អន្តរជាតិ

សង្រ្គាម​យ៉ាង​យូរ​បំផុត​របស់​សហរដ្ឋអាមេរិក នៅ​តែ​ជា​បញ្ហាគន្លឹះសម្រាប់​លោក អូបាម៉ា

កងកម្លាំង​យោធាសហរដ្ឋអាមេរិក ស្ថិត​នៅក្នុង​ប្រទេស អាហ្វកានីស្ថាន អស់រយៈពេល​ជាង​១១ឆ្នាំ។កងកម្លាំង​យោធាសហរដ្ឋអាមេរិក ស្ថិត​នៅក្នុង​ប្រទេស អាហ្វកានីស្ថាន អស់រយៈពេល​ជាង​១១ឆ្នាំ។
x
កងកម្លាំង​យោធាសហរដ្ឋអាមេរិក ស្ថិត​នៅក្នុង​ប្រទេស អាហ្វកានីស្ថាន អស់រយៈពេល​ជាង​១១ឆ្នាំ។
កងកម្លាំង​យោធាសហរដ្ឋអាមេរិក ស្ថិត​នៅក្នុង​ប្រទេស អាហ្វកានីស្ថាន អស់រយៈពេល​ជាង​១១ឆ្នាំ។
Andre Nesnera
ប្រែសម្រួលដោយ ឌី ខាំបូលី
 
ការបញ្ចប់​សង្រ្គាម​នៅក្នុង​ប្រទេស អាហ្វកានីស្ថាន (Afghanistan) នឹងនៅ​តែជា​បញ្ហា​គោលនយោបាយ​ការបរទេស​ដ៏ចម្បង​មួយ ដែល​លោក​ប្រធានា​ធិបតី បារ៉ាក់ អូបាម៉ា (Barack Obama) កំពុង​ប្រឈមមុខ​ ​ក្នុង​អំឡុងអណត្តិ​ទីពីរនៃ​ការ​កាន់​តំណែង​របស់​លោក។ 
 
កងកម្លាំង​យោធាសហរដ្ឋអាមេរិក ស្ថិត​នៅក្នុង​ប្រទេស អាហ្វកានីស្ថាន អស់រយៈពេល​ជាង​១១ឆ្នាំ ដែលយូរ​ជាង​វត្តមាន​របស់​សូវៀតកាល​ពី​ទសវត្សរ៍​ឆ្នាំ​១៩៨០ទៅ​ទៀត​ ដែលមាន​រយៈពេល​ជាង​៩ឆ្នាំប៉ុណ្ណោះ។
 
មាន​កងទ័ព​សហរដ្ឋអាមេរិក​ប្រហែល​៦ម៉ឺន​៨ពាន់​នាក់​នៅក្នុង​ប្រទេស​នេះ។ ផែនការ​បច្ចុប្បន្នគឺត្រូវដក​កងកម្លាំង​ប្រយុទ្ធ​របស់​សហរដ្ឋអាមេរិក និងក្រុម​ចម្រុះអន្តរជាតិ​ទាំងអស់ ចេញពី​អាហ្វកានីស្ថាន នៅត្រឹម​ចុងឆ្នាំ​២០១៤ ដែល​នៅទីបញ្ចប់​នឹង​ផ្ទេរ​ការ​ទទួល​ខុសត្រូវ​ផ្នែកយោធា​និង​សន្តិសុខ​ទៅឱ្យ​ជន​ជាតិ​អាហ្វកានីស្ថាន​វិញ។
 
ប៉ុន្តែ លោក ចន បុលតុន (John Bolton) អតីត​ឯកអគ្គរដ្ឋទូត​សហរដ្ឋអាមេរិក​ប្រចាំនៅ​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ (២០០៥-២០០៦) ជឿជាក់​ថា កងកម្លាំង​សន្តិសុខអាហ្វកានីស្ថាន នឹង​មិនទាន់​ត្រៀមខ្លួន​រួចរាល់ ដើម្បី​កាន់​កាប់បន្ត​ពី​សហរដ្ឋអាមេរិក​នោះទេ ហើយ​លោក​មាន​ទុទិដ្ឋិនិយម​ចំពោះ​អនាគត​របស់​ប្រទេស​អាហ្វកានីស្ថាន បន្ទាប់ពី​ការដក​កងទ័ពសហរដ្ឋអាមេរិក។
 
«លទ្ធភាព​នៃ​ការដកកងកម្លាំង​របស់​សហរដ្ឋអាមេរិក​នៅក្នុង​ឆ្នាំ​២០១៤ គឺ​គ្រាន់តែ​នាំមក​នូវលទ្ធភាព​សម្រាប់​ពួក​តាលីបាន (Taliban) ក្នុងការ​ដណ្តើម​ការគ្រប់គ្រង​ប្រទេស​នេះ​ម្តងទៀត កាន់តែ​ច្បាស់​ថែមទៀត​តែប៉ុណ្ណោះ។ ហើយ​ខ្ញុំ​គិត​ថា ប្រសិនបើ​ខ្ញុំ​ព្យាករណ៍ទុក​វិញ​ ខ្ញុំ​នឹង​ព្យាករណ៍​ថា នេះគឺជា​លទ្ធផល​ដែល​នឹង​អាចកើតមាន​ឡើង ដែលគឺជា​លទ្ធផល​អវិជ្ជមាន​ ផុស​ចេញពី​ទស្សនៈ​របស់​សហរដ្ឋអាមេរិក។ គំនិត​ដែល​ថា​យើង​នឹង​ដក​កង​ទ័ព ទោះបីជាលទ្ធផល​ដែល​ស្ទើរតែ​ច្បាស់លាស់​នោះគឺថា ការវិលត្រឡប់​របស់​ពួកតាលីបាន/អាល់កៃដា (Taliban/al-Qaida) មកកាន់​អំណាច​វិញ និង​គ្រោះថ្នាក់​ទាំងឡាយ ដែល​នឹង​ទាក់ទង​ដល់​សហរដ្ឋអាមេរិក​និង​ប្រទេស​ផ្សេង​ទៀត។ ខ្ញុំ​គ្រាន់តែ​គិត​ថា វា​គឺជា​ភាព​ល្ងិតល្ងង់​មួយតែប៉ុណ្ណោះ»។
 
ក្រុមមន្រ្តី​សហរដ្ឋអាមេរិក​និងអាហ្វកានីស្ថាន បានចូលរួមក្នុង​ការចរចារស្តីពីទំហំ​នៃ​វត្តមាន​យោធា​សហរដ្ឋអាមេរិក បន្ទាប់ពី​ឆ្នាំ​២០១៤ ដែល​ជា​វត្តមាន ដែល​ត្រូវបាន​រំពឹង​ថានឹង​មាន​ទំហំ​តូចជាង​យ៉ាងខ្លាំង​ បើប្រៀបធៀបទៅនឹង​វត្តមាន​នាពេល​បច្ចុប្បន្ន។
 
អតីត​រដ្ឋមន្រ្តីការពារជាតិ (១៩៩៧-២០០១) លោក វីលៀម កូហេន (William Cohen) ថ្លែង​ថា ត្រូវតែ​មាន​កម្លាំង​យោធា​អន្តរជាតិសេសសល់​មួយ​នៅក្នុង​ប្រទេស អាហ្វកានីស្ថាន។
 
«វា​មិនអាច​នៅ​ត្រឹម​តែសហរដ្ឋអាមេរិក​នោះទេ។ ត្រូវតែ​មាន​ការទទួល​ស្គាល់​មួយ​ទៅលើផ្នែក​នៃ​ប្រទេស​ជាច្រើន​ទៀត ដែល​វាស្ថិត​ក្នុងផល​ប្រយោជន៍​របស់​ពិភពលោក ក្នុង​ការមើលឃើញ​ស្ថិរភាព​នៅតែ​បន្តកើតមាន ឬ​ត្រូវបាន​នាំយក​ទៅដល់អាហ្វកានីស្ថាន។ ប្រសិន​បើ​យើង​ចាកចេញ ហើយ​គ្រប់គ្នា​ចាកចេញ នៅពេល​នោះ​ខ្ញុំ​គិត​ថា យើង​នឹង​មើល​ឃើញ​ពីការវិលត្រឡប់​ទៅរក​ស្ថានភាព​កាលពីមុនវិញ។ នេះ​មិនមែន​ជា​អ្វី​ដែល​យើង​ចង់បាន​នោះទេ។ ប៉ុន្តែ សហរដ្ឋអាមេរិក​មិនអាច​ជាប្រទេស​តែមួយគត់ ដែល​ខ្វល់ខ្វាយពី​ស្ថិរភាព​នៅក្នុង​ប្រទេសអាហ្វកានីស្ថាននោះទេ។ ដូច្នេះ វា​ត្រូវតែមាន​កម្លាំង​អន្តរជាតិ ប្រសិន​បើ​ការចង់បាននេះ​ត្រូវ​សម្រេច​ឱ្យបាន»។
 
