការសុវត្ថិភាព និងការបង្ការវីរុសកូរ៉ូណា។ លោក យី ឆេងលី ដែលជាប្រធានមណ្ឌលសុខភាពសំរោង ក្នុងឃុំសំរោង កំពុងអង្គុយម្នាក់ឯង ហើយដៃចុចទូរស័ព្ទរបស់គាត់ នៅក្នុងបន្ទប់ដែលមានទូរមួយដាក់ឯកសារ និងគ្រែដែកមួយ គ្មានកម្រាល និងមានខ្នើយមួយលើគ្រែនៅក្បែរច្រកទ្វារ។ លោកចាប់អារម្មណ៍ចង់និយាយអំពីជំងឺរាតត្បាតកូវីដ១៩ ដែលគិតត្រឹមថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី៣០ ខែមេសា ប្រទេសកម្ពុជាមានករណីឆ្លងសរុប ចំនួន ១២២ និងជាសះស្បើយចំនួន ១១៩ នាក់។ ប្រធានមណ្ឌលសុខភាពរូបនេះបានរៀបរាប់ថា មានពលករចំណាកស្រុក ១១ នាក់ដែលបានវិលត្រឡប់មកឃុំរបស់ពួកគេវិញ និងមានពលករចំណាកស្រុក ៨ នាក់បានបញ្ចប់ការរស់នៅដាច់ដោយឡែករយៈពេល ១៤ ថ្ងៃរបស់ពួកគេនៅផ្ទះតាមការណែនាំរបស់អាជ្ញាធរ។ កាលពីដើមសប្តាហ៍មុន មន្រ្តីរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានឲ្យដឹងថា ពលករខ្មែរចំណាកស្រុកប្រមាណ ៩ ម៉ឺននាក់ បានត្រឡប់មកប្រទេសកម្ពុជាវិញ ចាប់តាំងពីចុងខែមីនា នៅពេលប្រទេសថៃបិទច្រកព្រំដែន ហើយពលរដ្ឋខ្មែររាប់ពាន់នាក់ត្រូវត្រឡប់មកចូលឆ្នាំនៅក្នុងប្រទេស។ ប៉ុន្តែពួកគេត្រូវបានមន្រ្តីសុខាភិបាលតាមដានសុខភាពថា តើមានរោគសញ្ញានៃវីរុសកូរ៉ូណា ឬយ៉ាងណា និងណែនាំឲ្យរស់នៅដាច់ដោយឡែករយៈពេល ១៤ ថ្ងៃ។ លោក យី ឆេងលី ថ្លែងប្រាប់ VOA នៅមណ្ឌលសុខភាពក្នុងស្រុកបាទីថា៖ «យើងចុះពិនិត្យសុខភាពគាត់។វាស់កម្តៅតាមលទ្ធភាព MVA (ការពិនិត្យរករោគផ្តាសាយ)។ យើងបានអប់រំគាត់ឲ្យនៅដាច់ដោយឡែកពីក្រុមគ្រួសារ ១៤ថ្ងៃ តាមការណែនាំរបស់ក្រសួងសុខាភិបាល។ យើងរវល់ណាស់រាល់ថ្ងៃ»។ លោកបន្ថែមថា រូបលោកផ្ទាល់បានចុះអប់រំប្រជាពលរដ្ឋក្នុងឃុំផ្ទាល់តែម្តង។ លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «ខ្ញុំបានធ្វើដំណើរចុះតាមភូមិផ្ទាល់ហ្មងជាមួយប្រជាជនផ្ទាល់តែម្តង។ ពេលយើងចុះទៅ យើងមានឧបករណ៍ប៉ុន្មានយើង ប្រើដែលយើងមានតាមលទ្ធភាព។ យើងអប់រំពលរដ្ឋថាពេលមានរោគសញ្ញា ដូចក្តៅឈឺក ក្អក ក្នុងអំឡុងពេល ១៤ថ្ងៃ យើងគួរទៅពេទ្យហើយខ្ញុំរាយការណ៍ជូនមន្ទីរសុខាភិបាល»។ ទោះជាយ៉ាងណាលោក ឆេងលី និយាយថា លទ្ធភាពនៃការធ្វើតេស្តសំណាកយកទៅពិនិត្យរកវីរុសកូរ៉ូណារបស់មណ្ឌលសុខភាព នៅមានកម្រិតដោយផ្តោតសំខាន់លើពលករចំណាកស្រុក ដែលបានវិលត្រឡប់ពីក្រៅប្រទេស និងបុគ្គលដែលមានប្រវត្តិត្រឡប់មកពីក្រៅប្រទេស ដែលកំណត់ដោយក្រសួងសុខាភិបាល។ បុគ្គលិកសុខាភិបាលដដែលក៏បានបញ្ជាក់ថា ប្រជាពលរដ្ឋក្នុងស្រុកដែលចូលមកពិនិត្យក្នុងមណ្ឌលសុខភាព ហើយមានអាការៈក្អកនិងរោគសញ្ញា ដូចជាផ្តាសាយ ប៉ុន្តែមិនមានប្រវត្តិធ្វើដំណើរថ្មីៗត្រូវបានគេសន្មត់ថា «ធម្មតា» មិនពាក់ព័ន្ធនឹងវីរុសកូរ៉ូណានោះទេ។ លោកឆេងលីបញ្ជាក់ថា៖ «ប៉ុន្តែអាហ្នឹងទាល់តែមានប្រវត្តិជំងឺទៀតមិនមែនចេះតែរាយការណ៍ទេ។ អាខ្លះ គ្នានៅក្នុងស្រុកអញ្ចេះសោះ យើងរាយការណ៍ទៅ វាពិបាក។ គ្នាមានមកពីណាបើគ្នានៅតែក្នុងស្រុកដូចថា យើងផ្តាសាយអីធម្មតា។ អ៊ីចឹងយើងរាយការណ៍តាមប្រវត្តិជំងឺ»។ លោកទទួលស្គាល់ថា វាពិបាកក្នុងការវាយតម្លៃថាតើជាករណីជំងឺគ្រុនផ្តាសាយធម្មតា ឬជាជំងឺកូវីដ១៩ ប៉ុន្តែលោកបញ្ជាក់ថាវិធីសាស្ត្រដែលកំពុងអនុវត្តមានប្រសិទ្ធភាពដោយខេត្តនេះ មិនទាន់មានករណីវិជ្ជមាននៃវីរុសកូរ៉ូណានៅឡើយទេ។ ការអះអាងរបស់លោក ឆេងលី ស្របតាមរដ្ឋាភិបាលដែលតែងតែអះអាងថា ករណីវិជ្ជមាននៃជំងឺកូវី១៩ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា គឺតាមរយៈជនបរទេស ឬជនជាតិខ្មែរដែលត្រឡប់មកពីក្រៅប្រទេស។ក្រសួងសុខាភិបាលកម្ពុជាលើកឡើងថា ពុំមានការឆ្លងតាមសហគមន៍នៅឡើយទេ។ ខណៈពេលដែលប្រទេសនានាកាលពីសប្តាហ៍ថ្មីៗនេះ បានព្យាយាមពិនិត្យមើលលទ្ធភាពនៃការបើកសេដ្ឋកិច្ចរបស់ពួកគេឡើងវិញនោះ ពួកគេពិនិត្យលទ្ធភាពនៃកម្រិតការធ្វើតេស្តបច្ចុប្បន្ន និងការធ្វើតេស្តដែលត្រូវការចាំបាច់ជាក់ស្តែង។ បញ្ហានេះកំពុងត្រូវបានគេពិភាក្សា។ បើតាមក្រសួងសុខាភិបាលការធ្វើតេស្តសំណាកនៅកម្ពុជាសរុបមានចំនួន ១១.៥៧៦ គិតចាប់ពីខែមករា មកដល់ថ្ងៃទី ២៦ ខែមេសា។ កាលពីថ្ងៃច័ន្ទសប្តាហ៍មុន ក្រសួងសុខាភិបាលប្រកាសថាសំណាកដែលបានធ្វើតេស្តសរុបមានជាង ៩.៧៩២។ ដូច្នេះប្រមាណមួយសប្តាហ៍នេះ ក្រសួងសុខាភិបាលបានធ្វើតេស្តសំណាកប្រមាណ ១.៧៨០។ ក្នុងចំណោមនោះមានមនុស្សប្រមាណ ២.