អស់រយៈពេល​ជាច្រើន​ឆ្នាំ​មកហើយ ការទាមទារ​ចម្បង​មួយ​របស់​សហរដ្ឋអាមេរិក និង​បស្ចិម​ប្រទេស​ផ្សេងទៀត គឺ​សុំឱ្យ​ប្រធានាធិបតី អាហ្វកានីស្ថាន លោក ហាមីដ កាហ្សៃ (Hamid Karzai) ប្រយុទ្ធប្រឆាំង​នឹង​អំពើពុករលួយ។
 
ប៉ុន្តែ អតីត​មន្រ្តី​រដ្ឋាភិបាល​សហរដ្ឋអាមេរិក​ជាច្រើន ដែល​រួមទាំង​ឯកអគ្គ​រដ្ឋទូត ចន បុលតុន ផង និយាយ​ថា គោលដៅ​ក្នុង​ការ​លុបបំបាត់អំពើពុករលួយ គឺជា​គោលដៅ​ខ្ពស់​មួយ ដែល​លោក កាហ្សៃ មិនអាច​សម្រេចបានទេ។
 
«ទោះបីជា​យើង​ពិត​ជាចង់បាន​ប្រទេស អាហ្វកានីស្ថាន មួយ​ដែល​គ្មាន​អំពើពុករលួយក៏ដោយ​ លទ្ធភាពដែល​សហរដ្ឋអាមេរិកអាច​ធ្វើឱ្យ​រឿងនេះ​កើតឡើង ឬ​របប​របស់​លោក កាហ្សៃ ឬ​អ្នកផ្សេងទៀត​អាចធ្វើឱ្យ​រឿងនេះ​កើតឡើង នៅក្នុង​រយៈពេល​ដ៏ខ្លី គឺគ្មានភាព​ប្រាកដ​និយម​នោះ​ទេ។ វាគឺជា​សច្ចៈភាព​នៃ​ជីវិតនៅទីនោះ ដែល​ប្រជាពលរដ្ឋ អាហ្វកានីស្ថានខ្លួនឯង ត្រូវ​សម្រេចចិត្តថាតើ​ត្រូវដោះស្រាយ​បញ្ហា​នេះ​ដោយ​របៀបណា។ វា​ប្រហែលជា​ផ្នែក​មួយនៃ​ការរំពឹងទុក​ប្រកប​ដោយ​ភាព​មិន​ប្រាកដនិយម​ ដែល​យើង​មាន​ចំពោះ​រដ្ឋាភិបាល​ជាតិ អាហ្វកានីស្ថាន»។
 
អតីត​ទីប្រឹក្សា​សន្តិសុខ​ជាតិ (១៩៧៤-៧៧, ១៩៨៩-៩៣) គឺ​ឧត្តមសេនីយ​កងទ័ពអាកាស​ដែល​ចូលនិវត្តន៍ លោក ប្រែនត៍ ស្កូក្រូហ្វ (Brent Scowcroft) ក៏និយាយ​ផងដែរ​ថា សហរដ្ឋអាមេរិក​មានការរំពឹង​ទុក​ប្រកប​ដោយ​ភាព​មិនប្រាកដ​និយម​អំពីអ្វីដែលខ្លួន​អាចសម្រេចបាន​នៅក្នុង​ប្រទេស អាហ្វកានីស្ថាន និងអ៊ីរ៉ាក់។
 
«យើង​មិនអាច​ធ្វើ​អន្តរាគមន៍ក្នុង​រយៈយ៉ាងខ្លី​ ហើយ​កែប្រែសង្គម​នោះឡើង​វិញបានទេ។ យើង​បាន​សាកល្បង​ជាច្រើន​លើក​មកហើយ ហើយ​វាហួសពី​លទ្ធភាព​របស់​យើង។ ដូច្នេះ យើង​ត្រូវតែ​ដឹងថា នៅពេល​ដែល​យើង​សម្លឹងមើល​សកម្មភាព​នៅក្នុង​ប្រទេស​មួយផ្សេង​ទៀត អ្វី​ដែល​មានភាព​ប្រាកដនិយមសម្រាប់​យើង​ដើម្បី​សម្រេច​ឱ្យ​បាន និង​អ្វី​ដែលមិនមាន​ភាព​ប្រាកដនិយម។ ដោយសារតែ​នៅក្នុង​ប្រទេស អ៊ីរ៉ាក់ និងអាហ្វកានីស្ថាន យើង​មាន​ទស្សនៈធំធេង​ក្នុងការ​បង្កើត​សង្គម​ទាំងពីរនេះ​ឡើង​វិញ ហើយ​ប្រែក្លាយ​សង្គម​ទាំងនោះ​ឱ្យទៅជាសង្គម​ប្រកាន់យកលទ្ធិ​ប្រជាធិបតេយ្យ។ អ្នក​មិនអាច​ធ្វើដូច្នេះភ្លាមៗបានទេ។ ហើយ​វា​ត្រូវការ​ការយកចិត្តទុកដាក់​និង​ការលះបង់​ ដែល​យើង​មិនអាចធ្វើឱ្យមាន​និរន្តរភាព​នោះទេ។ ដូច្នេះ យើង​ត្រូវតែ​គ្រប់គ្រងលើ​សេចក្តី​ប៉ង​ប្រាថ្នា​របស់​យើង»។
 