០០០ នាក់ជាអ្នកដំណើរតាមនាវាទេសចរណ៍អន្តរជាតិ MS Westerdam និង World Dream ដែលសុំចូលចតនៅប្រទេសកម្ពុជា។ កាលពីថ្ងៃច័ន្ទសប្តាហ៍មុន ក្រសួងសុខាភិបាលលើកឡើងថាក្នុងរយៈពេល ៧ថ្ងៃ ប្រទេសកម្ពុជាបានធ្វើតេស្តចំនួន ៨៨៣ នាក់ទោះបីជាកម្ពុជាមានលទ្ធភាពធ្វើតេស្តសំណាករហូតដល់ ៦០០ ក្នុងមួយថ្ងៃនៅវិទ្យាស្ថានប៉ាស្ទ័រកម្ពុជា និងវិទ្យាស្ថានជាតិសុខភាពសាធារណៈក៏ដោយ។ លោកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត Li Ailan តំណាងអង្គការសុខភាពពិភពលោក (WHO) ប្រចាំនៅកម្ពុជាថ្លែងក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានកាលពីថ្ងៃ ១៣ ខែមេសាថា អ្វីដែលសំខាន់ក្នុងការទប់ស្កាត់ការរាតត្បាតនៃវីរុសកូរ៉ូណានេះ គឺការធ្វើតេស្តហើយធ្វើតេស្តទៀត។ ទោះបីជាយ៉ាងណា លោកស្រីបានលើកសរសើរការខំប្រឹងប្រែងរបស់ប្រទេសកម្ពុជា ក្នុងការឆ្លើយតបទៅនឹងការឆ្លងចំនួន ១២២ ករណី។ លោកស្រីក៏បាននិយាយផងដែរថា ប្រទេសកម្ពុជាចាំបាច់ត្រូវបង្កើតយុទ្ធសាស្ត្រធ្វើតេស្តខ្លួនឯងទៅមុខទៀត ហើយត្រូវមានការប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់ដដែល ទោះមិនមានករណីឆ្លងថ្មីក្នុងរយៈពេលជាង ២ សប្តាហ៍ចុងក្រោយនេះក៏ដោយ។ កន្លងទៅក្រសួង សុខាភិបាលលើកឡើងថា ករណីវិជ្ជមានភាគច្រើនជាករណីនាំចូលនិងត្រូវធ្វើតេស្តចំពោះអ្នកដែលមានប្រវត្តិធ្វើដំណើរពីបរទេស និងអ្នកជាប់ទាក់ទងស្និទ្ធបំផុតរបស់ពួកគេ។ បន្ទាប់មកទៀតក៏មានករណីកើនឡើង បន្ទាប់ពីប្រជាជនកម្ពុជាបានវិលត្រឡប់មកពីការជួបជុំពិធីសាសនាក្នុងប្រទេសម៉ាឡេស៊ី និងករណីមួយទៀត គឺក្រុមទេសចរបារាំងមួយក្រុម ដែលមានគ្នាជាង ៣០ នាក់បានធ្វើតេស្តវិជ្ជមាននៅក្រុងព្រះសីហនុ បន្ទាប់ពីធ្វើដំណើរទៅកាន់ខេត្តសៀមរាប បាត់ដំបង និងភ្នំពេញ។ បន្ទាប់ពីមានករណីថ្មីផ្សេងៗទៀតនៅ រាជធានីភ្នំពេញ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសុខាភិបាលលោក ម៉មប៊ុនហេង បានលើកឡើងថា វាទំនងជាមានការឆ្លងតិចតួចតាមសហគមន៍នៅភ្នំពេញ។ ប្រជាជនប្រមាណ ៤០ នាក់រស់នៅសង្កាត់បឹងកេងកង១ ត្រូវបានធ្វើតេស្តដែលមានការទាក់ទងផ្ទាល់ជាមួយប្តីប្រពន្ធ ដែលត្រូវបានធ្វើតេស្តរកឃើញវីរុសកូរ៉ូណា។ កាលពីដើមសប្តាហ៍កន្លងទៅ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងសុខាភិបាលលោក លី សូវ៉ាន់ មានប្រសាសន៍ថា ការធ្វើតេស្តប្រចាំសប្តាហ៍បានធ្លាក់ចុះ ដោយសារតែប្រទេសកម្ពុជាមិនមានករណីថ្មីទៀត។ ក្នុងចំណោមពលករចំណាកស្រុកប្រមាណ ៩ ម៉ឺននាក់ដែលបានវិលត្រឡប់មកវិញមានតែ ៤១០ នាក់ប៉ុណ្ណោះ ដែលត្រូវបានធ្វើតេស្តរកវីរុសកូរ៉ូណា ហើយពួកគេមានលទ្ធផលអវិជ្ជមាន។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់របស់លោក លី សូវ៉ាន់ ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានមួយ កាលពីថ្ងៃច័ន្ទ។ បន្ថែមពីនេះទៀត ក្រសួងសុខាភិបាល និងក្រសួងការងារបានពិនិត្យសុខភាពកម្មករកាត់ដេរជាង ៥ពាន់នាក់ ហើយមានតែ ១១២ នាក់ប៉ុណ្ណោះ ត្រូវបានយកសំណាកទៅពិនិត្យរកវីរុសកូរ៉ូណា។ នេះបើតាមមន្រ្តីសុខាភិបាល។ ក្រសួងសុខាភិបាលនៅតែបន្តអំពាវនាវឲ្យប្រជាពលរដ្ឋមានការប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់ ទោះមិនមានករណីឆ្លងថ្មីក៏ដោយ ខណៈពលរដ្ឋចាប់ផ្តើមចេញក្រៅធ្វើដំណើរ ហើយការរកស៊ីមួយចំនួនចាប់ផ្តើមបើកឡើងវិញ។ ត្រឡប់មកស្រុកបាទីវិញ មណ្ឌលសុខភាពរវៀង មានអ្នកជំងឺតែពីរបីនាក់ប៉ុណ្ណោះនៅក្នុងបន្ទប់ដែលពុំឃើញមានគ្រូពេទ្យ ឬគិលានុបដ្ឋាយិកានោះទេ។ នៅអគារខាងក្រោយនៃមណ្ឌលសុខភាព នៅច្រកចូលមានស្លាកមួយចងនឹងខ្សែសរសេរ ដោយដៃលើក្រដាសសថា «ត្រូវពាក់ម៉ាសមុនចូលក្នុងបរិវេណខាងក្នុង»។ លោក ជា ស្រេង ជាប្រធានមណ្ឌលសុខភាពនៅតាមផ្លូវជាតិនេះ។ លោកពាក់ម៉ាស និងកំពុងអង្គុយម្នាក់ឯងក្នុងបន្ទប់។ លោកផ្តោតលើគោលការណ៍ណែនាំរបស់ក្រសួងសុខាភិបាល មិនខុសពីមិត្តរួមការងាររបស់គាត់ នៅមណ្ឌលសុខភាពសំរោងទេ។ លោកបានឈរប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មាន VOA នៅខាងក្រៅបន្ទប់ថា៖ «យើងមានគោលការណ៍ណែនាំដោយក្រសួងសុខាភិបាលសម្រាប់កូវីដ១៩។ យើងពិនិត្យកម្តៅយើងមើលថា គាត់មានឈឺបំពង់កឈឺខ្លួនប្រាណ និងក្អកកណ្តាស់» ឬទេ។ ទោះប្រជាពលរដ្ឋមានរោគសញ្ញាទាំងនេះក៏ដោយ ក៏លោក ជា ស្រេង ប្រធានមណ្ឌលសុខភាពនេះ មានប្រសាសន៍ថា មណ្ឌលសុខភាពមិនបានរាយការណ៍ទៅមន្ទីរសុខាភិបាលក្នុងខេត្តនោះទេ ដោយសារការធ្វើតេស្តរកវីរុសកូរ៉ូណាធ្វើសម្រាប់តែអ្នកដែលមានប្រវត្តិធ្វើដំណើរ ជាពិសេសពលករចំណាកស្រុកដែលបានត្រឡប់ចូលប្រទេសវិញ។ លោកបញ្ជាក់ថា៖ «អ្នកក្នុងស្រុកអត់មានការបម្លាស់ទីអីពីបរទេស ឬក៏អីហ្នឹងអាហ្នឹងអត់អីទេ គឺផ្តាសាយធម្មតា។ បើអ្នកចំណាកស្រុកមក ហើយសង្ស័យអាហ្នឹងគួរតែធ្វើតេស្តដែរ។ យើងមិនគួរពិនិត្យទេអ្នកស្រុក ដែលគ្រាន់តែផ្តាសាយធម្មតាទេ»។ លោក ជា ស្រេង បញ្ជាក់បន្ថែមថា៖ «បើអ្នកចំណាកស្រុកមក យើងតាមដានកម្តៅ អ្នកក្តៅខ្លួនក្អកផ្តាសាយអីពេលគាត់មកមណ្ឌលសុខភាពយើង។ បើអ្នកនៅក្នុងស្រុក យើងគ្រាន់តែរាយការណ៍ប្រចាំខែទេ។ យើងអត់ទាន់ឆោឡោជូនមន្ទីរ[សុខាភិបាលខេត្ត]ទេ»។ ចំណែកលោក ឆេង លី ប្រធានមណ្ឌលសុខភាពសំរោង មានប្រសាសន៍ថា គ្រូពេទ្យនឹងពិនិត្យអាការៈពេលពលរដ្ឋក្នុងស្រុក មកទទួលសេវាពីមណ្ឌល។ ទោះពលរដ្ឋក្នុងស្រុកមានអាការៈស្រដៀងនឹងជំងឺកូវីដ ប៉ុន្តែអាការៈទាំងនោះត្រូវចាត់ទុកថា ជាជំងឺផ្សេងទៀត។ លោកឧទាហរណ៍ថា ពេលប្រជាពលរដ្ឋមានអាការៈក្អក នេះជាជំងឺផ្លូវដង្ហើមដូចជាជំងឺរបេង។ លោក ឆេង លី នឹងសរសេរជារបាយការណ៍ផ្ញើទៅមន្ទីរសុខាភិបាល ចុងខែនីមួយៗ។ លោកបញ្ជាក់ថា៖ «មានអ្នកមករាល់ថ្ងៃ។ ប្រហែល៨ទៅ ១០ មករាល់ថ្ងៃ។ ជាង ១០ ក្នុងមួយថៃ្ង ក្តៅ ក្អក ផ្តាសាយមកពីគ្រប់ទិសទី។ គាត់មិនមកពីបរទេសទេ។ យើងសួរប្រវត្តិគាត់ យើងសង្ស័យថារបេងយើងវៃថ្នាំហ្នឹងទៅ។ យើងធ្វើរបាយការណ៍ជូនក្រសួងសុខាភិបាល។ ករណីសង្ស័យថា កូវីដហ្នឹង យើងមានប្រវិត្តជំងឺច្បាស់លាស់។ ឧបមាថា គាត់មកពីម៉ាឡេស៊ីអ៊ីចឹង យើងសង្ស័យថាកូវីដ។ យើងរាយការណ៍វឹង អ៊ីចឹងគេមកយកសំណាកដើម្បីមើល»។ កាលពីថ្ងៃច័ន្ទ លោក លី សូវ៉ាន់ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងសុខាភិបាលបាន ថ្លែងថា កម្ពុជាមានប្រព័ន្ធតាមដានជាប្រចាំលើជំងឺផ្តាសាយ និងជំងឺសួតដែលលោកថាមិនមានការកើនឡើងជំងឺសួតគួរឲ្យកត់សម្គាល់ ត្រូវបានរាយការណ៍ពីមណ្ឌលសុខភាព ឬមន្ទីរពេទ្យនៅទូទាំងប្រទេសនោះទេ។ លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «រហូតមកដល់ពេលនេះយើងអត់ទាន់ឃើញថា ជំងឺរលាកសួតរបស់យើងមានការកើនឡើងខុសធម្មតានៅឡើយទេ។ តាមទិន្នន័យដែលយើងពិគ្រោះជំងឺហ្នឹងក៏អត់មានឃើញការកើនឡើងគួរឲ្យកត់សម្គាល់ដែរ។ អ៊ីចឹងមានន័យថា ទិន្នន័យដែលយើងប្រមូលគ្រប់ជ្រុងជ្រោយហ្នឹងបញ្ជាក់ថា យើងពិតជាគ្មានករណីហ្នឹង[ឆ្លងថ្មី] នៅក្នុងប្រទេសរបស់យើងទេ»។ នៅក្នុងមណ្ឌលសុខភាពមួយផ្សេងទៀតក្នុងខេត្តតាកែវ លោកស្រី គង់ យុទ្ធាវី ប្រធានមណ្ឌលសុខភាពជាន់ជុំ បានប្រាប់វីអូអេថា លោកស្រីស្នើឲ្យអ្នកជំងឺដែលមកពិនិត្យ ហើយមានជំងឺផ្តាសាយធម្មតាត្រូវតាមដានរោគសញ្ញារបស់ពួកគេ និងត្រឡប់ទៅជួបគ្រូពេទ្យម្តងទៀត ប្រសិនអាការៈនៅមិនទាន់ប្រសើរ។ ទោះជាយ៉ាងណា លោកស្រីនៅតែយកចិត្តទុកដាក់លើករណីដែលទាក់ទងនឹងការធ្វើដំណើរត្រឡប់មកពីក្រៅប្រទេស ហើយលោកស្រីក៏យល់ស្របដែលថា អាចមានករណីឆ្លងតាមសហគមន៍ពីតំបន់ងាយរងគ្រោះក្នុងប្រទេស។ លោកស្រីប្រាប់ VOA តាមទូរស័ព្ទថា៖« គាត់មក ជួនកាល មាន១ថ្ងៃដប់នាក់ … បួនប្រាំនាក់ … បួនដប់នាក់អ៊ីចឹង តាមដែលគាត់មកទទួលសេវាអ៊ីចឹង។ ក៏ប៉ុន្តែ គ្រាន់ថា ពេលដែលមក គឺខ្ញុំសួរទាក់ទងតំបន់ដែលគាត់មកពីខាងណា។ ឧទាហរណ៍បើសិនជាគាត់នៅស្រុកខ្មែរយើង ប៉ុន្តែគាត់មកពីកំពង់សោម អាហ្នឹងករណីសង្ស័យ អាហ្នឹងមកពីកំពង់សោម ក៏ជាតំបន់ផ្ទុះដែរអ៊ីចឹង ខ្ញុំជូន ខ្ញុំជូនគាត់ទៅយកសំណាកហ្នឹងដែរ ដោយសារមន្ទីរពេទ្យរបស់ខ្ញុំជាប់ហ្នឹងមន្ទីរពេទ្យបង្អែក»៕ https://khmer.voanews.com/a/takeo-health-centers-focus-on-travel-histories-disregarding-normal-flu-cases/5398949.html https://khmer.voanews.com/a/takeo-health-centers-focus-on-travel-histories-disregarding-normal-flu-cases/5398949.html Thu, 30 Apr 2020 20:19:33 +0700 សុខភាពកម្ពុជាkhmerservicevoa@gmail.com (គង់ មេត្តា, Ananth Baliga) ពលករចំណាកស្រុកពីប្រទេសថៃប្រឈមអត់ការងារធ្វើនិងជំពាក់បំណុលគេ ក្រោយវិលត្រឡប់មកស្រុកកំណើត លោក មិន សារុន និង អ្នកស្រី នាង ចន្ទ្រា ដែលត្រូវជាប្តីប្រពន្ធ បានមកដល់ច្រកអន្តរជាតិភូមិឡែម ខេត្តចាន់ថាបូរី ប្រទេសថៃ កាលពីថ្ងៃទី២ ខែមេសា ដើម្បីមកស្រុកកំណើតនៅខេត្តតាកែវ។ ពួកគាត់ត្រឡប់មកវិញក្នុងគោលបំណងទៅមើលម្តាយដែលកំពុងសម្រាកឈឺនៅផ្ទះ ប៉ុន្តែពួកគាត់មិនអាចឆ្លងតាមច្រកនេះបានទេ ដោយសារអាជ្ញាធរថៃបានបិទច្រកព្រំដែន ដើម្បីទប់ស្កាត់ការរីករាលដាលមេរោគកូរ៉ូណា។ដើម្បីឆ្លងមកបានពួកគាត់ត្រូវដើរក្នុងព្រៃ ប្រហែល៣គីឡូម៉ែត្រ ហើយត្រូវចំណាយថ្លៃការធ្វើដំណើរជាង៩០ដុល្លារដើម្បីទៅមកដល់ទឹកដីខ្មែរ។ លោកមិន សារុន បានថ្លែងប្រាប់VOAនៅផ្ទះរបស់លោកក្នុងខេត្តតាកែវថា៖ «គេបិទផ្លូវ ប៉ុន្តែឡានគេជូនមកតាមផ្លូវ កាត់។ អ៊ីចឹងយើងត្រូវចំណាយលុយច្រើនដែរ។ យើងដើរប្រហែល៣គីឡូម៉ែត្រ ចេញ១៥០០បាតក្នុងមួយនាក់»។ លោកបន្ថែម៖ «ទាហាននៅជាយដែនពិនិត្យខ្ញុំ៣ដងសរសេរក្រដាសពេទ្យ ពិនិត្យម៉ាស្អាតបានគេឲ្យមក ប្រហែលជា៣ម៉ោង ។ យើងជិះឡាន ។ ក្មួយទៅយក។ យើងជិះ៥នាក់ទាំងតៃកុងអត់យកពីណាមកចូលទៀតទេ សុទ្ធតែបងប្អូនឯង»។ លោក មិន សារុន និងអ្នកស្រី នាង ចន្ទ្រា ជាពលករក្នុងចំណោមពលករខ្មែរចំណាកស្រុកមកពីថៃ ប្រមាណ៩ម៉ឺននាក់ ដែលបានប្រញាប់វិលមកស្រុកកំណើតវិញ កាលពីចុងខែមីនា ដើម្បីចៀសវាងជាប់ក្នុងប្រទេសថៃ ដែលរដ្ឋាភិបាលប្រកាសបិទច្រកព្រំដែនដើម្បីទប់ស្កាត់ការរាតត្បាតជំងឺកូវីដ១៩។ កាលពីថ្ងៃទី៧ខែមេសា រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ លោក ស ខេង បានថ្លែងថា ពលករខ្មែររាប់ពាន់នាក់បានសម្រុកមកប្រទេសកម្ពុជាវិញ ហើយអាជ្ញាធរកម្ពុជានៅតាមច្រកមិនអាចពិនិត្យសុខភាពកម្មករទាំងអស់បានទេ។ ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរប្រមាណមួយលាន២០ម៉ឺននាក់កំពុងរស់នៅនិងធ្វើការនៅប្រទេសថៃហើយរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាប៉ាន់ប្រមាណថា ពួកគេច្រើនគួរសមគឺជាពលករមិនស្របច្បាប់។ របាយការណ៍របស់អង្គការទេសន្តរប្រវេសន៍អន្តរជាតិ(IOM)ឆ្នាំ២០១៩ ឲ្យបានដឹងថាមួយភាគបីនៃពលករចំណាកស្រុកដែលត្រូវបានគេសាកសួរព័ត៌មាន គឺពុំមានការងារធ្វើក្នុងស្រុក ទេ មុនពេលពួកគេចេញពីកម្ពុជា ហើយជិតពាក់កណ្តាល គឺគ្មានចំណូលនិងប្រហែលពីរភាគបីបានសម្រេចចិត្តទៅប្រទេសថៃស្វែងរកការងារ ដោយសារពុំមានឱកាសការងារនៅក្នុងស្រុក និងដោយសារចង់បានចំណូលប្រសើរជាងមុន។ របាយការណ៍បង្ហាញថា ចំនួនពាក់កណ្តាលនៃអ្នកដែលត្រូវបានសម្ភាស បានផ្ញើប្រាក់ត្រឡប់ទៅស្រុកដល់ទៅ១២២៨ដុល្លារក្នុងមួយឆ្នាំ ហើយថាប្រាក់ទាំងនេះ គឺជាប្រាក់ចំណូលចម្បងសម្រាប់ទំនុកបម្រុងគ្រួសារនៅប្រទេសកម្ពុជា ឬក៏ដើម្បីប្រើប្រាស់ធ្វើឲ្យជីវភាពប្រសើរឡើង។ លោក មិន សារុន និង អ្នកស្រី នាង ចន្ទ្រាកំពុងអង្គុយនៅក្រោមផ្ទះពេលដែលអ្នកសារព័ត៌មានVOAបានចុះសម្ភាសជាមួយពួកគាត់នៅក្នុងស្រុកបាទី ខេត្តតាកែវហើយវាគឺជាថ្ងៃទីបីនៃការរស់នៅដាច់ដោយឡែករយៈពេល១៤ថ្ងៃរបស់ពួកគាត់។ ប្តីប្រពន្ធទាំងពីរមានផ្ទះសមរម្យ ផ្ទះពីរទន្ទឹមគ្នា។ ផ្ទះមួយធ្វើពីឈើ នៅចំកណ្តាលដីភូមិ។ ម្តាយរបស់ពួកគាត់និងកូនប្រុសរបស់ពួកគាត់បានទៅរស់នៅផ្ទះសាច់ញាតិបណ្តោះអាសន្ន។ ពួកគាត់សម្រាកនៅខាងក្រោមផ្ទះថ្មបែងចែកដាច់ពីគ្នាដោយកំណាត់វាំងនន។ អ្នកស្រី នាង ចន្ទ្រា ប្រាប់ឲ្យដឹងថា មន្ត្រីសុខាភិបាលបានចុះមកពិនិត្យសុខភាពនៅផ្ទះរបស់គាត់នៅថ្ងៃដំបូង ចំនួនបីដងដោយមន្ត្រីបានពិនិត្យមើល កំដៅឬនិងអាការៈទាក់ទងនឹងជំងឺកូវីដ១៩ហើយការណែនាំរបស់គេសង្កត់ធ្ងន់គឺឲ្យពួកគាត់នៅដាច់ដោយឡែកពីគ្នា។ អ្នកស្រី នាង ចន្ទ្រា បន្តថា៖ «យើងអត់បានជួបគាត់។ អ្នកភូមិគេអត់ហ៊ានសួរសុខទុក្ខយើង»។ សម្រាប់ លោក មិន សារុន ការធ្វើដំណើរដ៏ប្រថុយប្រថាន និងការចំណាយលើថ្លៃធ្វើដំណើរត្រឡប់មកប្រទេសកម្ពុជាវិញគឺសំខាន់ ដោយសារត្រូវទៅថែទាំម្តាយកំពុងមានជំងឺ។ លោកបញ្ជាក់ថា៖ «ខ្ញុំគិតថា ល្អ បើខ្ញុំនៅនោះមានលុយផ្ញើឲ្យគាត់ គឺល្អ។ ប៉ុន្តែដោយសារគាត់ឈឺ គ្មានអ្នកណាថែគាត់ គឺមិនល្អសម្រាប់ខ្ញុំទេ។ម្តាយខ្ញុំឈឺនៅផ្ទះគ្នានអ្នកណាថែគាត់ អ៊ីចឹងខ្ញុំត្រូវតែមកវិញដើម្បីថែគាត់ ។ទោះបីអត់លុយមានលុយក៏ដោយ ខ្ញុំត្រូវតែមក»។ ពេលធ្វើការនៅរោងចក្រសាច់មាន់ នៅប្រទេសថៃតាំងពីចុងឆ្នាំ២០១៧មកនោះ ប្តីប្រពន្ធនេះរកប្រាក់ចំណូលបាន ប្រមាណ៤៣០ដុល្លារក្នុងមួយខែ។ ពួកគាត់ត្រូវផ្ញើទៅផ្ទះប្រមាណ១៥០ដុល្លារក្នុងមួយខែ និងបង់ការប្រាក់៦១ដុល្លារសម្រាប់បំណុលប្រមាណ២ពាន់ដុល្លារ ដែលពួកគាត់បានខ្ចីពីឈ្មួញចងការប្រាក់កាលពីពីរបីឆ្នាំមុន។ ពួកគាត់បានយកប្រាក់នោះដើម្បីចំណាយធ្វើលិខិតឆ្លងដែន និងការត្រៀមរៀបចំធ្វើដំណើរទៅប្រទេសថៃ។ បើទោះបីជាបានមកដល់ផ្ទះនិងបានជួបជុំគ្រួសារក៏ដោយ ក៏ពួកគាត់ទាំងពីរនាក់មានក្តីសង្ឈឹមបន្តិចបន្តួចប៉ុណ្ណោះសម្រាប់ពីរបីខែខាងមុខនៅពេលពួកគេបញ្ចប់ការរស់នៅដាច់ដោយឡែករបស់ពួកគេ។ លោក មិន សារុន មានក្តីបារម្ភក្នុងការស្វែងរកការងារដែលជាមូលហេតុជំរុញឲ្យគាត់ធ្វើចំណាកស្រុក តាំងពីដំបូងមក។ លោក មិន សារុនបានសុំឲ្យបងប្រុសរបស់គាត់ជួយបង់ប្រាក់ជំពាក់គេក្នុងខែមេសា។ លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «ពិបាកដោយសារពេលយើងមកផ្ទះ វាអត់ទាន់មានការងារច្បាស់លាស់ ដែលយើងត្រូវធ្វើ ដោះស្រាយទៅមុខទៀតហើយមកបង្ខាំងអ៊ីចឹងទៀត វាពិបាកបណ្តោយ។ វារកដំណោះស្រាយមិនចេញ បើពីរបីខែទៀត»។ ឈ្មួញចងការប្រាក់ឯកជនក្នុងភូមិ ដែលមិនបានចុះឈ្មោះផ្លូវការត្រឹមត្រូវនិងគ្មានការត្រួតពិនិត្យតាមផ្លូវច្បាប់ គឺជាប្រភពកម្ចីដែលមានការប្រាក់ខ្ពស់សម្រាប់ប្រជាជនកម្ពុជាបើទោះបី មានការរីកដុះដាលគ្រឹះស្ថានមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុក៏ដោយ។ ខណៈពេលដែលឈ្មួញចងការប្រាក់ឯកជន គឺជាប្រភពកម្ចីនោះរបាយការណ៍ឆ្នាំ២០១៥របស់អង្គការសហប្រតិបត្តិការហិរញ្ញវត្ថុអន្តរជាតិ បានចង្អុលបង្ហាញថា ប្រហែលជាប្រជាជនទៅខ្ចីលុយពីក្រុមឈ្មួញចងការប្រាក់ឯកជនដើម្បីយកទៅបង់ការប្រាក់បន្ថែមឲ្យស្ថាប័នមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ ជាហេតុធ្វើឲ្យការប្រាក់ក្នុងវិស័យហិរញ្ញវត្ថុស្ថិតក្នុងកម្រិតទាប។ កាលពីឆ្នាំមុនអង្គការលីកាដូ និងសមាគមធាងត្នោត បានបញ្ចេញរបាយការណ៍ដែលបានឆ្លុះបញ្ចាំងការរំលោភបំពានសិទ្ធិដែលពាក់ព័ន្ធនឹងវិស័យមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ ជាពិសេស សិទិ្ធកាន់កាប់ដី ការធ្វើចំណាកស្រុកដោយបង្ខំ និងការជួញដូរកម្លាំងពលកម្មកុមារ។ ករណីសិក្សានៅក្នុងរបាយការណ៍នេះក៏បានលើកឡើងផងដែរថា ពលរដ្ឋដែលត្រូវបានសម្ភាសបានប្រើប្រាស់កម្ចីពីឈ្មួញចងការប្រាក់ឯកជន ដើម្បីសងការប្រាក់តម្កល់របស់មីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ។ ត្រឡប់ទៅស្រុកបាទី ខេត្តតាកែវវិញ ពលរដ្ឋផ្សេងទៀត ដូចជាអ្នកស្រី សៀង ណារ័ត្ន និងស្វាមីឈ្មោះសេង វ៉ា បានត្រឡប់មកប្រទេសកម្ពុជាវិញ កាលពីថ្ងៃ២៤ ខែមីនា ចំពេលដែលច្រកអន្តរជាតិប៉ោយប៉ែត ខេត្តបន្ទាយមានជ័យត្រូវបានបិទ។ ពួកគេនិងពលរដ្ឋខ្មែររាប់រយនាក់ទៀតដែលមានបំណងត្រឡប់ទៅស្រុកកំណើតបានជាប់នៅក្នុងប្រទេសថៃ។ ក្រោយពីការពិនិត្យសុខភាពជាច្រើនសាររបស់អាជ្ញាធរថៃ និងកម្ពុជា ប្តីប្រពន្ធទាំងពីរនាក់បានឆ្លងផុតព្រំប្រទល់ចូលមកកម្ពុជា ហើយបានជួលរថយន្តឈ្នួលជិះទៅផ្ទះភ្លាមៗ។ មកដល់ផ្ទះ អ្នកស្រីសៀង ណារ័តុ្ន បាននិយាយថា ប៉ូលិសរួមមានប្រធានភូមិ និងបុគ្គលិកសុខាភិបាលបានចុះមកចាំដល់ផ្ទះរបស់ស្រីធ្វើឲ្យអ្នកភូមិមានការភ្ញាក់ផ្អើល។ អ្នកស្រីបញ្ជាក់ថា៖ «យើងមកដល់ផ្ទះប្រហែលម៉ោង៧។ គ្រាន់តែមកដល់ ទាំងប៉ូលិសទាំងប្រធានភូមិ អី គេមកពិនិត្យយើង។ ពេលព្រលឹមឡើងគេមកភ្លាមចូលផ្អើលពេញភូមិ។ គេផ្អើលគេខ្លាចយើង។ គេផ្អើលថា ខាងថៃ គេកើតច្រើន»។ ទើបតែបញ្ចប់ការរស់នៅដាច់ដោយឡែករយៈពេល១៤ថ្ងៃ អ្នកស្រី សេង ណារ័ត្ន បានប្រាប់ថាគាត់និងស្វាមី មិនមែនត្រឡប់មក ដោយសារការខ្លាចវីរុសកូរ៉ូណានោះទេ។ ពួកគេមានបំណងមកលេងកូនប្រុសនិងមកលេងស្រុកកំណើត មុនចូលឆ្នាំខ្មែរ និងជួបជុំក្រុមគ្រួសារ មុនពេលត្រឡប់ទៅប្រទេសថៃវិញ នាចុងខែមេសា។ អ្នកស្រីធ្លាប់ធ្វើការងាររោងចក្រកាត់ដេរក្នុងប្រទេសកម្ពុជា មុនពេលធ្វើចំណាកស្រុកទៅប្រទេសថៃ ដោយទទួលបានប្រាក់ខែ ប្រហែល២០០ដុល្លារ។ អ្នកស្រី សៀង ណារ័ត្ន ចង់បានជីវិតប្រសើរឲ្យកូនប្រុសអាយុបីឆ្នាំរបស់គាត់ ហេតុនេះហើយបានជាអ្នកស្រីបានសម្រេចចិត្តខ្ចីលុយពីឈ្មួញចងការ ដើម្បីចំណាយថ្លៃឯកសារ និងថ្លៃធ្វើដំណើរទៅប្រទេសថៃ។ កម្ចីនេះ អ្នកស្រីអាចយកបានដោយមិនចាំបាច់ដាក់ប្លង់ដីនោះទេ។ នៅក្នុងប្រទេសថៃ អ្នកស្រី សៀង ណារ័ត្ននិងស្វាមី អាចរកចំណូលរួមគ្នា បានប្រហែល៩២០ដុល្លារក្នុងមួយខែ ប៉ុន្តែត្រូវផ្ញើទៅផ្ទះសងលុយគេប្រហែល១០០ដុល្លារក្នុងមួយខែ ។ ស្វាមីរបស់អ្នកស្រី គឺលោក សេង វ៉ា ក៏បានប្រាប់ថា ពួកគេបានបង់សងគេរយៈពេលជិតពីរឆ្នាំមកហើយ និងនៅជំពាក់ប្រាក់ឈ្មួញប្រហែល១០០០ដុល្លារទៀត។ ការត្រឡប់មកជួបកូននិងគ្រួសារក្នុង ឱកាសចូលឆ្នាំ បានធ្វើឲ្យប្តីប្រពន្ធទាំងពីរ ត្រូវជួបនូវសុបិនអាក្រក់ ទាក់ទងនឹងបញ្ហាថវិកា។ លោកបញ្ជាក់ថា៖ «យើងពិបាក។យើងមកដល់នេះ យើងទៅរកការងារធ្វើ ក៏វាពិបាក។យើងមកដល់នេះ អ្នកភូមិគេមិនហ៊ានមកក្បែរយើង។ អត់ទាន់ដឹងថា….ព្រោះអត់មានការងារធ្វើផង ថាទៅវិញហ្នឹង ថា ធ្វើការបានផ្ញើលុយទៅឲ្យគេ … មានលុយបង់ឲ្យគេ…. ព្រោះតែអត់មានការងារធ្វើ យើងបារម្ភ»។ ដោយមានទឹកមុខក្រៀមក្រំ ដោយមិនបាននៅស្និទ្ធស្នាលជាមួយកូនប្រុសរយៈពេល១៤ថ្ងៃ អ្នកស្រី សៀង ណារ័ត្ន មានប្រសាសន៍ថា៖« គ្រាន់ចុះមកវិញ បាញ់អាល់កុល ហើយលាងដៃ លាងជើង ហើយឱបកូនភ្លាមហ្មង»។ លោក ឃុន ថារ៉ូ មន្ត្រីសម្របសម្រួលកម្មវិធីនៃមជ្ឈមណ្ឌលសម្ព័នភាពការងារ និងសិទ្ធិមនុស្ស(CENTRAL)បាននិយាយថា ដោយសារតែ ប្រឈមមុខនឹងបំណុលដ៏ច្រើន ពលករខ្មែរចំណាកស្រុក ពិតជាងាយរងគ្រោះ អំឡុងពេលស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ចធ្លាក់ចុះយ៉ាងខ្លាំង ដោយសារវីរុសកូរ៉ូណា។ លោកបានថ្លែងប្រាប់VOAថា នេះគឺធ្វើឲ្យស្ថានភាពកាន់តែអាក្រក់ដោយសាររដ្ឋាភិបាលអសមត្ថភាពក្នុងការអនុវត្តគោលនយោបាយសារពើពន្ធ គោលនយោយបាយគាំទ្រសង្គម ដូចជាទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍ពេលកម្មករអត់ការងារ ដើម្បីប៉ះប៉ូវក្នុងគ្រាមានផលប៉ះពាល់ដោយសេដ្ឋកិច្ចដែលកម្មករជួបនៅអំឡុងប៉ុន្មានខែខាងមុខនេះ។ លោកបន្ថែមថា៖ «ពលករចំណាកស្រុកកម្ពុជាដែលបានត្រឡប់មកសហគមន៍របស់ពួកគេវិញ ឬក៏មានគម្រោងនឹងត្រឡប់មកវិញ ពួកគាត់ គឺមានភាពងាយរងគ្រោះខ្លួនឯងផ្ទាល់ប៉ះពាល់គ្រួសារគាត់ និងសហគមន៍ ហើយអត់មានសេវាសង្គមដើម្បីជួយពួកគេទេ»។ លោក អ៊ូច ភា អភិបាលខេត្តតាកែវ មានប្រសាសន៍ថា រដ្ឋបាលខេត្តបានជួយសម្រួលប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរត្រឡប់មកពីថៃ ហើយបានចុះអប់រំពលរដ្ឋ។ លោកមានប្រសាសន៍ថា៖ «យើងមានការបារម្ភ ដូច្នេះហើយបានយើងចុះអប់រំបងប្អូនកម្មករតាមរយៈការប្រើប្រាស់ផ្ទាំងរូបភាពសារ ការអប់រំ ប្រើប្រាស់វិទ្យុ និងការប្រើប្រាស់ឧបករណ៍មេក្រូចល័តចាក់ ដោយសារយើងឃើញថា គាត់នៅតែបន្តត្រឡប់មកពីថៃវិញ»។ ត្រឡប់មកលោក មិន សារុន នៅផ្ទះរបស់គាត់នៅស្រុកបាទី ខេត្តតាកែវ ។ ពួកគាត់កំពុងទន្ទឹងរង់ចាំការបញ្ចប់ការដាក់រស់នៅដាច់ដោយឡែក ដើម្បីបានរស់នៅជុំជាមួយគ្រួសារ និងកូន ហើយទោះបីជាយ៉ាងណាពួកគេរីករាយត្រឡប់មករស់នៅជុំគ្នាវិញទោះបីមានការរំខានក្តី។ ទោះជាយ៉ាងណា លោក មិន សារុន នៅតែបារម្ភពុំមានប្រាក់៦១ដុល្លារសម្រាប់សងគេ ដែលវាក៏អាចផ្តល់ការលំបាកដល់គ្រួសារគាត់ផងដែរ។ លោកបញ្ជាក់ថា៖«តិចច្រើនសំខាន់បាននៅជិតកូន នៅនេះក៏ល្អម្យ៉ាង។ សំខាន់យើងមានការងារចិញ្ចឹមកូនយើងបាន។យើងនៅនេះវិញ ល្អជាងតែបើសិនខ្ញុំនៅនេះ រកការងារអត់បាន….»