លោក​ឧត្តមសេនីយ ស្កូក្រូហ្វ និយាយ​ថា មានការធុញថប់នឹង​សង្រ្គាមហើយ នៅក្នុង​សហរដ្ឋអាមេរិក។
 
«ដោយ​មាន​សង្គ្រាម​នៅអាហ្វកានីស្ថាន និងដោយ​មានភាពប្រទូស្តរ៉ាយ​នៅក្នុង​ប្រទេស អ៊ីរ៉ាក់ ខ្ញុំគិតថា មាន​មនោសញ្ចេតនា​ដ៏​ខ្លាំងក្លា​មួយ​ដែល​ថា «ឈប់​ចូលពាក់ព័ន្ធតទៅទៀត។ ដកកងទ័ពចេញមកវិញ។» តាមផ្លូវចិត្តសាស្រ្ត ប្រការនេះ​អាច​មាន​គ្រោះថ្នាក់។ ខ្ញុំ​មិនដឹង​ថា​នឹងមានអ្វី​នឹង​ចេញ​មក​នាពេល​អនាគត​នោះទេ ប៉ុន្តែ​ការឈានពីភាពជ្រុល​និយមមួយ​ទៅកាន់​ភាពជ្រុល​និយមមួយទៀត គឺជា​រឿង​គ្រោះថ្នាក់»។
 
អ្នកជំនាញ​និយាយ​ថា ក៏មាន​ការធុញថប់​នឹង​សង្រ្គាម​ផងដែរ​នៅអឺរ៉ុប។ ហើយ​ពួកគេ​និយាយ​ថា នេះ​មិនមែន​ជាប្រផ្នូលល្អ​ទេ ក្នុងការដាក់បញ្ចូល​គ្នា​នូវ​កងកម្លាំងយោធា​អន្តរជាតិ​តូចជាង​មុន​ ដើម្បី​ជំនួស​កងកម្លាំង​បច្ចុប្បន្ន​នៅក្នុង​ប្រទេស អាហ្វកានីស្ថាន រហូតដល់​ចុងឆ្នាំ២០១៤នោះ៕
Your JavaScript is turned off or you have an old version of Adobe's Flash Player. Get the latest Flash player.
បូជនីយដ្ឋាន​រំឭក​​វិញ្ញាណ​ក្ខន្ធ​​ជន​រងគ្រោះ​​​នៅក្នុង​គុក​ទួលស្លែងi
X
26 មិនា 2015
នៅ​ថ្ងៃ​ព្រហស្បតិ៍ទី​២៦​ ខែមីនានេះ ​បូជនីយដ្ឋាន​រំឭក​​វិញ្ញាណ​ក្ខន្ធ​​ជន​រងគ្រោះ​​នៃ​របប​ខ្មែរក្រហម​នៅក្នុង​គុកទួលស្លែង​​បាន​ត្រូវ​សម្ពោធ​​ដើម្បី​ឧទ្ទិស​ដល់​បុរស ​ស្រ្តី​និង​កុមារ​​​ដែល​ត្រូវ​បាន​នាំ​យក​មក​កាន់​គុក​ដ៏​ព្រៃផ្សៃស-២១​នេះ​នៅចន្លោះ​ឆ្នាំ​១៩៧៥​ដល់​ឆ្នាំ​១៩៧៩។​ មនុស្ស​ជា​ច្រើន​បាន​​ស្វាគមន៍​​ ​តែ​បូជនីយដ្ឋាន​នេះ​ក៏​បាន​មាន​​ភាព​ចម្រូង​ចម្រាស់​ផង​ដែរ។ ​លោក Robert Carmichael  រាយការណ៍​ឲ្យ​ VOA ​ពីរាជ​ធានី​ភ្នំពេញ។​ ហើយ​លោក ​ជឹង ​ប៉ូជីន​ប្រែសម្រួល​សេចក្តី​រាយការណ៍​នេះ៕
Your JavaScript is turned off or you have an old version of Adobe's Flash Player. Get the latest Flash player.
កម្ពុជា​រំពឹងថា​ ទស្សន​កិច្ច​លោកស្រី​ Michelle ​នឹង​លើក​ស្ទួយ​ការ​សិក្សា​របស់​សិស្សស្រីi
X
22 មិនា 2015
ប្រជាពល​រដ្ឋកម្ពុជា​បង្ហាញក្តី​សង្ឃឹម​ចំពេាះ​ឥទ្ធិពល​នៃដំណើរ​ទស្សន​កិច្ច​របស់​លោកស្រី​ Michelle Obama​ ទៅ​កាន់ប្រទេស​កម្ពុជា​កាលពីចុង​សប្តាហ៍ ​ដោយ​លើកឡើង​ថា ​កម្មវិធី «ចូរឲ្យ​ក្មេងស្រី​ទៅរៀន​ »​ដែល​លោកស្រីនាំមក​ជាមួយ​នឹងជួយ​ឲ្យ​ក្មេងស្រី​នៅកម្ពុជា​កាន់តែ​ច្រើន​ឡើង​ បាន​ទទួល​ការអប់រំ​រហូតដល់​កម្រិតខ្ពស់។​ ​លោក​សាយ មុន្នី នៃ​វីអូអេ​រាយ​ការណ៍​អំពី​រឿង​នេះ​ពី​ខេត្ត​សៀមរាប៕