។ លោកបន្ថែមថា៖ «ឈប់ទៅហើយ! ម៉ែពិបាកអ៊ីចឹងព្រោះថា ម៉ែកាន់តែចាស់ ។ ហើយកូនគាត់អត់មានអ្នកមើល»៕ https://khmer.voanews.com/a/as-loan-payments-approach-indebted-migrant-workers-face-economic-uncertainty/5382621.html https://khmer.voanews.com/a/as-loan-payments-approach-indebted-migrant-workers-face-economic-uncertainty/5382621.html Tue, 21 Apr 2020 03:39:15 +0700 សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាkhmerservicevoa@gmail.com (គង់ មេត្តា, Ananth Baliga) វីរុសកូរ៉ូណានៅកម្ពុជាបង្កការប៉ះទង្គិចពាក្យសម្ដីលើសហគមន៍ឥស្លាម អ្នកស្រីហម ស្រីម៉ុម និងអ្នកស្រី សារ៉ោះ អាប់ឌុលឡោះ លក់សាច់មាន់ឆៅនៅតូបក្បែរខាងគ្នាជាង២០ឆ្នាំមកហើយ ក្នុងផ្សារទួលសង្កែនៅភ្នំពេញ។ ពួកគេធ្លាប់ប្រាស្រ័យទាក់ទងលេងសើចជាមួយគ្នាជាធម្មតា និងពេលខ្លះចែករំលែកម្ហូបអាហារគ្នាទទួលទានថែមទៀតផង។ ស្រីម៉ុមជាពុទ្ធសាសនិក ហើយអាប់ឌុលឡោះជាឥស្លាមសាសនិក។ ប៉ុន្តែពួកគេចាប់ផ្តើមមានជម្លោះពាក្យសម្តីជាមួយគ្នា ក្រោយពេលក្រសួងសុខាភិបាលបានប្រកាសថា មានឥស្លាមសាសនិកកម្ពុជា ដែលត្រឡប់ពីការប្រារព្ធពិធីបួងសួងតាមបែបសាសនានៅប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ឆ្លងវីរុសកូរ៉ូណា។ នេះជាការប្រកាសឆ្លងទ្រង់ទ្រាយធំមួយនៅកម្ពុជា ដែលនាំឲ្យមានការព្រួយបារម្ភថា នឹងចម្លងទៅប្រជាជនផ្សេងទៀត។ ក្នុងសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មាននោះ ក្រសួងសុខាភិបាលបានបង្ហាញអត្តសញ្ញាណនៃអ្នកដែលឆ្លង ដោយមានការបែងចែកថា «ខ្មែរ»និង«ខ្មែរឥស្លាម»។ នេះជាការបង្ហាញជាក់ច្បាស់លើបណ្ដាឥស្លាមសាសនិកនៅកម្ពុជា និងដំណើររឿងរ៉ាវទៅចូលរួមពិធីសាសនានៅប្រទេសម៉ាឡេស៊ី។ មានការប្រើប្រាស់ពាក្យសម្ដីមិនសមរម្យតាមរយៈបណ្ដាញទំនាក់ទំនងសង្គម មកលើសាសនាឥស្លាម បណ្ដាជនឥស្លាមសាសនិក និងមកលើសហគមន៍ជនជាតិចាមតែម្ដង។ ឃើញដូច្នេះនាំឱ្យអ្នកស្រី សារ៉ោះ អាប់ឌុលឡោះ ហាក់មានអារម្មណ៍តូចចិត្ត ហើយព្រលយពាក្យពេចន៍ឮៗ ខណៈអ្នកស្រីកំពុងលក់នៅឯផ្សារ។ វានាំឱ្យកើតក្ដីមិនយល់ស្របគ្នា យល់ច្រឡំ និងនាំទៅដល់ជម្លោះពាក្យសម្ដីជាមួយអ្នកស្រី ហម ស្រីម៉ុម កាលពីថ្ងៃពុធសប្ដាហ៍កន្លងទៅ។ ដោយមានក្រមាទទូលគ្របក្បាល និងកន្សែងរុំមុខជិត អ្នកស្រី សារ៉ោះ អាប់ឌុលឡោះ បានប្រាប់ VOA ថា៖ «ខ្ញុំអ្នកថា ចំពោះអ្នកនិយាយទេ។ ខ្ញុំថា ម៉េចបានចាំបាច់ដៀលបងប្អូនឥស្លាមអ៊ីចឹង? អត់ត្រូវដៀលទេ ហើយអត់ត្រូវឆ្អើមខ្ពើមគ្នាទេ ព្រោះអីគេម្នាក់ៗ គេខ្លាចរៀងៗខ្លួន។ គេការពាររៀងខ្លួន។ ចេះតែថា បងប្អូនខ្មែរឥស្លាមនេះនាំរោគមកចូលស្រុកខ្មែរ ខ្ញុំក៏ខឹងទៅ។ ខ្ញុំក៏ថា ឱ្យគេអ្នកនិយាយ តែអ្នកអត់និយាយហ្នឹង គេតមក ក៏កើតការប្រកែកគ្នា មួយម៉ាត់ពីរម៉ាត់ក្នុងផ្សារហ្នឹងទៅ ចាស៎!»។ រំលងគ្នាតែមួយតូប និងស្ថិតនៅតែចម្ងាយប្រមាណបីម៉ែត្រពីគ្នា ក្នុងផ្សារទួលសង្កែ ដែលអ្នកដើរទិញឥវ៉ាន់នៅតែធ្វើដំណើរទៅមកក្រោមកម្ដៅថ្ងៃក្ដៅហែង អ្នកស្រី ហម ស្រីម៉ុម បានប្រាប់ VOA ថា៖ «ទៅមិនបាច់ប្រកាន់ទេ។ [គាត់]ម្នាក់ហ្នឹង វានិយាយថា«ខ្មែរៗ!» តែជាមួយខ្ញុំអត់មានប្រកាន់ថា សាសន៍ណា សាសន៍ណាទេ។ សម្រាប់ពួកខ្ញុំលក់ដូរហ្នឹង ត្រូវគ្នាទាំងអស់ទេ។ តែដូចថា [គាត់]ម្នាក់ហ្នឹង វាអត់សូវដឹងអីទេ។ វានិយាយឡើងវាសុទ្ធតែ«មីខ្មែរ»។ ខ្ញុំខឹងពេក ខ្ញុំថា យើងនៅលើទឹកដីខ្មែរ កុំជេរខ្មែរ!»។ បច្ចុប្បន្ន អ្នកទាំងពីរបានឈប់ស្ដីរកគ្នា។ មិនឆ្ងាយប៉ុន្មានពីផ្សារទួលសង្កែ គឺនៅច្រាំងចំរេះ ដែលជាផ្សារមួយទៀតនៅភាគខាងជើងរាជធានីភ្នំពេញ បរិយាកាសនៃភាពច្របូកច្របល់ក្នុងចិត្តបានកើតមានឡើងពាសពេញសហគមន៍ នៅពេលដែលដំណឹងនៃការលែបខាយពាក្យពេចន៍ បានកើតឡើងមកលើលោក ម៉ាន ពិទ្ទ្រី ឥស្លាមសាសនិកដែលតាំងទីលក់ទឹកអំពៅពីរនាក់ប្ដីប្រពន្ធនៅក្នុងផ្សារនោះ។ បុរសវ័យ៣៨ឆ្នាំរូបនេះយួរថង់ទឹកអំពៅ ដែលប្រពន្ធរបស់លោកគឺអ្នកស្រី សា លីម៉ា វ័យ៣៥ឆ្នាំ កៀប និងច្រករួចជាស្រេច ដើរលក់ក្នុងផ្សារក្បែរផ្លូវ។ កាលពីថ្ងៃពុធសប្ដាហ៍មុន នៅពេលដែលស្ត្រីសា លីម៉ាជិះម៉ូតូដឹកកូនតូចៗពីរនាក់ មានពាក្យមិនសមរម្យ ខណៈកូនតូចៗទារចង់ទិញទឹកអំពៅ៖ «អាហ្នឹងគេនិយាយគេក្រែងផង ក៏មិនដឹង គេស្អប់ក៏មិនដឹង គេស្អប់ គេរើសអើង!... បញ្ហាអីគ្រាន់តែគាត់ថា កុំទិញរបស់ចាម។ គ្រាន់តែប៉ុណ្ណឹង។ ហើយ ទៅ! អាកូនយំយ៉ាងម៉េច យំទៅ កូនយំចង់ផឹក តែម្ដាយអត់ឱ្យ»។ ការប្រើប្រាស់ពាក្យថា«ខ្មែរឥស្លាម» ដែលពលរដ្ឋនៅកម្ពុជានិយមនិយាយជាទូទៅ និងត្រូវបានក្រសួងសុខាភិបាលបែងចែកអ្នកឆ្លងមេរោគ COVID-19 នេះ ដោយដាក់«ខ្មែរ»ផ្សេង និង«ខ្មែរឥស្លាម»ផ្សេង។ «ខ្មែរឥស្លាម»តែងត្រូវបានរំលេចឡើង ដើម្បីសម្គាល់ទៅលើក្រុមជនជាតិចាមភាគតិច ជ្វា និងម៉ាឡេ ដែលរស់នៅកម្ពុជា ហើយគោរពប្រតិបត្តិជាឥស្លាមសាសនិក។ បើយោងតាមក្រសួងសុខាភិបាល មានបណ្ដាឥស្លាមសាសនិកជាពលរដ្ឋកម្ពុជាចំនួន៧៩នាក់បានទៅចូលរួមពិធីសាសនានៅវិហារ Sri Petaling ក្បែរទីក្រុងកូឡាឡាំពួរ ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ដែលបញ្ចប់នៅចុងខែកុម្ភៈ។ ពិធីសាសនាដែលមានអ្នកចូលរួមរាប់ពាន់នាក់នេះបណ្ដាលឱ្យជួបហេតុអកុសលនៃការឆ្លងវីរុសកូរ៉ូណានៅក្នុងប្រទេសម៉ាឡេស៊ី និងអ្នកចូលរួមមកពីបណ្តាប្រទេសផ្សេងៗ ដូចជាប្រទេសព្រុយណេ ឥណ្ឌូនេស៊ី សិង្ហបុរី និងកម្ពុជា។ ក្នុងចំណោមពលរដ្ឋកម្ពុជា៧៩នាក់ដែលបានចូលរួម មាន២៥នាក់ត្រូវបានរកឃើញថា មានឆ្លងវីរុសCOVID-19 និងមានអ្នកប្រាស្រ័យទាក់ទងផ្ទាល់៥នាក់ក៏បានឆ្លងដែរ។ ក្រៅពីនោះរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានប្រកាសឱ្យដឹងថា អ្នកដែលនៅសេសសល់ បូករួមទាំងបណ្ដាញទាក់ទងស្និទ្ធរបស់ពួកគាត់ ត្រូវបានធ្វើតេស្ដ ហើយមិនឃើញមានឆ្លងនោះទេ។ នៅឯផ្សារច្រាំងចំរេះដដែល អ្នកលក់មាន់ម្នាក់ ឈ្មោះអ្នកស្រី សាន់ វ៉ាន់នី វ័យ៣២ឆ្នាំ ដែលជាឥស្លាមសាសនិកដែរ បានលើកឡើងថា ការរកស៊ីរបស់អ្នកស្រីធ្លាក់ចុះ ដោយមិនមានអតិថិជនខ្មែរមកទិញដូចមុន ចាប់តាំងពីផ្ទុះឡើងនៃករណីឆ្លងCOVID-19 និងរឿងរ៉ាវនៃអ្នកត្រឡប់មកពីប្រទេសម៉ាឡេស៊ី។ «បាត់! បាត់ម៉ូយខ្មែរខ្លះដែរ! បាត់តិចតួចទេបង! អឺ ខ្ញុំអត់ដឹងថា មូលហេតុ អឺបាត់ហ្នឹងគេអត់ហ៊ានចេញពីផ្ទះ ឬក៏គេរើសអើងយើង។ ខ្ញុំអត់ហ៊ាននិយាយថា ពិតប្រាកដមួយណាទេណា៎! ព្រោះខ្ញុំវាអត់បានជួបប្រទះផ្ទាល់!»។ អ្នកលក់មាន់រូបនេះ ដែលបានរៀបការស្វាមីជាជនជាតិខ្មែរ បានឱ្យដឹងថា អ្នកស្រីមានការរំខានចិត្តចំពោះការលើកឡើង និងការបញ្ចេញមតិមានខ្លឹមសាររើសអើងនៅលើបណ្ដាញសង្គម និងបារម្ភថា ការណ៍នេះអាចនាំឱ្យមានការប៉ះទង្គិចគ្នារវាងសហគមន៍ផ្សេងៗគ្នាក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ជាពិសេសរវាងពុទ្ធសាសនិក និងឥស្លាមសាសនិក បើមិនទប់ស្កាត់ទាន់ពេល។ «មានបងប្អូនខ្មែរយើងមួយចំនួនតូចទេ ដែលគាត់សរសេរជេរទាំងពាក្យសម្ដី និយាយចេញមកពិបាកស្ដាប់តែម្ដង សុទ្ធតែពួកវាអ៊ីចឹងហើយ បានវាអត់មានទឹកដីនោះ បានវាអត់មានទឹកដីនៅ។ បងឯងគិតមើល និយាយអ៊ីចឹងៗ។ តើគាត់ធ្វើអ៊ីចឹងសមឬអត់?»។ ក្នុងពិធីសំណេះសំណាលជាមួយគ្រូពេទ្យស្ម័គ្រចិត្តដែលនឹងចេញទៅជួយព្យាបាលអ្នកជំងឺដែលផ្ទុកវីរុសកូរ៉ូណា ក្នុងនោះមានគ្រូពេទ្យជាឥស្លាមសាសនិកផងដែរ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែនបានអំពាវនាវឲ្យបញ្ឈប់ការរើសអើងប្រឆាំងនឹងបណ្ដាឥស្លាមសាសនិក ឬក៏សហគមន៍ឯទៀត ដោយសារតែបញ្ហានៃវីរុសនេះ។ «ខ្ញុំសុំឱ្យរំលត់បញ្ហានេះបន្ទាន់នៅប្រទេសកម្ពុជា។ ប្រទេសនេះគឺជាប្រទេសគម្រូមួយនៅក្នុងពិភពលោក ដែលគ្មានការរើសអើងជាតិសាសន៍ និងសាសនា»។ លោកស្រី ចក់ សុភាព នាយិកាប្រតិបត្តិនៃមជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា បានលើកឡើងថា វាជាប្រការ«គ្រោះថ្នាក់»ក្នុងការបង្ហាញអត្តសញ្ញាណអ្នកផ្ទុកមេរោគ COVID-19 ដោយរាប់បញ្ចូលទាំងជំនឿសាសនារបស់ពួកគេ។ លោកស្រីបញ្ជាក់ថា វានឹងដាក់បន្ទុកនាំឱ្យសហគមន៍ជនជាតិ និងសហគមន៍សាសនាភាគតិចងាយរងគ្រោះ និងប្រឈមការរើសអើង។ ប្រធានអង្គការរូបនេះបានលើកឡើងថា៖ «វាគឺជារឿងសំខាន់ដែលសិទ្ធិឯកជនភាពរបស់អ្នកជំងឺ ចាំបាច់ត្រូវតែទទួលបានការថែរក្សាការពារ ហើយលើសពីនោះព័ត៌មានផ្ទាល់ខ្លួនដែលមានលក្ខណៈរសើបហ្នឹងមិនចាំបាច់ត្រូវបញ្ចេញ ដូចយ៉ាងជម្រើសនៃជំនឿសាសនា ដែលមិនមានជាប្រយោជន៍សាធារណៈដែលមហាជនគួរដឹងជាចាំបាច់ គួរតែត្រូវបានលាក់ទុក»។ លោក អូស្មាន ហាស្សាន់ ទេសរដ្ឋមន្ត្រីក្នុងរដ្ឋាភិបាលលោក ហ៊ុន សែន និងជាមេដឹកនាំឥស្លាមសាសនិកនៅកម្ពុជា បានលើកឡើងថា វាមិនមែនជាបញ្ហាឡើយ ក្នុងការបង្ហាញ«ខ្មែរ»និង«ខ្មែរឥស្លាម»នៅក្នុងសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្រសួងសុខាភិបាល ដែលត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយជាសាធារណៈ។ ក្នុងសន្និសីទព័ត៌មានមួយកាលពីថ្ងៃសៅរ៍លោក ហាស្សាន់ បាននិយាយថា៖ «គ្រាន់តែថា ពេលខ្លះទៅ បងប្អូនយើងលោក...ចុះបើយើងទៅថា..អ្នកទៅធ្វើបុណ្យនៅកន្លែងនោះ បើមិនឥស្លាមទេ ពីណា?អ៊ីចឹងណា៎ អីក៏ថា អ៊ីចឹងទៅណា៎។ បើទៅទីហ្នុង ឧបមាថា អ្នកទៅធ្វើបុណ្យ Haj អ៊ីចឹងទៅណា៎ មិនមែនឥស្លាម មិនមែនទៅធ្វើបុណ្យ Haj ទេ»។ ទេសរដ្ឋមន្ត្រីរូបនេះបានលើកឡើងថា ការប្រើប្រាស់សម្ដីមិនសមរម្យ និងពេលខ្លះមានខ្លឹមសាររើសអើងលើសហគមន៍ឥស្លាមសាសនិក ពេលខ្លះអ្នកបញ្ចេញទស្សនៈធ្វើឡើងដោយ«អចេនា» ហើយ«ពុំមានបំណងអាក្រក់»អ្វីនោះទេ តែដោយសារភាពភ័យខ្លាចនៃរោគរាតត្បាតកូរ៉ូណា ទើបនាំឱ្យមានការបរិយាយប៉ះពាល់គ្នា។ លោក អូស្មាន ហាស្សាន់បន្តថា៖ «ក៏ប៉ុន្តែអ្វីដែលយើងប្រុងប្រយ័ត្ន យើងប្រុងប្រយ័ត្ន។ គេអ្នកឆ្លៀតឱកាស ដើម្បីបំបែកបំបាក់នូវភាពសាមគ្គីផ្ទៃក្នុងរបស់យើងរបស់ប្រជាជាតិយើង ឱ្យមានការប្រេះស្រាំ បែកបាក់សាមគ្គីគ្នា ដើម្បីគេកេងយកប្រយោជន៍អ្វីមួយ»។ លោក ផៃ ស៊ីផាន អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ក៏ចៀសវាង មិនទទួលស្គាល់ការបែងចែក«ខ្មែរ»និង«ខ្មែរឥស្លាម»របស់ក្រសួងសុខាភិបាល តែលោកបានស្នើឱ្យបណ្ដាញសារព័ត៌មាន ប្រយ័ត្នប្រយែងក្នុងការបង្ហាញអត្តសញ្ញាណរបស់អ្នកផ្ទុកវីរុសកូរ៉ូណា។ ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានមួយកាលពីសប្ដាហ៍មុន លោកបានលើកឡើងថា៖ «ដូច្នេះ សុំឱ្យបណ្ដាញសារព័ត៌មានទាំងអស់ មិនមានសារៈប្រយោជន៍ក្នុងការធ្វើអត្តសញ្ញាណកម្ម រហូតទៅដល់ខ្មែរឥស្លាម ខ្មែរចិន ខ្មែរយៀកណាម គឺមិនបាច់ទេ គ្រាន់តែថា ជាប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ។ យើងជួបបញ្ហាជាមួយនឹងវីរុសCOVID19 ។ ហេតុដូចម្ដេចបានជាយើងបង្កើតបញ្ហានៅក្នុងសហគមន៍នេះឯង អានេះអធ្យាស្រ័យ»។ នៅត្រើយម្ខាងទៀតនៃទន្លេសាបក្នុងបរិវេណវិហារឥស្លាមមួយកន្លែង ក្នុងខណ្ឌជ្រោយចង្វារ រាជធានីភ្នំពេញ បរិយាកាសហាក់មានភាពច្របូកច្របល់ក្នុងចិត្ត ខណៈVOA ព្យាយាមសាកសួរអំពីទស្សនៈរបស់សហគមន៍ ដោយពលរដ្ឋជាឥស្លាមសាសនិក មិនហ៊ានបង្ហាញឈ្មោះនោះទេ តែពួកគេស្នើឱ្យមានការបញ្ឈប់ការរើសអើង។ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានចាត់វិធានការនានាយ៉ាងប្រញាប់ប្រញាល់ ក្នុងនោះមានការហាមប្រាមការជួបជុំបួងសួង ប្រារព្ធពិធីនានា នៅទីអារាមសាសនានានាផងដែរ ដើម្បីបញ្ចៀសការឆ្លងជាក្រុម និងការរីករាលដាលនៃមេរោគក្នុងសហគមន៍ ដែលក្រសួងសុខាភិបាលព្រមានថា អាចនឹងកើតឡើង៕ https://khmer.voanews.com/a/covid19-religious-id-draw-backlash-on-cambodian-muslims/5344817.html https://khmer.voanews.com/a/covid19-religious-id-draw-backlash-on-cambodian-muslims/5344817.html Wed, 25 Mar 2020 20:56:41 +0700 សិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជាសុខភាពkhmerservicevoa@gmail.com (អូន ឆេងប៉រ, Ananth Baliga) ក្រុមមេធាវីការពារក្តីទាំងបួនរូបរបស់លោក កឹម សុខាដើរចេញពីបន្ទប់សវនាការ ក្រុមមេធាវីការពារក្តីទាំងបួនរូបរបស់លោក កឹម សុខាមេដឹកនាំគណបក្សជំទាស់ដើរចេញពីបន្ទប់សវនាការមួយម៉ោងក្រោយពីការចាប់ផ្តើមសវនាការបន្ទាប់ពីពួកគេមិនត្រូវបានអនុញ្ញាតឲ្យសួរបន្ថែមពីហេតុផលនៃភាពមិនប្រក្រតីនៃលេខសម្គាល់ឯកសារភស្តុតាងមួយដែលប្រើនៅក្នុងតុលាការ។ ឯកសារភស្តុតាងនេះសំដៅដល់សេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមរបស់គណបក្សសិទ្ធិមនុស្សដឹកនាំដោយលោកកឹម សុខា និងគណបក្សសម រង្ស៊ីដឹកនាំដោយលោកសម រង្ស៊ី ដែលធ្វើនៅថ្ងៃទី១៧ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១២ សម្រាប់ការបង្កើតគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ។ ក្នុងសវនាការទាំងពីរថ្ងៃសប្តាហ៍នេះមេធាវីការពារក្តីទាំងបួនរូបនោះថាលេខសម្គាល់សេចក្តីថ្លែងការណ៍ដែលផ្តល់ទៅពួកគេមិនដូចគ្នាទៅនឹងលេខសម្គាល់ឯកសារដដែលដែលផ្តល់ដោយព្រះរាជអាជ្ញា។ នៅពេលដែលពួកគេសួរលោកចៅក្រមដើម្បីបញ្ជាក់ពីតួលេខដែលខុសគ្នាទៅលើសេចក្តីថ្លែងការណ៍ដែលត្រូវបានប្រើជាភស្តុតាងនៅក្នុងបន្ទប់សវនាការលោក កូយ សៅ ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាជំនុំជម្រះ នៅព្រឹកថ្ងៃព្រហស្បតិ៍នេះបានប្រាប់ឲ្យមេធាវីការពារក្តីលោកកឹម សុខា គឺលោកអាងឧត្តមស្ងាត់មាត់ម្តងហើយម្តងទៀតនិងបន្តប្រាប់ពួកគេឲ្យអង្គុយចុះ។ តិចជាងមួយនាទីបន្ទាប់ពីនោះ ក្រុមមេធាវីការពារក្តីឲ្យលោក កឹម សុខានិយាយគ្នាក្នុងសំឡេងតិចបន្ទាប់មក ពួកគេរៀបចំឥវ៉ាន់របស់ពួកគេ ហើយដើរចេញពីបន្ទប់សវនាការបន្តបន្ទាប់គ្នា ដោយទុកឲ្យ លោក កឹម សុខា នៅក្នុងតុលាការប្រឈមនឹងក្រុមប្រឹក្សាជំនុំនិងភាគីពាក់ព័ន្ធផ្សេងទៀតតែម្នាក់ឯង៕ https://khmer.voanews.com/a/kem-sokha-lawyers-walk-out-of-trial-claim-irregularities-with-evidence/5286518.html https://khmer.voanews.com/a/kem-sokha-lawyers-walk-out-of-trial-claim-irregularities-with-evidence/5286518.html Thu, 13 Feb 2020 12:14:22 +0700 កម្ពុជានយោបាយសិទ្ធិមនុស្សkhmerservicevoa@gmail.com (ហ៊ុល រស្មី, Ananth Baliga)