អង់គ្លេស​ជាមួយ​ម៉ានី​និង​ម៉ូរី

Your JavaScript is turned off or you have an old version of Adobe's Flash Player. Get the latest Flash player.
You've Got to Be Kidding Me និយាយ​លេងi
X
01 ធ្នូ 2014
យើង​និយាយ​ឃ្លា​ថា you've got to be kidding me គឺ​ពេល​ដែល​យើង​ស្ថិត​ក្នុង​ស្ថានភាព​មួយ ឬ ពេល​យើង​ឮ​អ្វី​មួយ​ហើយ យើង​នឹក​ស្មាន​មិន​ដល់ ធ្វើ​ឲ្យ​យើង​ភ្ញាក់ផ្អើល​ថា វា​មិន​អាច​ជា​ការពិត​បាន គឺ​មិន​គួរ​ឲ្យ​ជឿ​សោះ។ កម្មវិធី​នេះ ក៏​មាន​ដាក់​ផ្សាយ​ជូន​លើ​គេហទំព័រ YouTube www.youtube.com/KhmerSpecialEnglish របស់​វីអូអេ​ខ្មែរ​ផងដែរ៕
Your JavaScript is turned off or you have an old version of Adobe's Flash Player. Get the latest Flash player.
ជម្រក​អភិរក្ស​បរិស្ថាន Ol Pejeta នៃ​ប្រទេស​កេនយ៉ា​ ធ្វើ​ឲ្យ​សត្វ​នៅ​ឆ្ងាយ​ពី​មនុស្សi
X
25 មិនា 2015
នៅ​ក្នុង​សង្កាត់ Laikipia អ្នកល្បាត​ជនជាតិ​កេនយ៉ា បាន​បើក​រថយន្ត​ដឹក​សត្វព្រៃ​ចូល​កាន់តែ​ជ្រៅ​ទៅ​ក្នុង​តំបន់​អភិរក្ស​បរិស្ថាន​ដែល​មាន​ទំហំ ៣ម៉ឺន ៦ពាន់​ហិកតា ដើម្បី​ការពារ​សត្វទាំង​នោះ ពី​ជម្លោះ​ដែល​កើត​ឡើង​ដោយសារ​ការឈ្លានពាន​របស់​មនុស្ស។ លោក Lenny Ruvaga បាន​ធ្វើ​ដំណើរ​ទៅ​ជាមួយ​មន្រ្តី​អភិរក្ស​សត្វព្រៃ ដែល​បើក​រថយន្ត​ធុន​ធំ និង​ឧត្ថម្ភាគចក្រ​ទៅក្នុង​ជម្រក​អភិរក្ស​បរិស្ថាន Ol Pejeta ដើម្បី​ការពារ​កុំ​ឲ្យ​សត្វព្រៃ​ទាំងនេះ ត្រូវ​មនុស្ស​ក្នុង​តំបន់​សម្លាប់​ដើម្បី​ការពារ​ខ្លួន ឬ​ប្រម៉ាញ់​យក​សាច់​ធ្វើ​ជា​ម្ហូប​អាហារ។ លោក Lenny Ruvaga  រាយការណ៍​ឲ្យVOA ពី​សង្កាត់ Laikipia នៃ​ប្រទេស​កេនយ៉ា ហើយ​អ្នកស្រី នុច សារីតា ជូន​សេចក្តី​ប្រែសម្រួល​៕